I SA/Go 734/05

I SA/Go 734/05 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2005-12-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-05-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Alina Rzepecka
Dariusz Skupień /sprawozdawca/
Jacek Niedzielski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Sygn. powiązane
II FSK 958/06 - Wyrok NSA z 2007-09-11
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
art. 194 par. 1 i 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Dz.U. 1989 nr 30 poz 163
art. 21
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne.
Dz.U. 1991 nr 9 poz 31
art. 2 ust. 2
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 217
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jacek Niedzielski, Sędziowie: sędzia WSA Dariusz Skupień (spr.), asesor WSA Alina Rzepecka, Protokolant: Magdalena Bernacka, po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi Lasy Państwowe Nadleśnictwo na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2003 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. określa, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę 5115 zł ( pięć tysięcy sto piętnaście ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Nadleśniczy Nadleśnictwa (mgr inż.) B.O. wniósł 23 grudnia 2004r., w imieniu Nadleśnictwa, skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2004r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
W rozpatrywanej sprawie był następujący stan faktyczny.
Postanowieniem z dnia [...].09.2004 r. nr [...] Burmistrz Miasta wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia Lasom Państwowym Nadleśnictwu wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2003 r. Burmistrz Miasta dnia [...].10.2004 r. wydał decyzję nr [...], określając Lasom Państwowym Nadleśnictwu wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2003 r. w kwocie 60.240,60 zł. W uzasadnieniu podano, że podatnik w okresie 2003 r. posiadał grunty i budynki położone na terenie Gminy, które podlegały opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Wysokość zobowiązania podatkowego określono na podstawie danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków. W złożonej a następnie skorygowanej deklaracji w sprawie podatku od nieruchomości Nadleśnictwo nie ujęło do opodatkowania dróg o powierzchni 67,3575 ha.
W związku ze zmianami, które weszły wżycie od l stycznia 2003 r., dotyczącymi zasad opodatkowania gruntów podatkiem od nieruchomości, rolnym lub leśnym należy przede wszystkim brać pod uwagę przepis art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne
i kartograficzne (j. t. Dz. U. z 2000 r. Nr 100, póz. 1086 z późn. zm.), który wskazuje,
że podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Opodatkowaniem podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów
i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej
niż działalność rolnicza. Zgodnie z art. l ust. l i 2 ustawy z dnia 30 października 2002 r.
o podatku leśnym (Dz. U. Nr 200, póz. 1682 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem leśnym podlegają określone w ustawie lasy, z wyjątkiem zajętych na wykonywanie innej działalności gospodarczej niż działalność leśna. Grunty oznaczone w ewidencji gruntów i budynków jako "dr" nie podlegają opodatkowaniu podatkiem rolnym ani podatkiem leśnym, w związku
z czym podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.
Od powyższej decyzji podatnik wniósł odwołanie z dnia 27 października 2004 r. (doręczonym organowi 29 października 2004 r.) do Samorządowego Kolegium Odwoławczego , w obszernych wywodach podnosząc m.in., że:
- ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie określa, o jaką ewidencję gruntów
i budynków chodzi. Podatnik uważa, że taką ewidencją jest także ewidencja majątku Skarbu Państwa prowadzona przez Nadleśnictwo,
ewidencja gruntów i budynków prowadzona przez Starostę może być podstawą do ustalenia wymiaru podatków, gdy zostanie uzgodniona w części dotyczącej lasów, z ewidencją prowadzoną przez Nadleśnictwo,
- w 2003 r. istniała niezgodność pomiędzy ewidencją gruntów i budynków prowadzoną przez Starostę a rejestrem gruntów prowadzonym przez Nadleśnictwo,
a uzgodnienie ewidencji z rejestrem jest obowiązkiem Starosty,
- ewidencja gruntów i budynków prowadzona przez Starostę ma charakter deklaratoryjny
a nie konstytutywny i jedynie potwierdza stan prawny zaistniały wcześniej,
- Burmistrz Miasta winien był podjąć wszelkie niezbędne działania w celu ustalenia stanu faktycznego i prawnego nieruchomości, w tym również wyjaśnić różnice występujące w klasyfikacji gruntów pod drogami leśnymi, czego nie zrobił,
- w 2004 r. Nadleśnictwu wszczęło postępowanie, w wyniku którego dokonano zmian w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Starostę. Przedłożone dokumenty geodezyjne potwierdziły, że drogi leśne były lasem do 31 grudnia 2002 r. i pozostają lasem nadal zgodnie z regułami klasyfikacji gruntów ustalonymi w rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, póz. 454). Skoro w dniu wydania decyzji przez Burmistrza, Starostwo Powiatowe potwierdza, że drogi leśne oznaczone "dr" są lasem
w rozumieniu ustawy o lasach, to brak jest podstaw prawnych do naliczenia od tych dróg podatku od nieruchomości,
- na organie podatkowym ciąży obowiązek udowodnienia, że w 2003 r. przedmiotowe drogi nie były lasem w rozumieniu obowiązujących przepisów,
- zgodnie z art. 20 ust. 3a ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, ewidencję gruntów
i budynków, w części dotyczącej lasów, prowadzi się z uwzględnieniem przepisów o lasach,
- Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 12.01.1994 r. sygn. akt III SA 911/94 (publ. OSS 1994/4-5/164, LEX-43611) stwierdził, że ewidencja gruntów
i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych
w postępowaniach administracyjnych, w tym i w postępowaniu podatkowym (art. 21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne). Jeżeli skarżący kwestionuje zawarte tam dane, winien najpierw wystąpić o ich korektę w trybie określonym w powołanym akcie prawnym. Następnie, w przypadku uwzględnienia jego zastrzeżeń, na podstawie zmienionych danych
z ewidencji wnosić o wzruszenie ostatecznych decyzji ustalających wysokość zobowiązań podatkowych.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta.
Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. W skardze Strona powtórzyła argumenty podniesione w odwołaniu z dnia 27 października 2004 r.
do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, dodatkowo zarzucając organowi II instancji nie przyjęcie do wiadomości faktu, że dla oceny, czy grunt jest lasem, nadal stosuje się definicję lasu z art. 3 ustawy o lasach, oraz że zgodnie z art. 20 ust. 3a ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne ewidencję gruntów i budynków prowadzi się z uwzględnieniem przepisów o lasach.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze udzieliło odpowiedzi na skargę.
Przy ponownej analizie zebranego w sprawie materiału dowodowego organ II instancji nie znalazł podstaw do zmiany swojej decyzji z dnia [...] listopada 2004 r.
W myśl art. 21 ust. l i art. 22 ust. l ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne
i kartograficzne, podstawę wymiaru podatków i świadczeń stanowią dane zawarte
w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez starostę.
Zgodnie z art. 2 ust. l i 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty, z wyjątkiem gruntów sklasyfikowanych użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Przepis art. 2 ust. 2 ustawy określa relację między zakresem podatku od nieruchomości a zakresami podatku leśnego i rolnego. Jako kryterium rozróżnienia tych zakresów przyjęto klasyfikację danego gruntu w ewidencji gruntów i budynków, prowadzonej w myśl przepisów rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Zasady zaliczania gruntów do poszczególnych typów użytków gruntowych określa załącznik nr 6 do wspomnianego rozporządzenia.
Sporne drogi były przez cały 2003 rok oznaczone w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Starostę symbolem "dr" i zgodnie z § 68 ust. 3 pkt 7 lit. a powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa nie są zaliczane do gruntów leśnych oraz zadrzewionych i zakrzewionych lecz do gruntów zabudowanych i zurbanizowanych.
W przywołanym przez Skarżącego wyroku o sygn. III SA 911/94, NSA stwierdził,
że ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniu podatkowym. Jeżeli podatnik kwestionuje zawarte tam dane, winien najpierw wystąpić o ich korektę i w przypadku uwzględnienia jego zastrzeżeń wnosić o wzruszenie ostatecznych decyzji ustalających wysokość zobowiązań podatkowych, na podstawie zmienionych danych z ewidencji. Zarówno w przedłożonych przez podatnika przy odwołaniu zawiadomieniach Starostwa Powiatowego z [...] stycznia 2004 r., jak i w znajdujących się w aktach sprawy zawiadomieniach z [...] stycznia i [...] lutego 2004 r., zmiany wprowadzono z datą bieżącą - to jest w roku 2004. Zatem sporne drogi oznaczone były w 2003 roku w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez starostę jako grunty zabudowane i zurbanizowane - podlegające podatkowi od nieruchomości,
a przedmiotowe zawiadomienia faktu tego nie podważają.
Załączone do odwołania pismo z 25 lutego 2003 r. - "stanowisko organów centralnych", wydane zostało w celu zapewnienia aktualności operatów ewidencji gruntów i budynków oraz dostosowania ich do zmieniającego się od l stycznia 2003 r. stanu prawnego. Pismo to nie mogło oczywiście zmienić przepisu art. 21 ust. l i art. 22 ust. l Prawa geodezyjnego
i kartograficznego, nie ma zatem znaczenia dla ustalenia, która ewidencja jest właściwą
dla wymiaru podatku.
Dla ustalenia statusu nieruchomości, w celu wymierzenia podatku od nieruchomości, przesądzającym jest więc zapis w ewidencji gruntów i budynków, prowadzonej przez starostę, a nie zapisy w innych ewidencjach, w tym prowadzonych przez nadleśnictwa. Wyciągi
z rejestru gruntów prowadzonego przez Nadleśnictwo nie mogą stanowić podstawy wymiaru podatku, nawet po stwierdzeniu ich zgodności z operatem ewidencji gruntów przez Starostwo Powiatowe. Burmistrz Miasta wymierzając podatek zobowiązany był zatem kierować się wyłącznie zapisami ewidencji prowadzonej przez starostę. Dlatego organ administracji publicznej wnosi jak na wstępie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim zważył,
co następuje:
Skarga jest zasadna
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo
o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola
ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Nadto zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwana dalej P.p.s.a., sądy te sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone ustawą. Oznacza
to, że skarga, może zostać uwzględniona jedynie, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę
do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 – 150 ustawy).
Istota zagadnienia wywołującego spór pomiędzy skarżącym Lasy Państwowe – Nadleśnictwo a Samorządowym Kolegium Odwoławczym dotyczy charakteru prawnego jaki posiadają dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez starostę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyraziło pogląd,
iż "dla ustalenia statusu nieruchomości w celu wymierzenia podatku od nieruchomości przesądzającym jest więc zapis w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez starostę a nie zapisy w innych ewidencjach, w tym prowadzonych przez nadleśnictwa"
Z poglądem takim nie można się jednak zgodzić, albowiem uznaje on iż zapisy w tej ewidencji mają mieć absolutny charakter, nie dając możliwości do dokonania innych ustaleń niz na drodze dokonania zmiany w tej ewidencji.
Podstawa do wymiaru podatków zgodnie z art. 21 ustawy Prawo geodezyjne
i kartograficzne, powinny być dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Na konieczność ustalania charakteru gruntu na potrzeby opodatkowania w oparciu o dane wynikające z ewidencji gruntów wskazuje bezpośrednio art. 2 ust. 2 ustawy o podatkach
i opłatach lokalnych, w brzmieniu obowiązującym od 01 stycznia 2003r. Szczegółowe zasady prowadzenia ewidencji gruntów uregulowane są w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. (Dz. U. nr 38, poz. 454) Dane zawarte w ewidencji mają walor dokumentu urzędowego,
o którym mowa w art. 194 Ordynacji podatkowej, stanowią one dowód tego, co zostało w nim stwierdzone.
Przepis ten ustanawia domniemanie prawdziwości (autentyczności) oraz domniemanie zgodności z prawdą. W rozpoznawanej sprawie nie kwestionowano autentyczności wydanego wypisu z ewidencji gruntów. Podniesiono natomiast, iż prowadzona przez starostę ewidencja w zakresie roku 2003 nie była zgodna z prawdą. Art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej daje możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko treści dokumentu urzędowego i możliwość obalenia domniemania prawdziwości dokumentu urzędowego także w zakresie jego treści. W rozpoznawanej sprawie, pomimo podnoszonych w odwołaniu zarzutów dotyczących wypisów z ewidencji nie przeprowadzono w tym zakresie żadnego postępowania, co skutkować musiało uznaniem iż doszło do naruszenia regulacji art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Podkreślić należy, iż w rozpoznawanej sprawie przedmiotem opodatkowania był grunt – droga leśna, która do końca 2002r. nie podlegała opodatkowaniu podatkiem
od nieruchomości, okazało się również, iż w 2004r. droga ta także nie podlegała opodatkowaniu albowiem w prowadzonej przez starostę ewidencji dokonano jej aktualizacji zgodnej z żądaniem skarżącego.
Oznacza to, że ten sam przedmiot opodatkowania przy obowiązywaniu tych samych przepisów w 2003r. miał podlegać opodatkowaniu, natomiast w 2004r. już opodatkowaniu
nie podlegał. Podkreślić również należy iż w stosunku do przedmiotu opodatkowania
nie zachodziły żadne zmiany dotyczące np. jego powierzchni, zmiany klasyfikacji gruntów czy zmiany właściciela.
Istota powstałego sporu została wywołana nie działalnością skarżącego
ale zmianą przepisów i brakiem dostosowania prowadzonej ewidencji gruntów i budynków przez starostę.
Przypomnieć również należy iż obowiązek podatkowy musi wynikać z ustawy - art. 217 Konstytucji a nie może on powstawać na skutek istnienia nieprawidłowości
w prowadzonej ewidencji. Przedmiotem opodatkowania jest określony grunt, bez względu na to czy jest on ujęty czy też nie w ewidencji, odwołanie się w art. 2 ust. 2 ustawy o podatkach
i opłatach lokalnych do ewidencji gruntów i budynków ma na celu skorzystanie
z domniemań, które posiadają dokumenty urzędowe a takim jest wypis z ewidencji
co wcześniej zostało już wskazane.
Odwołanie się do ewidencji upraszcza prowadzenie w tym zakresie postępowania podatkowego albowiem w tym zakresie nie potrzeba przeprowadzać postępowania dowodowego. Zauważyć należy, iż to "uproszczenie" dotyczy jednak prowadzenia postępowania podatkowego, które powinno zakończyć się decyzją mającą podstawę nie tylko w zebranych w trakcie tego postępowania dowodów wraz z posiadanymi przez te dokumenty domniemaniami ale również w przypadku nałożenia obowiązku podatkowego w ustawach. Organ odwoławczy nie zauważył iż ewidencja gruntów
i budynków ma charakter tylko rejestru, ponadto została wprowadzona rozporządzeniem
a nie ustawą, jeżeli więc podniesiono jak w tym przypadku brak jej zgodności
z obowiązującymi ustawami należało tę kwestię rozważyć i rozstrzygnąć.
Nie zwrócono również uwagi iż w załączniku nr 6 do Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów
i budynków w pozycji 2 pkt 1, do pojęcia "lasy" nakazano zaliczyć grunty określone
jako "las" w ustawie z dnia 28 września 1991r. o lasach.
Definicję lasu w podanej wyżej ustawie o lasach, określa w art. 3 pkt 2 lasem w rozumieniu tej ustawy jest również grunt związany z gospodarką leśną, zajęty pod wykorzystywane
dla potrzeb gospodarki leśnej: budynki i budowle, urządzenia melioracji wodnych, linie podziału przestrzennego lasu, drogi leśne, tereny pod liniami energetycznymi, szkółki leśne, miejsca składowania drewna a także wykorzystywany na parkingi leśne i urządzenia turystyczne.
Z definicji tej wynika iż droga leśna, jest traktowana jako las, czyli nie może być przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Zmiana przepisów, które obowiązywały do końca 2002r., powinna spowodować także dokonanie z urzędu aktualizacji prowadzonej przez starostę ewidencji, co wynika z § 46 pkt 4 wyżej cytowanego rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
Skarżący nie może ponosić negatywnych skutków braku prowadzenia ewidencji w sposób rzetelny. Skarżący podnosił, zdaniem sądu słusznie, co zostało wyżej wykazane, iż wypis z ewidencji gruntów, na który powołał się organ odwoławczy nie posiada domniemania jego zgodności z prawdą.
Mając więc na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. należało orzec jak w sentencji. O wykonalności uchylonej decyzji orzeczono
na podstawie art. 152 P.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a.
Sędzia WSA Sędzia WSA Sędzia WSA
Jacek Niedzielski Dariusz Skupień Alina Rzepecka