I SA/Go 72/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.Gorzów Wielkopolski2006-10-26
NSApodatkoweWysokawsa
VATpodatek od towarów i usługkoszty uzyskania przychodówstratykradzieżbraki w dostawiedarowiznatowary niepełnowartościowegratisyreklama+3

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę firmy handlowej na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku od towarów i usług za 2002 r., uznając prawidłowość ustaleń organów podatkowych w zakresie kosztów uzyskania przychodów, darowizn, gratisów i transakcji między powiązanymi podmiotami.

Sprawa dotyczyła skargi firmy handlowej na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie podatku od towarów i usług za 2002 r. Skarżący kwestionował m.in. nieuznanie strat z tytułu kradzieży i braków w dostawach za koszty uzyskania przychodów, sposób opodatkowania darowizn i towarów przekazywanych gratis, a także transakcje między powiązanymi firmami. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów podatkowych, że wydatki te nie mogły być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, a darowizny i gratisy były czynnościami podlegającymi opodatkowaniu VAT.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim rozpoznał skargę firmy handlowej "P" na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji, dotyczącą określenia podatku od towarów i usług za 2002 r. Organy podatkowe zakwestionowały m.in. prawidłowość rozliczeń podatku naliczonego, uznając, że podatnik zawyżył jego kwotę poprzez zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów wydatków, które nie spełniały tych kryteriów. Dotyczyło to strat z tytułu kradzieży towarów handlowych, braków w dostawach, a także sposobu opodatkowania darowizn i towarów przekazywanych gratis. Skarżący nie zgodził się z tymi ustaleniami, podnosząc zarzuty dotyczące m.in. niezaliczenia kradzieży do kosztów, błędnej wyceny darowizn i gratisów oraz podwójnego opodatkowania towarów przekazywanych między powiązanymi firmami. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organy podatkowe prawidłowo zastosowały przepisy ustawy o VAT. Sąd podkreślił, że pojęcie kosztu uzyskania przychodu w rozumieniu ustawy o VAT należy określać według przepisów o podatku dochodowym, a w tej sprawie istniało związane orzeczenie dotyczące podatku dochodowego, które wykluczało zaliczenie strat z tytułu kradzieży i braków w dostawach do kosztów. Sąd uznał również, że darowizny były pełnowartościowe, a przekazywanie towarów gratis klientom stanowiło czynność podlegającą opodatkowaniu VAT na potrzeby reklamy i reprezentacji. Transakcje między firmą skarżącą a spółką cywilną PT zostały zakwalifikowane jako sprzedaż podlegająca opodatkowaniu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (5)

Odpowiedź sądu

Nie, straty z tytułu kradzieży towarów handlowych nie mogą stanowić kosztu uzyskania przychodów, jeśli nie są rzeczywiste, prawidłowo udokumentowane i nie wykazano ich związku z prowadzoną działalnością.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że straty z tytułu kradzieży nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, jeśli podatnik nie udowodnił ich rzeczywistości, nie udokumentował w odpowiedni sposób i nie wykazał związku z działalnością gospodarczą. Dodatkowo, kwestia ta była już rozstrzygnięta w decyzji dotyczącej podatku dochodowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.t.u. art. 2 § ust. 3 pkt 1

Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

u.p.t.u. art. 15 § ust. 3

Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

u.p.t.u. art. 25 § ust. 1 pkt 3

Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

u.p.t.u. art. 5 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

u.p.d.o.f. art. 22 § ust. 1

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 134

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.t.u. art. 2 § ust. 3 pkt 4

Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Ord.pod. art. 120

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ord.pod. art. 121 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ord.pod. art. 187 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ord.pod. art. 180 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

rozp. min. fin.

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 2000 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nieuznanie strat z tytułu kradzieży i braków w dostawach za koszty uzyskania przychodów ze względu na brak dowodów i rozstrzygnięcie w podatku dochodowym. Opodatkowanie darowizn według wartości pełnowartościowych z powodu braku dowodów na niepełnowartościowość. Opodatkowanie towarów przekazywanych gratis jako czynności na potrzeby reklamy i reprezentacji. Zakwalifikowanie 'przesunięć' towarów między FH P a PT s.c. jako sprzedaży podlegającej opodatkowaniu VAT.

Odrzucone argumenty

Zaliczenie strat z tytułu kradzieży towarów handlowych do kosztów uzyskania przychodów. Zaliczenie braków w dostawach towarów do kosztów uzyskania przychodów. Nieuznanie towarów przekazanych w darowiźnie za niepełnowartościowe. Nieuznanie towarów wydanych gratis klientom za podlegające opodatkowaniu VAT. Niewykazanie przychodów ze sprzedaży towarów handlowych w odniesieniu do towarów podlegających 'przesunięciom' pomiędzy FH P oraz PT s.c.

Godne uwagi sformułowania

pojęcie kosztu uzyskania przychodu w rozumieniu ustawy o VAT należy określać według przepisów dotyczących podatku dochodowego nie można uznać za koszty uzyskania przychodów strat z tytułu kradzieży towarów handlowych przekazanie towarów handlowych osobom fizycznym w formie darowizny (towar niepełnowartościowy wycofany ze sprzedaży) przekazanie towarów handlowych na cele reprezentacji i reklamy (towary wydawane klientom gratis, towary handlowe przekazane na rzecz drużyny piłkarskiej FC P) Transakcje nazywane przez podatnika 'przesunięciami towarów' organy zgodnie zakwalifikowały jako sprzedaż

Skład orzekający

Joanna Wierchowicz

przewodniczący

Krystyna Skowrońska-Pastuszko

sprawozdawca

Alina Rzepecka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kosztów uzyskania przychodów w kontekście VAT, opodatkowania darowizn, gratisów promocyjnych oraz transakcji między powiązanymi podmiotami."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego z 2002 roku i może wymagać uwzględnienia późniejszych zmian w przepisach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy kluczowych zagadnień VAT, takich jak koszty uzyskania przychodów, darowizny i promocje, które są częstym problemem dla przedsiębiorców. Wyjaśnia, jak sąd podchodzi do tych kwestii.

VAT, kradzieże i gratisy: Jak sąd rozliczył firmę handlową?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Go 72/06 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2006-10-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-01-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Alina Rzepecka
Joanna Wierchowicz /przewodniczący/
Krystyna Skowrońska-Pastuszko /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 1993 nr 11 poz 50
art.2 ust 3, art. 15 ust. 3, art. 25 ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wierchowicz Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Skowrońska-Pastuszko(spr.) Asesor WSA Alina Rzepecka Protokolant Asystent sędziego Aleksandra Kosiecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2006 r. sprawy ze skargi P.R. Firma Handlowa "P" na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za 2002r. oddala skargę.
Uzasadnienie
P.R. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] października 2005 r. , Nr [...], utrzymującą w mocy decyzję I instancji , to jest decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] czerwca 2005 r. , Nr [...] w przedmiocie określenia podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2002 r. Decyzja organu kontroli skarbowej była wynikiem postępowania kontrolnego przeprowadzonego w Firmie Handlowej Po P.R., którego zakres obejmował także prawidłowość rozliczeń z tytułu podatku od towarów i usług za 2002 r. W utrzymanej w mocy decyzji I instancji podatnikowi określono :
1) zobowiązanie w podatku od towarów i usług za następujące miesiące 2002 r.
w wysokości :
- czerwiec 11.860 zł
- lipiec 17.329 zł
- sierpień 18.195 zł
- wrzesień 28.646 zł
- październik 36.483 zł
- listopad 11.500 zł
- grudzień 32.922 zł
2) kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na
następny miesiąc za następujące miesiące 2002 r. w wysokości:
- styczeń 33.484 zł
- luty 47.171 zł
- marzec 63.961 zł
- kwiecień 43.474 zł
- maj 20.837 zł
Określając powyższe wielkości w podatku od towarów i usług organy wzięły pod uwagę ustalenia kontroli w szczególności dotyczące:
- w zakresie podatku naliczonego -
przypadków zawyżenia kwoty podatku naliczonego z tytułu: dwukrotnego zaewidencjonowania faktury VAT dot. wydania opinii , zaewidencjonowania faktury VAT na zakup towarów wystawionej na inną firmę (PT s.c.), nieujęcia faktur korygujących dotyczących braków w dostawie (uznane reklamacje) , nabycia towarów handlowych , którymi rozporządzono w sposób niepozwalający na zaliczenie poniesionych wydatków do kosztów uzyskania przychodów (straty z tytułu kradzieży towarów handlowych w 2002 r. , braki w dostawach towarów) ;
- w zakresie podatku należnego –
• przypadków zaniżenia podatku należnego z tytułu : przekazania towarów handlowych osobom fizycznym w formie darowizny (towar niepełnowartościowy wycofany ze sprzedaży) , przekazania towarów handlowych na cele reprezentacji i reklamy (towary wydawane klientom gratis, towary handlowe przekazane na rzecz drużyny piłkarskiej FC P) , niewykazania przychodów ze sprzedaży towarów handlowych ( towary handlowe "przesunięte" z FH P do PT s.c.) ,
• przypadków zawyżenia podatku należnego z tytułu wykazania przychodu ze sprzedaży po nierealnie niskich cenach.
Organ odwoławczy wydając swoją decyzję nie uwzględnił zarzutów zgłoszonych w odwołaniu , w którym strona nie zgadzała się przede wszystkim z ustaleniami dotyczącymi:
- zawyżenia podatku naliczonego w związku z niezaliczeniem poniesionych wydatków do kosztów uzyskania przychodów ,
- nieuznania za niepełnowartościowe przekazanych osobom fizycznym towarów handlowych ,
- nieprzyjęcia jako reprezentacji i reklamy towarów wydanych gratis,
- zaniżenia podatku należnego z tytułu niewykazania przychodów ze sprzedaży towarów handlowych w odniesieniu do towarów podlegających "przesunięciom" pomiędzy FH P oraz PT s.c.
Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji Dyrektor Izby Skarbowej przyjął w świetle art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 11 , poz. 50 ze zm.) – zwanej dalej ustawą o VAT – za prawidłowe ustalenie kontrolujących , że nie można uznać za koszty uzyskania przychodów strat z tytułu kradzieży towarów handlowych w 2002 r. Przemawiającymi za takim uznaniem były zdaniem organu odwoławczego przede wszystkim następujące okoliczności : świadkowie (pracownicy FH P) nie potrafili podać ilości i wartości skradzionych towarów , brak obciążenia któregokolwiek z pracowników za powstałe straty, niepotwierdzenie przez skarżącą Firmę żadnymi dokumentami wystąpienia kradzieży w 2002 r. Podatnik nie spełnił także wynikających z przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 2000 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (Dz.U. Nr 116, poz. 1222 ze zm.) warunków dotyczących sposobu ewidencjonowania powstałej w wyniku kradzieży straty. Organ odwoławczy stwierdził przy tym , iż samo sporządzenie i wycena inwentaryzacji rocznej nie może stanowić podstawy do uznania różnic inwentaryzacyjnych jako strat stanowiących koszty uzyskania przychodów .
Poniesione koszty z tytułu braków w dostawie również nie uznano za koszt uzyskania przychodu , powołując się na art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych , zgodnie z którym koniecznym warunkiem takiego uznania jest poniesienie kosztów w celu osiągnięcia przychodu. Jak wskazał ponadto organ odwoławczy podatnik miał możliwość złożenia reklamacji dotyczącej braków w dostawie celem otrzymania faktury korygującej od wystawcy , a takich przypadków w 2002 r. nie stwierdzono.
Odpierając zarzut strony o niewłaściwym przyjęciu przez kontrolujących , iż przekazany osobom fizycznym w formie darowizny towar był pełnowartościowy Dyrektor Izby Skarbowej wskazał istotne w tym zakresie okoliczności w postaci: braku dokumentów potwierdzających uszkodzenia towarów handlowych w 2002 r. , przy bardzo dużej ilości towarów "niepełnowartościowych" ( 378 szt.) , a także ujęcie przedmiotowego towaru w remanencie początkowym jako towaru pełnowartościowego .
W odniesieniu do wydawania klientom towarów gratis organ odwoławczy stwierdził , że nie było to działanie podatnika "wyczerpujące znamiona reklamy" , a były to działania marketingowe mające charakter "sprzedaży premiowej" . Wydatki na organizację sprzedaży premiowej są kosztami szeroko rozumianego marketingu i w konsekwencji wydatki te w całości powinny podlegać zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodów . Niemniej zaprezentowane stanowisko dotyczy podatku dochodowego , a w świetle art. 2 ust. 3 pkt 1 ustawy o VAT sprzedaż premiowa jest czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług . Ustalenia organu kontrolnego nie potwierdziły przy tym , że tzw. "gratisy" były towarami z lat ubiegłych . W ocenie organu odwoławczego podstawa opodatkowania tych towarów została zatem określona przez kontrolujących prawidłowo na poziomie 2002 r.
Transakcje nazywane przez podatnika "przesunięciami towarów" organy zgodnie zakwalifikowały jako sprzedaż i na użytek podatku od towarów i usług wysokość obrotu ustaliły przy zastosowaniu średniej marży stosowanej przez FH P przy sprzedaży towarów handlowych udokumentowanych fakturami. Pomiędzy samodzielnymi podmiotami , takimi jak FH P oraz PT s.c. nie mogło być mowy o przesunięciach towarów handlowych , bowiem taka sytuacja możliwa jest jedynie w przypadku przerzutów towarów handlowych pomiędzy zakładami należącymi do tego samego podatnika .
Skarga wywiedziona została na podstawie ogólnych zarzutów naruszenia zasad postępowania podatkowego :
• uregulowanych w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137 , poz. 926 ze zm.) , w tym :
a) art. 120 przez nierespektowanie zasady działania organów podatkowych na podstawie przepisów prawa ,
b) art. 121 § 1 przez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do organów podatkowych,
c) art. 187 § 1 przez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego ;
• wynikających z ustawy o VAT.
Skarżący wnosił o uchylenie w całości decyzji obu instancji " i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej Ośrodek Zamiejscowy.".
W uzasadnieniu skargi podniósł , iż w decyzjach obu instancji nie uwzględniono: kradzieży towarów (podatek VAT z tego tytułu 2.161,72 zł) ; darowizny – przy której zawyżono wycenę darowanych , niepełnowartościowych towarów , co spowodowało określenie podatku należnego w kwocie wyższej o 11.698,11 zł ; tzw. gratisów (towarów dodanych do sprzedaży w ramach "sprzedaży wiązanej") - z tego tytułu podatek należny określono w kwocie wyższej o 14.675,86 zł oraz przesunięć towarów "między sklepami" – podatek należny określono w kwocie 27.478,08 zł.
W sprawie kradzieży , darowizn oraz gratisów skarżący wskazał jedynie , iż podano wystarczające argumenty i przedłożono stosowne dokumenty na etapie kontroli oraz w odwołaniu, "aby organa podatkowe uwzględniły je i wydały pozytywną decyzję".
Natomiast "w kwestii przesunięć towarów między moimi sklepami" skarżący stwierdził , iż został ukarany i zobowiązany do dwukrotnego zapłacenia podatku od towarów i usług. Towar przesunięty ze skarżącej firmy został bowiem sprzedany w firmie PT i od tej sprzedaży został zapłacony VAT. Nie zostały więc uszczuplone wpływy do budżetu z tego tytułu. Skarżący podał przy tym , że jest jedynym właścicielem firmy P , natomiast w spółce PT jego udziały wynoszą 80 % , a 20 % posiada żona R.R.. Skarżący przytoczył na koniec argument , iż przy prowadzeniu działalności gospodarczej oraz uzyskiwaniu wysokich przychodów i dochodów z tytułu jej prowadzenia "zawsze występują straty i koszty , które są nieodzowną i integralną częścią prowadzenia działalności".
Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie , prezentując stanowisko jak w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Skarżący kwestionuje odmienne od dokonanego przez niego rozliczenie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2002 r. , dokonane Firmie Handlowej P w wyniku kontroli podatkowej a związane m.in. z ustaleniem , że podatnik w zakresie podatku naliczonego uwzględnił wydatki na nabycie towarów handlowych , którymi rozporządzono w sposób nie pozwalający na zaliczenie poniesionych wydatków do kosztów uzyskania przychodów. W szczególności za koszty uzyskania przychodów nie uznano :
- strat z tytułu kradzieży towarów handlowych w 2002 r.
- braków w dostawach towarów .
W myśl art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika towarów i usług, jeżeli wydatki na ich nabycie nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym. Z powyższego wynika , że pojęcie kosztu uzyskania przychodu w rozumieniu ustawy o VAT należy określać według przepisów dotyczących podatku dochodowego, stosowanych wobec podatnika podatku od towarów i usług. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażono nawet stanowisko, że za godzące w art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej należy uznać dokonywanie rożnych ustaleń odnoszących się do tego samego elementu stanu faktycznego sprawy w odrębnych co prawda sprawach podatkowych, niemniej bazujących na tych samych faktach (por. wyrok NSA z dnia 23 listopada 2005 r. , sygn. akt I FSK 283/05, niepubl.).
Na tle powyższej tezy za istotne m.in. co do nieuznania na gruncie niniejszej sprawy określonych wydatków jako kosztów uzyskania przychodów , skutkującego przyjęciem , że podatnik zawyżył kwotę podatku naliczonego , należy uważać wydanie na rzecz P.R. decyzji ostatecznej w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002r. Dyrektor Izby Skarbowej decyzję taką wydał w dniu [...] października 2005 r. , Nr [...], w której m.in. za prawidłowe uznano ustalenie organu I instancji , że wskazane przez podatnika kradzieże , w okolicznościach w jakich według niego miały występować , nie mogą być traktowane jako straty w środkach obrotowych , stanowiące koszty uzyskania przychodów . Jak podano w decyzji o podatku dochodowym straty tego rodzaju , aby stanowić koszty, muszą być rzeczywiste i prawidłowo udokumentowane . Sąd orzekający w niniejszej sprawie uznaje się związanym w powyższym zakresie wskazaną decyzją ostateczną w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002 r. Ponadto wskazać należy , że na decyzję o podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 r. została rozpoznana skarga podatnika P.R. i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w wyroku z dnia 3 sierpnia 2006 r. (sygn. akt I SA /Go 2321) orzekł o oddaleniu skargi .
Analogiczne związanie decyzją w przedmiocie podatku dochodowego dotyczy w niniejszej sprawie również nieuznania za koszty uzyskania przychodów wykazanych przez podatnika "braków w dostawach". Sąd przyjmuje za całkowicie uzasadnione przyjęcie w tym zakresie , że w świetle art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000r. Nr 14, poz.176 ze zm.) , w brzmieniu obowiązującym w 2002 r. , niespełnienie przesłanki dotyczącej poniesienia w celu osiągnięcia przychodu kosztów z tytułu braków w dostawach .
W rozważaniach dotyczących związania ostateczną decyzją w przedmiocie podatku dochodowego Sąd miał na względzie zachowujące aktualność orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego - wyrok z dnia 31 sierpnia 1999r. , sygn. akt III SA 87/99 , LEX nr 42009 , z następującą tezą :
1. Pojęcie kosztów uzyskania przychodów w polskim prawie podatkowym funkcjonuje wyłącznie w podatkach dochodowych: od osób prawnych i od osób fizycznych. Jest tam jedną z dwóch podstawowych kategorii obok przychodu.
2. Ustawa o podatku od towarów i usług w omawianym art. 25 ust. 1 pkt 3 posługuje się tą kategorią jako pojęciem zapożyczonym wyraźnie definiując, że chodzi tu o pojęcie zaczerpnięte z przepisów o podatku dochodowym.
3. W tych warunkach szczególnie mocno przestrzegać należy tych zasad porządku prawnego, które nakazują traktować jako obowiązek prawny respektowanie uregulowań wynikających z decyzji ostatecznych. Służy to jasności i stabilności porządku wynikającego z rozstrzygnięć indywidualnych. Z tych przyczyn Sąd uznał za niedopuszczalne dążenie, aby w sprawie dotyczącej wymiaru podatku od towarów i usług dokonać odmiennej oceny tego co jest a co nie jest kosztem uzyskania przychodu.
Stanowisko to , zdaniem NSA , ma zasadnicze znaczenie dla zachowania spójności i jednolitości w stosowaniu prawa przez organy państwa i skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni je podziela.
Podkreślić należy , iż nie mogły stanowić podstawy uznania określonych kwot za koszt uzyskania przychodów tylko twierdzenia podatnika , że dochodziło w ciągu roku do kradzieży towaru czy występowały braki w dostawach, skoro podatnik w żaden sposób nie wykazał, by kwoty te wynikały ze strat w prowadzonej działalności , bowiem nie udokumentował ich w żaden sposób w momencie , w którym miały mieć miejsce owe zdarzenia , nie prowadził ewidencji w tym zakresie , nie podejmował właściwych czynności .
Sąd stwierdza też , że wartość towarów stanowiących darowizny określona została prawidłowo w związku z wykazaniem , że podatnik bezpodstawnie twierdził , iż przedmiotem tych darowizn były towary niepełnowartościowe . Zasadnie przyjął organ kontroli skarbowej , iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie potwierdził występowania u podatnika towarów , którym można przypisać kategorię "niepełnowartościowy" . Za rok 2002 nie było żadnych dokumentów co do wystąpienia uszkodzeń towarów handlowych, powodujących przekwalifikowanie ich do tej niższej kategorii jakościowej , towary tej kategorii nie wystąpiły też w remanencie początkowym . Nie potwierdziło się również twierdzenie podatnika , że niepełnowartościowość towarów będących przedmiotem darowizny wynikała z tego , że pochodziły z lat ubiegłych (towar niemodny , trudnozbywalny) .
Zgodnie z zasadami postępowania dowodowego jako dowód należało dopuścić wszystko , co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy , a nie jest sprzeczne z prawem (art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej) . Niemniej na tle art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej zasadą jest także , że ciężar dowodu spoczywa generalnie na podmiocie który wywodzi z tego skutki prawne . Tak też się dzieje w przypadku , gdy podatnik chce wywodzić pozytywne dla siebie skutki prawne z danych innych niż księgi . Skarżący P.R. w odniesieniu do tzw. towarów niepełnowartościowych przedstawił ich zestawienie niejako "w uzupełnieniu" dokonanego przez kontrolujących całościowego rozliczenia ilościowego zakupionych i sprzedanych towarów , nie przedstawiając przy tym dokumentacji co do trybu i sposobu przekwalifikowywania towarów na niepełnowartościowe , mimo że w Firmie Handlowej P w 2002 r. wystąpiły stosunkowo bardzo duże ilości towarów niepełnowartościowych ( w grupie towarów takich jak : spodnie , plecaki , kurtki , dresy – 6-7% w stosunku do zakupu tego asortymentu w 2002 r.).
W tych okolicznościach istniały podstawy do przyjęcia, że towary przekazane w formie darowizny nie były niepełnowartościowe , zatem jako podstawę opodatkowania należało przyjąć wartość towarów pełnowartościowych obliczoną według cen sprzedaży stosowanych w obrotach z głównymi odbiorcami, zgodnie z art. 15 ust. 3 ustawy o VAT.
W kwestii opodatkowania podatkiem od towarów i usług tzw. gratisów czyli towarów wydanych klientom dokonującym zakupów określonych towarów , Sąd stwierdza , że organy dokonały prawidłowej oceny skutków podatkowych takiego przekazania , które według oświadczenia samego skarżącego było promocją polegającą na zachęcaniu klienta do większych zakupów przez obietnicę otrzymania bardziej wartościowego upominku.
Zgodnie z treścią art. 2 ust. 3 pkt 1 ustawy o VAT opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega świadczenie usług oraz przekazanie lub zużycie towarów na potrzeby reprezentacji i reklamy. Czynności te powinny być wykazane, na podstawie art. 32 ust. 4 cyt. ustawy rachunkami uproszczonymi i powinien zostać od nich odprowadzony podatek należny, czego skarżąca FH P nie dopełniła.
Zwrócić należy przy tym uwagę , że w wyżej wskazanych przepisach art. 2 ust. 3 pkt 1 ustawy o VAT ustawodawca posługuje się terminem "na potrzeby reklamy" , który niewątpliwie ma szersze znaczenie od terminu "reklama" i swoim znaczeniem obejmuje przekazanie towarów nie tylko na reklamę w ścisłym znaczeniu, ale także wszelkiego rodzaju dystrybucję towarów lub usług po to, by osiągnąć cel reklamowy – w przypadku FH P związany z zachętą do zwiększonych zakupów.
Nie ulega wątpliwości, że tego rodzaju zachęta zwiększa atrakcyjność firmy, korzyść z zakupu i liczbę klientów , zatem przekazywanie klientom towarów jako tzw. gratisów było czynnościami dokonanymi na potrzeby reprezentacji i reklamy , a mając w założeniu przyciągnięcie klientów – wypełniało funkcje reklamy.
Wobec niezdefiniowania pojęcia reklama w przepisach ustawy o VAT można posługiwać się słownikowymi definicjami tego zwrotu , zatem miało uzasadnienie przywołanie przez organ I instancji definicji ze słownika ekonomicznego i finansowego , w którym "reklama" określona została jako "ogół działań danego przedsiębiorstwa polegających na promocji sprzedaży , kreowaniu oraz rozwijaniu popytu na jego produkty ". Również i w potocznym znaczeniu za reklamę uznaje się przede wszystkim działania w celu autopromocji, zmierzające do promowania sprzedaży, zakupu lub wynajmu produktu lub usługi albo osiągnięcia innego efektu pożądanego przez reklamodawcę.
Podobny pogląd został wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 listopada 2002 r. , sygn. III SA 810/01, LEX nr 78581. Według Sądu " brak legalnej definicji potrzeb związanych z reprezentacją i reklamą na gruncie prawa podatkowego art. 2 ust. 3 pkt 1 ustawy z 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 z późn. zm.) daje organowi podatkowemu możliwość swobodnej oceny dowodów w tym zakresie, w granicach sensu użytych słów i w znaczeniu jakie nadaje im język potoczny."
Mając na względzie przywołane powyżej definicje pojęcia "reklama", a także zakres znaczeniowy zwrotu "na potrzeby reklamy" należy podzielić opinię organów podatkowych zaprezentowaną w rozpoznawanej sprawie , że towary przekazane klientom jako tzw. gratisy zostały przekazane na potrzeby reprezentacji i reklamy w rozumieniu art. 2 ust. 3 pkt 1 ustawy o VAT.
Uznanie, że przekazywanie przedmiotowych towarów (gratisów) klientom nastąpiło na potrzeby reklamy sprawia, iż za prawidłowe przyjąć trzeba rozstrzygnięcie w zaskarżonej decyzji , że czynności te były czynnościami opodatkowanymi podatkiem od towarów i usług , o których mowa w art. 2 ust. 3 pkt 1 ustawy o VAT (por. wyrok NSA z dnia 1 lipca 2005 r. , sygn. FSK 2562/04 , LEX nr 173026).
Oceniając natomiast podatkowoprawne skutki dokonanych "przesunięć" towarów handlowych między skarżącą Firmą Handlową P a spółką cywilną PT należy stwierdzić , że były to transakcje podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług a decydujące znaczenie dla tej oceny ma status obu podmiotów jako podatników tego podatku , a nie kwestia stosunków własnościowych w obu podmiotach. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne nie mające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne mające siedzibę lub miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli wykonują we własnym imieniu i na własny rachunek czynności, o których mowa w art. 2, w okolicznościach wskazujących na zamiar ich wykonywania w sposób częstotliwy, nawet jeżeli zostały wykonane jednorazowo, a także wówczas, gdy czynności te polegają na jednorazowej sprzedaży rzeczy w tym celu nabytej.
Czynności polegające na przekazaniu ("przesunięciu") towarów , dokonywane pomiędzy podmiotami samodzielnie występującymi jako podatnicy podatku od towarów i usług , stanowią sprzedaż w rozumieniu przepisów ustawy o VAT , zatem na gruncie rozpoznawanej sprawy przyjąć należy , iż FH P w 2002 r. dokonała sprzedaży towarów handlowych kontrahentowi , którym była s.c. PT, nie dokumentując tej sprzedaży, przez co zaniżone zostały przychody ze sprzedaży towarów , co z kolei miało wpływ na rozliczenie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2002 r.
Jak z powyższego wynika Sąd nie znalazł podstaw , by stwierdzić , że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem zasad postępowania podatkowego , na które skarżący ogólnie powoływał się w skardze , to jest zasady praworządności (art. 120 Ordynacji podatkowej) , jak również zasady zaufania do organów podatkowych (art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej ) . Wbrew twierdzeniu skargi , niepopartemu zresztą skonkretyzowaną argumentacją , organ podatkowy , zgodnie z obowiązkiem określonym w art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej , zebrał i w sposób wyczerpujący rozpatrzył cały materiał dowodowy , postępowanie przeprowadził z udziałem strony, ustosunkowując się m.in. do jej oświadczeń . Sąd nie stwierdza także , przy braku skonkretyzowania przez skarżącego zarzutu "naruszenia zasad postępowania podatkowego wynikających z ustawy o VAT" , by zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja I instancji wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego , które miało wpływ na wynik sprawy . Kontrolując zaskarżoną decyzję Sąd nie ograniczył się przy tym do zarzutów skargi , lecz zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm.) - zwanej P.p.s.a. , nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną , rozstrzygał w granicach rozpoznawanej sprawy . W szczególności Sąd nie stwierdził, by w sprawie niewłaściwie zastosowane zostały przepisy ustawy o VAT - art. 2 ust. 3 pkt 1 i pkt 4 , art. 15 ust. 3 oraz art. 25 ust. 1 pkt 3 .
Wobec niestwierdzenia naruszenia prawa materialnego , ani też naruszenia przepisów postępowania ( art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.) Sąd na podstawie art. 151 tej ustawy orzekł o oddaleniu skargi.
asesor WSA sędzia WSA sędzia WSA
Alina Rzepecka Joanna Wierchowicz Krystyna Skowrońska-Pastuszko