I SA/Go 70/07

I SA/Go 70/07 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2007-08-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-02-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Barbara Rennert
Jacek Niedzielski /przewodniczący/
Joanna Wierchowicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II FSK 1779/07 - Wyrok NSA z 2009-03-11
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 90 poz 557
art. 27, art. 187, art. 195a par. 1
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 1997 nr 89 poz 555
art. 292 par. 1 i 2
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędziowie Sędzia WSA Joanna Wierchowicz (spr.) Asesor WSA Barbara Rennert Protokolant Damian Bronowicki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 sierpnia 2007r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy dokonania zabezpieczenia 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...]r. nr [...]; 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane.
Uzasadnienie
I SA / Go70 / 07
U Z A S A D N I E N I E
Prokurator Rejonowy wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skargowej z dnia [...] listopada 2006r. nr [...], którym organ ten utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] października 2006r. nr [...].
W uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia Dyrektor Izby Skarbowej podał, iż Prokurator Prokuratury Rejonowej postanowieniem
z [...] września 2006 roku w sprawie Ds. [...] dokonał zabezpieczenia na mieniu podejrzanego T.R. grożących mu kar grzywny w wysokości 100 stawek dziennych po 20,00 złotych oraz przepadku pojazdu służącego do popełnienia przestępstwa, wskazując sposób zabezpieczenia, poprzez zajęcie ruchomości w postaci samochodu motocykla [...] rok produkcji 1984, nr ramy [...].
Powyższemu postanowieniu w dniu 11 września 2006 roku Sąd Rejonowy nadał klauzulę wykonalności.
Powyższe postanowienie zostało przekazane Naczelnikowi Urzędu Skarbowego z wnioskiem o jego wykonanie na podstawie art. 291 § 1 i 2 kpk, art. 462 kpk, art. 25 § 1 i 2 kkw, art. 155a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i art. 195a § 1 kkw.
Naczelnik Urzędu Skargowego postanowieniem nr [...] z [...] października 2006 roku odmówił dokonania zabezpieczenia uznając, iż właściwym do wykonania tego zabezpieczenia jest komornik sądowy, bowiem zgodnie z art.. 292 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 roku Kodeks postępowania karnego zabezpieczenie ma nastąpić w sposób wskazany w kodeksie postępowania cywilnego, co oznacza, zdaniem organu, iż organem wykonującym postanowienie jest komornik sądowy działający w trybie art. 292 § 1 kpk.
Nadto organ powołał się na art. 157 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wskazując, iż o ile obowiązek którego dotyczy zarządzenie zabezpieczenia nie podlega zabezpieczeniu w trybie administracyjnym organ egzekucyjny nie przystępuje do zabezpieczenia.
Na powyższe postanowienie zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej złożył Prokurator Rejonowy wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Urzędowi Skarbowemu .
W uzasadnieniu wskazano, iż przepisy nie przewidują wskazania innej podstawy prawnej niż wskazana we wniosku o jego wykonanie.
Prokurator przyznał że przepisy art. 292 § 1 i 2 kpk zawierają wskazanie iż zabezpieczenie następuje w sposób wskazany w kodeksie postępowania cywilnego lecz sposób zabezpieczenia nie ma zawiązku z wskazaniem organu egzekucyjnego, który tegoż zabezpieczenia winien dokonać. Wskazanie podmiotów egzekucyjnych zawiera art. 25 i następne kkw. Zgodnie z tymi przepisami egzekucje prowadzi się według przepisów kpc, jednakże od tej zasady, jak wskazał, istnieją wyjątki m.in. przewiduje go art. 27 kkw, art. 195a § 1 kkw. W niniejszej sprawie natomiast ma zastosowanie art. 195a § 1 kkw bowiem jednym postanowieniem zabezpieczono grożący przepadek oraz grzywnę.
Nadto organ nie może w tym względzie polemizować z decyzją prokuratury, bowiem wybór organu egzekucyjnego pozostaje w wyłącznej kompetencji prokuratora.
Po rozpatrzeniu zażalenia Dyrektor Izby Skarbowej zaskarżone postanowienie utrzymał w mocy .
Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej egzekucyjny organ administracyjny dokonuje zabezpieczenia tylko wówczas, gdy obowiązek którego dotyczy zarządzenie zabezpieczenia podlega zabezpieczeniu w trybie administracyjnym, a zarządzenia zabezpieczenia zawiera wszystkie elementy wskazane w art. 156 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Zgadzając się z twierdzeniem żalącego iż zgodnie z art. 195a kkw prokurator może zlecić wykonanie postanowienia o zabezpieczeniu organowi określonemu w
art. 187 kkw, jednakże w zarządzeniu o zabezpieczeniu jako podstawę prawną należności wskazano 8 września 2006 roku w sprawie Ds. 1035/06, a postanowienie to wydano na podstawie art. 291, 292 i art. 293 § 1 kkw. Natomiast zgodnie z art. 292 § 1 kkw zabezpieczenie następuje w sposób wskazany w kpc i tym samym uznać należy, iż w sprawie zachodzi przesłanka odmowy dokonania zabezpieczenia .
Zdaniem organu wydanie postanowienia o zabezpieczeniu w oparciu o art. 292 kpk determinuje organ właściwy do jego wykonania.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Prokurator Rejonowy wniósł o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej .
W uzasadnieniu skargi stwierdził, iż zgodnie z art. 25 § 1 kkw egzekucję zasądzonych roszczeń cywilnych, orzeczonej grzywny, świadczenia pieniężnego, należności sądowych oraz obowiązku określonego w art. 52 kk prowadzi się według przepisów kodeksu postępowania cywilnego o ile kodeks karny wykonawczy nie stanowi inaczej. Nadto przepisy kodeksu postępowania cywilnego na mocy art. 25 § 2 kkw stosuje się do wykonana postanowień o zabezpieczeniu roszczeń cywilnych będących przedmiotem postępowania karnego oraz grzywny i w takim wypadku właściwym do wykonania orzeczeń jest komornik sądowy.
Co do pozostałych rodzajów zabezpieczeń ustawodawca nie unormował postępowania.
Przepis art. 195a kkw, zdaniem Prokuratora, wprost określił podmiot uprawniony do wykonania zabezpieczenia przedmiotu przepadku, a jest nim urząd skarbowy właściwy ze względu na siedzibę sądu I instancji o ile prokurator zleci wykonanie w / w postanowienia.
Prokurator natomiast przed tym musi zwrócić się do Sądu o nadanie klauzuli wykonalności powyższemu postanowieniu.
Nadto zdaniem skarżącego organy administracji nie mają prawa do dokonywania oceny zasadności stanowiska prokuratora co skierowania postanowienia do wykonania do tegoż organu.
W odpowiedzi na skargę organ wywiódł, iż przepis art. 195a kkw nie wskazuje naczelnika urzędu skarbowego jako organu wyłącznie właściwego do dokonania zabezpieczenia. Z treści tegoż przepisu wynika, iż prokurator może zlecić wykonanie postanowienia zarówno naczelnikowi urzędu skarbowego jak i komornikowi sądowemu.
Organ odwoławczy nie zgodził się z twierdzeniem skarżącego, iż wypełnienie przesłanek określonych w art. 195a kkw stanowi wystarczającą przesłankę do uznania, iż zabezpieczenie takie podlega wykonaniu przez Naczelnika Urzędu Skarbowego.
Organ bowiem ma prawo dokonania oceny dopuszczalności zabezpieczenia w danej sprawie na podstawie art. 156 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Nadto wadliwe było zdaniem organu zarządzenie zabezpieczenia wystawione przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej bowiem powołano przepis art. 44 § 2 i art. 33 § 1 kk, które to przepisy nie zostały wskazane w postanowieniu Prokuratora w sprawie Ds [...] z dnia [...] września 2006 roku jako podstawy prawnej do wydania tego postanowienia.
Podanie natomiast podstawy prawnej w zarządzeniu zabezpieczenia pozwala organowi na ocenę czy postanowienie podlega wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a brak tej podstawy uniemożliwia tę ocenę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :
Skarga zdaniem Sądu jest uzasadniona.
Przedmiotem skargi, a zarazem przedmiotem rozbieżności stanowisk między skarżącym a organem jest kwestia oceny co do organu właściwego do wykonania obowiązku określonego w postanowieniu o zabezpieczeniu.
Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie winien mieć zastosowanie art. 195a § 1 kkw który stanowi, że jeżeli jednym postanowieniem zabezpieczono grożący przepadek oraz grzywnę, prokurator który wydał postanowienie może zlecić jego wykonanie w całości urzędowi skarbowemu stosownie do art. 187 kkw. Zgodnie zaś z treścią tego ostatniego przepisu sąd bezzwłocznie po uprawomocnieniu się wyroku przesyła jego odpis lub wyciąg urzędowi skarbowemu, właściwemu ze względu na siedzibę sądu pierwszej instancji, w celu wykonania środka karnego w postaci orzeczonego przepadku lub nawiązki na rzecz Skarbu Państwa.
Niezasadny jest zdaniem Sądu pogląd organu co do tego że art. 292 § 1 kpk stanowi podstawę do uznania że administracyjny organ egzekucyjny nie jest właściwy do wykonania przekazanego mu postanowienia o zabezpieczeniu.
Art. 292 § 1 kpk odsyła w zakresie wykonania postanowienia o zabezpieczeniu do przepisów ustawy z 17 listopada 1964 roku – Kodeks postępowania cywilnego ( kpc ) natomiast art. 292 § 2 kodeksu postępowania karnego wymienia sposoby zabezpieczenia np. poprzez zajęcie ruchomości, wierzytelności, ustanowienie zakazu zbywania nieruchomości i w tym zakresie nie odsyła do przepisów kpc.
Zważywszy, iż egzekucję przepadku przedmiotu przestępstwa prowadzi urząd skarbowy stosownie do art. 27 kkw należy uznać, iż jest on również właściwy do wykonania postanowienia o zabezpieczeniu w zakresie przepadku przedmiotu przestępstwa.
W postanowieniu prokuratora o zabezpieczeniu z dnia 8 września 2006 roku dokonano również zabezpieczenia kar i roszczeń i gdyby zabezpieczenie dotyczyło tylko tego sposobu zabezpieczenia to zgodnie z art. 292 § 2 kpk właściwym do jego wykonania byłby komornik sądowy na podstawie kodeksu postępowania cywilnego.
Jednakże w niniejszej sytuacji doszło do zbiegu przedmiotu zabezpieczenia toteż należało zastosować art. 195a kkw, a zatem właściwym do wykonania postanowienia o zabezpieczeniu w przypadku zlecenia jego wykonania przez prokuratora był urząd skarbowy.
Z tych też względów należy uznać iż nastąpiło naruszenie art. 195a kkw ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji co miało istotny wpływ na wynik sprawy, tak więc na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c Sąd orzekł jak w sentencji.
/-/ B. Rennert /-/ J. Niedzielski /-/ J. Wierchowicz