I SA/GO 7/23

I SA/Go 7/23 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2023-05-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-01-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Alina Rzepecka
Dariusz Skupień
Zbigniew Kruszewski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III FSK 1200/23 - Wyrok NSA z 2024-07-23
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art.228§1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Kruszewski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędzia WSA Alina Rzepecka po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 maja 2023 r. sprawy ze skargi T.M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
T.M. (skarżący), reprezentowany przez doradcę podatkowego P.L., wniósł skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] grudnia 2022 r. nr [...] (SKO, organ odwoławczy) stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Gminy i Miasta z dnia [...] lutego 2015 r. w przedmiocie wymiaru podatku od nieruchomości za 2015 r.
Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym:
W dniu 7 maja 2021 r. pełnomocnik skarżącego złożył odwołanie od decyzji Burmistrza Gminy i Miasta ustalającej wymiar podatku od nieruchomości za 2015 r. W odwołaniu decyzji zarzucił wydanie jej z obrazą przepisów Ordynacji podatkowej i wniósł o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Ponadto podniósł, że zaskarżona decyzja nie została doręczona. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru zaskarżonej decyzji widnieje podpis A.P. z datą 20.02.2015 r. oraz odcisk pieczęci firmowej.
Postanowieniem z [...] czerwca 2021 r. SKO stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W wyniku rozpatrzenia skargi na to orzeczenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wyrokiem z 3 lutego 2022 r., sygn. akt I SA/Go 368/21 uchylił zaskarżone postanowienie w całości.
Ponownie rozpatrując sprawę, SKO zgodnie z wytycznymi zawartymi
w powyższym orzeczeniu WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 3 lutego 2022 r. postanowieniem z 15 czerwca 2022 r. zleciło organowi I instancji przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego.
Burmistrz Gminy i Miasta na podstawie art. 229 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. z 2021 r., poz. 1540 ze zm.; dalej: o.p.) w ramach zleconego postępowania przeprowadził dowód z przesłuchania świadka M.T. (doręczycielki) oraz pełnomocniczki pocztowej A.R. (z domu P.), uzyskał wyjaśnienia operatora pocztowego - Poczty Polskiej do złożenia wyjaśnień oraz przedłożenia żądanych w piśmie kopii dokumentów.
Postanowieniem z [...] grudnia 2022 r. SKO stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] lutego 2015 r. W uzasadnieniu organ stwierdził, że pomimo upływu czasu od daty doręczenia skarżonej decyzji, organ I instancji poczynił starania i zgromadził kompletny materiał dowodowy.
SKO przeanalizowało zwrotne potwierdzenie odbioru zaskarżonej decyzji i wskazało, że przedmiotowa decyzja została odebrana w dniu 20 lutego 2015 r. przez A.P. (obecnie R.). Na podpisie została umieszczona pieczęć firmowa "Ł.M., T.M.". Adres doręczenia jest zgodny z adresem zamieszkania i adresem do korespondencji podanym w informacji podatnika T.M. w sprawie podatku od nieruchomości z [...] sierpnia 2014 r. oraz z adresem wynikającym z wypisu z ewidencji gruntów i budynków znajdującym się w aktach sprawy, a ponadto zgodny z adresem wskazanym w odwołaniu. Z kolei z treści pełnomocnictwa pocztowego nr [...] wynika, że od dnia [...] lutego 2014 r. do odwołania, skarżący upoważnił Panią A.P. do odbioru przesyłek pocztowych, przychodzących na następujące adresy: [...], Firma "B". Przesłuchana w charakterze świadka A.R. (z domu P.), zatrudniona w 2015 r. w "B" Sp. z o. o. Sp.k. na stanowisku pracownik biurowy, która odebrała 20 lutego 2015 r. zaskarżoną decyzję zeznała, że "poczta była kierowana na różne adresy, na ul. [...], na [...] (poprzedni adres firmy) i też zdarzało się, że była poczta kierowana na prywatne adresy Panów T.M. i Ł.M.". Stwierdziła, że listonosze mieli przekierowaną korespondencję do doręczania na ul. [...], ponieważ właściciele w większości przebywali na zakładzie przy ul. [...]. Podała również, że całą korespondencję przekazywała do rąk szefostwa.
W ocenie SKO powyższe okoliczności wskazują, że przedmiotową decyzję doręczono 20 lutego 2015 r. upoważnionemu pełnomocnikowi, a osoba odbierająca przekazała ją do rąk własnych. Zatem wniesione przez skarżącego odwołanie w dniu 7 maja 2021 r. nastąpiło po upływie ustawowego terminu, o którym mowa w art. 223 § 2 pkt 1 o.p.
Skarżący, reprezentowany przez doradcę podatkowego, na przedmiotowe postanowienie złożył skargę. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił:
1) naruszenie art. 210 § 4 w zw. z art. 219 w zw. z art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 o.p.,
2) błędną wykładnię art.. 37 ust. 1 oraz 31 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe.
W uzasadnieniu skargi wskazał, że doręczenie spornej przesyłki niewątpliwie nie nastąpiło adresatowi, ani pod adresem wskazanym na przesyłce, ani też nie nastąpiło w placówce pocztowej do rąk osoby, która złożyła oświadczenie o zamieszkiwaniu razem z adresatem. W sprawie przesyłkę doręczono w [...] pracownikowi spółki komandytowej "B" sp. z o. o. spk. k. – A.P. (obecnie R.). Zgodnie z art. 37 ust. 2 pkt 2 u.p.p., wydanie przesyłki ze skutkiem doręczenia pełnomocnikowi pocztowemu możliwe jest wyłącznie pod adresem wskazanym na przesyłce (tutaj: [...]) lub w placówce pocztowej. Tymczasem operator pocztowy w ogóle nie podjął próby doręczenia bezpośredniego pod adresem wskazanym na przesyłce pocztowej, lecz "bez żadnego trybu" skierował przesyłkę do doręczenia pod zupełnie inny adres i doręczył przesyłkę kierowaną do T.M. jako osoby fizycznej pracownikowi jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej działającej pod adresem, w którym bezpodstawnie dokonano doręczenia.
Jednocześnie skarżący podkreślił, że świadek A.R. nie zeznała, że przedmiotowe pismo przekazała skarżącemu do rąk własnych lecz jedynie ogólnie zeznała, że całą korespondencję przekazywała szefostwu tj. panom T. i Ł.M.. Z tego zeznania nie wynika więc, że przedmiotowa przesyłka została doręczona bezpośrednio skarżącemu.
Ponadto organ odwoławczy uparcie pomija milczeniem, że na treści zwrotnego potwierdzenia odbioru odciśnięta jest pieczęć jednostki organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej B s.c. - nie zaś pieczęć firmowa "Ł.M., T.M.". Pominięcie w uzasadnieniu oceny tego elementu wcześniej już przez skarżącego podnoszonego wyraźnie wskazuje na jednostronną i dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego.
Zdaniem skarżącego z treści znajdującej się w aktach sprawy fotokopii pełnomocnictwa nr [...] wynika, że T.M. i Ł.M. udzielają go nie jako osoby fizyczne i nie każdy z niech działając w swoim imieniu, lecz jako reprezentanci jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej - spółki cywilnej B s.c. Jednoznacznie o tym świadczy odciśnięty na druku pełnomocnictwa stempel oraz zamieszczona w treści druku nazwa adresata. Podkreślił, że niewątpliwie zostało ono udzielone poza lokalem placówki pocztowej, czym świadczy fakt udzielenia pełnomocnictwa w [...] w dniu [...] lutego 2014 r. potwierdza notatce placówki pocztowej jeden pracownik przyjmujący pełnomocnictwo oświadczający, że zna osobiście osoby udzielające pełnomocnictwa, zaś przyjęcie pełnomocnictwa przez placówkę pocztową zostało potwierdzone dopiero 3 marca 2014 r. przez innego pracownika, o czym świadczy całkowicie odmienny podpis oraz datownik pocztowy.
Skarżący wyjaśnił, że ówczesne przepisy przewidywały tylko 2 przypadki udzielenia pełnomocnictwa poza placówką pocztową: 1) w przypadku gdy adresat nie jest w stanie poruszać się samodzielnie - wówczas możliwe było przyjęcie pełnomocnictwa w miejscu jego pobytu po okazaniu dokumentu potwierdzający tożsamość (art. 38 ust. 3 ustawy z dnia 23 listopada 2012 roku - Prawo pocztowe);
2) w siedzibie osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej - w obecności pracownika pocztowego (§ 32 ust. 3 Regulaminu świadczenia usług powszechnych).
W ocenie skarżącego z treści pełnomocnictw jednoznacznie wynika tylko
i wyłącznie wspólne upoważnienie przez wspólników tej spółki T.M. i Ł.M. do odbioru korespondencji kierowanej na dowolny z trzech wskazanych w treści pełnomocnictwa, ale adresowanych właśnie do tejże spółki. Świadczy o tym również fakt pobrania przez placówkę pocztową tylko jednej opłaty od pełnomocnictwa.
Końcowo skarżący nadmienił, że podnoszone w zeznaniach M.T. i w piśmie Poczty Polskiej ewentualne złożenie żądania dosłania poczty z adresu [...] na adres w [...] jest dla sprawy bezprzedmiotowe i nie wywołuje skutków prawnych, albowiem ani przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ani też przepisy innych ustaw, a w końcu zasady świadczenia przez Pocztę Polską usługi dosyłania nie pozwalały na objęcie tą usługą pism w postępowaniu: karnym, cywilnym, sądowo-administracyjnym, administracyjnym, podatkowym oraz pism w sprawie o naruszenie dyscypliny finansów publicznych. Tej okoliczności organ podatkowy nawet nie próbował wyjaśnić.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Sprawa została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, ponieważ przedmiotem skargi było postanowienie wydane w postępowaniu podatkowym (art. 119 pkt 3 p.p.s.a.).
Samą skargę Sąd ocenił jako niezasadną, a zaskarżone nią postanowienie jako nienaruszające prawa, ponieważ SKO prawidłowo uznało, że odwołanie z [...] kwietnia 2021 r. od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy z [...] lutego 2015 r. ustalającej m. in. dla skarżącego wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2015 r., zostało wniesione z uchybieniem terminu, trafnie oceniając, że stanowisko skarżącego o nieprawidłowym doręczeniu decyzji organu I instancji, było niezasadne.
Dla oceny legalności zaskarżonego postanowienia istotne znaczenie ma fakt, iż sprawa była już przedmiotem oceny WSA w Gorzowie Wlkp., który wyrokiem z dnia 3 lutego 2022 r. sygn. akt I SA/Go 368/21 uchylił pierwotnie wydane postanowienie SKO z dnia [...] czerwca 2021 r., którym, podobnie jak obecnie rozpoznawanym postanowieniem, stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z [...] lutego 2015 r. Sformułowane w tym wyroku: ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wiązały bowiem zarówno organ jak tut. Sąd przy ponownym rozpoznaniu sprawy (art. 153 p.p.s.a.).
Z uzasadnienia wyroku WSA wynikało, że wydanie postanowienia na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 o.p. było przedwczesne, ponieważ organ nie ustalił, czy A.P., która podpisała zwrotne potwierdzenie odbioru decyzji organu I instancji, była umocowana do odbioru przesyłek adresowanych dla skarżącego. Stąd WSA polecił organowi, by w ponownym postępowaniu zbadał proces doręczenia przesyłki oraz ustalił, czy decyzja była wykonana.
Zdaniem WSA w Gorzowie Wlkp. rozpoznającego sprawę już po przeprowadzeniu ponownego postępowania wyjaśniającego, SKO, pomimo, że nie wypełniło wszystkich wskazań co do zakresu poruczonego postępowania wyjaśniającego, zgromadziło i należycie ocenił dowody, które były wystarczające dla oceny prawidłowości doręczenia decyzji Burmistrza Miasta i Gminy z [...] lutego 2015 r. ustalającej m. in. dla skarżącego wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2015 r.
Po pierwsze: prawidłowo oceniono, że pełnomocnictwo pocztowe udzielone A.P. dnia [...] lutego 2014 r. zarejestrowane [...] marca 2014 r. w Urzędzie Pocztowym w [...] nr [...] (k. 122 akt SKO) obejmowało umocowanie do odbioru wszelkiej korespondencji zarówno dla Ł.M. jak i T.M. (odrębnie), jak i korespondencji kierowanej dla nich obu jako wspólników spółki cywilnej. Z treści dokumentu pełnomocnictwa wynika, że mocodawcy udzielili nim pełnomocnictwa do odbioru pod adresem: "T.M., Ł.M., B s.c.". Wskazane adresy to adres prowadzenia działalności gospodarczej przez mocodawców na podstawie umowy spółki cywilnej ([...]) oraz adresy zamieszkania mocodawców ([...]). W ocenie Sądu dowodzi to, iż pełnomocnictwo uprawniało umocowanych pełnomocników pocztowych do odbioru wszelkiej korespondencji kierowanej do mocodawców (adresatów). Nie można uznać, że nie dawało ono podstaw do doręczania na ręce pełnomocników korespondencji "prywatnej", niezwiązanej z działalnością gospodarczą prowadzoną w ramach spółki cywilnej. W przypadku działalności gospodarczej prowadzonej w ramach spółki cywilnej wskazać zresztą należy, że w przypadku spółki cywilnej przedsiębiorcami byli jej wspólnicy, a nie sama spółka (art. 4 ust. 2 obowiązującej w 2014 i 2015 roku ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej Dz. U. z 2013 r. poz. 672). Stąd wniosek, że korespondencja dotycząca działalności gospodarczej prowadzonej przez wspólników spółki cywilnej, mogła być adresowana do nich osobiście, bez wskazywania spółki cywilnej jako adresata. Dlatego twierdzenie skarżącego, że pełnomocnictwo dotyczyło wyłącznie korespondencji kierowanej "do spółki" nie jest uprawnione. Potwierdzają to zresztą zeznania pełnomocniczki pocztowej A.R. (wcześniej P.), która wskazała, że na jej ręce doręczano również korespondencję kierowaną dla skarżącego.
W ocenie Sądu także fakt doręczenia decyzji z [...] lutego 2015 r. w ówczesnym miejscu prowadzenia działalności gospodarczej w ramach spółki cywilnej B s.c. ([...]), nie zaś pod adresem zamieszkania adresata wskazanym na przesyłce ([...]) nie stanowi o wadliwości procesu doręczenia. Kluczowy dla oceny tej okoliczności jest bowiem fakt, iż przesyłkę doręczono na ręce osoby upoważnionej do odbioru korespondencji kierowanej na adres skarżącego. Zeznania A.R. potwierdzają jednocześnie, że korespondencję adresowaną do wspólników spółki przekazywała im do rąk własnych. Należało więc ocenić, że uchybienie w procesie doręczenia polegające na wydaniu prawidłowo umocowanemu pełnomocnikowi pocztowemu przesyłki poza adresem zamieszkania skarżącego (czyli inaczej niż to nakazuje art. 148 § 1 o.p.), nie powoduje, by cały proces doręczenia można uznać za wadliwy w stopniu uzasadniającym uznanie, że doręczenie decyzji Burmistrza Miasta i Gminy z [...] lutego 2015 r. na ręce A.P. (obecnie R.) nie było skuteczne. W realiach sprawy nie naruszało więc art. 145 § 1 o.p.
Sąd nie podzielił jednocześnie naruszenia art. 37 ust. 1 oraz art. 37 ust. 2 pkt 2 ustawy - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2016 r. poz. 1113 ze zm.) poprzez jego błędną wykładnię, ponieważ organ takiej wykładni w zaskarżonym postanowieniu nie dokonywał.
Dlatego Sąd uznał, że organ zasadnie stwierdził, iż odwołanie z [...] kwietnia 2021 r. od decyzji z dnia [...] lutego 2015 r., doręczonej 20 lutego 2015 r., wniesiono z uchybieniem terminu, który upływał 24 lutego 2015 r. (art. 223 § 2 pkt 1 o.p.) Orzeczenie takie nie naruszało art. 228 § 1 pkt 2 o.p.
Z powyższych względów Sąd oddalił skargę (art. 151 p.p.s.a.).