I SA/Go 675/19

I SA/Go 675/19 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2019-11-28
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2019-10-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Dariusz Skupień
Jacek Niedzielski /przewodniczący/
Zbigniew Kruszewski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I GSK 385/20 - Wyrok NSA z 2024-03-05
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędziowie Sędzia WSA Dariusz Skupień Asesor WSA Zbigniew Kruszewski (spr.) Protokolant Referent stażysta Monika Pasich po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2019 r. na rozprawie sprawy ze skargi I. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2018 rok oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
I. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (powoływana dalej jako: "Strona", "Spółka, "Skarżąca"), reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa [...] (powoływanego dalej jako: "organ odwoławczy", Dyrektor OR ARiMR) z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...]. Decyzją tą utrzymano w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa [...] (powoływanego dalej jako: "organ pierwszej instancji’. "Kierownik BP ARiMR") z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2018 r.
Z akt sprawy wynika następujący stan faktyczny:
W dniu 14 czerwca 2018 r. w Biurze Powiatowym ARiMR Spółka złożyła wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2018 rok.
We wniosku tym wskazała, że ubiega się o przyznanie:
- jednolitej płatności obszarowej, zwanej dalej płatnością JPO,
- płatności za zazielenienie, zwanej dalej płatnością PZZ,
- płatności dodatkowej (redystrybucyjnej), zwanej dalej płatnością RDST,
- płatności dla młodych rolników, zwanej dalej płatnością MR.
Łączna powierzchnia działek rolnych zadeklarowanych w tym wniosku wyniosła 52,62 ha. Do wniosku o przyznanie płatności zostało dołączone "Oświadczenie o osobach sprawujących faktyczną i trwałą kontrolę nad osobą prawną".
Kierownik BP ARiMR poddał ww. wniosek kontroli administracyjnej zgodnie z art. 28, art. 29 rozporządzenia nr 809/2014.
W toku tej kontroli, na podstawie posiadanej dokumentacji, ustalił, iż Spółka nie dostarczyła dowodów potwierdzających sprawowanie faktycznej i trwałej kontroli nad osobą prawną i termin rozpoczęcia sprawowania tej kontroli przez młodego rolnika, tj.: odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego (KRS) aktualnego na dzień złożenia wniosku, z którego będzie wynikało kto i od kiedy sprawuje faktyczną i trwałą kontrolę nad osobą prawną lub umowy spółki lub akt powołania na stanowisko w myśl § 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wniosku.
W konsekwencji decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r., na podstawie art. 5-6 i art. 24 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2018 r., poz. 1312, ze zm.) - zwanej dalej "ustawą o płatnościach" oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096, ze zm.) - zwanej dalej "K.p.a." Kierownik BP ARiMR odmówił Spółce przyznania płatności dla młodych rolników na 2018 oraz przyznał:
- Jednolitą Płatność Obszarową na 2018 w wysokości 23 886,01 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę 276,57 zł ze względu na: zastosowanie współczynnika korygującego;
- Płatność za zazielenienie na 2018 w wysokości 16 030,82 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 185,61 zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego;
- Płatność redystrybucyjną na 2018 w wysokości 4 751,26 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 55,01 zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego.
Jednocześnie przyznał kwotę z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej w wysokości 493,92 zł.
W motywach uzasadnienia decyzji organ pierwszej instancji wyjaśnił, że Spółka nie dostarczyła dokumentów potwierdzających sprawowanie faktycznej i trwałej kontroli nad osobą prawną oraz potwierdzających datę rozpoczęcia sprawowania tej kontroli przez młodego rolnika. W dniu 14 czerwca 2018 r. Strona wraz z wnioskiem złożyła Oświadczenie o osobach sprawujących faktyczną i trwałą kontrolę nad osobą prawną dotyczącą Spółki czyli jeden z dokumentów, o których mowa w § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2015, poz. 352 z późn. zm.) - dalej: rozporządzenie z dnia 12 marca 2015 r., natomiast brak było dokumentów świadczących o dacie rozpoczęcia działalności rolniczej oraz kto i od kiedy sprawuje faktyczną i trwałą kontrolę nad osobą prawną. Dane zawarte tylko w oświadczeniu informacji tych nie zawierają.
W ocenie Kierownika BP ARiMR brak wymaganych dowodów - dokumentów, skutkuje odmówieniem przyznania płatności dla młodych rolników na rok 2018.
Organ pierwszej instancji wskazał także na sposób wyliczenia pozostałych płatności z uwzględnieniem współczynnika korygującego, o którym mowa w art. 8 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013.
Od powyższej decyzji Spółka wniosła odwołanie, wnosząc o uchylenie jej w części, tj. w zakresie odmowy przyznania płatności dla młodych rolników na rok 2018 i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Decyzji tej zarzuciła naruszenie:
- art. 64 § 2 K.p.a. w zw. z art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy o płatnościach poprzez odmowę jego zastosowania, przejawiającą się brakiem poinformowania Strony o konieczności uzupełnienia braku formalnego wniosku wraz z terminem uzupełnienia, w celu zapewnienia kompletności dokumentów formalnych określonych w § 8 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 12 marca 2015 r.;
- art. 23 ust. 1 ustawy o płatnościach poprzez odmowę jego zastosowania, przejawiającą się brakiem niezwłocznego, tj. w terminie pozwalającym na zachowanie terminu [...] lipca 2018 r., poinformowania Strony o konieczności uzupełnienia braku formalnego wniosku wraz z terminem uzupełnienia, w celu zapewnienia kompletności dokumentów formalnych określonych w § 8 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r.;
Decyzją z dnia [...] lipca 2019 r. Dyrektor OR ARiMR, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 10, art. 107 k.p.a., w zw. art. 10 ust. 2 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, art. 3, art. 7 ust. 1, art. 8 ust. 11 art. 13, art. 21, art. 23 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, § 8 ust. 1 rozporządzenia z dnia 12 marca 2015 r. oraz § 6 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu (Dz. U. z 2015 r., poz. 351 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Organ odwoławczy wskazał, że niniejsze postępowanie dotyczy zasadności odmowy przyznania płatności dla młodych rolników.
Wyjaśnił, że dowodami potwierdzającymi sprawowanie faktycznej i trwałej kontroli nad osobą prawną i datę rozpoczęcia sprawowania tej kontroli przez młodego rolnika są np. odpis z Krajowego Rejestru Sądowego (KRS), aktualny na dzień złożenia wniosku, z którego będzie wynikało kto i od kiedy sprawuje faktyczna i trwałą kontrole nad osobą prawna lub umowa spółki, lub akt powołania na stanowisko.
Dyrektor OR ARiMR zauważył, że do wniosku z dnia [...] czerwca 2018 r. Spółka dołączyła Oświadczenie o osobach sprawujących faktyczną i trwałą kontrolę nad osobą prawną dotyczące spółki bez dowodów potwierdzających sprawowanie faktycznej i trwałej kontroli nad osobą prawną oraz potwierdzających datę rozpoczęcia sprawowania tej kontroli przez młodego rolnika.
W kontekście powyższego wyjaśnił, iż dokumenty należało złożyć wraz z wnioskiem w terminie od 15.03 do 15.06 + 25 dni kalendarzowych (zgodnie z art. 13 ust. 1 akapit drugi i trzeci Rozporządzenia nr 640/2014). Tym samym w roku 2018 termin na wniesienie poprawek upływał w dniu 11 lipca.
Organ odwoławczy powołał się na treść § 6 ust. 1 i § 7 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu, art. 49 ust. 1, 2 i 4 Rozporządzenia 639/2014, następnie stwierdził, że Spółka nie dostarczyła dokumentów potwierdzających sprawowania faktycznej i trwałej kontroli nad osobą prawną oraz potwierdzających datę rozpoczęcia sprawowania tej kontroli przez młodego rolnika. Dane zawarte w złożonym przez Spółkę w oświadczeniu nie zawierają tych danych.
Odnosząc się do podniesionego w odwołaniu zarzuty, dotyczącego naruszenia przez organ pierwszej instancji art. 64 § 2 K.p.a. organ odwoławczy wskazał na treść art. 3 ust. 1 i art. 23 ust. 1 i 2 ustawy o płatnościach, następnie stwierdził, że złożenie przez stronę wniosku w dniu 14 czerwca 2018 r. tj. w przedostatnim dniu przyjmowania wniosków (bez sankcji terminowych), kiedy do Biura Powiatowego ARiMR trafia największa ilość wniosków z tytułu dopłat bezpośrednich uniemożliwia organom poprawne zweryfikowanie czy wnioski także spełniają wymogi formalne.
Organ odwoławczy podkreślił, że dokumenty potwierdzające sprawowanie faktycznej i trwałej kontroli nad osobą prawną oraz potwierdzające datę rozpoczęcia sprawowania tej kontroli przez młodego rolnika są, zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia z 12 marca 2015 r., dokumentami stanowiącymi o kwalifikowalności do uzyskania płatności dla młodych rolników, a ich dołączenie do wniosku jest obligatoryjne. Tylko bowiem na podstawie takich dokumentów Agencja może zweryfikować, czy wnioskodawca spełnia wymagania do uzyskania pomocy dla młodych rolników, w postaci sprawowania faktycznej i trwałej kontroli nad osobą prawną oraz daty rozpoczęcia sprawowania tej kontroli przez młodego rolnika. Nie dołączenie wskazanych dokumentów do wniosku jest brakiem formalnym podlegającym usunięciu na podstawie art. 23 ust. 1 ustawy o płatnościach. Jednakże po upływie ustawowego terminu składania poprawek do wniosku art. 23 ust. 1 ustawy o płatnościach nie ma zastosowania.
W ocenie Dyrektora OR ARiMR to na Stronie spoczywa obowiązek dostarczenia wszelkich dowodów zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach.
Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim zarzucając organowi naruszenie:
1) przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
a) naruszenie art. 23 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy z o płatnościach poprzez odmowę jego zastosowania, przejawiającą się brakiem poinformowania Skarżącej, w okresie od dnia [...] czerwca 2018 r. do dnia [...] lipca 2018 r., o konieczności uzupełnienia braku formalnego wniosku wraz z terminem uzupełnienia, w celu zapewnienia kompletności dokumentów formalnych określonych w § 8 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 12 marca 2015 r.;
b) naruszenie art. 23 ust. 1 ustawy o płatnościach poprzez odmowę jego zastosowania, przejawiającą się brakiem niezwłocznego, tj. w terminie pozwalającym na zachowanie terminu [...] lipca 2018 r., poinformowania Skarżącej o konieczności uzupełnienia braku formalnego wniosku wraz z terminem uzupełnienia, w celu zapewnienia kompletności dokumentów formalnych określonych w § 8 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 12 marca 2015 r.;
c) naruszenie art. 8 § 1 i 2 K.p.a. w zw. z art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania do organów administracji publicznej, poprzez odstąpienie przez Kierownika BP ARiMR, następnie zaaprobowanego przez Dyrektora OR ARiMR, od utrwalonej praktyki przyznawania płatności dla młodych rolników na podstawie danych KRS weryfikowanych przez organ poprzez dostęp elektroniczny do danych wnioskodawcy w KRS, bez konieczności przedkładania odpisu z KRS wraz z wnioskiem o płatność.
Wobec podniesionych zarzutów Skarżąca wniosła o uchylenie w całości ww. decyzji Dyrektora OR ARiMR oraz o zasądzenie od tego organu na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcowskiego, według norm prawem przepisanych.
Skarżąca podniosła, że organy ARiMR w niniejszej sprawie obowiązane były do wnikliwego zbadania wszystkich części wniosku o płatność za 2018 r. i w przypadku wykrycia niezgodności lub braków w zakresie danych zamieszczonych w poszczególnych częściach, Kierownik BP ARiMR powinien był wezwać Skarżącą do wyjaśnienia i uzupełnienia braków formalnych we wniosku w oparciu o art. 23 ust. 1 ustawy o płatnościach.
Skarżąca zauważyła, że w ramach rozpatrzenia "całego materiału dowodowego", o którym mowa w art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy o płatnościach, w niniejszej sprawie organ pierwszej instancji powinien wnikliwie zweryfikować stanowiące integralną część wniosku o płatność dokumenty w postaci m.in. oświadczeń, zaś organ odwoławczy powinien tę czynność skontrolować i właściwie ocenić jej prawidłowość przez pryzmat mających zastosowanie przepisów proceduralnych. W sytuacji niespójności lub niekompletności danych wskazanych w formularzu wniosku i w jego załącznikach organ administracji publicznej, zdaniem Skarżącej, powinien w oparciu o art. 23 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o płatnościach wezwać Stronę do udzielenia wyjaśnień lub uzupełnienia braku formalnego wniosku w zakresie doprowadzenia do kompletności danych wymaganych ze względów formalnych dla wnioskowania o przyznanie płatności dla młodego rolnika.
Skarżąca podniosła, że organ pierwszej instancji zaniechał, w szczególności w terminie do dnia 11 lipca, czyli do ostatecznego terminu składania wniosków na 2018r., wezwania jej do uzupełnienia braku formalnego złożonego wniosku, co skarżony organ bezzasadnie zaaprobował. Organ pierwszej instancji zaniechał również chociażby poinformowania Strony o wymogu wynikającym z § 8 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 12 marca 2015 r.
Powyższe oznacza, zdaniem Skarżącej, naruszenie przepisów postępowania, niesłusznie zaaprobowane przez organ odwoławczy, w sytuacji, w której organ I instancji zaniechał w ogóle czynności procesowej, która powinna być podjęta dla wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (wniosku wraz z załącznikami), co z kolei, zdaniem Skarżącego, narusza zasadę praworządności określoną w art. 3 ust. 2 ustawy o płatnościach.
Skarżąca wskazała, że w latach wcześniejszych tj. dla płatności dla młodego rolnika przyznawanej Spółce na 2016 r. Kierownik BP ARiMR nie wskazywał Skarżącej na konieczność przedłożenia dokumentu np. odpisu z KRS, poświadczającego sprawowanie tej kontroli nad spółką przez osobę spełniającą kryteria młodego rolnika i wskutek złożenia przez Skarżącego wniosku o płatność wraz z oświadczeniem o osobie sprawującej kontrolę (08-15/01) organ przyznał płatność dla młodych rolników.
Z kolei w decyzji o przyznaniu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2017 r. wprawdzie odmówiono Skarżącej przyznania płatności dla młodych rolników na 2017 r., jednakże w uzasadnieniu tej decyzji organ pierwszej instancji wyjaśnił, że dokonał sprawdzenia danych w ramach elektronicznego dostępu do Krajowego Rejestru Sądowego, zaś odmowa wynikała jedynie ze stwierdzenia, że osoba wpisana przez wnioskodawcę w oświadczeniu jako osoba spełniająca kryteria młodego rolnika nie jest - według danych w KRS – tożsama z osobą, która widnieje w KRS. Skarżąca podkreśliła, że o konieczności przedkładania wraz z wnioskiem dokumentów poświadczających sprawowanie faktycznej i trwałej kontroli nad spółką przez osobę spełniającą kryteria młodego rolnika organ w ogóle jej nie poinformował.
Zaś wcześniejsze działanie organu ARiMR zbudowało u Skarżącej usprawiedliwione przekonanie, że organ samodzielnie dokonuje, w razie wątpliwości, sprawdzenia danych w KRS odnośnie osoby wskazanej w oświadczeniu załączonym do wniosku jako spełniająca kryteria młodego
W odpowiedzi na skargę Dyrektor OR ARiMR wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w skarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się niezasadna.
Na wstępie przypomnieć należy, że stosownie do treści art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325) - powoływanej dalej jako "P.p.s.a." Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który dotyczy interpretacji podatkowych i który nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.
Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie była decyzja Dyrektora OR ARiMR z dnia [...] lipca 2019 r., którą utrzymano w mocy decyzję Kierownika BP ARiMR z dnia [...] kwietnia 2019 r., którą m.in. odmówiono skarżącej przyznania płatności dla młodych rolników na rok 2018.
Organ stwierdził bowiem, że braki złożonego przez Skarżącą wniosku o przyznanie ww. płatności w postaci nieprzedłożenia dokumentu potwierdzającego sprawowanie faktycznej i trwałej kontroli nad osobą prawną oraz potwierdzające datę rozpoczęcia sprawowania tej kontroli przez młodego rolnika skutkują odmową przyznania płatności.
Stanowiska tego nie podziela Spółka wskazując w pierwszej kolejności, że winna zostać wezwana przez organ do usunięcia tego braku lub chociażby organ winien poinformować ją o tym fakcie. Po drugie, że organ mógł dokonać sprawdzenia danych w ramach elektronicznego dostępu do Krajowego Rejestru Sądowego, co uczynnił w postępowaniu o przyznanie płatności na 2017 r.
Wobec tak zarysowanego przedmiotu sporu wyjaśnić należy, że zasady przyznawania płatności dla młodych rolników zostały określone m.in. w ustawie o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu oraz w powołanych w nich rozporządzeniach unijnych.
Stosownie do § 8 rozporządzenia z dnia 12 marca 2015 r.:
1. W przypadku ubiegania się o przyznanie płatności, o której mowa w § 1 pkt 1 lit. c, przez osobę prawną lub grupę osób, o której mowa w art. 50 rozporządzenia nr 639/2014, do wniosku o przyznanie tej płatności dołącza się:
1) dokumenty potwierdzające sprawowanie przez młodego rolnika lub inne osoby faktycznej i trwałej kontroli, o której mowa w art. 49 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 639/2014, nad tą osobą prawną lub nad tą grupą osób oraz potwierdzające datę rozpoczęcia sprawowania tej kontroli - w przypadku osób prawnych oraz grupy osób innej niż małżonkowie;
2) oświadczenie o osobach sprawujących faktyczną i trwałą kontrolę, o której mowa w art. 49 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 639/2014, o dacie rozpoczęcia działalności, o którym mowa w art. 50 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 1307/2013, przez młodych rolników sprawujących tę kontrolę oraz o dacie rozpoczęcia przez tych młodych rolników sprawowania tej kontroli, zawierające imiona i nazwiska tych osób, numery identyfikacyjne, jeżeli zostały nadane, numery PESEL, a w przypadku gdy osoby te nie posiadają obywatelstwa polskiego - kod kraju, numer paszportu lub innego dokumentu tożsamości.
2. Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio w odniesieniu do osób sprawujących faktyczną i trwałą kontrolę nad osobą prawną, o której mowa w art. 49 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 639/2014.
Zgodnie z § 6 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu młody rolnik sprawuje faktyczną i trwałą kontrolę, o której mowa w art. 49 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 639/2014, nad osobą prawną jeżeli został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym", oraz:
1) jest członkiem zarządu spółki kapitałowej lub spółdzielni oraz:
a) w przypadku jednoosobowego zarządu - sposób reprezentacji wymaga udziału młodego rolnika w składaniu oświadczeń woli w imieniu tej spółki lub spółdzielni,
b) w przypadku wieloosobowego zarządu - sposób reprezentacji wymaga udziału młodego rolnika w składaniu oświadczeń woli w imieniu tej spółki lub spółdzielni lub większość członków zarządu stanowią młody rolnik oraz inni rolnicy, którym został nadany numer identyfikacyjny, lub
2) dysponuje bezpośrednio lub pośrednio większością głosów na zgromadzeniu wspólników albo na walnym zgromadzeniu, także jako zastawnik albo użytkownik, bądź w zarządzie spółki kapitałowej, także na podstawie porozumień z innymi osobami, lub
3) jest uprawniony do powoływania lub odwoływania większości członków zarządu spółki kapitałowej albo spółdzielni, także na podstawie porozumień z innymi osobami, lub
4) jest uprawniony do powoływania lub odwoływania większości członków rady nadzorczej spółki kapitałowej albo spółdzielni, także na podstawie porozumień z innymi osobami, lub
5) dysponuje bezpośrednio lub pośrednio większością głosów na walnym zgromadzeniu spółdzielni, także na podstawie porozumień z innymi osobami, lub
6) jest członkiem zarządu osoby prawnej innej niż spółka kapitałowa i spółdzielnia lub innego organu takiej osoby prawnej, uprawnionego do jej reprezentowania oraz:
a) w przypadku jednoosobowego zarządu takiej osoby prawnej lub organu takiej osoby prawnej, uprawnionego do jej reprezentowania - sposób reprezentacji wymaga udziału młodego rolnika w składaniu oświadczeń woli w imieniu tej osoby prawnej,
b) w przypadku wieloosobowego zarządu takiej osoby prawnej lub organu takiej osoby prawnej, uprawnionego do jej reprezentowania - sposób reprezentacji wymaga udziału młodego rolnika w składaniu oświadczeń woli w imieniu tej osoby prawnej lub większość członków zarządu tej osoby prawnej lub organu tej osoby prawnej, uprawnionego do jej reprezentowania, stanowią młody rolnik oraz inni rolnicy, którym został nadany numer identyfikacyjny.
Trafna jest zatem uwaga organu, że dowodami potwierdzającymi sprawowanie faktycznej i trwałej kontroli nad osobą prawną i datę rozpoczęcia sprawowania tej kontroli przez młodego rolnika będzie np. odpis z Krajowego Rejestru Sądowego, aktualny na dzień złożenia wniosku.
Zaznaczyć należy, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o płatnościach wnioski o przyznanie płatności bezpośrednich należy składać od 15 marca do 15 maja roku którego dotyczy wniosek. Jednocześnie zgodnie z § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 15 maja 2018 r. w sprawie przedłużenia terminu składania wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu w roku 2018 (Dz. U. z 2018 r. poz. 897) termin ten przedłużono do 15 czerwca 2018 r. Zgodnie natomiast z art. 13 ust. 1 rozporządzenia nr 640/2014 akapit 3 złożenie wniosku po tej dacie było dopuszczalne, jednak w przypadku złożenia wniosku później niż 25 dni po upływie terminu, nie przyznawało się wsparcia w jakiejkolwiek części. W tym samym przepisie, w akapicie 1 przewidziano, że w przypadku opóźnienia wniosku płatność ulegała obniżeniu o 1% za każdy dzień opóźnienia. Wedle akapitu 2. natomiast pierwszy akapit stosuje się również do wniosków o wsparcie, dokumentów, umów oraz innych deklaracji, które należy przedstawić właściwym organom, jeśli takie wnioski o wsparcie, dokumenty, umowy lub deklaracje stanowią o kwalifikowalności do danej pomocy lub wsparcia.
W rozpoznawanej sprawie Skarżąca wniosek o przyznanie spornej płatności złożyła w dniu 14 czerwca 2018 r. Do wniosku tego załączono "Oświadczenie o osobach sprawujących faktyczną i trwałą kontrolę nad osoba prawną" jednakże, jak słusznie zauważyły organy obu instancji, oświadczenie to nie zawierało wszystkich niezbędnych danych, o których mowa w § 8 rozporządzenia z 12 marca 2015 r. Brak w nim bowiem informacji świadczących o dacie rozpoczęcia działalności rolniczej oraz kto i od kiedy sprawuje faktyczną i trwałą kontrolę nad osobą prawną. W przewidzianym przepisami prawa terminie, który na dokonanie tej czynności upłynął ostatecznie z dniem 11 lipca 2018 r., skarżąca dokumentu spełniającego te wymagania nie przedłożyła.
W tej sytuacji rozważyć należało konsekwencje zaniechań Spółki oraz ocenić postępowanie organu ARiMR i jego prawne następstwa.
Wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy o płatnościach w przypadku gdy wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich lub płatności niezwiązanej do tytoniu nie czyni zadość wymaganiom innym niż wskazane w art. 64 § 1 K.p.a., kierownik biura powiatowego Agencji, niezwłocznie po otrzymaniu tego wniosku, informuje rolnika o stwierdzonych brakach oraz o skutkach ich nieusunięcia w terminie, w jakim można dokonać poprawek zgodnie z przepisami, o których mowa w art. 1 pkt 1, chyba że ten termin upłynął. Przepisu art. 64 § 2 K.p.a. nie stosuje się.
Oznacza to, iż w przypadku wpływu niekompletnego wniosku obowiązkiem organu jest zawiadomienie beneficjenta o brakach ze wskazaniem na konsekwencje ich nieusunięcia. Z przepisu tego nie wynika natomiast, by organ miał kompetencje do określania terminu na uzupełnienie wniosku. Zawiadomienie nie pełni zatem takiej funkcji jak wezwanie do uzupełnienia braków formalnych, lecz służy wyłącznie poinformowaniu strony o dostrzeżonych brakach. Wyraźnie wyłączone stosowanie art. 64 § 2 K.p.a. oznacza natomiast, że ewentualne uzupełnienie braków, w następstwie zawiadomienia, nie jest daje podstaw do uznania, iż braki zostały uzupełnione w terminie ustawowym do składania i uzupełniania wniosków. Należy też zauważyć, iż z art. 23 ustawy o płatnościach nie wynika, by działania organu mogły modyfikować ostateczny termin do złożenia kompletnego wniosku.
Co istotne, skutków upływu terminu nie uchyla również niezastosowanie się przez organ ARiMR do obowiązku zawiadomienia.
Z uwagi na wyłącznie informacyjny charakter zawiadomienia, o którym mowa w art. 23 ust. 1 ustawy o płatnościach, brak takiego zawiadomienia nie uchyla bowiem skutku, o którym mowa w art. 23 ust. 2 ustawy o płatnościach, zgodnie z którym w przypadku nieusunięcia braków, o których mowa w ust. 1, w terminie, w jakim można dokonać poprawek zgodnie z przepisami, o których mowa w art. 1 pkt 1, wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich lub płatności niezwiązanej do tytoniu jest rozpatrywany w zakresie, w jakim został prawidłowo wypełniony, oraz na podstawie dołączonych do niego prawidłowych dokumentów.
Wobec powyższego nie można podzielić stanowiska Skarżącej jakoby brak wezwania jej przez organ do usunięcia przedmiotowego braku wniosku miałby skutkować wyeliminowaniem skarżonej decyzji z obrotu prawnego.
Należy też zwrócić uwagę, że Skarżąca złożyła swój wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dopiero 14 czerwca 2018 r., czyli w przedostatnim dniu trzymiesięcznego terminu na ich składanie. Winna mieć zatem świadomość, iż może się to wiązać z opóźnieniem w kontroli wniosków przez organy ARiMR, a to z uwagi na nagromadzenie dużej ilości wniosków składanych z upływem terminu, pomimo, iż termin na składanie poprawek do wniosku, zgodnie z art. 13 ust. 1 akapit 2 i 3 rozporządzenia nr 640/2014, upływał ostatecznie z dniem 11 lipca 2018 r.
Bez wpływu na skarżone rozstrzygnięcie pozostaje także okoliczność, że w postępowaniu dotyczącym przyznania Skarżącej płatności na 2017 r. organ dokonał sprawdzenia danych w ramach elektronicznego dostępu do Krajowego Rejestru Karnego oraz, że organ posiadał wiedzę o osobach sprawujących faktyczną i trwałą kontrolę nad spółką z przedłożonego do ewidencji producentów odpisu z KRS.
Wyjaśnić bowiem trzeba, że postępowanie dotyczące płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2018 r. jest odrębne od postępowania w zakresie wpisu do ewidencji producentów. W tym postępowaniu - co wprost wynika z cytowanych wyżej przepisów - do wniosku należy dołączyć nie tylko oświadczenie o osobach sprawujących faktyczną i trwałą kontrolę nad osobą prawną ale także dokumenty potwierdzające sprawowanie przez młodego rolnika lub inne osoby faktycznej i trwałej kontroli. Zatem strona nie może powoływać się na dokumenty złożone w innym postępowaniu. Natomiast fakt, że w przypadku dotyczącym przyznania płatności na 2017 r. organ poczynił ustalania, do których nie był uprawniony, nie uzasadnia takiego działania w latach następnych.
Podkreślić należy, na co też trafnie zwrócił uwagę organ odwoławczy, że zgodnie z regulacją zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
Przedłożenie dokumentów, o których mowa w § 8 rozporządzenia z 12 marca 2015 r. jest obligatoryjne by wnioskowaną przez Stronę pomoc otrzymać.
Zaznaczyć także trzeba, że korzystanie z dopłat w ramach systemów wsparcia bezpośredniego jest przywilejem rolnika, jednakże jest to przywilej obwarowany poprzez wypełnianie obowiązków nakreślonych przepisami prawa. Producent rolny, jako beneficjent pomocy finansowej powinien dochować należytej staranności w wykonaniu wszystkich warunków, od których uzależniono przyznanie płatności. To przede wszystkim w jego interesie winno leżeć zadośćuczynienie wszystkim stawianym przez prawo wymogom.
Co równie istotne, spółka składając wniosek o przyznanie płatności podpisała oświadczenie, że znana są jej zasady przyznawania płatności oraz pomocy finansowej, objętych wnioskiem o przyznanie płatności (pkt 3 w rubryce III wniosku pt.: "Oświadczenia i zobowiązania".
W ocenie Sądu niezłożenie przez Skarżącą w podstawowym ani w przedłużonym terminie odpisu z KRS, czyli dokumentu miarodajnie potwierdzającego dane o których mowa w § 8 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie wniosków, powodowało, iż nie zostały spełnione warunki przyznania płatności dla młodych rolników.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę Spółki w całości.