I SA/Kr 181/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Krakowie uchylił postanowienie KIS odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie interpretacji przepisów dotyczących opłat egzekucyjnych pobieranych przez komorników, uznając je za przepisy prawa podatkowego.
Skarżący, będący komornikiem sądowym, zwrócił się do Dyrektora KIS o interpretację przepisów dotyczących przekazywania opłat egzekucyjnych na rachunek urzędu skarbowego. Dyrektor KIS odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że przepisy te nie są przepisami prawa podatkowego. WSA w Krakowie uchylił postanowienie KIS, stwierdzając, że opłaty egzekucyjne stanowią niepodatkową należność budżetową, a komornik działa w roli płatnika, co kwalifikuje sprawę do interpretacji podatkowej.
Sprawa dotyczyła wniosku komornika sądowego R. I. o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w zakresie obowiązku przekazywania przez komorników opłat egzekucyjnych na rachunek urzędu skarbowego. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (KIS) odmówił wszczęcia postępowania, argumentując, że przepisy ustawy o kosztach komorniczych (u.k.k.) i ustawy o komornikach sądowych (u.k.s.) nie są przepisami prawa podatkowego, a zatem nie mogą być przedmiotem interpretacji indywidualnej. Skarżący wniósł skargę, zarzucając błędną wykładnię przepisów Ordynacji podatkowej (O.p.) i ustawy o komornikach sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał skargę za zasadną. Sąd podkreślił, że zgodnie z definicją ustaw podatkowych zawartą w O.p., obejmują one również opłaty oraz niepodatkowe należności budżetowe. Opłata egzekucyjna, jako niepodatkowa należność budżetowa o charakterze publicznoprawnym, mieści się w tym zakresie. Sąd wskazał, że komornik, przekazując część opłat egzekucyjnych na rachunek urzędu skarbowego, działa w roli płatnika, a przepisy dotyczące tych opłat wpływają na jego prawa i obowiązki, co uzasadnia jego status jako "zainteresowanego" w rozumieniu art. 14b § 1 O.p. W konsekwencji, Dyrektor KIS naruszył przepisy O.p., odmawiając wszczęcia postępowania w sprawie, która powinna być przedmiotem interpretacji podatkowej. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie KIS.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, przepisy te odnoszą się do opłat egzekucyjnych ustalonych na podstawie ustawy o kosztach komorniczych, a także do innych opłat, w tym ustalonych na podstawie ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, ponieważ opłata egzekucyjna stanowi niepodatkową należność budżetową o charakterze publicznoprawnym.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że opłata egzekucyjna jest niepodatkową należnością budżetową, a komornik działa w roli płatnika, co kwalifikuje sprawę do interpretacji podatkowej. Odmowa wszczęcia postępowania przez Dyrektora KIS była nieprawidłowa.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (17)
Główne
O.p. art. 14B § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Definiuje zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, wskazując, że dotyczy on przepisów prawa podatkowego i indywidualnej sprawy zainteresowanego.
u.k.s. art. 149 § 1
Ustawa z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych
Stanowi, że opłata egzekucyjna jest niepodatkową należnością budżetową o charakterze publicznoprawnym.
u.k.s. art. 149 § 2
Ustawa z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych
Określa obowiązek przekazania opłat egzekucyjnych na rachunek urzędu skarbowego po potrąceniu wynagrodzenia prowizyjnego.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji lub postanowienia.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.
Pomocnicze
O.p. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Definiuje pojęcie 'ustawy podatkowe', obejmujące ustawy dotyczące podatków, opłat oraz niepodatkowych należności budżetowych.
O.p. art. 3 § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Definiuje pojęcie 'przepisy prawa podatkowego'.
O.p. art. 3 § 8
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Definiuje pojęcie 'niepodatkowe należności budżetowe'.
O.p. art. 165A § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Reguluje odmowę wszczęcia postępowania podatkowego.
O.p. art. 14P
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Dotyczy skutków prawnych wydania interpretacji indywidualnej.
O.p. art. 8
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Definiuje pojęcie 'płatnika'.
u.k.s. art. 150 § 1
Ustawa z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych
Reguluje prawo komornika do wynagrodzenia prowizyjnego.
u.k.s. art. 283 § 1
Ustawa z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych
Wyłącza stosowanie przepisów art. 149-151 do opłat egzekucyjnych prawomocnie ustalonych przed dniem wejścia w życie ustawy.
Ustawa z dnia 2 kwietnia 1998 r. - Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego art. 145 § 1
p.p.s.a. art. 119 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Umożliwia rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Reguluje zasądzenie kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zasady zwrotu kosztów postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy dotyczące opłat egzekucyjnych pobieranych przez komorników są przepisami prawa podatkowego w rozumieniu Ordynacji podatkowej. Komornik sądowy jest "zainteresowanym" w rozumieniu art. 14b § 1 O.p. i ma prawo do uzyskania interpretacji tych przepisów. Dyrektor KIS błędnie odmówił wszczęcia postępowania interpretacyjnego.
Odrzucone argumenty
Argumentacja Dyrektora KIS, że przepisy dotyczące opłat egzekucyjnych nie są przepisami prawa podatkowego i sprawa nie mieści się w zakresie interpretacji indywidualnej.
Godne uwagi sformułowania
opłata egzekucyjna stanowi niepodatkową należność budżetową o charakterze publicznoprawnym komornik występuje faktycznie w roli płatnika w rozumieniu art. 8 O.p. analiza przepisów prowadzi do wniosku, że Skarżącego, jako komornika, należało uznać za "zainteresowanego" w znaczeniu określonym w art. 14b § 1 O.p.
Skład orzekający
Bogusław Wolas
przewodniczący
Paweł Dąbek
sprawozdawca
Maja Chodacka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie stanowiska, że przepisy dotyczące opłat egzekucyjnych pobieranych przez komorników są przepisami prawa podatkowego i że komornik jest \"zainteresowanym\" w rozumieniu O.p. w kontekście interpretacji tych przepisów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji komorników sądowych i ich obowiązku przekazywania opłat egzekucyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii interpretacji przepisów prawa podatkowego w kontekście specyficznej grupy zawodowej (komorników) i ich obowiązków finansowych, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie podatkowym i egzekucyjnym.
“Komornik kontra skarbówka: Czy opłaty egzekucyjne to podatek?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Kr 181/23 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2023-04-18 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-02-23 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Bogusław Wolas /przewodniczący/ Maja Chodacka Paweł Dąbek /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych 6560 Hasła tematyczne Inne Sygn. powiązane III FSK 1201/23 - Wyrok NSA z 2024-02-06 Skarżony organ Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej Treść wyniku uchylono w całości zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 1540 ART. 14B PAR. 1, ART. 165A PAR. 1 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Dz.U. 1998 nr 52 poz 329 ART. 145 PAR. 1 PKT 1 LIT. C Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 kwietnia 1998 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wolas Sędziowie WSA Paweł Dąbek (spr.) WSA Maja Chodacka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 18 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi R. I. na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 11 stycznia 2023 r. nr 0111-KDIB2-1.4019.4.2022.2.DD w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej 1. uchyla w całości zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie z dnia 14 listopada 2022 r. nr 0111-KDIB2-1.4019.4.2022.1.MKU, 2. zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz R. I. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3. nakazuje zwrócić R. I. ze środków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem nadpłaconego wpisu od skargi. Uzasadnienie We wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej R. I.(dalej: Skarżący) złożył wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, wskazując, że jest komornikiem sądowym, funkcjonariuszem publicznym działającym przy sądzie rejonowym. Jego status, a także zakres praw i obowiązków określa ustawa z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych (Dz.U. z 2023 r. poz. 590 – dalej: u.k.s.). Komornik podlega również ustawie z dnia 28 lutego 2018 r. o kosztach komorniczych (Dz.U. z 2021 r. poz. 210 ze zm. – dalej: u.k.k.). Ww. ustawy weszły w życie z dniem 1 stycznia 2019 r. Zgodnie z treścią art. 18 ust. 1 u.k.k. opłaty komornicze obejmują: opłaty egzekucyjne; opłaty za przeprowadzenie innego postępowania albo dokonanie innych czynności. Opłata egzekucyjna jest definiowana przez następujące cechy: opłatę egzekucyjną pobiera się lub ściąga za przeprowadzenie postępowania egzekucyjnego, wykonanie zabezpieczenia roszczenia lub europejskiego nakazu zabezpieczenia na rachunku bankowym (art. 18 ust. 1 u.k.k.). Opłata egzekucyjna stanowi niepodatkową należność budżetową o charakterze publicznoprawnym (art. 149 ust. 1 u.k.k.) pobieraną za czynności, o których mowa w art. 3 ust. 3 pkt 1 i 2, na zasadach określonych w u.k.k. Przez opłaty egzekucyjne rozumie się opłaty faktycznie pobrane lub ściągnięte na podstawie przepisów ustawy o kosztach komorniczych (art. 149 ust. 3 u.k.k.). Uzyskane opłaty egzekucyjne, po potrąceniu wynagrodzenia prowizyjnego (określonego w art. 150 u.k.k.), stanowią dochód budżetu państwa i podlegają przekazaniu na rachunek, o którym mowa w art. 196 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2022r. poz. 1634 ze zm. – dalej: u.f.p.) urzędu skarbowego właściwego ze względu na siedzibę kancelarii, w terminie do 5 dnia miesiąca kalendarzowego następującego po miesiącu, w którym zostały uzyskane (art. 149 ust. 2 u.k.k.). Opłaty za przeprowadzenie innego postępowania albo dokonanie innych czynności to wszystkie pozostałe opłaty, które nie są opłatami egzekucyjnymi. Opłaty te nie są niepodatkową należnością budżetową i są przychodem komornika, a zatem art. 149-151 u.k.s. nie mają do nich zastosowania (z treści tych przepisów jednoznacznie wynika, że odnoszą się one jedynie do opłat egzekucyjnych). Potwierdza to również art. 152 ust. 2 u.k.s., który stanowi, że koszty działalności egzekucyjnej komornik pokrywa z wynagrodzenia prowizyjnego oraz opłat komorniczych innych niż opłaty egzekucyjne. Mając na względzie wyżej wymienione cechy opłaty egzekucyjnej, w szczególności, że są to opłaty pobrane lub ściągnięte na podstawie ustawy o kosztach komorniczych (art. 149 ust. 3 u.k.k.), należy uznać, iż system wynagrodzenia prowizyjnego dotyczy tylko opłat pobieranych w postępowaniach wszczętych po 1 stycznia 2019 r. na podstawie u.k.k., natomiast nie tych, które zostały wszczęte przed wejściem w życie powołanych ustaw. Przepis przejściowy art. 52 ust. 1 u.k.k. wyraźnie stanowi, że do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy o kosztach komorniczych stosuje się przepisy dotychczasowe. Wyjątek stanowi jedynie art. 52 ust. 2 u.k.k., który stanowi, że od momentu wejścia w życie ustawy we wszystkich postępowaniach stosuje się przepisy art. 29 i 30 u.k.k. (w razie umorzenia postępowania egzekucyjnego lub niecelowego wszczęcia od dnia 1 stycznia 2019 r. pobiera się opłaty przewidziane w art. 29 oraz 30 u.k.k. we wszystkich postępowaniach bez względu na datę ich wszczęcia). W związku z powyższym opłaty ściągane na podstawie ustawy o komornikach sądowych i egzekucji z dnia 29 sierpnia 1997 r. (Dz.U. z 2018 r. poz. 1309 ze zm. – dalej u.k.s.e.) nie są opłatami egzekucyjnymi w rozumieniu ww. powołanych przepisów u.k.s. i u.k.k. a w związku z tym nie dotyczą ich regulacje z art. 149 ust. 1-3 u.k.s. tj. stanowią przychód komornika nieobjęty system wynagrodzenia prowizyjnego. Przepisy art. 149 w sposób wyraźny wskazują, że obowiązek przekazania opłat egzekucyjnych (po potrąceniu prowizji) na rachunek właściwego urzędu skarbowego dotyczy tylko i wyłącznie opłat egzekucyjnych uzyskanych na podstawie przepisów u.k.k. Brak jest jakiegokolwiek przepisu, który rozciągałby ten obowiązek na opłaty, które zostały ściągnięte lub pobrane na podstawie dotychczasowych regulacji. Powyższe wnioski nie pozostają również w sprzeczności z treścią art. 283 u.k.s., który stanowi, że przepisów art. 149–151 ustawy o komornikach sądowych nie stosuje się do opłat egzekucyjnych prawomocnie ustalonych przed dniem wejścia w życie ustawy o komornikach sądowych. Przepis ten nie odnosi się w żaden sposób do postępowań, w których postanowienie o ustaleniu opłat wydane było przed 1 stycznia 2019 r., a jego uprawomocnienie nastąpiło po tej dacie oraz do postępowań, w których postanowienia te wydawane są już po wejściu w życie nowych regulacji (a takich spraw w początkowym okresie jest przecież najwięcej). W przepisie tym nie użyto sformułowań "tylko" lub "wyłącznie", z czego można wnioskować, że nie podano w nim wszystkich stanów faktycznych, w których przepisy art. 140-151 ustawy o komornikach sądowych mają zastosowanie. W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie: Czy przepisy art. 149-151 u.k.s. przewidujące obowiązek przekazania przez komornika sądowego opłat egzekucyjnych na rachunek właściwego urzędu skarbowego po potrąceniu należnego komornikowi wynagrodzenia prowizyjnego, znajdują zastosowanie wyłącznie do opłat egzekucyjnych ustalonych na podstawie u.k.k., czy też odnoszą się do wszystkich opłat, w tym ustalonych na podstawie u.k.s.e.? Postanowieniem z 14 listopada 2022 r. znak: 0111- KDIB2-1.4019.4.2022.1. MKU Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: Dyrektor KIS) odmówił wszczęcia postępowania, stojąc na stanowisku, że wniosek Skarżącego nie może podlegać rozpatrzeniu w ramach postępowania w sprawie o wydanie interpretacji indywidualnej i skutkować wydaniem interpretacji przepisów prawa podatkowego, o której mowa w art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2022 r. poz. 2651 ze zm. – dalej: O.p.). Organ wskazał, że z powołanego przepisu wynika, że z ww. wnioskiem może wystąpić podmiot, u którego wystąpił lub może wystąpić określony stan faktyczny (zdarzenie przyszłe), który może rodzić określone konsekwencje w sferze prawa podatkowego. Zatem interpretacja wydawana jest w indywidualnej sprawie zainteresowanego, który składa wniosek o jej wydanie, a przedmiotem interpretacji mogą być wyłącznie przepisy prawa podatkowego. Zdaniem Dyrektora KIS kwestia stanowiąca przedmiot wątpliwości Skarżącego, wymaga interpretacji przepisów niebędących przepisami prawa podatkowego. W konsekwencji nie mogą one być przedmiotem interpretacji indywidualnej Po rozpoznaniu zażalenia Dyrektor KIS postanowieniem z 11 stycznia 2023 r. znak: 0111-KDIB2-1.4019.4.2022.2.DD, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia powtórzono, że zakres wniosku Skarżącego nie mieści się w zakresie przedmiotowym instytucji interpretacji indywidualnej. Wskazane we wniosku przepisy nie należą do przepisów prawa podatkowego i z tego względu zasadnie zastosowanie znalazł art. 165a § 1 O.p. Żądanie Skarżącego wykracza bowiem poza zakres interpretacji przepisów prawa podatkowego, o których mowa w art. 14b § 1 O.p., gdyż nie odnosi się ono do przepisów prawa podatkowego, w rozumieniu art. 3 pkt 2 O.p. Tym samym Dyrektor KIS w zakresie wydania interpretacji indywidualnej prawa podatkowego nie jest uprawniony do wypowiedzi w zakresie przepisów u.k.s. oraz u.k.k. czy też u.k.s.e. Dalej Dyrektor KIS Organ stwierdził, że analiza przesłanek odmowy wszczęcia postępowania, wskazanych w art. 165a § 1 O.p., w związku z przepisami tej ustawy regulującymi postępowanie w sprawie wydania interpretacji indywidualnej, prowadzi do wniosku, że okoliczności uniemożliwiające wydanie prawidłowej, w tym zawierającej niezbędne elementy przewidziane przez ustawodawcę dla tego rodzaju rozstrzygnięcia i spełniającej funkcje przypisane tej instytucji, interpretacji indywidualnej, zachodzą w szczególności, gdy interpretacja nie rozstrzyga o uprawnieniach lub obowiązkach wnioskodawcy. W takim przypadku nie może bowiem być zrealizowana konstytutywna funkcja tego rodzaju rozstrzygnięcia jaką jest funkcja ochronna. Treść sformułowanego w przedmiotowym wniosku pytania, które wyznacza zakres wniosku, w żaden sposób nie odnosiło się do potencjalnych uprawnień lub obowiązków wnoszącego wniosek. Aby na gruncie konkretnego wniosku ocenić kwestię posiadania przez podmiot statusu "zainteresowanego", konieczne jest uwzględnienie materii wniosku (przedmiotu zagadnienia przedstawionego we wniosku, problemu poruszonego we wniosku) i charakteru związku podniesionego zagadnienia z osobą wnioskodawcy (znaczenia materii wniosku dla sfery odpowiedzialności podatkowej wnioskodawcy). Wnioskujący o wydanie interpretacji indywidualnej, który zwraca się z pytaniem dotyczącym przepisów innych niż odnoszące się wprost do sfery zobowiązań podatkowych lub z pytaniem dotyczącym przepisów o charakterze proceduralnym, nie jest zainteresowanym w rozumieniu art. 14b § 1 O.p. Postawione przez Skarżącego pytanie nie ma związku z powstaniem lub wysokością jego zobowiązań podatkowych ani innych obowiązków w zakresie prawa podatkowego (w tym płatnika) i ewentualnie wydana w zakresie tak postawionego pytania interpretacja indywidualna nie spełniałaby podstawowej funkcji ochronnej. Skarżący w złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skardze, zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie: 1/ art. 14p w zw. z art. 14b § 1 w zw. z art. 3 pkt 1 i 2 O.p. poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że Skarżący nie jest osobą zainteresowaną w rozumieniu przepisu art. 14b § 1 O.p., a tym samym nie ma interesu prawnego w uzyskaniu indywidualnej interpretacji prawa podatkowego, 2) art. 14b § 1 w zw. z art. 3 pkt 1 i 2 O.p. oraz w zw. z art. 149 u.k.s., poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przepisy u.k.s. w części, w jakiej dotyczą opłat egzekucyjnych nie są przepisami podatkowymi w rozumieniu art. 14b § 1 O.p., a w konsekwencji niezastosowanie tych przepisów w sprawie, 3) art. 165a § 1 O.p. poprzez odmowę wszczęcia postępowania i wydania interpretacji indywidualnej prawa podatkowego, mimo, iż Skarżący wniósł o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w rozumieniu art. 14b § 1 w zw. z art. 3 pkt 1 O.p. W związku z powyższym Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Odpowiadając na skargę, Dyrektor KIS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Skarga zawiera usprawiedliwione podstawy. Skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259 - dalej: p.p.s.a.). Występujące w sprawie sporne zagadnienie było już przedmiotem wypowiedzi w orzecznictwie sądów administracyjnych, między innymi w wyroku WSA w Bydgoszczy z 6 kwietnia 2020 r., sygn. akt I SA/Bd 113/20 (wyrok ten oraz pozostałe powołane orzeczenia dostępne są na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl), którego tezy orzekający w niniejszej sprawie Sąd podziela i wykorzysta w dalszej części uzasadnienia. Na wstępie należy podkreślić, że w dniu 1 stycznia 2019 r. weszły w życie dwie ustawy regulujące działalność komorników: u.k.s. oraz u.k.k. Zgodnie z art. 149 ust. 1 u.k.s. opłata egzekucyjna stanowi niepodatkową należność budżetową o charakterze publicznoprawnym pobieraną za czynności, o których mowa w art. 3 ust. 3 pkt 1 i 2, na zasadach określonych w u.k.k. Stosownie do art. 149 ust. 2 u.k.s. uzyskane opłaty egzekucyjne, po potrąceniu wynagrodzenia prowizyjnego komornika, stanowią dochód budżetu państwa i podlegają przekazaniu na rachunek, o którym mowa w art. 196 ust. 1 pkt 3 u.f.p., urzędu skarbowego właściwego ze względu na siedzibę kancelarii, w terminie do 5 dnia miesiąca kalendarzowego następującego po miesiącu, w którym zostały uzyskane. Zgodnie z art. 149 ust. 4 u.k.s. organem pierwszej instancji właściwym do wydawania decyzji w przedmiocie opłat egzekucyjnych podlegających przekazaniu zgodnie z ust. 2, jest naczelnik urzędu skarbowego właściwy ze względu na siedzibę kancelarii. Z ust. 5 wskazanego przepisu wynika, że komornik jest obowiązany złożyć do urzędu skarbowego, o którym mowa w ust. 2, miesięczną informację o uzyskanych opłatach egzekucyjnych oraz opłatach egzekucyjnych podlegających przekazaniu zgodnie z ust. 2, w terminie do 10 dnia miesiąca kalendarzowego następującego po miesiącu, w którym zostały uzyskane. Informacja ta stanowi dowód księgowy. Nadto stosownie do art. 149 ust. 6 u.k.s. w przypadku uprawomocnienia się orzeczenia sądu skutkującego koniecznością zwrotu całości lub części uzyskanej opłaty egzekucyjnej, proporcjonalna część przekazanej opłaty egzekucyjnej stanowi nadpłatę w rozumieniu O.p. Z art. 150 ust. 1 u.k.s. wynika z kolei, że komornikowi za pełnioną służbę przysługuje wynagrodzenie prowizyjne, proporcjonalne do wysokości uzyskanych opłat egzekucyjnych. Zgodnie natomiast z ust. 3 wskazanego przepisu wynagrodzenie prowizyjne komornik potrąca bezpośrednio z uzyskanych opłat egzekucyjnych. Komornik zgodnie z ust. 4 przekazuje należne mu wynagrodzenie prowizyjne na odrębny rachunek bankowy służący pokryciu kosztów działalności egzekucyjnej, najpóźniej w terminie, o którym mowa w art. 149 ust. 2. Jednocześnie art. 283 ust. 1 u.k.s. stanowi, że przepisów art. 149-151 nie stosuje się do opłat egzekucyjnych prawomocnie ustalonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. Zgodnie natomiast z ust. 2 wskazanego przepisu opłaty, o których mowa w ust. 1, przypadają komornikowi, zastępcy komornika, komornikowi odwołanemu, komornikowi, którego powołanie na stanowisko komornika wygasło z mocy prawa, albo spadkobiercom zmarłego komornika zgodnie z dotychczasowymi przepisami. W związku z powyższym, należy stwierdzić, że po dniu 1 stycznia 2019 r. po stronie komornika zaistniał obowiązek pobierania lub ściągania od dłużników niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publicznoprawnym, czyli uzyskanych opłat egzekucyjnych. Jednocześnie komornikowi przysługuje prawo do potrącenia z uzyskanych opłat egzekucyjnych prowizji, która stanowić będzie jego przychód. Problem ten był przedmiotem wniosku Skarżącego o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącego ustalenia czy przepisy art. 149-151 u.k.s. z 2018 r. przewidujące obowiązek przekazania przez komornika sądowego opłat egzekucyjnych na rachunek właściwego urzędu skarbowego po potrąceniu należnego komornikowi wynagrodzenia prowizyjnego, znajdują zastosowanie wyłącznie do opłat egzekucyjnych ustalonych na podstawie u.k.k. z 2018 r., czy też odnoszą się do wszystkich opłat, w tym ustalonych na podstawie u.k.s.e. z 1997 r. Podkreślić w tym miejscu należy, że wyżej opisana zmiana przepisów spowodowała, iż o ile przed 1 stycznia 2019 r. opłaty należne w postępowaniach egzekucyjnych wszczętych i niezakończonych przed tą datą stanowiły w całości dochód komornika, o tyle po tej dacie stanowią niepodatkową należność budżetową o charakterze publicznoprawnym, z której komornik potrąca swoje wynagrodzenie prowizyjne. Reszta uzyskanej opłaty, po potrąceniu, stanowi dochód budżetu państwa i podlega przekazaniu na określony rachunek prowadzony przez urząd skarbowy. Odmawiając wszczęcia postępowania, Dyrektor KIS stwierdził, że kwestia stanowiąca przedmiot wątpliwości Skarżącego, wymaga interpretacji przepisów niebędących przepisami prawa podatkowego. Wskazane we wniosku przepisy nie mogą być w ocenie Dyrektora KIS przedmiotem interpretacji indywidualnej, wykraczałoby to bowiem poza zakreślone przez ustawodawcę ramy postępowania o wydanie interpretacji podatkowej. Z takim stanowiskiem nie zgodził się Skarżący, formułując w skardze m.in. zarzut naruszenia art. 14b § 1 w zw. z art. 3 pkt 1 i 2 O.p. w zw. z art. 149 u.k.s., polegającego na przyjęciu, że przepisy u.k.s. w części, w jakiej dotyczą opłat egzekucyjnych nie są przepisami podatkowymi w rozumieniu art. 14 b § 1 O.p. Sąd podzielił stanowisko Skarżącego, uznając tym samym stanowisko Dyrektora KIS w tym zakresie za niewłaściwe. Sąd przypomina, że stosownie do art. 14b § 1 O.p. Dyrektor KIS, na wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Przedmiotem zatem interpretacji mogą być jedynie przepisy prawa podatkowego. Przez przepisy prawa podatkowego, stosownie do art. 3 pkt 2 O.p., rozumieć należy przepisy ustaw podatkowych, postanowienia ratyfikowanych przez Rzeczpospolitą Polską umów o unikaniu podwójnego opodatkowania oraz ratyfikowanych przez Rzeczpospolitą Polską innych umów międzynarodowych dotyczących problematyki podatkowej, a także przepisy aktów wykonawczych wydanych na podstawie ustaw podatkowych. Przez ustawy podatkowe, stosownie do art. 3 pkt 1 O.p., rozumieć należy ustawy dotyczące podatków, opłat oraz niepodatkowych należności budżetowych określających podmiot, przedmiot opodatkowania, powstanie obowiązku podatkowego, podstawę opodatkowania, stawki podatkowe oraz regulujące prawa i obowiązki organów podatkowych, podatników, płatników i inkasentów, a także ich następców prawnych oraz osób trzecich. Podkreślić również należy, że zgodnie z art. 3 pkt 8 O.p. przez niepodatkowe należności budżetowe rozumieć należy niebędące podatkami i opłatami należności stanowiące dochód budżetu państwa lub budżetu jednostki samorządu terytorialnego, wynikające ze stosunków publicznoprawnych. W ocenie Sądu Dyrektor KIS w przedmiotowej sprawie nie wziął pod uwagę, że stosownie do art. 3 pkt 1 O.p. ilekroć jest mowa o ustawach podatkowych, należy przez to rozumieć ustawy dotyczące podatków, ale również opłat oraz niepodatkowych należności budżetowych z uwzględnieniem art. 3 pkt 8 O.p. Właśnie z taką należnością budżetową o charakterze publicznoprawnym mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie. Stosownie bowiem do art. 149 ust. 1 u.k.s. opłata egzekucyjna stanowi niepodatkową należność budżetową o charakterze publicznoprawnym pobieraną za wskazane w ustawie czynności. Na podobnym stanowisku stanął WSA w Gdańsku w wyroku z 28 kwietnia 2020 r., sygn. akt I SA/Gd 21/20, wywodząc, iż "(...) Odmawiając wszczęcia postępowania organ stwierdził, że wskazane przez Skarżącą przepisy nie są przepisami prawa podatkowego w rozumieniu art. 14b § 1 w zw. z art. 3 pkt 1 i 2 Ordynacji podatkowej. Stanowisko to jest błędne. Organ zawęził rozumienie sformułowania "interpretacje przepisów prawa podatkowego", pomijając, że stosownie do art. 3 pkt 1 Ordynacji podatkowej ilekroć jest mowa o ustawach podatkowych, należy przez to rozumieć ustawy dotyczące podatków ale również opłat oraz niepodatkowych należności budżetowych z uwzględnieniem art. 3 pkt 8 Ordynacji podatkowej. Właśnie z taką należnością budżetową o charakterze publicznoprawnym mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Wskazane przepisy ustawy o komornikach sądowych mają charakter prawa materialnego podatkowego albowiem określają przedmiot świadczenia publicznego, którym w rozpoznawanej sprawie jest opłata egzekucyjna. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego jest ona zaliczana do danin publicznych (wyrok TK z dnia 30 kwietnia 2012r., SK 4/10, OTK- 2012/42). Świadczenie to ma charakter przymusowy, a jego realizacja jest zabezpieczona sankcjami administracyjnymi. Podkreślić bowiem należy, że w przypadku nieprawidłowego zastosowania przez komornika art. 149 ust.1 i 2 ustawy o komornikach sądowych, czyli nieprzekazania na rachunek urzędu skarbowego opłat egzekucyjnych bądź przekazywanie ich w niewłaściwej wysokości uprawniono naczelnika właściwego urzędu skarbowego do wydania decyzji w przedmiocie opłat egzekucyjnych podlegających przekazaniu (art. 149 ust. 4), tj. decyzji wymiarowej określającej (art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej). Decyzja ta stanowi podstawę do wydania tytułu wykonawczego i wszczęcia egzekucji należności z tytułu opłat egzekucyjnych nieprzekazanych przez komornika. Ponadto w przypadku, w którym komornik uchybi któremuś z obowiązków, o których mowa w art. 149 ust. 2 i 5 ustawy o komornikach sądowych, naraża się na odpowiedzialność karnoskarbową określoną w przepisach art. 57a i 57b k.k.s.". W ocenie Sądu Dyrektor KIS nieprawidłowo zinterpretował również pojęcie "zainteresowanego" w rozumieniu art. 14b § 1 O.p., co stało się przedmiotem zarzutu sformułowanego w skardze, a mianowicie naruszenia art. 14p w zw. z art. 14b § 1 O.p., poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że Skarżący nie jest osobą zainteresowaną w rozumieniu art. 14b § 1 O.p., a tym samym nie ma interesu prawnego w uzyskaniu indywidualnej interpretacji prawa podatkowego. Wskazany zarzut skargi Sąd również uznał za zasadny. W tym zakresie wskazać należy, że stosownie do art. 3 pkt 1 O.p. przez ustawy podatkowe rozumieć należy ustawy dotyczące podatków, opłat oraz niepodatkowych należności budżetowych określających podmiot, przedmiot opodatkowania, powstanie obowiązku podatkowego, podstawę opodatkowania, stawki podatkowe oraz regulujące prawa i obowiązki organów podatkowych, podatników, płatników i inkasentów, a także ich następców prawnych oraz osób trzecich. Z art. 149 ust. 1 u.k.s. wynika bezspornie, że opłaty egzekucyjne stanowią niepodatkową należność budżetową o charakterze publicznoprawnym. Z kolei z art. 149 ust. 2 u.k.s. wynika, że komornik występuje faktycznie w roli płatnika w rozumieniu art. 8 O.p. ponieważ uzyskane opłaty egzekucyjne, po potrąceniu wynagrodzenia prowizyjnego, przekazuje na rachunek właściwego urzędu skarbowego. Czyli jest obowiązany do obliczenia i pobrania oraz wpłacenia należności tak, jak płatnik (art. 8 O.p.). Sąd podkreśla również, że środki z opłat egzekucyjnych komornik zobowiązany jest przekazać na rachunek bankowy właściwego urzędu skarbowego w terminie nie późniejszym niż do 5 dnia miesiąca kalendarzowego następującego po miesiącu, w którym uzyskał opłatę. Ponadto komornik ma obowiązek złożenia do tego urzędu informacji w przedmiocie: uzyskanych opłat egzekucyjnych, opłat egzekucyjnych podlegających przekazaniu po potrąceniu wynagrodzenia prowizyjnego. Informacje te mają być udzielone urzędowi skarbowemu do 10 dnia miesiąca kalendarzowego następującego po miesiącu, w którym komornik uzyskał opłatę. Wzór informacji o opłatach uzyskanych i tych, które podlegały przekazaniu, ma określać stosowne rozporządzenie. Wskazać również należy, że przepisy art. 149 ust. 4-7 u.k.s. faktycznie poddają pobór opłat egzekucyjnych (w części stanowiącej dochód budżetu państwa) rygorom podatkowym. Właściwy do wydawania wszelkich decyzji związanych z poborem opłat egzekucyjnych od komornika jest naczelnik urzędu skarbowego właściwy ze względu na siedzibę kancelarii. W przypadku, w którym komornik uchybi któremuś z obowiązków, o których mowa w art. 149 ust. 2 i 5 u.k.s., naraża się na odpowiedzialność karną skarbową określoną w przepisach art. 57a i 57b ustawy z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy (Dz.U. z 2023r. poz. 654). Nieprzekazanie na rachunek urzędu skarbowego opłat egzekucyjnych bądź przekazywanie ich w niewłaściwej wysokości uprawnia naczelnika właściwego urzędu skarbowego do wydania decyzji w przedmiocie opłat egzekucyjnych podlegających przekazaniu (art. 149 ust. 4), tj. decyzji de facto określającej, o której mowa w art. 21 § 3 O.p. Decyzja ta stanowić będzie podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego i wszczęcia egzekucji należności z tytułu opłat egzekucyjnych nieprzekazanych przez komornika. Konkludując, Sąd stwierdza, że analiza wyżej wskazanych przepisów prowadzi do wniosku, iż Skarżącego, jako komornika, należało uznać za "zainteresowanego" w znaczeniu określonym w art. 14b § 1 O.p. Wskazane przez Skarżącego regulacje prawne odnoszą się do sfery interesu komornika, występującego w roli płatnika, jak również do zakresu jego ewentualnej odpowiedzialności. Z tych też przyczyn Sąd stwierdził, że Dyrektor KIS naruszył art. 14p w zw. z art. 14b § 1 w zw. z art. 3 pkt 1 i 2 O.p. Naruszył również art. 165a § 1 O.p., stanowiący, że gdy żądanie, o którym mowa w art. 165 (tj. żądanie wszczęcia postępowania podatkowego), zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Rozpatrując ponownie wniosek Skarżącego o wydanie interpretacji, Dyrektor KIS uwzględni ocenę prawną zawartą w przedmiotowym uzasadnienia wyroku. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania na które składa się wpis od skargi, orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI