I SA/Go 641/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA uchylił decyzję Dyrektora IAS w sprawie solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki, wskazując na konieczność zbadania kwestii wygaśnięcia zobowiązania podatkowego.
Sąd uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej dotyczącą solidarnej odpowiedzialności członka zarządu spółki za zaległości podatkowe w zryczałtowanym podatku dochodowym. Kluczowym zarzutem skarżącego było wygaśnięcie zobowiązania podatkowego spółki, co potwierdzałoby zaświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego. Sąd uznał, że organ odwoławczy nie zbadał tej kwestii wystarczająco, naruszając przepisy Ordynacji podatkowej, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymywała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w sprawie solidarnej odpowiedzialności podatkowej skarżącego jako członka zarządu spółki "P." Sp. z o.o. za zaległości podatkowe z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za czerwiec i lipiec 2010 roku. Sprawa miała długą historię procesową, obejmującą wcześniejsze wyroki WSA i NSA. Skarżący podniósł zarzut wygaśnięcia zobowiązania podatkowego spółki wskutek zapłaty, powołując się na zaświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego z maja 2018 roku, z którego wynikało, że zaległości zostały w całości uregulowane. Podkreślił, że odpowiedzialność osoby trzeciej ma charakter akcesoryjny, co oznacza, że wygaśnięcie zobowiązania podatnika skutkuje bezprzedmiotowością orzekania o odpowiedzialności osoby trzeciej. Sąd uznał skargę za zasadną, stwierdzając, że organ odwoławczy nie zbadał wystarczająco kwestii istnienia zaległości podatkowych spółki w dacie orzekania. Brak rozważań organu w tym zakresie, mimo przedstawienia przez skarżącego zaświadczenia, stanowił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej (art. 122, 187 § 1, 191), polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz dowolnej ocenie dowodów. Sąd wskazał również na naruszenie art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej w zakresie braku wskazania przyczyn odmowy wiarygodności przedstawionemu dowodowi. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził zwrot kosztów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, wygaśnięcie zobowiązania podatkowego podatnika uniemożliwia wszczęcie i prowadzenie postępowania w sprawie odpowiedzialności osoby trzeciej.
Uzasadnienie
Odpowiedzialność osoby trzeciej ma charakter akcesoryjny, co oznacza, że jej istnienie jest zależne od istnienia zobowiązania podatkowego podatnika. Brak zaległości podatkowej uniemożliwia orzekanie o odpowiedzialności członka zarządu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (9)
Główne
Ordynacja podatkowa art. 116 § 1
Ordynacja podatkowa
Warunki solidarnej odpowiedzialności członków zarządu za zaległości podatkowe spółki, w tym bezskuteczność egzekucji i brak przesłanek zwalniających.
P.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji administracyjnej w przypadku naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Ordynacja podatkowa art. 116 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Odpowiedzialność członków zarządu za zaległości podatkowe spółki.
P.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Uchylenie decyzji w przypadku naruszenia przepisów postępowania.
Pomocnicze
Ordynacja podatkowa art. 122
Ordynacja podatkowa
Obowiązek organu podatkowego do podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
Ordynacja podatkowa art. 187 § 1
Ordynacja podatkowa
Obowiązek organu podatkowego do zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
Ordynacja podatkowa art. 191
Ordynacja podatkowa
Zasada swobodnej oceny dowodów przez organ podatkowy, która nie może być dowolna.
Ordynacja podatkowa art. 210 § 4
Ordynacja podatkowa
Obowiązek organu podatkowego do wskazania przyczyn odmowy wiarygodności dowodom.
P.p.s.a. art. 134 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego, który nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wygaśnięcie zobowiązania podatkowego spółki wskutek zapłaty, potwierdzone zaświadczeniem Naczelnika Urzędu Skarbowego. Naruszenie przez organ odwoławczy przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących wyjaśnienia stanu faktycznego, oceny dowodów i wskazania przyczyn odmowy wiarygodności dowodom.
Godne uwagi sformułowania
Odpowiedzialność osoby trzeciej ma charakter akcesoryjny. Brak zaległości podatkowej uniemożliwia organowi podatkowemu wszczęcie postępowania w zakresie odpowiedzialności osoby trzeciej. Ocena zebranego materiału dowodowego była dowolna. Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skład orzekający
Alina Rzepecka
przewodniczący
Dariusz Skupień
członek
Jacek Niedzielski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki, w szczególności znaczenie wygaśnięcia zobowiązania podatkowego i konieczność prawidłowego badania dowodów przez organy podatkowe."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku zbadania przez organ kwestii wygaśnięcia zobowiązania podatkowego spółki.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności członka zarządu za długi spółki, co jest częstym problemem w praktyce gospodarczej. Kluczowe jest tu podkreślenie, że nawet jeśli egzekucja wobec spółki okaże się bezskuteczna, istnieją mechanizmy obrony dla członka zarządu, a organy podatkowe muszą rzetelnie badać wszystkie dowody.
“Czy członek zarządu odpowiada za długi spółki, nawet jeśli zobowiązanie zostało spłacone? Sąd wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 4040 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Go 641/19 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. Data orzeczenia 2019-11-14 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2019-09-13 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. Sędziowie Alina Rzepecka /przewodniczący/ Dariusz Skupień Jacek Niedzielski /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania Hasła tematyczne Podatek dochodowy od osób fizycznych Sygn. powiązane III FSK 1956/21 - Wyrok NSA z 2023-04-14 Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 900 art. 122, art. 187 § 1, art. 191, art. 210 § 4 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn. Dz.U. 2018 poz 1302 art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Rzepecka Sędziowie Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędzia WSA Jacek Niedzielski (spr.) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Alicja Rakiej po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2019 r. sprawy ze skargi ACR.R. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zaległości podatkowe spółki w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za czerwiec i lipiec 2010 roku wraz z należnymi odsetkami i kosztami postępowania egzekucyjnego 1. Uchyla zaskarżoną decyzję w całości. 2. Zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...] na rzecz strony skarżącej kwotę 980 (dziewięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Skarżący, A.R., wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...] z [...] lipca 2019 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z [...] lipca 2015 r. w sprawie solidarnej odpowiedzialności podatkowej skarżącego, jako członka zarządu P. Sp. z o.o. za zaległości podatkowe ciążące na spółce jako płatniku z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za czerwiec i lipiec 2010 r. wraz z należnymi odsetkami i kosztami postępowania egzekucyjnego. Rozstrzygnięcia organów podatkowych zapadły na tle następującego stanu faktycznego sprawy. W dniu [...] lipca 2015 r. organ pierwszej instancji decyzją nr [...] orzekł o solidarnej odpowiedzialności podatkowej Skarżącego jako członka zarządu "P. Sp. z o. o. za zaległości podatkowe ciążące na Spółce jako płatniku zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za czerwiec i lipiec 2010 r. wraz z należnymi odsetkami i kosztami postępowania egzekucyjnego. W wyniku rozpoznania wniesionego przez Skarżącego odwołania Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] października 2015 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Decyzja ta została następnie zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, który wyrokiem z dnia 17 lutego 2016 r., sygn. akt I SA/Go 492/15 oddalił skargę. Rozpoznając wniesioną przez Skarżącego od powyższego wyroku skargę kasacyjną Naczelny Sad Administracyjny wyrokiem z dnia 29 maja 2018 r. o sygn. akt II FSK 1702/16, uchylił w całości zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wielkopolskim. Następnie wyrokiem z dnia 18 października 2018 r. sygn. akt I SA/Go 305/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej nr [...] z dnia [...] października 2015 r. Prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 18 października 2018 r. sygn. akt I SA/Go 305/18 wpłynął do organu w dniu 14 stycznia 2019 r. Rozpatrując sprawę ponownie organ drugiej instancji stwierdził m.in., wskazując na treść art. 286 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), że bieg terminu do załatwienia sprawy - określonego w Ordynacji podatkowej - rozpoczął się z chwilą doręczenia akt organowi, tj. 11 stycznia 2019 r. Dalej organ stwierdził, że WSA wskazując na związanie wyrokiem NSA z dnia 29 maja 2018 r. o sygn. akt II FSK 1702/16, dotyczącym braku przeprowadzenie przez organy postępowania, co do "możliwości skutecznej egzekucji ze wskazanych przez skarżącego wierzytelności " wskazał, iż rozpoznając ponownie sprawę organ podatkowy uzupełni materiał dowodowy i dokona jego oceny w zakresie wskazanym w uzasadnieniu wyroku. Następnie organ zauważył, że zgodnie z art. 116 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się w całości lub w części bezskuteczna, chyba że członek zarządu wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło bez jego winy, bądź też wskaże on mienie, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Przepis § 2 ww. artykułu ustawy - Ordynacja podatkowa stanowi natomiast, że odpowiedzialność członków zarządu spółki określona w § 1 obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których zarówno upływ terminu płatności, jak również powstanie zaległości wymienionych w art. 52 nastąpiło w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu. Z konstrukcji powołanej regulacji prawnej wynika w ocenie organu, że to na członku zarządu, z udziałem którego prowadzone jest postępowanie, spoczywa ciężar przedłożenia dowodów potwierdzających istnienie przesłanek zwalniających go od odpowiedzialności podatkowej. Do organu podatkowego należy natomiast ocena przedstawionych przez Stronę dowodów. W sytuacji, gdy występują wątpliwości, co do uznania za dowód w sprawie, dokumentu przedłożonego przez stronę postępowania, ciężar udowodnienia jego wiarygodności spoczywa na osobie przedstawiającej ten dokument. Wskazane powyżej przesłanki można podzielić na dwie grupy: przesłanki pozytywne orzeczenia odpowiedzialności członka zarządu, które muszą być spełnione, aby wydanie decyzji w tym przedmiocie było możliwe oraz przesłanki negatywne, które nie mogą zaistnieć, aby organ podatkowy mógł orzec o tej odpowiedzialności. Do przesłanek pozytywnych zaliczyć należy okoliczność, iż dana osoba pełniła obowiązki członka zarządu spółki w okresie, w którym powstała zaległość podatkowa oraz konieczność stwierdzenia bezskuteczności egzekucji prowadzonej do majątku spółki. Przesłankami negatywnymi są natomiast te okoliczności, które może wskazać członek zarządu, a które potwierdzają podjęte przez niego działania zwalniające go z odpowiedzialności za zaległości spółki. W ocenie organu przeprowadzona analiza - uzupełnionego o dokumenty z akt sądowych Spółki S. - materiału dowodowego nakazuje uznać, że jest on wystarczający dla prawidłowego orzeczenia w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej skarżącego jako członka zarządu "P." Sp. z o. o. za zaległości podatkowe ciążące na spółce, jako płatniku zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych, za czerwiec i lipiec 2010 r. w kwocie należności głównej 4.040,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę liczonymi do dnia wydania decyzji w kwocie 2.302,00 zł i kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie 275,50 zł. W sprawie wyjaśniono wszystkie aspekty odpowiedzialności podatkowej Skarżącego, jak również przeprowadzono postępowanie wyjaśniające, co do "możliwości skutecznej egzekucji ze wskazanych przez skarżącego wierzytelności" mające odzwierciedlenie w przedłożonym materiale dowodowym oraz ustosunkowano się do podniesionej przez stronę okoliczności złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki we właściwym czasie. Tym samym ustalony w niniejszej sprawie stan faktyczny i prawny oraz wszechstronna ocena okoliczności - określonych w art. 116 Ordynacji podatkowej - stanowią podstawę orzeczenia w powyższym zakresie. Organ podkreślił, że Skarżący pełni funkcję prezesa jednoosobowego zarządu "P." Spółka z o. o. począwszy od dnia [...] września 2009 r. i nadal nim pozostaje. Pełnił zatem tę funkcję w czasie, w którym powstało zobowiązanie podatkowe Spółki, jak i w okresie, w którym upływał termin płatności zobowiązania podatkowego z tytułu pobranych a niewpłaconych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za czerwiec i lipiec 2010 r. Wskazano również, że w wyniku braku zapłaty przez spółkę zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za miesiące czerwiec i lipiec 2010 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego wszczął postępowanie egzekucyjne na podstawie wystawionego w dniu [...] sierpnia 2011 r. tytułu wykonawczego nr [...]. Podjęte czynności egzekucyjne i zastosowane środki egzekucyjne wykazały bezskuteczność egzekucji skierowanej do majątku spółki i zostało umorzone. Tym samym w ocenie organu odwoławczego wykazano zaistnienie obu pozytywnych przesłanek odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Dalej stwierdzono, że możliwość uwolnienia się przez członka zarządu od odpowiedzialności za zobowiązania spółki kapitałowej istnieje wówczas, gdy osoba taka wskaże na istnienie takiego majątku spółki, który pozwoli na faktyczne i skuteczne zaspokojenie należności Skarbu Państwa. Oznacza to, że aby móc się uwolnić od odpowiedzialności, członek zarządu obowiązany jest do wskazania konkretnych składników lub praw majątkowych ze wskazówką, co do ich usytuowania, wartości itp., które realnie pozwolą na skierowanie do tego mienia czynności egzekucyjnych. Wskazane przez Stronę prawo majątkowe w postaci wierzytelności z tytułu udzielonych pożyczek w kwocie 77.663,72 zł oraz 3.284,07 Euro, które w ocenie tymczasowego nadzorcy sądowego na dzień [...] grudnia 2010 r. mogłyby przynieść realne wpływy w łącznej kwocie nie przekraczającej 23.500,00 zł (po odliczeniu wierzytelności przysługującej od Spółki "S.") nie umożliwi zaspokojenia zobowiązań Spółki w sposób znaczny, co należy wiązać z sytuacją, w której spłata należności wobec Skarbu Państwa będzie realna, a zaspokojenie dotyczyć będzie przynajmniej połowy należności. Organ wskazał, że Skarżący był Prezesem Spółki, od której wierzytelność była wymagalna. Po upływie tylu lat - jako prezes zarządu Spółki "P." - tych kwot nie odzyskał. W związku z powyższym organ odwoławczy pismem z dnia [...] marca 2019 r. skierował do pełnomocnika strony wezwanie do złożenia wszelkich informacji na temat posiadanych przez Spółkę "P." wierzytelności oraz dowodów: potwierdzających czy przedmiotowe wierzytelności nadal istnieją, są wymagalne i nieprzedawnione, świadczących o wystąpieniu na drogę postępowania sądowego w celu uzyskania ich zaspokojenia, wskazujących, że roszczenia były kiedykolwiek dochodzone w drodze egzekucji, a jeżeli tak to z jakim skutkiem. Skarżący nie wskazał na jakiekolwiek działanie w tym zakresie. Wskazane przez stronę prawo majątkowe w postaci wierzytelności należnych Spółce z tytułu udzielonych pożyczek, w stosunku do których przeprowadzone zostało postępowanie wyjaśniające, nie spełnia wymogu określonego w art. 116 ustawy - Ordynacja podatkowa. Wymóg art. 116 § 1 pkt 2 ww. ustawy dotyczy bowiem wskazania mienia, z którego egzekucja jest faktycznie możliwa, co w praktyce oznacza, iż egzekucja ta musi być realna do przeprowadzenia i skutkująca zaspokojeniem wierzyciela. Przy czym tylko realnie istniejące mienie wskazane wraz z jego usytuowaniem, istniejące w momencie, w którym toczy się postępowanie dotyczące przeniesienia odpowiedzialności, wypełniałoby przesłankę zwalniającą członka zarządu od odpowiedzialności z art. 116 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 2013 r. w sprawie sygn. akt I FSK 477/12). Wskazane mienie musi więc nie tylko faktycznie istnieć, ale także nadawać się do egzekucji pozytywnie rokującej na wyegzekwowanie znacznych kwot, odnosząc to do wysokości zaległości podatkowych oraz przedstawiać realną wartość finansową, co jest niezbędne dla oceny, czy egzekucja z danego mienia umożliwi zaspokojenie długów, m. in. zaległości podatkowych spółki (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2014r. w sprawie sygn. akt I FSK 1575/13). Organ odwoławczy ustalił również, że "S." sp. z o. o. (dawniej "P." sp. z o.o.) została wykreślona z Krajowego Rejestru Sądowego. Podstawą dokonanego w dniu [...] lutego 2018 r. Odwołując się do wskazanych okoliczności organ odwoławczy przyjął, że Skarżący nie wskazała mienia, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości spółki w znacznej części, co wynika wprost z przepisu będącego podstawą rozstrzygnięcia i stanowi warunek uwolnienia się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Skarżący podniósł zarzuty: - wygaśnięcia w całości zobowiązania podatkowego określonego w decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...] lipca 2015 roku wskutek zapłaty zaległości, - naruszenia prawa materialnego, tj. art. 107 § 1 i 2 pkt. 1 - 4 oraz 116 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez ich zastosowanie, w sytuacji gdy należność objęta zaskarżoną decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...] lipca 2015 została w całości spłacona, - naruszenia prawa procesowego, tj. art. 7 kpa, poprzez nieuwzględnienie w materiale dowodowym, a w konsekwencji w końcowym rozstrzygnięciu - decyzji, złożonego przez pełnomocnika skarżącego z pismem z dnia [...] kwietnia 2019 roku zaświadczenia z dnia [...] maja 2018 roku wydanego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego. Wskazując na powyższe zarzuty Skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Uzasadniając swoje stanowisko podniósł, że odpowiedzialność osoby trzeciej za zaległości podatkowe ma charakter odpowiedzialności akcesoryjnej. Oznacza to, że wygaśnięcie zobowiązania podatkowego podatnika skutkuje bezprzedmiotowością orzekania o odpowiedzialności osoby trzeciej za tego rodzaju zobowiązanie. Jeżeli zatem zobowiązanie nie istnieje, a spółka i członek zarządu ponoszą solidarną odpowiedzialność, to w sytuacji, w której wobec spółki takie zobowiązanie wygasło, to członek zarządu również nie jest obciążony przedmiotowym zobowiązaniem. W niniejszej sprawie kluczowym dowodem jest zaświadczenie Nr [...] wystawione przez Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] maja 2018 roku, z którego wynika, że zadłużenie wynikające z decyzji z dnia [...] lipca 2015 roku [...], na mocy których przeniesiono odpowiedzialność za zobowiązania Spółki "P. " Sp. z o.o. na A.R. zostały w całości uregulowane. Natomiast organ II instancji w swojej decyzji z dnia [...] lipca 2019 roku w ogóle nie odniósł się do zaprezentowanego przez skarżącego środka dowodowego. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm. - w skrócie: "P.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Dokonując kontroli sądowej w tak zakreślonych granicach kognicji, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja naruszała prawa w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. Na wstępie rozważań przypomnieć należy, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięć organów podatkowych obu instancji stanowił m.in. art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z tym przepisem za "Za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna...". Z przywołanej regulacji wynika jednoznacznie, że warunkiem podstawowym, uprawniającym organ podatkowy do wszczęcia i prowadzenia postępowania w zakresie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe wskazanych w przepisie podmiotów jest właśnie istnienie zaległości podatkowej. Rację ma bowiem Skarżący, że odpowiedzialność osoby trzeciej ma charakter akcesoryjny. Brak zatem zaległości podatkowej w stosunku do podmiotu, z którym osoba trzecia ma ponosić solidarną odpowiedzialność podatkową uniemożliwia organowi podatkowemu wszczęcie postępowania w zakresie jej odpowiedzialności. Jeżeli natomiast w toku wszczętego już postępowania organy podatkowe stwierdzą, że zaległość podatkowa nie istnieje zobowiązane są do umorzenia postępowania na podstawie art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej, przez organ pierwszej instancji lub na podstawie art. 233 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, przez organ drugiej instancji. Poczynione przez Sąd uwagi są o tyle istotne, że Skarżący podniósł w skardze, iż zobowiązanie podatkowe (zaległość podatkowa) ciążące na "P." Sp. z o.o. nie istnieje ponieważ zostało w całości uregulowane. Okoliczność tę wywodzi Skarżący z treści zaświadczenie Nr [...] wystawionego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w dniu [...] maja 2018 roku. W jego ocenie z zaświadczenia wynika, że "...zadłużenie wynikające z decyzji z dnia [...] lipca 2015 roku [...], na mocy których przeniesiono odpowiedzialność za zobowiązania Spółki "P." Sp. z o.o. na A.R. zostały w całości uregulowane". Podniesiona przez Skarżącego okoliczność nie była przedmiotem rozważań i oceny organu drugiej instancji. Podkreślić jednak należy, że w aktach administracyjnych postępowania znajduje się pismo pełnomocnika skarżącego z [...].04.2019 r., w którym wskazuje on właśnie na treść zaświadczenia ZAS-W Nr [...] o niezaleganiu w podatkach zarówno spółki "P.", jak i samego Skarżącego - adnotacja na pierwszej stronie zaświadczenia (k. 311do 309 akt administracyjnych). Z dołączonego do pisma pełnomocnika zaświadczenia wynika, że według stanu na dzień [...].05.2018 r. nie ujawniono zaległości podatkowych ani odsetek za zwłokę ciążących na spółce. Co prawda z udzielonej przez organ odpowiedzi na sakrę wynika, że zaległości obciążające Skarżącego zostały zaspokojone z wpłaty dokonanej w dniu 14 marca 2017 r. w kwocie 6.883,80 zł przez zagraniczny organ egzekucyjny, jednak stwierdzenie to nie rozwiewa wątpliwości, czy w dacie orzekania przez organ drugiej instancji, to jest w dniu 16 lipca 2019 r. istniały zaległości podatkowe w stosunku do spółki. Jak już Sąd stwierdził istnienie zaległości podatkowych w stosunku do podmiotów wskazanych w art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, jest warunkiem niezbędnym do wszczęcia i prowadzenia postępowania w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności osoby trzeciej. W ocenie Sądu brak rozważań organu w zakresie wpływu wskazanego w skardze zaświadczenia na istnienie zaległości podatkowych spółki "P." sp. z o.o. w dacie orzekania o odpowiedzialności podatkowej Skarżącego a co za tym idzie, na możliwość orzekania przez organy podatkowe w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej Skarżącego stanowi naruszenie art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej. Organ podatkowy nie podjął bowiem wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Nie zebrał również i w sposób wyczerpujący nie rozpatrzył całego materiału dowodowego. Z tych też przyczyn przeprowadzona przez organ podatkowy ocena zebranego materiału dowodowego była oceną dowolną a co za tym idzie przekraczała granice wyznaczone przez treść art. 191 Ordynacji podatkowej. Nadto zaskarżona decyzja naruszała art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej w zakresie nakładającym na organ podatkowy wskazania przyczyn odmowy wiarygodności przedstawionemu przez Skarżącego dowodowi w postaci zaświadczenia z [...].05.2018 r. Rolą organu podatkowego rozpoznającego sprawę ponownie będzie uwzględnienie wskazań Sądu wynikających bezpośrednio z treści uzasadnienia wyroku, w szczególności zaś dokonanie oceny wpływu wskazanego w skardze zaświadczenia na istnienie zaległości podatkowych spółki "P." sp. z o.o. w dacie orzekania o odpowiedzialności podatkowej Skarżącego, a co za tym idzie, na możliwość orzekania przez organy podatkowe w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej Skarżącego. Z tych tez przyczyn oraz na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.) c P.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję w całości, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI