I SA/Go 625/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie WielkopolskimGorzów Wielkopolski2008-09-29
NSAAdministracyjneŚredniawsa
prawo pomocykoszty postępowaniasytuacja finansowaosoba fizycznasąd administracyjnyskarżącyorgan celnyuzasadnienie wnioskuciężar dowodu

WSA odmówił przyznania prawa pomocy T.K. z uwagi na niewykazanie przez niego rzeczywistej niemożności poniesienia kosztów postępowania.

Skarżący T.K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, wskazując na trudną sytuację finansową rodziny i brak dochodów. Referendarz sądowy odmówił przyznania pomocy, uznając, że skarżący nie wykazał w sposób wiarygodny swojej niemożności poniesienia kosztów. Sąd administracyjny utrzymał tę decyzję, podkreślając, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów spoczywa na wnioskodawcy, a przedstawione przez niego dowody (oświadczenia o finansowaniu przez rodzinę, wydatki na TV/radio) nie były wystarczające do pozytywnego rozpatrzenia wniosku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim rozpoznał sprawę ze skargi T.K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej pochodzenia towarów. Kluczową kwestią w niniejszym postępowaniu było rozpatrzenie wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Referendarz sądowy pierwotnie odmówił przyznania prawa pomocy, wskazując na brak wystarczających dowodów potwierdzających niemożność poniesienia kosztów postępowania przez skarżącego. Skarżący wskazywał na brak dochodów, utrzymywanie się z pomocy rodziny oraz wysokie miesięczne koszty utrzymania (3000 zł). Sąd administracyjny, rozpoznając sprzeciw skarżącego, podkreślił, że zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., ciężar udowodnienia braku możliwości poniesienia kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny spoczywa na stronie. W ocenie Sądu, skarżący nie sprostał temu obowiązkowi. Przedstawione przez niego oświadczenia o braku dochodów, niskich dochodach żony oraz finansowaniu wydatków przez ojca i teściów nie zostały poparte wiarygodnymi dowodami. Sąd zwrócił uwagę, że wydatki na telewizję i radio nie zawsze można uznać za konieczne. Ponadto, sąd nie dysponował informacjami o dochodach osób finansujących skarżącego, co uniemożliwiało pełną ocenę jego sytuacji finansowej. Sąd uznał, że twierdzenia skarżącego o ograniczeniu konstytucyjnego prawa do sądu z powodu dużej ilości spraw i wysokich wpisów sądowych były niewystarczające, gdyż nie sprecyzował on konkretnych spraw ani kosztów. Okoliczność pobytu w areszcie w 2006 roku również nie została uznana za czynnik nadal pogarszający jego sytuację majątkową. W konsekwencji, Sąd postanowił odmówić przyznania prawa pomocy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarżący nie wykazał w sposób wystarczający i wiarygodny swojej niemożności poniesienia kosztów postępowania.

Uzasadnienie

Ciężar udowodnienia braku możliwości poniesienia kosztów spoczywa na stronie. Przedstawione przez skarżącego oświadczenia i dowody (finansowanie przez rodzinę, wydatki na TV/radio) nie były wystarczające do oceny jego rzeczywistych możliwości płatniczych i nie przekonały sądu o zasadności wniosku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (3)

Główne

P.p.s.a. art. 246 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Stronie będącej osobą fizyczną można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ciężar udowodnienia spoczywa na stronie.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 260

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.

k.r.o. art. 87

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Rodzice i dzieci zobowiązani są wspierać się wzajemnie.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Odmowa przyznania prawa pomocy ogranicza konstytucyjne prawo do sądu z powodu dużej ilości spraw i wysokich wpisów sądowych.

Godne uwagi sformułowania

ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów spoczywa na wnioskującym wydatki na radio i telewizję, które trudno jest uznać za służące koniecznemu utrzymaniu ciężar wykazania przesłanek przyznania prawa pomocy

Skład orzekający

Jacek Niedzielski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyznania prawa pomocy w sytuacji niewykazania przez stronę jej rzeczywistej niemożności poniesienia kosztów postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji osoby fizycznej ubiegającej się o prawo pomocy, gdzie kluczowe jest udowodnienie braku możliwości poniesienia kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej kwestii proceduralnej przyznawania prawa pomocy, ale pokazuje praktyczne podejście sądu do oceny sytuacji finansowej wnioskodawcy.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Go 625/08 - Postanowienie WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2008-09-29
Data wpływu
2008-06-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Jacek Niedzielski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
I GZ 200/08 - Postanowienie NSA z 2008-11-13
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 246 par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Niedzielski po rozpoznaniu w dniu 29 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T.K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej pochodzenia towarów postanawia odmówić przyznania prawa pomocy.
Uzasadnienie
Referendarz sądowy postanowieniem z 1 września 2008 r. ( sygn. akt I SA/Go 625/08 ) odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie to zostało wydane w następującym stanie faktycznym.
T.K. w złożonym oświadczeniu o przyznanie prawa pomocy wskazał, że mieszka razem z żoną i dwoma synami w wieku 16 i 18 lat. Skarżący prowadzi nie przynoszącą żadnego dochodu działalność gospodarczą, natomiast jego żona pracuje i osiąga z tego tytułu dochody w wysokości 281 zł brutto miesięcznie.
Miesięczne koszty utrzymania rodziny Skarżącego wynoszą 3.000 zł. Na kwotę tę składają się wydatki na mieszkanie, telewizję, radio i telefon, żywność oraz "inne opłaty".
Skarżący został wezwany do złożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń dotyczących wysokości obrotów związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz źródeł finansowania wydatków swojej rodziny. W odpowiedzi na wezwanie Skarżący stwierdził, że w przeciągu ostatnich trzech miesięcy nie składał jakichkolwiek deklaracji podatkowych, ponieważ nie osiągał przychodów. Natomiast całość wydatków jest finansowana przez ojca i teściów Skarżącego.
Środki otrzymywane od teściów i ojca Skarżącego pochodzą z ich emerytur, a ich otrzymanie nie jest w żaden sposób dokumentowane ( oświadczenie Skarżącego z 19 sierpnia 2008 r. )
Odmawiając przyznania prawa pomocy Referendarz wskazał, iż zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. ) zwana dalej P.p.s.a. stronie będącej osobą fizyczna można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z przepisu tego wynika, iż ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy.
Treść oświadczeń złożonych przez Skarżącego nie przekonuje o zasadności jego wniosku. Skarżący twierdząc bowiem, że od wielu miesięcy nie osiąga żadnych dochodów oraz, że nie posiada oszczędności, żona uzyskuje dochody w wysokości 281 zł a tymczasem miesięczne wydatki stanowią kwotę 3.000 zł.
W ocenie Referendarza oceny tej nie zmienia treść oświadczenia Skarżącego, że całość wydatków jego rodziny jest finansowana przez jego ojca i teściów, ponieważ okoliczność ta nie została uwiarygodniona. Skarżący nie wskazał jakiej wysokości dochody uzyskują utrzymujący go krewni. Informacja ta jest niezbędna do ustalenia zdolności płatniczych Skarżącego.
Nadto wśród wydatków znajdują się wydatki na radio i telewizję, które trudno jest uznać za służące koniecznemu utrzymaniu.
Skarżący wniósł sprzeciw na wskazane postanowienie wskazując w nim, że wykazał ponad wszelką wątpliwość, iż nie jest w stanie dokonać zapłaty wpisu sądowego. Skarżący podkreślił, że od chwili wszczęcia postępowań przez organy celne, sytuacja finansowa jego rodziny ulega ciągłemu pogorszeniu. W jego ocenie odmowa przyznania prawa pomocy jest równoznaczna z brakiem możliwości dostępu do sądu, co ogranicza jego Konstytucyjne prawa.
Skarżący podkreśla, iż spory z organami celnymi są wynikiem działań niezależnych od niego, ponieważ jako importer nie miał wpływu na potwierdzenie preferencyjnego pochodzenia towaru.
Jednocześnie Skarżący wskazał na dużą ilość spraw toczących się zarówno przed Sądem jak i organami celnymi. Stan ten powoduje, że ogólna wysokość wpisów sądowych przekracza możliwości finansowe jego i jego bliskich.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 260 P.p.s.a. w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Podkreślić należy, że stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. stronie będącej osobą fizyczna można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Użycie w przytoczonym przepisie określenia: "gdy wykaże" oznacza, iż to na stronie spoczywa ciężar udowodnienia, że jest w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. To strona ma przekonać Sąd, że znajduje się w opisanej w przepisach sytuacji umożliwiającej poniesienie kosztów postępowania.
Rozstrzygnięcie Sądu zależy zatem od tego, co zostanie przez stronę udowodnione.
Przyjąć również należy, że gdy fakty, które strona podała we wniosku, nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z innymi informacjami o sytuacji majątkowej strony, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy.
W rozpoznawanej sprawie Skarżący zarówno we wniosku o przyznanie prawa pomocy jak i w sprzeciwie poprzestał na oświadczeniu, że nie osiąga żadnych dochodów, oraz że koszty utrzymania rodziny wynoszą 3.000 zł.
Złożone przez Skarżącego oświadczenie, o którym mowa w art. 252 § 1 P.p.s.a. nie zawiera dostatecznych danych, koniecznych do oceny rzeczywistych możliwości płatniczych. W oświadczeniu Skarżący ograniczył się do przedstawienia informacji świadczących o złym stanie majątkowym i braku dochodów. Nie wskazał jednak żadnych informacji pozwalających wyjaśnić sytuację, w której małżonkowie nie osiągając dochodów wydają miesięcznie na utrzymanie 3.000 zł.
W oświadczeniu Skarżący wskazał jedynie, że jego żona uzyskiwała dochody na podstawie umowy o pracę w kwocie 281 zł.
Wyjaśnienie w zakresie sposobu pokrywania wydatków znalazło się dopiero w oświadczeniu Skarżącego z [...] lipca 2008 r. i [...] sierpnia 2008 r., gdzie wskazał on, iż źródłem pokrycia wydatków jest dobrowolna pomoc finansowa ojca i jego teściów.
Podkreślić jednak należy, że taka sytuacja powoduje , iż dane zawarte w oświadczeniu o stanie majątkowym nie są wiarygodne.
Podkreślić należy, że Sąd decydując o przyznaniu prawa pomocy powinien brać pod uwagę nie tylko sytuację wnioskodawcy, ale również możliwości finansowe innych członków rodziny zobowiązanego do alimentacji. Zwłaszcza rodzice i dzieci zobowiązani są wspierać się wzajemnie - art. 87 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego ( por. postanowienie NSA z 17 stycznia 2008 r. sygn. akt I GZ 242/ 07 ).
Sąd nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzenia w sytuacji, gdy dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego nie są znane mimo istniejącego po stronie Skarżącego ciężaru wykazania przesłanek przyznania prawa pomocy.
Skarżący nie przedstawił wiarygodnych dokumentów i tym samym Sąd nie dysponował materiałem, który uzasadniałby przyznanie prawa pomocy.
Nieuprawnione jest w ocenie Sądu stwierdzenie Skarżącego, że duża ilość spraw toczących się przed sądem, a co za tym idzie znaczna wysokość wpisów, przy braku przyznania prawa pomocy ograniczy Skarżącemu Konstytucyjne prawo do sądu.
Skarżący, mimo iż to na nim spoczywa ciężar dowodu nie wskazał konkretnych spraw ( brak danych o ilości spraw, sygnatur akt, dat wpływu skarg do Sadu itp. ), ani nie sprecyzował kosztów, jakie musiał ponieść w związku z tymi sprawami. Tym samym twierdzenia Skarżącego uznać należy za niewystarczające, ponieważ nie wykazał on, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Przedstawionej oceny nie zmienia okoliczność, że Skarżący przebywał w 2006 roku w areszcie. Wniosek o przyznanie prawa pomocy został złożony w niniejszej sprawie 16 lipca 2008r. , czyli dwa lata po opuszczenia przez Skarżącego aresztu.
Skarżący nie wykazał, aby ta okoliczność w dalszym ciągu pogarszała jego sytuację majątkową
Mając na uwadze powyższe oraz na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Sąd postanowił odmówić przyznania prawa pomocy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI