I SA/GO 618/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatnika na postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji określającej zobowiązanie w VAT, uznając, że organy prawidłowo uprawdopodobniły ryzyko niewykonania zobowiązania.
Podatnik zaskarżył postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji określającej wysokie zobowiązanie w VAT za grudzień 2015 r. Skarżący zarzucał brak wyczerpującego uzasadnienia i nierzetelność ustaleń faktycznych. Sąd uznał jednak, że organy prawidłowo zastosowały art. 239b Ordynacji podatkowej, wskazując na toczące się postępowania egzekucyjne i brak majątku podatnika, który gwarantowałby wykonanie zobowiązania.
Sprawa dotyczyła skargi J.K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji określającej zobowiązanie w podatku od towarów i usług za grudzień 2015 r. w kwocie 780.878 zł. Skarżący kwestionował zasadność nadania rygoru, argumentując, że organ I instancji nie wykazał wyczerpująco przesłanek z art. 239b Ordynacji podatkowej, opierając się na nieaktualnych danych majątkowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę. Sąd podkreślił, że do nadania rygoru wystarczy spełnienie jednej z przesłanek z art. 239b § 1 O.p. oraz uprawdopodobnienie niewykonania zobowiązania zgodnie z § 2 tego przepisu. W ocenie Sądu, organy prawidłowo ustaliły, że wobec skarżącego toczą się postępowania egzekucyjne i zabezpieczające dotyczące innych należności, a jego majątek (nieruchomości obciążone hipoteką znacznie przewyższającą ich wartość, zbywane lub mało wartościowe ruchomości) nie gwarantuje pokrycia zobowiązania w VAT. Sąd uznał, że organy uprawdopodobniły ryzyko niewykonania zobowiązania, a ich ustalenia faktyczne były wyczerpujące i oparte na zgromadzonym materiale dowodowym, w tym deklaracjach podatkowych i informacjach o majątku. Sąd zaznaczył, że postępowanie w przedmiocie nadania rygoru nie jest etapem weryfikacji merytorycznej prawidłowości decyzji podatkowej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, organ podatkowy prawidłowo nadał rygor natychmiastowej wykonalności, ponieważ spełnione zostały przesłanki z art. 239b § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej, a mianowicie istniały informacje o toczącym się postępowaniu egzekucyjnym w zakresie innych należności oraz uprawdopodobniono, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane z uwagi na brak majątku podatnika.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy prawidłowo oceniły sytuację majątkową podatnika, wskazując na toczące się postępowania egzekucyjne i zabezpieczające, a także na niewystarczający majątek podatnika (nieruchomości obciążone hipotekami znacznie przewyższającymi ich wartość, zbywane lub mało wartościowe ruchomości) do pokrycia zobowiązania. Wystarczające było uprawdopodobnienie ryzyka niewykonania zobowiązania, a nie jego udowodnienie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (5)
Główne
O.p. art. 239b § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy organ posiada informacje o toczącym się postępowaniu egzekucyjnym w zakresie innych należności pieniężnych lub strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia, lub strona dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku znacznej wartości, lub okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące.
O.p. art. 239b § § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Przepis § 1 stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane.
Pomocnicze
PPSA art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 239 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Określa przesłanki do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej.
O.p. art. 217 § § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Dotyczy wymogów uzasadnienia decyzji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy prawidłowo oceniły sytuację majątkową podatnika, wskazując na toczące się postępowania egzekucyjne i zabezpieczające. Majątek podatnika (nieruchomości obciążone hipotekami znacznie przewyższającymi ich wartość, zbywane lub mało wartościowe ruchomości) nie gwarantuje pokrycia zobowiązania w VAT. Organy uprawdopodobniły ryzyko niewykonania zobowiązania, co jest wystarczające do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności. Postępowanie w przedmiocie nadania rygoru nie jest etapem weryfikacji merytorycznej prawidłowości decyzji podatkowej.
Odrzucone argumenty
Organ I instancji nie wykazał wyczerpująco przesłanek z art. 239b Ordynacji podatkowej. Organ opierał się na nieaktualnych danych majątkowych. Dane dotyczące rachunków bankowych i środków pieniężnych są niekompletne i nierzetelne. Organ nie uprawdopodobnił, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Organ I instancji dopuścił się licznych naruszeń prawa materialnego i procesowego przy wydawaniu decyzji.
Godne uwagi sformułowania
uprawdopodobnienie, które jest środkiem zastępczym dowodu w znaczeniu ścisłym nie daje pewności, a jedynie wiarygodność faktów nie jest zobowiązany do ustalenia szczegółowego obrazu sytuacji majątkowej podatnika wystarczy jedynie taką okoliczność uprawdopodobnić, czyli wskazać na możliwość, która w rzeczywistości z dużym prawdopodobieństwem może wystąpić
Skład orzekający
Dariusz Skupień
przewodniczący-sprawozdawca
Anna Juszczyk - Wiśniewska
członek
Zbigniew Kruszewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących nadawania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzjom nieostatecznym, zwłaszcza w kontekście oceny sytuacji majątkowej podatnika i uprawdopodobnienia ryzyka niewykonania zobowiązania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podatnika z wysokimi zaległościami podatkowymi i ograniczonym majątkiem. Ocena sytuacji majątkowej jest zawsze indywidualna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów o rygorze natychmiastowej wykonalności, co jest istotne dla zrozumienia dynamiki postępowania podatkowego i egzekucyjnego. Pokazuje też, jak sąd ocenia dowody w kontekście sytuacji finansowej podatnika.
“Czy organ podatkowy może zablokować Twoje pieniądze bez wyroku? Kluczowe zasady rygoru natychmiastowej wykonalności.”
Dane finansowe
WPS: 780 878 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Go 618/19 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. Data orzeczenia 2019-10-30 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2019-08-22 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. Sędziowie Anna Juszczyk - Wiśniewska Dariusz Skupień /przewodniczący sprawozdawca/ Zbigniew Kruszewski Symbol z opisem 6119 Inne o symbolu podstawowym 611 Hasła tematyczne Podatek od towarów i usług Sygn. powiązane I FSK 208/20 - Wyrok NSA z 2023-03-14 Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2018 poz 800 art.239§1 pkt1 i pkt 2,§2 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j. Dz.U. 2018 poz 1302 art.151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Anna Juszczyk - Wiśniewska Asesor WSA Zbigniew Kruszewski Protokolant Referent stażysta Monika Pasich po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 października 2019 r. sprawy ze skargi J.K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji oddala skargę w całości. Uzasadnienie J.K. (zwany dalej: skarżącym, stroną) złożył skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...] ( zwany dalej: DIAS, organ odwoławczy) z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] wydanej w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji. Powyższa skarga została wywiedziona na tle następującego stanu faktycznego sprawy. W wyniku przeprowadzonego postępowania podatkowego Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] ( zwany dalej : organem I instancji) decyzją z dnia [...] września 2018r. nr [...] określił skarżącemu w podatku od towarów i usług: - za sierpień 2015 r. - kwotę do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości 258 zł, - za wrzesień 2015 r. - kwotę do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości 32.959 zł, - za październik 2015 r. - kwotę do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości 26.957 zł, - za listopad 2015 r. - kwotę do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości 2.249 zł, - za grudzień 2015 r. - zobowiązanie podatkowe w wysokości 780.878 zł. Następnie, postanowieniem z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...], organ I instancji nadał ww. nieostatecznej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie wskazał, że wobec skarżącego toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych, a także, że nie posiada on majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia, co w konsekwencji wyczerpuje przesłanki, o których mowa w art. 239 § 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2018r., poz. 800 ze zm. - dalej jako "O.p."), uprawniające organ podatkowy do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności ww. decyzji nieostatecznej. Jak bowiem ustalono, skarżący posiada zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych od przychodów z działalności gospodarczej z tytułu odsetek od niezapłaconych w terminie zaliczek za okresy: I-VI, XI-XII/2017r. w łącznej kwocie 71.108 zł, w zakresie których prowadzone jest obecnie postępowanie egzekucyjne (tytuły wykonawcze nr [...], nr [...] z dnia [...] lutego 2019 r., wystawione przez Naczelnika Urzędu Skarbowego [...]). W ramach ww. postępowań, na dzień wydania zaskarżonego postanowienia, nie uzyskano żadnych środków. Wobec strony prowadzone są także postępowania zabezpieczające obejmujące należności w podatku od towarów i usług za XII/2015 r. w kwocie należności głównej 746.975 zł, odsetki za zwłokę naliczone na dzień [...].07.2016 r. w wysokości 28.979 zł (zarządzenie zabezpieczenia nr [...] z dnia [...] lipca 2016 r.) oraz należności w podatku od towarów i usług za VI i VII/2016 r. w łącznej kwocie należności głównej 347.876 zł wraz z odsetkami za zwłokę naliczonymi na dzień [...].09.2017 r. w wysokości 44.760 zł. (zarządzenie zabezpieczenia nr [...] z dnia [...] września 2017 r.), w ramach których dokonano zajęcia ruchomości: [...], nr rej [...] oraz [...], nr rej. [...]. Ustanowiono również hipotekę przymusową na kwotę 700.000 zł na nieruchomości położonej w [...] (lokal niemieszkalny o powierzchni 129,68 m²), dla której Sąd Rejonowy w [...] Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...] oraz na kwotę 75.954 zł na nieruchomości położonej w [...] (garaż o powierzchni 22 m²), dla której Sąd Rejonowy w [...] prowadzi księgę wieczystą nr [...]. Naczelnik Urzędu Skarbowego dokonał również zajęcia rachunków bankowych strony w bankach: [...] oraz zajęcia nadpłaty z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2016 r. w kwocie 1.728 zł oraz za 2017 r. w kwocie 1.524 zł. Na skutek podjętych czynności, na koncie depozytowym organu pierwszej instancji zabezpieczono kwotę 166.010,03 zł. W ocenie organu I instancji, również sytuacja finansowa i materialna skarżącego zwłaszcza w odniesieniu do znacznej wysokości określonego zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 2015 r., rodzi uzasadnioną obawę, że ww. zobowiązanie nie zostanie wykonane. W rocznych zeznaniach PIT-36L i PIT-36 skarżący wykazał: -za 2016 r. - dochód z wynagrodzenia ze stosunku pracy w wysokości 20.865 zł, dochód z najmu lub dzierżawy w kwocie 1.219,51 zł oraz stratę z działalności gospodarczej w wysokości 82.276,11 zł, - za 2017 r. - dochód z wynagrodzenia ze stosunku pracy w wysokości 22.665 zł, dochód z najmu lub dzierżawy w wysokości 3.600 zł, dochód osiągnięty za granicą w wysokości 15.310,70 zł, dochód z działalności gospodarczej w kwocie 20.305,22 zł, - za 2018 r. - dochód z działalności wykonywanej osobiście w wysokości 187,20 zł (na dzień wydania postanowienia skarżący nie złożył zeznania podatkowego za 2018 r.).Ponadto, jak wynika z akt sprawy, skarżący z dniem [...] grudnia 2017 r. zawiesił działalność gospodarczą. W oświadczeniu o nieruchomościach oraz prawach majątkowych, które mogą być przedmiotem hipoteki przymusowej i rzeczach ruchomych oraz zbywalnych prawach majątkowych, które mogą być przedmiotem zastawu skarbowego ORD-HZ z dnia [...] marca 2016 r. skarżący wskazał, że jest właścicielem: - nieruchomości o numerze księgi wieczystej [...], położonej w [...], o pow. 240 m², której wartość oszacował na kwotę 200.000 zł, - nieruchomości o numerze księgi wieczystej [...], położonej w [...], o pow. 22m², której wartość oszacował na kwotę 5.000 zł, - samochodu ciężarowego marki [...], którego wartość oszacował na 100.000 zł (w dniu [...].12.2018 r. pojazd został zbyty na wniosek strony przez organ egzekucyjny za kwotę 13.700 zł), - samochodu dostawczego marki [...], którego wartość oszacował na kwotę 40.000 zł, - samochodu osobowego [...], którego wartość oszacował na 38.000 zł (jak ustalono, pojazd został zbyty dnia [...].03.2016r.), - motocykla [...], którego wartość oszacował na kwotę 9.000 zł (jak ustalono, pojazd został zbyty dnia [...].06.2016r.). Z dokonanych ustaleń organu w zakresie posiadanego majątku wynika, że obie ww. nieruchomości położone w [...] obciążone są hipoteką przymusową na rzecz Naczelnika Urzędu Skarbowego; łączna kwota wpisów wynosi 775.954 zł. Na podstawie danych zawartych w systemie INFO-EKSPERT organ ustalił nadto, że wartość rynkowa samochodu [...]). W ww. bazie brak jest z kolei danych odnośnie szacunkowej wartości samochodu osobowego marki [...] oraz samochodu ciężarowego marki [...]. Jednak w bazie ogłoszeń internetowych oferowane ceny sprzedaży pojazdów marki [...] kształtują się w granicach: 1.700 zł/3.650 zł, zaś w bazie ogłoszeń internetowych oferowane ceny sprzedaży dla pojazdów marki [...], kształtują się w granicach: 8.000,00 zł/9.900,00 zł). W uzasadnieniu organ I instancji dalej podkreślił, że po wszczęciu postępowania egzekucyjnego skarżący nie podjął działań skutkujących dobrowolną zapłatą należności objętych ww. tytułami wykonawczymi, pomimo że wysokość egzekwowanych należności w łącznej wysokości 71.108 zł, stanowi nieznaczną kwotę w odniesieniu do wysokości zobowiązania wynikającego z decyzji, której zaskarżonym postanowieniem nadano rygor natychmiastowej wykonalności, tj. kwoty 780.878 zł. Skarżący nie zgodził się z powyższym postanowieniem i w złożonym zażaleniu wniósł o jego uchylenie i umorzenie postępowania w zakresie nadania decyzji z dnia [...] września 2018 r. rygoru natychmiastowej wykonalności. Podniósł, że wydając przedmiotowe postanowienie, organ pierwszej instancji powinien wskazać wyczerpujące uzasadnienie faktyczne oraz prawne. Tymczasem organ ten oparł swoje rozstrzygnięcie na dokumentach sprzed kilku lat, w tym m.in. na oświadczeniu ORD-HZ z dnia [...] marca 2016 r., nie weryfikując rzeczywistej wartości posiadanych przez stronę składników majątku. Na przykład organ wskazał, że skarżący jest właścicielem motocykla [...], pomimo faktu, iż wielokrotnie informował on poborcę skarbowego, że takiego motocykla nie posiada. Również dane dotyczące rachunków bankowych strony i środków pieniężnych na nich zabezpieczonych, są jego zdaniem, niekompletne i nierzetelne. W ocenie strony, organ nie uprawdopodobnił też, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane, zatem nie zostały spełnione warunki, o których mowa w art. 239b § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej. Skarżący dodał nadto, że organ I instancji wydając decyzję z dnia [...] września 2018 r., której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, dopuścił się licznych naruszeń zarówno prawa materialnego, jak i procesowego. Od powyższej decyzji zostało wniesione odwołanie. Powyższe oznacza, że decyzja ta może zawierać wartości, które nie są prawidłowe, a w konsekwencji również postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności, jak i postanowienie utrzymujące je w mocy mogą zawierać nieprawidłowe wartości. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2019 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Jego zdaniem, organ pierwszej instancji prawidłowo dokonał oceny zaistniałego w sprawie stanu faktycznego i w konsekwencji zasadnie zastosował dyspozycję normy prawnej określonej w art. 239b § 1 pkt 1 i 2 oraz art. 239b § 2 O.p. Wykazał bowiem, że skarżący nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia. Posiadane przez skarżącego składniki majątku nieruchomego nie są bowiem wolne od wpisów hipotecznych, a kwota obciążeń przewyższa wskazaną przez stronę wartość nieruchomości. Ponadto organ wykazał, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności. Powyższe, w ocenie organu odwoławczego, uprawdopodabnia, że zobowiązanie podatkowe wynikające z decyzji z [...] września 2018 r. nie zostanie wykonane, w myśl art. 239b § 2 O.p. Powołując się na orzeczenia sądów administracyjnych wskazał, że w postępowaniu w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności, organ nie jest zobowiązany do ustalenia szczegółowego obrazu sytuacji majątkowej podatnika. Nie musi też udowodnić, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane; wystarczy jedynie taką okoliczność uprawdopodobnić, czyli wskazać na możliwość, która w rzeczywistości z dużym prawdopodobieństwem może wystąpić, co w rozpatrywanej sprawie zostało zrobione. Na powyższe postanowienie skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., zarzucając jej naruszenie przepisów prawa procesowego: - art. 239b § 1 pkt 2 i 4 Ordynacji podatkowej poprzez bezpodstawne utrzymanie w mocy nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności; - art. 217 § 2 Ordynacji podatkowej poprzez brak wyczerpującego uzasadnienia faktycznego i prawnego. Powtarzając argumentację przedstawioną w zażaleniu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji i umorzenie postępowania w zakresie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] września 2018 r. oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. Odpowiadając na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zagadnieniem spornym w rozpoznawanej sprawie jest zasadność nadania nieostatecznej decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące sierpień, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2015 r. rygoru natychmiastowej wykonalności. Rozstrzygnięcie powstałego sporu wymaga odwołania się do przepisów art. 239b § 1 O.p., zgodnie z którym decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy: 1) organ posiada informacje, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych lub 2) strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia, lub 3) strona dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku znacznej wartości, lub 4) okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące. Z kolei § 2 ww. regulacji stanowi, że przepis § 1 stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Nie budzi wątpliwości, że przesłanki określone w art. 239b § 1-4 O.p. mają charakter fakultatywny i rozłączny, co powoduje, że zaistnienie jednej z nich stanowi samodzielną podstawę zastosowania instytucji rygoru natychmiastowej wykonalności, a zatem wystarczy już spełnienie tylko jednej z nich, aby decyzji nieostatecznej taki rygor nadać. Fakt zaistnienia którejkolwiek z ww. przesłanek organ podatkowy obowiązany jest ustalić przez udowodnienie, natomiast dla wykazania spełnienia warunku określonego w art. 239b § 2 O.p. wystarczy jedynie uprawdopodobnienie, które jest środkiem zastępczym dowodu w znaczeniu ścisłym. Uprawdopodobnienie, o którym mowa w tym przepisie oznacza, że obowiązkiem organu podatkowego nie jest dowodowe wykazanie, że podatnik nie zapłaci podatku wynikającego z nieostatecznej decyzji, ale wskazanie na okoliczności, fakty już istniejące, na podstawie, których można obiektywnie i racjonalnie wnioskować, że podatek ten nie zostanie zapłacony. Nie daje pewności, a jedynie wiarygodność faktów. Jest to środek zwolniony od ścisłych formalności dowodowych. Różnica pomiędzy udowodnieniem a uprawdopodobnieniem nie polega na obniżeniu wiarygodności stwierdzonych faktów, lecz jedynie na odformalizowaniu czynności zmierzających do ich ustalenia, nie wyłączając przy tym stosowania zasady prawdy obiektywnej. A zatem uprawdopodobnienie wystąpienia danej okoliczności oznacza wykazanie, że zachodzi duże prawdopodobieństwo jej zmaterializowania się. Uprawdopodobnienie wiąże się z ustaleniem jakiegoś faktu w oparciu o wiarygodne środki dowodowe, pozwalające na przekonanie się przez organ podatkowy o zgodności danych faktów z rzeczywistością. Uprawdopodobnienie umożliwia podjęcie rozstrzygnięcia na podstawie ustaleń reprezentujących niższy niż udowodnienie stopień poznania (por. Prawo dowodowe. Zarys wykładu, pod redakcją R. Kmiecika, Zakamycze 2005, s. 266). W rezultacie, przesłanka uprawdopodobnienia niewykonania zobowiązania nie może być utożsamiana z udowodnieniem tej okoliczności, a jedynie ze wskazaniem określonych faktów pozwalających na przyjęcie, iż zachodzi uzasadniona obawa (przypuszczenie), że zobowiązanie takie nie zostanie wykonane. Zatem, aby można było nadać decyzji nieostatecznej rygor natychmiastowej wykonalności, wymienione w art. 239b § 1 O.p. przesłanki, zawarte zarówno w § 1, jak i w § 2, winny być spełnione łącznie. W pierwszej kolejności należy stwierdzić zaistnienie jednej z czterech przesłanek opisanych w art. 239b § 1 O.p., zaś po wtóre - organ podatkowy musi uprawdopodobnić, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane, a warunek ten wynika z treści art. 239b § 2. W rozpoznawanej sprawie organy wskazały na zaistnienie przesłanek określonych w art. 239b § 1 pkt 1 i 2 O.p. tj. organ podatkowy posiada informacje, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych oraz strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę. Przesłanki te ściśle związane są z sytuacją majątkową i możliwościami płatniczymi podatnika, co jednoznacznie wynika z treści omawianego przepisu. Uprawdopodobnienie, że zobowiązanie wynikające z decyzji nieostatecznej nie zostanie wykonane w rozumieniu art. 239b § 2 O.p. powinno zatem wiązać się z badaniem tejże sytuacji majątkowej podatnika i wykazaniem, że z uwagi na kondycję finansową tego podatnika (w związku odpowiednio z: prowadzonym już postępowaniem egzekucyjnym z tytułu innych, niż określone w przedmiotowej decyzji należności lub brakiem po stronie podatnika majątku o stosownej wartości) istnieje prawdopodobieństwo, że dane zobowiązanie nie zostanie wykonane. Okolicznością bezsporną w niniejszej sprawie jest fakt, że wobec skarżącego prowadzone jest postępowanie egzekucyjne. Jak bowiem wynika z akt, na dzień wydania zaskarżonego postanowienia z majątku skarżącego prowadzone było postępowanie egzekucyjne w zakresie zobowiązań w podatku dochodowym od osób fizycznych, pobieranym w wysokości 19% od przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej, z tytułu odsetek od niezapłaconych w terminie zaliczek na podatek dochodowy za okres: od stycznia do czerwca 2017r. oraz listopad i grudzień 2017r., w łącznej kwocie 71.108 zł. W ramach tego postępowania, na dzień wydania zaskarżonego postanowienia, nie uzyskano żadnych środków. Ponadto, Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadzi wobec skarżącego postępowanie zabezpieczające w oparciu o zarządzenie zabezpieczenia nr [...] z [...] lipca 2016r. i nr [...] z [...] września 2017r., obejmujące należności w podatku od towarów i usług za grudzień 2015 r. w kwocie 746.975 zł należności głównej i 28.979 zł odsetek naliczonych na dzień [...].07.2016 r. oraz za czerwiec i lipiec 2016 r. w łącznej kwocie należności głównej 347.876,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę naliczonymi na dzień [...].09.2017 r. w wysokości 44.760,00 zł. W ramach tego postępowania zabezpieczającego dokonano: zajęcia ruchomości: [...], zajęcia rachunków bankowych Strony w bankach: [...] oraz zajęcia nadpłaty z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2016 r. w kwocie 1.728 zł i za 2017 r. w kwocie 1.524 zł. Ustanowiono również hipotekę przymusową na kwotę 775.954 zł na nieruchomościach położonych w [...]. Na skutek podjętych czynności, na koncie depozytowym organu pierwszej instancji zabezpieczono kwotę 166.010,03 zł (wpłaty ze sprzedaży samochodów, nadpłaty z PIT oraz VAT, wpłaty wierzytelności od kontrahentów). Organy wskazały, że łączna wysokość zaległości podatkowych z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych (PPL) oraz podatku od towarów i usług (VAT) na dzień [...] lutego 2019 r. tj. na dzień wydania postanowienia organu pierwszej instancji, wynosiła 1.140.034 zł (780.878 zł należności głównych oraz 359.156 zł odsetek), co wynika z załączonego do akt raportu k. 167-168 akt administracyjnych). Dodały, że Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadzi wobec skarżącego postępowania podatkowe w zakresie podatku od towarów i usług za okres 01-05/2016 r. oraz 06-07/2016 r., gdzie przewidywana kwota do zapłaty wynosi ponad 570.000 zł należności głównej. W ocenie Sądu, wbrew twierdzeniu skarżącego, organy dokonały również wyczerpującej i prawidłowej oceny sytuacji finansowej skarżącego. Ustaliły, że w zeznaniach/informacjach o wysokości osiągniętego dochodu za lata 2016 - 2018 rok skarżący wykazał dochody znikome, w porównaniu do kwot podatku od towarów i usług określonych mu przez Naczelnika Urzędu Skarbowego decyzją z dnia [...] września 2018 r. nr [...]. Za 2016 rok wykazał bowiem dochód ze stosunku pracy, najmu/dzierżawy w kwocie 22.084,51 zł oraz stratę z działalności gospodarczej 87.276,11 zł, za 2017 rok - dochód w kwocie 61.880,92 zł (dochód z działalności gospodarczej, ze stosunku pracy, najmu/dzierżawy, dochód uzyskany za granicą), a za 2018 rok - dochód w wysokości 187,20 zł (dochód z działalności wykonywanej osobiście). Ponadto, jak ustalono, z dniem [...] grudnia 2017 r. skarżący zawiesił działalność gospodarczą. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonych postanowień oraz zebranego w sprawie materiału dowodowego, również posiadany przez skarżącego majątek nie gwarantuje możliwości wykonania zobowiązań podatkowych określonych decyzją z dnia [...] września 2018 r. Posiadane przez skarżącego nieruchomości, położona w [...] i ta położona w [...], o łącznej szacunkowej wartości 213.000 zł, obciążone zostały hipoteką przymusową na rzecz Naczelnika Urzędu Skarbowego w łącznej wysokości 775.954 zł. W odniesieniu zaś do majątku ruchomego organy wskazały, że samochód [...] oraz motocykl [...], zostały sprzedane przez skarżącego, odpowiednio w dniach [...].03.2016r. i [...].06.2016r. Z kolei samochód ciężarowy [...], został w dniu [...].12.2018 r. zbyty na wniosek strony przez organ egzekucyjny za kwotę 13.700 zł. Co do pozostałych pojazdów, w oparciu o dane zawarte w systemie INFO-EKSPERT czy ofert dostępnych w internecie, organ ustalił ich wartość rynkową, i tak, samochód [...] - wartość rynkowa 18.700 zł/20.650,00 zł, samochód [...] - wartość w granicach 1.700 zł/3.650 zł, samochód ciężarowy [...] - ceny w granicach 8.000 zł/9.900 zł. Zatem prawidłowo uznały organy, że skarżący nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia. Posiadane przez niego składniki majątku nieruchomego nie są bowiem wolne od wpisów hipotecznych, co więcej, kwota obciążeń znacznie przewyższa wartość nieruchomości. Z kolei rzeczy ruchome, które pozostały w posiadaniu skarżącego nie przedstawiają wartości wystarczającej na zaspokojenie zobowiązań określonych decyzją z dnia [...] września 2018 r. W ocenie Sądu, organy podatkowe uprawdopodobniły także w stopniu wystarczającym, że zobowiązanie wynikające z decyzji nieostatecznej, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, może nie zostać wykonane. Zarówno zasady logiki, jak i doświadczenia życiowego prowadzą do spostrzeżenia, że w świetle zebranego materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy, sytuacja majątkowa i finansowa podatnika wskazuje, że nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności jest konieczne z uwagi na możliwą bezskuteczność przeprowadzenia egzekucji w późniejszym terminie. Wobec podatnika prowadzone jest bowiem postępowanie egzekucyjne i jednocześnie nie posiada on majątku odpowiadającego zaległości podatkowej, zaś zgromadzone na koncie depozytowym środki w znikomym stopniu pokryłyby zobowiązania skarżącego. W świetle powyższego, w ocenie Sądu, spełnione zostały zatem przesłanki określone w art. 239b § 1 i § 2 O.p., a zaskarżone postanowienia zostały wydane i uzasadnione w sposób prawidłowy. Organy, wbrew twierdzeniom skarżącego, w prawidłowy sposób dokonały i w wyczerpujący sposób przedstawiły ustalenia faktyczne w sprawie, wskazując jednocześnie dowody na których oparły swoje rozstrzygnięcie i przytoczyły przepisy prawa materialnego i procesowego, które stanowiły podstawę wydania zaskarżonych postanowień. W aktach niniejszej sprawy znajdują się bowiem dokumenty dotyczące prowadzonej wobec skarżącego egzekucji, postępowań zabezpieczających, jak również podjętych w ich ramach czynności i ich skutkach. Organy zgromadziły również informacje o podatniku, jego sytuacji finansowej, majątkowej, m.in. deklaracje podatkowe, informacje uzyskane z Centralnej Ewidencji Pojazdów, wydruki z CEIDG, CZM, KWMS, WRO-SYSTEM, system INFO-EXPERT, czy informacje dotyczące spraw egzekucyjnych, w tym m.in. oświadczenie o nieruchomościach oraz prawach majątkowych (ORD-HZ) z dnia [...] marca 2016 r. Podkreślić jednak przy tym należy, że ww. oświadczenie nie było jedynym czy nawet głównym dowodem na podstawie którego organy dokonały swych rozstrzygnięć. Za nieskuteczną uznać zatem należało próbę zakwestionowania przez skarżącego ustalonego stanu faktycznego poprzez podważenie aktualności jednego z dokumentów akt sprawy (ORD-HZ), całkowicie pomijając jego kontekst w całości zgromadzonego materiału dowodowego i oceny wszystkich dowodów we wzajemnym ze sobą powiązaniu. Ponadto skarżący, oprócz negowania ustaleń organów, w żadnym razie ich nie podważył poprzez wskazanie składników majątku bądź oszczędności, które stanowiłyby swego rodzaju zabezpieczenie wykonania zobowiązań podatkowych. Co prawda, w postępowaniu dotyczącym nadania rygoru natychmiastowej wykonalności, tak, jak w każdym innym postępowaniu toczącym się z urzędu, główne obowiązki w zakresie dowodzenia spoczywały na organie, niemniej jednak w interesie samego skarżącego było wykazanie z własnej inicjatywy, że posiada majątek odpowiadający wysokości zaległości. Na zakończenie Sąd pragnie podnieść, że przedmiotem postępowania w zakresie nadania decyzji ostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności nie jest weryfikacja prawidłowości dokonanej przez organ, który ją wydał, merytorycznej oceny zgromadzonego w toku postępowania podatkowego materiału dowodowego. W konsekwencji, wbrew twierdzeniom skarżącego, brak jest podstaw do badania ewentualnych naruszeń Naczelnika Urzędu Skarbowego, czy to prawa materialnego, czy procesowego przy wydawaniu decyzji w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące sierpień, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2015 r. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018r. poz. 1302 ze zm.) należało skargę oddalić.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI