I SA/Go 574/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na czynność zabezpieczającą w postępowaniu egzekucyjnym, uznając, że zarzuty skarżącego miały charakter materialnoprawny, a nie formalnoprawny, co wykracza poza zakres skargi na czynność egzekucyjną.
Skarżący wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego, które oddaliło skargę na czynność zabezpieczającą. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym dotyczące formalnej poprawności zawiadomienia o zajęciu zabezpieczającym i jego doręczenia po zawieszeniu postępowania. Sąd uznał skargę za niezasadną, podkreślając, że skarga na czynność zabezpieczającą może dotyczyć jedynie zarzutów formalnoprawnych, a nie merytorycznych podstaw postępowania zabezpieczającego.
Sprawa dotyczyła skargi wniesionej przez M.A. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o oddaleniu skargi na czynność zabezpieczającą. Naczelnik Urzędu Skarbowego wszczął postępowanie zabezpieczające, dokonując zajęcia zabezpieczającego wierzytelności pieniężnej w B. sp. z o.o. Skarżący złożył skargę na tę czynność, zarzucając naruszenie szeregu przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.) oraz Kodeksu postępowania administracyjnego (K.p.a.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę. Sąd uznał, że zarzuty skarżącego dotyczące formalnej poprawności zawiadomienia o zajęciu zabezpieczającym i jego doręczenia po zawieszeniu postępowania zabezpieczającego, a także zarzuty dotyczące zasadności wszczęcia postępowania zabezpieczającego, wykraczają poza zakres dopuszczalny w skardze na czynność zabezpieczającą. Sąd podkreślił, że skarga ta może dotyczyć jedynie zarzutów formalnoprawnych, odnoszących się do sposobu i formy dokonania czynności zabezpieczającej, a nie jej merytorycznej zasadności czy prawidłowości prowadzenia postępowania zabezpieczającego. Sąd wskazał, że zarzuty materialnoprawne, takie jak te dotyczące umorzenia postępowania zabezpieczającego na skutek wniesienia zarzutów, powinny być rozpatrywane w odrębnym trybie. Sąd odniósł się również do zarzutu omyłki organu pierwszej instancji w oznaczeniu rodzaju zaskarżonej czynności, uznając ją za niemającą istotnego wpływu na wynik sprawy. Sąd stwierdził również, że zaskarżone postanowienia spełniają wymogi formalne określone w K.p.a.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, skarga na czynność zabezpieczającą może dotyczyć jedynie zarzutów formalnoprawnych, odnoszących się do sposobu i formy dokonania tej czynności, a nie jej merytorycznej zasadności.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że skarga na czynność zabezpieczającą jest środkiem o ograniczonym zakresie, służącym eliminowaniu uchybień formalnych w realizacji czynności, a nie ocenie merytorycznej postępowania zabezpieczającego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (10)
Główne
u.p.e.a. art. 54 § § 1, § 2, § 4, § 5, § 5a i § 6
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 89 § § 1 - 3
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 164 § § 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 35 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 166b
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
K.p.a. art. 124 § § 1 i § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
P.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 18
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zarzuty formalnoprawne dotyczące sposobu i formy dokonania czynności zabezpieczającej są dopuszczalne w skardze na czynność zabezpieczającą. Organ egzekucyjny może dokonać zajęcia zabezpieczającego w okresie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Omyłka organu pierwszej instancji w oznaczeniu rodzaju zaskarżonej czynności nie miała istotnego wpływu na wynik sprawy.
Odrzucone argumenty
Zarzuty materialnoprawne dotyczące zasadności wszczęcia lub prowadzenia postępowania zabezpieczającego. Doręczenie zawiadomienia o zajęciu zabezpieczającym po zawieszeniu postępowania zabezpieczającego. Naruszenie przepisów K.p.a. poprzez bezzasadne oddalenie skargi.
Godne uwagi sformułowania
celem skargi na czynności zabezpieczające jest wyeliminowanie uchybień występujących podczas ich realizacji oraz nieprawidłowości spowodowanych przewlekłym prowadzeniem postępowania. w ramach tego środka prawnego można podnosić jedynie zarzuty formalnoprawne odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego w świetle przepisów regulujących sposób i formę dokonywania zaskarżonej czynności. w postępowaniu wszczętym skargą na czynności zabezpieczające stanowiącym w istocie fragment postępowania zabezpieczającego, ocenie podlegają tylko zastrzeżenia odnoszące się do konkretnej czynności zabezpieczającej. nie jest możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego.
Skład orzekający
Alina Rzepecka
sędzia
Dariusz Skupień
przewodniczący sprawozdawca
Zbigniew Kruszewski
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu skargi na czynność zabezpieczającą w postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz dopuszczalności dokonywania zabezpieczenia w okresie zawieszenia postępowania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego trybu zaskarżania czynności zabezpieczających w postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące skargi na czynność zabezpieczającą w postępowaniu egzekucyjnym, co jest ważne dla praktyków prawa administracyjnego i egzekucyjnego.
“Kiedy można skarżyć czynność zabezpieczającą w egzekucji administracyjnej? Sąd wyjaśnia granice dopuszczalności zarzutów.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Go 574/18 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. Data orzeczenia 2019-03-20 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2018-12-27 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. Sędziowie Alina Rzepecka Dariusz Skupień /przewodniczący sprawozdawca/ Zbigniew Kruszewski Symbol z opisem 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych Hasła tematyczne Inne Sygn. powiązane III FSK 1157/21 - Wyrok NSA z 2022-07-28 Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2018 poz 1314 art. 166 b Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Alina Rzepecka Asesor WSA Zbigniew Kruszewski Protokolant sekretarz sądowy Marta Andrzejewska po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2019 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. A. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynność zabezpieczającą oddala skargę w całości. Uzasadnienie M.A. (dalej również jako: Skarżący) wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z [...] października 2018 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] lipca 2018 r. oddalające skargę na czynność egzekucyjną. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego wszczął postępowanie zabezpieczające, skierowane do majątku Skarżącego na podstawie zarządzeń zabezpieczenia z dnia [...] kwietnia 2018 r. W toku prowadzonego postępowania zabezpieczającego, organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia [...] kwietnia 2018 r., dokonał zajęcia zabezpieczającego innej wierzytelności pieniężnej w B. sp. z o.o. Odpis ww. zawiadomienia o zajęciu zabezpieczającym wraz z odpisami zarządzeń zabezpieczenia doręczono Skarżącemu za pośrednictwem P S.A. w dniu 25 kwietnia 2018 r. Pismem z dnia [...] kwietnia 2018 r. M.A. złożył skargę na powyższą czynność zabezpieczającą. Postanowieniem z [...] lipca 2018r. Naczelnik Urzędu Skarbowego oddalił skargę. W zażaleniu na powyższe postanowienie Skarżący zarzucił naruszenie: - art. 54 § 1, § 2, § 4, § 5, § 5a i § 6 w zw. z art. 89 § 1 - 3 w związku z art. 164 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2018 r., poz. 1314 ze zm.) – zwaną dalej "u.p.e.a."; - art. 124 § 1 i § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.) – zwanej dalej "K.p.a.", w związku z art. 18 u.p.e.a.; - art. 35 § 1 w związku z art. 166b u.p.e.a. Postanowieniem z [...] października 2018 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie podniósł m.in., że celem skargi na czynności zabezpieczające jest wyeliminowanie uchybień występujących podczas ich realizacji oraz nieprawidłowości spowodowanych przewlekłym prowadzeniem postępowania. W ramach tego środka prawnego można podnosić jedynie zarzuty formalnoprawne odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego w świetle przepisów regulujących sposób i formę dokonywania zaskarżonej czynności. Zatem w postępowaniu wszczętym skargą na czynności zabezpieczające stanowiącym w istocie fragment postępowania zabezpieczającego, ocenie podlegają tylko zastrzeżenia odnoszące się do konkretnej czynności zabezpieczającej. Zarzuty zobowiązanego powinny więc dotyczyć wyłącznie tego rodzaju czynności, bowiem w postępowaniu tym nie orzeka się o zasadności wszczęcia - postępowania zabezpieczającego, ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia. Wskazał również, że zaskarżona czynność organu egzekucyjnego, zmierzająca do zabezpieczenia należności z prawa majątkowego, stanowiącego wierzytelność pieniężną w B sp. z o.o. została dokonana zgodnie z wymogami określonymi w art. 67 § 1 i 2 oraz 89 § 1 – 3 u.p.e.a. Stosując ww. środek zabezpieczenia organ egzekucyjny dopełnił wymogu jednoczesnego zawiadomienia Zobowiązanego o zajęciu zabezpieczającym ww. prawa majątkowego, co potwierdzają zapisy, znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru. Ponadto zawiadomienie o zajęciu ww. prawa majątkowego zostało sporządzone według wzoru określonego w załączniku do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2016 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2016r., poz. 1339) i zawiera wszystkie wymagane wezwania oraz pouczenia, o których mowa w art. 89 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ drugiej instancji zauważył jednocześnie, że stosownie do przepisu art. 54 § 5a powołanej ustawy w przypadku uwzględnienia skargi na czynności egzekucyjne (odpowiednio zabezpieczające) organ egzekucyjny uchyla zakwestionowaną czynność egzekucyjną (zabezpieczającą) lub usuwa stwierdzone wady czynności, a zatem uchylenie zakwestionowanej przedmiotową skargą czynności zabezpieczającej, byłoby możliwe wyłącznie w przypadku uznania skargi. Odnosząc się do zarzutu, że w rozstrzygnięciu zaskarżonego postanowienia błędnie wskazano, że oddalono skargę na czynność egzekucyjną, organ drugiej instancji zauważył, iż omyłka ta pozostaje bez wpływu na merytoryczną ocenę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Zaskarżone postanowienie zawiera bowiem prawidłową podstawę prawną, a także numery i daty zarządzeń zabezpieczenia. Ponadto zajęcie zabezpieczające, dokonane przez organ egzekucyjny, nie zmierza do wykonania obowiązku, ale jedynie zabezpiecza jego realizację w przyszłości. Jego cel jest odmienny od celu zajęcia egzekucyjnego, które ma doprowadzić do przymusowego wykonania obowiązku. Organ drugiej instancji podniósł ponadto, że kwestionowana czynność zabezpieczająca została dokonana przed zawieszeniem postępowania zabezpieczającego, tj. w dniu [...] kwietnia 2018 r. (data doręczenia zawiadomienia dłużnikowi zajętej wierzytelności), natomiast zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania zabezpieczającego zostały wniesione w dniu 26 kwietnia 2018 r. Podkreślił również, że organ egzekucyjny pismem z dnia [...] maja 2018 r. zawiadomił dłużnika zajętej wierzytelności o wstrzymaniu realizacji zajęcia zabezpieczającego w związku z zawieszeniem przedmiotowego postępowania zabezpieczającego, o czym poinformował również pełnomocnika Zobowiązanego. Jednocześnie w związku z zawieszeniem postępowania zabezpieczającego, bezprzedmiotowe byłoby stosowanie art. 54 § 6 u.p.e.a. Organ stwierdził również, że zaskarżone postanowienie spełnia wymogi określone w art. 124 § 1 i 2 K.p.a., bowiem zawiera oznaczenie organu administracji publicznej, datę jego wydania, oznaczenie strony biorącej udział w postępowaniu, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, pouczenie w jakim trybie służy na nie zażalenie oraz podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do jego wydania. Ponadto zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne rozstrzygnięcia, odpowiadające wymogom wynikającym z przepisów art. 107 § 3 w związku z art. 126 K.p.a. W zaskarżonym postanowieniu organ pierwszej instancji przedstawił bowiem argumenty i oceny, którymi kierował się zajmując określone stanowisko w sprawie. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zauważył ponadto, że kwestie, dotyczące zasadności i prawidłowości prowadzonego postępowania zabezpieczającego, zostaną rozpatrzone w odrębnym postępowaniu, prowadzonym przez organ egzekucyjny po otrzymaniu ostatecznego stanowiska wierzyciela - Naczelnika Urzędu Skarbowego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim M.A. wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji, a także o zasądzenie na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 K.p.a., z uwagi na utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji pomimo konieczności jego uchylenia. Wskazał, że postanowienia organów obydwu instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów art. 54 § 1, § 2, § 4, § 5, § 5a i § 6 w związku z art. 89 § 1 - § 3 w związku z art. 164 § 4 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie. Wątpliwości budzi, czy skarga w ogóle został rozpatrzona, gdyż organ I instancji w swoim rozstrzygnięciu błędnie podał, że skarga dotyczy czynności egzekucyjnej. Zajęcie zabezpieczające wierzytelności pieniężnej nastąpiło z naruszeniem przepisów art. 89 § 1 - § 3 w związku z art. 164 § 4 u.p.e.a., które zostały nieprawidłowo zastosowane przez organ egzekucyjny. Zawiadomienie o zastosowaniu środka zabezpieczającego jest nieprawidłowe pod względem formalnym, przy czym ww. środek został zastosowany w postępowaniach zabezpieczających podlegających umorzeniu na skutek wniesionych zarzutów. Ponadto zajęcie zabezpieczające zostało dokonane z naruszeniem przepisów art. 35 § 1 w związku z art. 166b u.p.e.a., gdyż zawiadomienie o zajęciu zostało doręczone po zawieszeniu postępowania zabezpieczającego na skautek wniesienia pismami z dnia [...] kwietnia 2018r., zarzutów w sprawie prowadzenia postępowań zabezpieczających na podstawie ww. zarządzeń zabezpieczenia. Autor skargi zauważył również, że w wyniku wniesienia zażalenia na postanowienie, w którym wierzyciel zajął stanowisko w zakresie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania zabezpieczającego, uchylono zaskarżono postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia. W przypadku uwzględnienia zarzutów konieczne będzie uznanie skargi na czynność zabezpieczającą za uzasadnioną. Podniósł także, że postanowienia organów obydwu instancji zostały wydane z naruszeniem art. 124 § 1 i § 2 K.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym uznaniu przez organy obydwu instancji, że wystąpiły przesłanki do oddalenia skargi, mimo że skarga na czynności zabezpieczające zasługiwała na uwzględnienie. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim, zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Rozpoznając w pierwszej kolejności zarzuty zmierzające do zakwestionowania podstaw dokonania czynności zabezpieczającej, stwierdzić należy, że oba są niezasadne. Skarżący zarzuca, że zajęcie zabezpieczające nastąpiło z naruszeniem art. 89 § 1-3 w zw. z art. 164 § 4 u.p.e.a. ponieważ zawiadomienie o zastosowaniu środka zabezpieczającego jest nieprawidłowe pod względem formalnym, przy czym środek ten został zastosowany w postępowaniach zabezpieczających podlegających umorzeniu na skutek wniesionych zarzutów. Stosownie do art. 89 § 1 u.p.e.a. Organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności pieniężnej innej, niż określona w art. 72-85, przez przesłanie do dłużnika zobowiązanego zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego i jednocześnie wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby należnej od niego kwoty do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczał zobowiązanemu, lecz należną kwotę przekazał organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności. W § 2 wskazano, że zajęcie wierzytelności jest dokonane z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1. Zajęcie wierzytelności z tytułu dostaw, robót i usług dotyczy również wierzytelności, które nie istniały w chwili zajęcia, a powstaną po dokonaniu zajęcia z tytułu tych dostaw, robót i usług. Z kolei § 3 nakazuje aby jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny: 1) wezwał dłużnika zajętej wierzytelności, aby w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia złożył oświadczenie dotyczące tego, czy: a) uznaje zajętą wierzytelność zobowiązanego, b) przekaże organowi egzekucyjnemu z zajętej wierzytelności kwoty na pokrycie należności lub z jakiego powodu odmawia tego przekazania, c) - i w jakim sądzie lub przed jakim organem toczy się albo toczyła się sprawa o zajętą wierzytelność; 2) zawiadomił zobowiązanego, że nie wolno mu zajętej kwoty odebrać ani też rozporządzać nią lub ustanowionym dla niej zabezpieczeniem; 3) doręczył zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, a także odpis wniosku, o którym mowa w art. 90 § 1. Natomiast art. 164 § 4 u.p.e.a. przewiduje, że do zajęcia zabezpieczającego stosuje się odpowiednio przepisy o zajęciu egzekucyjnym pieniędzy, wynagrodzenia za pracę, świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego, renty socjalnej, egzekucję z rachunków bankowych, innych wierzytelności pieniężnych, praw z papierów wartościowych zapisanych na rachunku papierów wartościowych oraz z wierzytelności z rachunku pieniężnego, papierów wartościowych niezapisanych na rachunku papierów wartościowych, weksla, autorskich praw majątkowych i praw pokrewnych oraz własności przemysłowej, udziału w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, pozostałych praw majątkowych oraz ruchomości. Zauważyć należy, że w celu dokonania zajęcia zabezpieczającego wykorzystano prawidłowy druk zawiadomienia ustalony rozporządzeniem Ministra Finansów z 17 grudnia 2015 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1339). W ocenie Sądu, zawiadomienie zawierało wszystkie elementy wymagane treścią art. 89 u.p.e.a. Odnosząc się do pozostałej części zarzutu potwierdzić należy stanowisko organu, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem NSA w ramach skargi na czynności egzekucyjne (a także zabezpieczające z uwagi na treść Art. 166b u.p.e.a.) można jedynie podnosić zarzuty formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonywania tych czynności egzekucyjnych. Nie jest więc możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego (wyrok NSA z 12 października 2018 r. II FSK 2843/16, dostępny na orzeczenia.nsa.gov.pl). Skarga na czynności egzekucyjne (i zabezpieczające) nie będzie wobec tego przysługiwać w sytuacjach, gdy przewiduje się wniesienie zarzutów, zażalenia na postanowienie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa majątkowego spod egzekucji, czy wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego albo w sytuacjach, gdy przewiduje się wniesienie pozwu do sądu. Oznacza to, że składana w trybie art. 54 u.p.e.a. skarga nie może stanowić konkurencyjnego - w stosunku do wskazanych wyżej - środka zaskarżenia, a jej ograniczony zakres sprawia, że w ramach skargi nie mogą być badane zarzuty materialnoprawne związane z nieistnieniem egzekwowanego obowiązku skutkujące umorzeniem postępowania egzekucyjnego. Jak wskazuje się w orzecznictwie, w postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne - stanowiącym fragment postępowania egzekucyjnego - ocenie podlegają tylko zastrzeżenia odnoszące się do konkretnej czynności egzekucyjnej. W postępowaniu tym nie orzeka się ani o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia. Rozstrzygnięcie w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne - co do zasady - nie ma zatem wpływu na możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Uwzględnienie skargi wywiera skutki jedynie w zakresie czynności, na którą ją wniesiono (por. wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2013 r. sygn. akt II FSK 2988/11; z dnia 21 kwietnia 2015 r. sygn. akt II FSK 802/13; z dnia 11 lutego 2016 r. sygn. akt II FSK 3867/14). Także w literaturze przedmiotu wskazuje się, że w ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić kwestie formalnoprawne, które odnoszą się jedynie do prawidłowego przebiegu postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora w oparciu o przepisy regulujące sposób i formę dokonania tych czynności. Nie jest natomiast możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego, w tym zarzutów na podstawie art. 33 u.p.e.a. (por. Przybysz P.M., Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Wolters Kluwer 2015 r., wyd. VII, komentarz do art. 54, a także E. Ochendowski, Postępowanie administracyjne - ogólne i egzekucyjne, Toruń 2003, str. 296 - przywoł. za Z. Leońskim - R.Hauser, Z.Leoński, A.Skoczylas, Postępowanie egzekucyjne w administracji, Komentarz wyd. 4, C.H.Beck, C.Kulesza [w:] Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji pod red. D.Kijowskiego, LEX Wolter Kluwer business, str. 468). W związku z powyższym należy stwierdzić, że powoływanie się przez skarżącego na wniesienia zarzutów w sprawie postępowania zabezpieczającego oraz ich treść jest bezzasadne. Dopiero ich uwzględnienie w odpowiednim trybie będzie miało oczywisty wpływ na czynność zabezpieczającą. Do tego jednak czasu wszczęcie procedury przewidzianej w art. 35 § 1 u.p.e.a. pozostaje bez wpływu na postępowanie zainicjowane skargą na wspomnianą czynność. Konkurencyjność obu środków oznacza, że możliwe jest (a nawet wskazane) dokonanie kontroli dokonanej czynności zabezpieczającej przed ostatecznym rozpoznaniem zarzutów w sprawie postępowania zabezpieczającego. Taka właśnie sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Skarżący zarzuca również naruszenie art. 35 § 1 w zw. z art. 166b u.p.e.a. ponieważ, jego zdaniem, zawiadomienie o zajęciu zostało doręczone po zawieszeniu postępowania zabezpieczającego na skautek wniesienia pismami z dnia [...] kwietnia 2018r. zarzutów w sprawie prowadzenia postępowań zabezpieczających na podstawie ww. zarządzeń zabezpieczenia. Stosowanie do pierwszego z wymienionych przepisów zgłoszenie przez zobowiązanego zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 zawiesza postępowanie egzekucyjne do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonego zarzutu, o ile wierzyciel po otrzymaniu zarzutu nie wystąpi z uzasadnionym wnioskiem o podjęcie zawieszonego postępowania egzekucyjnego. W związku z treścią art. 166b przepis ten ma odpowiednie zastosowanie w postępowaniu zabezpieczającym. Zarzut ten jest niezasadny z dwóch przyczyn. Po pierwsze, autor skargi ignoruje treść art. 35 § 2 u.p.e.a., zgodnie z którym w okresie zawieszenia postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny może dokonać na podstawie tytułu wykonawczego zabezpieczenia na wniosek wierzyciela lub z urzędu. Jak zauważył organ drugiej instancji w odpowiedzi na skargę, kwestia ta była już omawiana w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (np. wyrok WSA w Gdańsku z 11 października 2017 r., sygn. akt I SA/Gd 862/17, orzeczenia.nsa.gov.pl). Niezależnie bowiem od tego czy postępowanie zabezpieczające w niniejszej sprawie uległo zawieszeniu czy też do zawieszenia nie doszło, organ był uprawniony, na podstawie tytułu wykonawczego (zarządzenia zabezpieczenia), do dokonania zajęcia zabezpieczającego. Po drugie, jak wynika z dat widniejących na zwrotnych potwierdzeniach odbioru znajdujących się w aktach administracyjnych oraz z treści samej skargi, zawiadomień dokonano 25 kwietnia 2018 r., a zatem przed wniesieniem zarzutów w dniu 26 kwietnia 2018 r. Na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut naruszenia art. 54 § 1, § 2, § 4, § 5, § 5a i § 6 u.p.e.a. Autor skargi podaje w wątpliwość czy środek zaskarżenia przewidziany w art. 54 § 1 wspomnianej ustawy w ogóle został rozpatrzony, gdyż organ I instancji błędnie oznaczył rodzaj rozpatrywanego środka zaskarżenia. Uchybienie organu I instancji jest oczywiste. W sentencji rozstrzygnięcia postanowił "oddalić skargę na czynność egzekucyjną" a nie skargę na czynność zabezpieczającą. Wskazać jednak należy, że o skuteczności zarzutów skargi, nie decyduje każde uchybienie, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez "wpływ", o którym mowa na gruncie powołanego przepisu, należy rozumieć istnienie związku przyczynowego między uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem organu II instancji, który to związek, jakkolwiek nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy. Tymczasem uchybienie polega wyłącznie na zastosowaniu słowa "egzekucyjną" zamiast "zabezpieczającą". Zarówno z zastosowanej podstawy prawnej jak i treści uzasadnienia wynika, że organ I instancji rozpoznał prawidłowy środek zaskarżenia. W skardze podniesiono również zarzut naruszenia art. 124 § 1 i § 2 K.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym uznaniu przez organy obydwu instancji, że wystąpiły przesłanki do oddalenia skargi, mimo że skarga na czynności zabezpieczające zasługiwała na uwzględnienie. Treść wspomnianych przepisów K.p.a. wylicza niezbędne elementy postanowienia. Wśród wymienionych w §1 znajduje się: oznaczenie organu administracji publicznej, datę jego wydania, oznaczenie strony lub stron albo innych osób biorących udział w postępowaniu, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, pouczenie, czy i w jakim trybie służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego, oraz podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do jego wydania lub, jeżeli postanowienie wydane zostało w formie dokumentu elektronicznego, powinno być opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Z kolei § 2 mówi, że postanowienie powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, jeżeli służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego oraz gdy wydane zostało na skutek zażalenia na postanowienie. Treść artykuł 18 u.p.e.a. nakazuje odpowiednie stosowanie tych przepisów także w postępowaniu egzekucyjnym. Nie ulega wątpliwości, że rozstrzygnięcia organów obu instancji zawierają wszystkie elementy przewidziane w art. 124 K.p.a. Nie neguje tego sam skarżący. Uzasadnienie zarzutu naruszenia tego przepisu jest, co do istoty, takie same jak w wypadku zarzutu naruszenia art.138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 K.p.a. Sprowadza się bowiem do kwestionowania treści rozstrzygnięć organów egzekucyjnych, tj. oddalenia skargi - przez organ I instancji i utrzymania w mocy postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego – przez organ II instancji, pomimo zaistnienia przesłanek do uwzględnienia wniesionych przez skarżącego środków zaskarżenia. Zatem uznanie pozostałych zarzutów skargi za niezasadne skutkuje również nieuwzględnieniem zarzutów naruszenia art. 124 § 1 i 2 oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 K.p.a. W tym stanie rzeczy, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 poz. 1302 ze zm.) skargę oddalił.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI