I SA/Go 572/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.Gorzów Wlkp.2019-03-20
NSAAdministracyjneŚredniawsa
postępowanie egzekucyjneczynność zabezpieczającaskarga na czynność egzekucyjnązarzutyzajęcie wierzytelnościsąd administracyjny WSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na czynność zabezpieczającą w postępowaniu egzekucyjnym, uznając, że zarzuty formalnoprawne dotyczące sposobu dokonania zajęcia nie znalazły potwierdzenia, a kwestie materialnoprawne należą do innego trybu postępowania.

Skarżący wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o oddaleniu skargi na czynność zabezpieczającą. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów Prawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.) oraz Kodeksu postępowania administracyjnego (K.p.a.) w zakresie dokonania zajęcia zabezpieczającego wierzytelności pieniężnej. Sąd uznał, że skarga na czynności zabezpieczające ma ograniczony zakres i pozwala na badanie jedynie zarzutów formalnoprawnych dotyczących sposobu dokonania czynności, a nie zasadności wszczęcia postępowania zabezpieczającego. Sąd stwierdził, że zawiadomienie o zajęciu było prawidłowe formalnie i zostało doręczone przed wniesieniem zarzutów, a błędne oznaczenie rodzaju środka zaskarżenia przez organ pierwszej instancji nie miało wpływu na wynik sprawy.

Skarżący M.A. złożył skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego oddalające skargę na czynność zabezpieczającą. Czynność ta polegała na zajęciu zabezpieczającym wierzytelności pieniężnej Skarżącego w spółce E sp. z o.o. Skarżący zarzucał naruszenie szeregu przepisów u.p.e.a. i K.p.a., w tym dotyczących sposobu dokonania zajęcia, jego formalnej poprawności oraz momentu doręczenia zawiadomienia w kontekście zawieszenia postępowania zabezpieczającego. Organ drugiej instancji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny uznały skargę za niezasadną. Sąd podkreślił, że skarga na czynności zabezpieczające ma charakter formalny i pozwala na badanie jedynie uchybień proceduralnych związanych z samym dokonaniem czynności, a nie merytorycznej zasadności postępowania zabezpieczającego czy głównego obowiązku. Sąd stwierdził, że zawiadomienie o zajęciu było zgodne z wymogami formalnymi, a zarzuty dotyczące zawieszenia postępowania nie miały wpływu na możliwość dokonania zajęcia zabezpieczającego. Sąd uznał również, że omyłka organu pierwszej instancji w oznaczeniu rodzaju zaskarżonej czynności nie wpłynęła na prawidłowość rozstrzygnięcia. W konsekwencji, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga na czynność zabezpieczającą ma ograniczony zakres i pozwala na badanie jedynie zarzutów formalnoprawnych dotyczących sposobu dokonania czynności, a nie merytorycznej zasadności postępowania zabezpieczającego.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny w ramach skargi na czynności egzekucyjne (i zabezpieczające) bada jedynie zastrzeżenia odnoszące się do konkretnej czynności egzekucyjnej, a nie zasadność wszczęcia lub prawidłowość prowadzenia postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.e.a. art. 54 § § 1, § 2, § 4, § 5, § 5a, § 6

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 89 § § 1 - § 3

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 164 § § 4

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 35 § § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 166b

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

k.p.a. art. 124 § § 1, § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.e.a. art. 18

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga na czynność zabezpieczającą ma charakter formalny i nie pozwala na badanie zarzutów materialnoprawnych. Zajęcie zabezpieczające zostało dokonane prawidłowo formalnie i przed wniesieniem zarzutów. Błędne oznaczenie rodzaju środka zaskarżenia przez organ pierwszej instancji nie miało wpływu na wynik sprawy.

Odrzucone argumenty

Zajęcie zabezpieczające nastąpiło z naruszeniem przepisów art. 89 § 1-3 w zw. z art. 164 § 4 u.p.e.a. z powodu nieprawidłowego zawiadomienia. Zajęcie zabezpieczające zostało dokonane z naruszeniem przepisów art. 35 § 1 w zw. z art. 166b u.p.e.a. po zawieszeniu postępowania zabezpieczającego. Postanowienia organów obu instancji zostały wydane z naruszeniem art. 124 § 1 i § 2 K.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez bezzasadne oddalenie skargi.

Godne uwagi sformułowania

W ramach skargi na czynności egzekucyjne (a także zabezpieczające z uwagi na treść art. 166b u.p.e.a.) można jedynie podnosić zarzuty formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonywania tych czynności egzekucyjnych. Nie jest więc możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego. Omyłka organu pierwszej instancji jest oczywista. W sentencji rozstrzygnięcia postanowił "oddalić skargę na czynność egzekucyjną" a nie skargę na czynność zabezpieczającą. Wskazać jednak należy, że o skuteczności zarzutów skargi, nie decyduje każde uchybienie, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Skład orzekający

Dariusz Skupień

przewodniczący

Anna Juszczyk-Wiśniewska

członek

Jacek Niedzielski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Zakres kontroli sądowej w postępowaniu ze skargi na czynność zabezpieczającą w egzekucji administracyjnej; możliwość dokonywania zajęcia zabezpieczającego w okresie zawieszenia postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania egzekucyjnego w administracji i zakresu kognicji sądu administracyjnego w tym zakresie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania egzekucyjnego – zakresu kontroli sądowej nad czynnościami zabezpieczającymi. Jest to istotne dla prawników procesowych i praktyków egzekucji administracyjnej.

Czy skarga na zajęcie zabezpieczające pozwala kwestionować zasadność całego postępowania? WSA wyjaśnia granice kontroli.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Go 572/18 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2019-03-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-12-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Anna Juszczyk - Wiśniewska
Dariusz Skupień /przewodniczący/
Jacek Niedzielski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III FSK 1102/21 - Wyrok NSA z 2022-07-28
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Dz.U. 2018 poz 1314
art. 35 § 1, art. 89 § 1 - § 3, art. 164 § 4, art. 166b
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędziowie Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska Sędzia WSA Jacek Niedzielski (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Marta Andrzejewska po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2019 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. A. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynność zabezpieczającą oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
M.A. (dalej również jako: "Skarżący", "Zobowiązany") wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z [...] października 2018 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] lipca 2018 r. nr [...] oddalające skargę na czynność egzekucyjną.
Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego wszczął postępowanie zabezpieczające, skierowane do majątku Skarżącego na podstawie zarządzeń zabezpieczenia z dnia [...] kwietnia 2018 r.
W toku prowadzonego postępowania zabezpieczającego, organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia [...] kwietnia 2018 r., dokonał zajęcia zabezpieczającego innej wierzytelności pieniężnej w E sp. z o.o. Odpis ww. zawiadomienia o zajęciu zabezpieczającym wraz z odpisami zarządzeń zabezpieczenia doręczono Skarżącemu za pośrednictwem P S.A. w dniu 25 kwietnia 2018 r.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2018 r. M.A. złożył skargę na powyższą czynność zabezpieczającą.
Postanowieniem z [...] lipca 2018r. Naczelnik Urzędu Skarbowego oddalił skargę.
W zażaleniu na powyższe postanowienie Skarżący zarzucił naruszenie:
- art. 54 § 1, § 2, § 4, § 5, § 5a i § 6 w zw. z art. 89 § 1 - 3 w związku z art. 164 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2018r., poz. 1314 ze zm.) – zwanej dalej "u.p.e.a.";
- art. 124 § 1 i § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.) – zwanej dalej "K.p.a.", w związku z art. 18 u.p.e.a.;
- art. 35 § 1 w związku z art. 166b u.p.e.a.
Postanowieniem z [...] października 2018 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie podniósł m.in., że celem skargi na czynności zabezpieczające jest wyeliminowanie uchybień występujących podczas ich realizacji oraz nieprawidłowości spowodowanych przewlekłym prowadzeniem postępowania. W ramach tego środka prawnego można podnosić jedynie zarzuty formalnoprawne odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego w świetle przepisów regulujących sposób i formę dokonywania zaskarżonej czynności. Zatem w postępowaniu wszczętym skargą na czynności zabezpieczające stanowiącym w istocie fragment postępowania zabezpieczającego, ocenie podlegają tylko zastrzeżenia odnoszące się do konkretnej czynności zabezpieczającej. Zarzuty zobowiązanego powinny więc dotyczyć wyłącznie tego rodzaju czynności, bowiem w postępowaniu tym nie orzeka się o zasadności wszczęcia - postępowania zabezpieczającego, ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia.
Wskazał również, że zaskarżona czynność organu egzekucyjnego, zmierzająca do zabezpieczenia należności z prawa majątkowego, stanowiącego wierzytelność pieniężną w E sp. z o.o. została dokonana zgodnie z wymogami określonymi w art. 67 § 1 i 2 oraz 89 § 1 – 3 u.p.e.a.
Stosując środek zabezpieczenia organ egzekucyjny dopełnił wymogu jednoczesnego zawiadomienia Zobowiązanego o zajęciu zabezpieczającym prawa majątkowego, co potwierdzają zapisy, znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru.
Ponadto zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zostało sporządzone według wzoru określonego w załączniku do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2016 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2016r., poz. 1339) i zawiera wszystkie wymagane wezwania oraz pouczenia, o których mowa w art. 89 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Organ drugiej instancji zauważył jednocześnie, że stosownie do art. 54 § 5a powołanej ustawy w przypadku uwzględnienia skargi na czynności egzekucyjne (odpowiednio zabezpieczające) organ egzekucyjny uchyla zakwestionowaną czynność egzekucyjną (zabezpieczającą) lub usuwa stwierdzone wady czynności, a zatem uchylenie zakwestionowanej przedmiotową skargą czynności zabezpieczającej, byłoby możliwe wyłącznie w przypadku uznania skargi.
Odnosząc się do zarzutu, że w rozstrzygnięciu zaskarżonego postanowienia błędnie wskazano, że oddalono skargę na czynność egzekucyjną, organ drugiej instancji zauważył, iż omyłka ta pozostaje bez wpływu na merytoryczną ocenę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Zaskarżone postanowienie zawiera bowiem prawidłową podstawę prawną, a także numery i daty zarządzeń zabezpieczenia. Ponadto zajęcie zabezpieczające, dokonane przez organ egzekucyjny, nie zmierza do wykonania obowiązku, ale jedynie zabezpiecza jego realizację w przyszłości. Jego cel jest odmienny od celu zajęcia egzekucyjnego, które ma doprowadzić do przymusowego wykonania obowiązku.
Organ drugiej instancji podniósł ponadto, że kwestionowana czynność zabezpieczająca została dokonana przed zawieszeniem postępowania zabezpieczającego, tj. w dniu [...] kwietnia 2018 r. (data doręczenia zawiadomienia dłużnikowi zajętej wierzytelności), natomiast zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania zabezpieczającego zostały wniesione w dniu 26 kwietnia 2018 r. Podkreślił również, że organ egzekucyjny pismem z dnia [...] maja 2018 r. zawiadomił dłużnika zajętej wierzytelności o wstrzymaniu realizacji zajęcia zabezpieczającego w związku z zawieszeniem przedmiotowego postępowania zabezpieczającego, o czym poinformował również pełnomocnika zobowiązanego. Jednocześnie w związku z zawieszeniem postępowania zabezpieczającego, bezprzedmiotowe byłoby stosowanie art. 54 § 6 u.p.e.a.
Organ stwierdził również, że zaskarżone postanowienie spełnia wymogi określone w art. 124 § 1 i 2 K.p.a., bowiem zawiera oznaczenie organu administracji publicznej, datę jego wydania, oznaczenie strony biorącej udział w postępowaniu, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, pouczenie w jakim trybie służy na nie zażalenie oraz podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do jego wydania. Ponadto zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne rozstrzygnięcia, odpowiadające wymogom wynikającym z przepisów art. 107 § 3 w związku z art. 126 K.p.a. W zaskarżonym postanowieniu organ pierwszej instancji przedstawił bowiem argumenty i oceny, którymi kierował się zajmując określone stanowisko w sprawie.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zauważył ponadto, że kwestie, dotyczące zasadności i prawidłowości prowadzonego postępowania zabezpieczającego, zostaną rozpatrzone w odrębnym postępowaniu, prowadzonym przez organ egzekucyjny po otrzymaniu ostatecznego stanowiska wierzyciela - Naczelnika Urzędu Skarbowego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji, a także o zasądzenie na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie:
- art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 K.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy postanowienia organu pierwszej instancji;
- art. 54 § 1, § 2, § 4, § 5, § 5a i § 6 w związku z art. 89 § 1 - § 3 w związku z art. 164 § 4 u.p.e.a.;
- art. 124 § 1 i § 2 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a., poprzez niewłaściwe ich zastosowanie;
Wątpliwości skarżącego budzi okoliczność, czy skarga na czynności zabezpieczające w ogóle została rozpatrzona, gdyż organ pierwszej instancji w swoim rozstrzygnięciu błędnie podał, że skarga dotyczy czynności egzekucyjnej.
Zajęcie zabezpieczające wierzytelności pieniężnej nastąpiło z naruszeniem przepisów art. 89 § 1 - § 3 w związku z art. 164 § 4 u.p.e.a., które zostały nieprawidłowo zastosowane przez organ egzekucyjny. Zawiadomienie o zastosowaniu środka zabezpieczającego jest nieprawidłowe pod względem formalnym, przy czym ww. środek został zastosowany w postępowaniach zabezpieczających podlegających umorzeniu na skutek wniesionych zarzutów.
Ponadto zajęcie zabezpieczające zostało dokonane z naruszeniem przepisów art. 35 § 1 w związku z art. 166b u.p.e.a., gdyż zawiadomienie o zajęciu zostało doręczone po zawieszeniu postępowania zabezpieczającego na skautek wniesienia pismami z dnia [...] kwietnia 2018 r. zarzutów w sprawie prowadzenia postępowań zabezpieczających na podstawie ww. zarządzeń zabezpieczenia.
Autor skargi zauważył również, że w wyniku wniesienia zażalenia na postanowienie, w którym wierzyciel zajął stanowisko w zakresie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania zabezpieczającego, uchylono zaskarżono postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia. W przypadku uwzględnienia zarzutów konieczne będzie uznanie skargi na czynność zabezpieczającą za uzasadnioną.
Podniósł także, że postanowienia organów obydwu instancji zostały wydane z naruszeniem art. 124 § 1 i § 2 K.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym uznaniu przez organy obydwu instancji , że wystąpiły przesłanki do oddalenia skargi, mimo że skarga na czynności zabezpieczające zasługiwała na uwzględnienie.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Rozpoznając w pierwszej kolejności zarzuty zmierzające do zakwestionowania podstaw dokonania czynności zabezpieczającej, stwierdzić należy, że oba są niezasadne.
Skarżący zarzuca, że zajęcie zabezpieczające nastąpiło z naruszeniem art. 89 § 1-3 w zw. z art. 164 § 4 u.p.e.a. ponieważ zawiadomienie o zastosowaniu środka zabezpieczającego jest nieprawidłowe pod względem formalnym, przy czym środek ten został zastosowany w postępowaniach zabezpieczających, które powinny zostać umorzone na skutek wniesionych zarzutów.
Stosownie do art. 89 § 1 u.p.e.a. Organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności pieniężnej innej, niż określona w art. 72-85, przez przesłanie do dłużnika zobowiązanego zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego i jednocześnie wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby należnej od niego kwoty do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczał zobowiązanemu, lecz należną kwotę przekazał organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności. W § 2 wskazano, że zajęcie wierzytelności jest dokonane z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1. Zajęcie wierzytelności z tytułu dostaw, robót i usług dotyczy również wierzytelności, które nie istniały w chwili zajęcia, a powstaną po dokonaniu zajęcia z tytułu tych dostaw, robót i usług. Z kolei § 3 nakazuje aby jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny:
1) wezwał dłużnika zajętej wierzytelności, aby w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia złożył oświadczenie dotyczące tego, czy:
a) uznaje zajętą wierzytelność zobowiązanego,
b) przekaże organowi egzekucyjnemu z zajętej wierzytelności kwoty na pokrycie należności lub z jakiego powodu odmawia tego przekazania,
c) - i w jakim sądzie lub przed jakim organem toczy się albo toczyła się sprawa o zajętą wierzytelność;
1) zawiadomił zobowiązanego, że nie wolno mu zajętej kwoty odebrać ani też rozporządzać nią lub ustanowionym dla niej zabezpieczeniem;
2) doręczył zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, a także odpis wniosku, o którym mowa w art. 90 § 1.
Natomiast art. 164 § 4 u.p.e.a. przewiduje, że do zajęcia zabezpieczającego stosuje się odpowiednio przepisy o zajęciu egzekucyjnym pieniędzy, wynagrodzenia za pracę, świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego, renty socjalnej, egzekucję z rachunków bankowych, innych wierzytelności pieniężnych, praw z papierów wartościowych zapisanych na rachunku papierów wartościowych oraz z wierzytelności z rachunku pieniężnego, papierów wartościowych niezapisanych na rachunku papierów wartościowych, weksla, autorskich praw majątkowych i praw pokrewnych oraz własności przemysłowej, udziału w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, pozostałych praw majątkowych oraz ruchomości.
Zauważyć należy, że w celu dokonania zajęcia zabezpieczającego wykorzystano prawidłowy druk zawiadomienia ustalony rozporządzeniem Ministra Finansów z 17 grudnia 2015 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1339). W ocenie Sądu, zawiadomienie zawierało wszystkie elementy wymagane treścią art. 89 u.p.e.a.
Odnosząc się do pozostałej części zarzutu potwierdzić należy stanowisko organu, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem NSA w ramach skargi na czynności egzekucyjne (a także zabezpieczające z uwagi na treść art. 166b u.p.e.a.) można jedynie podnosić zarzuty formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonywania tych czynności egzekucyjnych. Nie jest więc możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego (wyrok NSA z 12 października 2018 r. II FSK 2843/16, dostępny na orzeczenia.nsa.gov.pl). Skarga na czynności egzekucyjne (i zabezpieczające) nie będzie wobec tego przysługiwać w sytuacjach, gdy przewiduje się wniesienie zarzutów, zażalenia na postanowienie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa majątkowego spod egzekucji, czy wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego albo w sytuacjach, gdy przewiduje się wniesienie pozwu do sądu. Oznacza to, że składana w trybie art. 54 u.p.e.a. skarga nie może stanowić konkurencyjnego - w stosunku do wskazanych wyżej - środka zaskarżenia, a jej ograniczony zakres sprawia, że w ramach skargi nie mogą być badane zarzuty materialnoprawne związane z nieistnieniem egzekwowanego obowiązku skutkujące umorzeniem postępowania egzekucyjnego.
W orzecznictwie wskazuje się, że w postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne - stanowiącym fragment postępowania egzekucyjnego - ocenie podlegają tylko zastrzeżenia odnoszące się do konkretnej czynności egzekucyjnej. W postępowaniu tym nie orzeka się ani o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia. Rozstrzygnięcie w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne - co do zasady - nie ma zatem wpływu na możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Uwzględnienie skargi wywiera skutki jedynie w zakresie czynności, na którą ją wniesiono (por. wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2013 r. sygn. akt II FSK 2988/11; z dnia 21 kwietnia 2015 r. sygn. akt II FSK 802/13; z dnia 11 lutego 2016 r. sygn. akt II FSK 3867/14).
Również w literaturze wskazuje się, że w ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić kwestie formalnoprawne, które odnoszą się jedynie do prawidłowego przebiegu postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora w oparciu o przepisy regulujące sposób i formę dokonania tych czynności. Nie jest natomiast możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego, w tym zarzutów na podstawie art. 33 u.p.e.a. (por. Przybysz P.M., Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Wolters Kluwer 2015 r., wyd. VII, komentarz do art. 54, a także E. Ochendowski, Postępowanie administracyjne - ogólne i egzekucyjne, Toruń 2003, str. 296 - przywoł. za Z. Leońskim - R.Hauser, Z.Leoński, A.Skoczylas, Postępowanie egzekucyjne w administracji, Komentarz wyd. 4, C.H.Beck, C.Kulesza [w:] Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji pod red. D.Kijowskiego, LEX Wolter Kluwer business, str. 468).
W związku z powyższym należy stwierdzić, że powoływanie się przez skarżącego na wniesienie zarzutów w sprawie postępowania zabezpieczającego oraz ich treść jest bezzasadne. Dopiero ich uwzględnienie w odpowiednim trybie będzie miało oczywisty wpływ na czynność zabezpieczającą. Do tego jednak czasu wszczęcie procedury przewidzianej w art. 35 § 1 u.p.e.a. pozostaje bez wpływu na postępowanie zainicjowane skargą na wspomnianą czynność. Konkurencyjność obu środków oznacza, że możliwe jest (a nawet wskazane) dokonanie kontroli dokonanej czynności zabezpieczającej przed ostatecznym rozpoznaniem zarzutów w sprawie postępowania zabezpieczającego. Taka właśnie sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie.
Skarżący zarzuca również naruszenie art. 35 § 1 w zw. z art. 166b u.p.e.a. ponieważ, jego zdaniem, zawiadomienie o zajęciu zostało doręczone po zawieszeniu postępowania zabezpieczającego na skautek wniesienia pismami z dnia [...] kwietnia 2018 r. zarzutów w sprawie prowadzenia postępowań zabezpieczających na podstawie ww. zarządzeń zabezpieczenia.
Stosowanie do pierwszego z wymienionych przepisów zgłoszenie przez zobowiązanego zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 zawiesza postępowanie egzekucyjne do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonego zarzutu, o ile wierzyciel po otrzymaniu zarzutu nie wystąpi z uzasadnionym wnioskiem o podjęcie zawieszonego postępowania egzekucyjnego. W związku z treścią art. 166b przepis ten ma odpowiednie zastosowanie w postępowaniu zabezpieczającym.
Zarzut ten jest niezasadny z dwóch przyczyn. Po pierwsze, autor skargi ignoruje treść art. 35 § 2 u.p.e.a., zgodnie z którym w okresie zawieszenia postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny może dokonać na podstawie tytułu wykonawczego zabezpieczenia na wniosek wierzyciela lub z urzędu. Jak zauważył organ drugiej instancji w odpowiedzi na skargę, kwestia ta była już omawiana w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (np. wyrok WSA w Gdańsku z 11 października 2017 r., sygn. akt I SA/Gd 862/17, orzeczenia.nsa.gov.pl). Niezależnie bowiem od tego czy postępowanie zabezpieczające w niniejszej sprawie uległo zawieszeniu czy też do zawieszenia nie doszło, organ był uprawniony, na podstawie tytułu wykonawczego (zarządzenia zabezpieczenia), do dokonania zajęcia zabezpieczającego.
Po drugie, jak wynika z dat widniejących na zwrotnych potwierdzeniach odbioru znajdujących się w aktach administracyjnych oraz z treści samej skargi, zawiadomień dokonano 25 kwietnia 2018 r., a zatem przed wniesieniem zarzutów w dniu 26 kwietnia 2018 r.
Na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut naruszenia art. 54 § 1, § 2, § 4, § 5, § 5a i § 6 u.p.e.a. Autor skargi podaje w wątpliwość, czy środek zaskarżenia przewidziany w art. 54 § 1 wspomnianej ustawy w ogóle został rozpatrzony, gdyż organ pierwszej instancji błędnie oznaczył rodzaj rozpatrywanego środka zaskarżenia.
Uchybienie organu pierwszej instancji jest oczywiste. W sentencji rozstrzygnięcia postanowił "oddalić skargę na czynność egzekucyjną" a nie skargę na czynność zabezpieczającą. Wskazać jednak należy, że o skuteczności zarzutów skargi, nie decyduje każde uchybienie, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez "wpływ", o którym mowa na gruncie powołanego przepisu, należy rozumieć istnienie związku przyczynowego między uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem organu drugiej instancji, który to związek, jakkolwiek nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy.
Tymczasem uchybienie polega wyłącznie na zastosowaniu słowa "egzekucyjną" zamiast "zabezpieczającą". Zarówno z zastosowanej podstawy prawnej jak i treści uzasadnienia wynika, że organ pierwszej instancji rozpoznał prawidłowy środek zaskarżenia.
W skardze podniesiono również zarzut naruszenia art. 124 § 1 i § 2 K.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym uznaniu przez organy obydwu instancji, że wystąpiły przesłanki do oddalenia skargi, mimo że skarga na czynności zabezpieczające zasługiwała na uwzględnienie.
Treść wspomnianych przepisów K.p.a. wylicza niezbędne elementy postanowienia. Wśród wymienionych w §1 znajduje się: oznaczenie organu administracji publicznej, datę jego wydania, oznaczenie strony lub stron albo innych osób biorących udział w postępowaniu, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, pouczenie, czy i w jakim trybie służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego, oraz podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do jego wydania lub, jeżeli postanowienie wydane zostało w formie dokumentu elektronicznego, powinno być opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Z kolei § 2 mówi, że postanowienie powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, jeżeli służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego oraz gdy wydane zostało na skutek zażalenia na postanowienie. Treść artykuł 18 u.p.e.a. nakazuje odpowiednie stosowanie tych przepisów także w postępowaniu egzekucyjnym.
Nie ulega zatem wątpliwości, że rozstrzygnięcia organów obu instancji zawierają wszystkie elementy przewidziane w art. 124 K.p.a. Nie neguje tego sam skarżący. Uzasadnienie zarzutu naruszenia tego przepisu jest, co do istoty, takie same jak w wypadku zarzutu naruszenia art.138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 K.p.a. Sprowadza się bowiem do kwestionowania treści rozstrzygnięć organów egzekucyjnych, tj. oddalenia skargi - przez organ pierwszej instancji i utrzymania w mocy postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego. – przez organ drugiej instancji, pomimo zaistnienia przesłanek do uwzględnienia wniesionych przez skarżącego środków zaskarżenia.
Uznanie pozostałych zarzutów skargi za niezasadne skutkuje również nieuwzględnieniem zarzutów naruszenia art. 124 § 1 i 2 oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 K.p.a.
W tym stanie rzeczy, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 poz. 1302 ze zm.) skargę oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI