I SA/Go 57/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie WielkopolskimGorzów Wielkopolski2023-05-31
NSAAdministracyjneŚredniawsa
postępowanie egzekucyjnezarzutyopłaty za gospodarowanie odpadamitytuł wykonawczywierzycielorgan egzekucyjnyzasadność obowiązkuwymagalnośćprzedawnienieprawo administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę w sprawie zarzutów dotyczących postępowania egzekucyjnego w przedmiocie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, uznając je za bezzasadne.

Skarżąca wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego oddalające zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Skarżąca podnosiła liczne zarzuty, w tym dotyczące nieistnienia obowiązku, braku wymagalności, niedopuszczalności egzekucji oraz wad tytułu wykonawczego. Sąd, analizując stan prawny i faktyczny, uznał, że organy prawidłowo rozpatrzyły zarzuty, a postępowanie egzekucyjne było prowadzone zgodnie z prawem, oddalając skargę w całości.

Skarżąca A.K. zaskarżyła postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS), które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego (NUS) oddalające zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym zaległości w opłatach za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Wójta Gminy. Skarżąca podniosła szereg zarzutów, w tym dotyczących nieistnienia obowiązku, braku wymagalności, określenia obowiązku niezgodnie z orzeczeniem, błędu co do osoby zobowiązanej, niedopuszczalności egzekucji, braku doręczenia upomnienia oraz niespełnienia wymogów tytułu wykonawczego. Organy egzekucyjne i nadzorcze, w tym DIAS, rozpatrzyły te zarzuty, opierając się na stanowisku wierzyciela (Wójta) oraz przepisach ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Sąd administracyjny, po przeprowadzeniu kontroli, uznał, że zaskarżone postanowienia nie naruszają prawa. Sąd podkreślił, że organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji, ale nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, które to kwestie należą do kompetencji wierzyciela. W przypadku zarzutów wymienionych w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a., stanowisko wierzyciela jest wiążące dla organu egzekucyjnego. Sąd stwierdził, że obowiązek opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wynika z prawomocnych decyzji administracyjnych, a zarzuty dotyczące jego nieistnienia, braku wymagalności czy niedopuszczalności egzekucji są bezzasadne. Również zarzuty dotyczące wad tytułu wykonawczego i braku doręczenia upomnień zostały uznane za nieuzasadnione. Sąd oddalił skargę jako pozbawioną uzasadnionych podstaw.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (5)

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty te zostały uznane za bezzasadne.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ egzekucyjny prawidłowo rozpatrzył zarzuty, opierając się na wiążącym stanowisku wierzyciela w zakresie niektórych z nich. Obowiązek opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wynika z prawomocnych decyzji administracyjnych, a postępowanie egzekucyjne było prowadzone zgodnie z prawem. Zarzuty dotyczące wad tytułu wykonawczego i braku doręczenia upomnień również okazały się nieuzasadnione.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (18)

Główne

u.p.e.a. art. 33 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Określa podstawy zgłaszania zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.

u.p.e.a. art. 34 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Reguluje tryb rozpatrywania zarzutów, w tym wymóg uzyskania stanowiska wierzyciela i jego wiążący charakter w określonych przypadkach.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna oddalenia skargi.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 27 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Określa wymogi, jakie musi spełniać tytuł wykonawczy.

u.p.e.a. art. 15 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Dotyczy obowiązku doręczenia upomnienia przed wszczęciem egzekucji.

u.p.e.a. art. 2 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Określa, jakie obowiązki podlegają egzekucji administracyjnej (m.in. podatki, opłaty).

u.o.c.p.g. art. 6h

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

u.o.c.p.g. art. 6m

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

P.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu administracyjnego.

P.u.s.a. art. 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

k.p.a. art. 133

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 47 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 136 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

O.p. art. 70 § 1

Ordynacja podatkowa

Przedawnienie zobowiązania podatkowego.

O.p. art. 70 § 4

Ordynacja podatkowa

Przerwanie biegu terminu przedawnienia.

ustawa zmieniająca art. 1

Ustawa z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw

Zmiana przepisów art. 33 i 34 u.p.e.a.

ustawa zmieniająca art. 13 § 1

Ustawa z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw

Stosowanie przepisów dotychczasowych do postępowań wszczętych przed wejściem w życie ustawy zmieniającej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Stanowisko wierzyciela w zakresie niektórych zarzutów jest wiążące dla organu egzekucyjnego. Obowiązek opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wynika z prawomocnych decyzji administracyjnych. Bieg terminu przedawnienia został przerwany przez zastosowanie środka egzekucyjnego. Tytuł wykonawczy spełnia wymogi określone w art. 27 u.p.e.a. Zarzut niedopuszczalności egzekucji jest bezzasadny, gdyż opłata podlega egzekucji administracyjnej. Zarzut braku doręczenia upomnienia jest bezzasadny, co potwierdzają dowody doręczenia.

Odrzucone argumenty

Nieistnienie obowiązku ponoszenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Brak wymagalności obowiązku z innego powodu. Określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia. Błąd co do osoby zobowiązanego. Niedopuszczalność egzekucji administracyjnej. Brak uprzedniego doręczenia upomnienia. Niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. Wydanie postanowienia przez osobę nieuprawnioną. Brak poinformowania o przekazaniu zażalenia do DIAS. Błędne rozpoznanie sprawy i pominięcie zarzutów. Wydanie postanowienia bez oceny merytoryczno-prawnej zarzutów. Nieotrzymanie decyzji Wójta z 2019 r. Umorzenie postępowania egzekucyjnego przez NUS. Niewskazanie podstaw prawnych i roku wydania dzienników ustaw. Użycie formularza pisma nieprzypisanego do orzeczenia. Nieodniesienie się do zarzutu nieistnienia obowiązku z powodu braku podstaw prawnych Ustawy o odpadach. Niezastosowanie się do Uchwały Rady Gminy Nr XXII1/160/12. Tytuł wykonawczy bezprawny z powodu braku złożonej deklaracji. Sfałszowane dane finansowe, wymyślone podstawy prawne w tytule wykonawczym. Brak uprawnień z zakresu księgowości przez sekretarz Gminy. Niewskazanie pełnych podstaw prawnych do prowadzenia egzekucji. Wójt Gminy uznał zarzuty za uzasadnione w innych postępowaniach. Błąd w ustaleniach dotyczący przedawnienia.

Godne uwagi sformułowania

organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej. Nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. instrumenty procesowe jakimi dysponuje zobowiązany w postępowaniu egzekucyjnym nie mogą służyć wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji konkretyzującej ciążący na zobowiązanym obowiązek. kwestionowanie merytorycznej zasadności ostatecznej decyzji administracyjnej na etapie postępowania egzekucyjnego nie może odnieść skutku.

Skład orzekający

Alina Rzepecka

sprawozdawca

Damian Bronowicki

przewodniczący

Dariusz Skupień

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wiążącego charakteru stanowiska wierzyciela oraz zakresu kontroli organu egzekucyjnego i sądu administracyjnego."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z opłatami za gospodarowanie odpadami komunalnymi i stosowania przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy złożonego postępowania egzekucyjnego i interpretacji przepisów proceduralnych, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i egzekucyjnym.

Egzekucja opłat za śmieci: Sąd wyjaśnia granice zarzutów w postępowaniu administracyjnym.

Sektor

administracja publiczna

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Go 57/23 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2023-05-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-03-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Alina Rzepecka /sprawozdawca/
Damian Bronowicki /przewodniczący/
Dariusz Skupień
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III FSK 1659/23 - Wyrok NSA z 2024-08-21
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1438
art. 33 i 34
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Dz.U. 2023 poz 259
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Damian Bronowicki Sędziowie Sędzia WSA Alina Rzepecka (spr.) Sędzia WSA Dariusz Skupień po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 31 maja 2023 r. sprawy ze skargi A.K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
A.K. (dalej: Skarżąca, Strona) wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (dalej: DIAS, organ) z [...] listopada 2022 r., utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego (dalej: NUS, organ I instancji, organ egzekucyjny) z [...] września 2022 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia zarzutów wniesionych pismem z [...] lipca 2020 r., dotyczących postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego.
NUS na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z [...] czerwca 2020 r. (dalej: tytuł wykonawczy), wystawionego przez Wójta Gminy (dalej: Wójt, Wierzyciel), wszczął postępowanie egzekucyjne, w celu wyegzekwowania z majątku Strony zaległości w opłatach za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiące od lipca 2013 r. do sierpnia 2019 r. Odpisy tytułu wykonawczego oraz zawiadomienia nr [...] z [...] czerwca 2020 r. o zajęciu świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej (dalej: zawiadomienie o zajęciu) zostały doręczone Skarżącej za pośrednictwem Poczty Polskiej S.A. w dniu 29 czerwca 2020 r. W tej samej dacie ww. zawiadomienie zostało doręczone również organowi rentowemu.
Pismem z [...] lipca 2020 r. Skarżąca wniosła do organu egzekucyjnego "Zarzuty wobec tytułu wykonawczego", w którym zakwestionowała istnienie obowiązku ponoszenia opłat za wywóz odpadów komunalnych, objętych ww. tytułem wykonawczym. Nadto podniosła zarzuty: braku wymagalności obowiązku z innego powodu, określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4, błąd co do osoby zobowiązanej, niedopuszczalność egzekucji administracyjnej, brak uprzedniego doręczenia upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1, oraz niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2019 r., poz. 1438 ze zm., dalej: u.p.e.a.). Poza ww. Strona podniosła także szereg innych argumentów świadczących jej zdaniem
o zaistniałych w sprawie nieprawidłowościach. W załączeniu przedłożyła pełnomocnictwo z [...] lipca 2020 r. udzielone synowi – K.K. (dalej: pełnomocnik).
W związku z ww. zarzutami organ egzekucyjny pismem z [...] lipca 2020 r., zwrócił się do Skarżącej o wskazanie, który z zarzutów wymienionych w art. 33 § 1 u.p.e.a. wnosi. Jednocześnie postanowieniem z [...] lipca 2020 r., w oparciu o art. 35 § 1 u.p.e.a., zawiesił przedmiotowe postępowanie egzekucyjne, do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonych zarzutów.
Pismem z [...] lipca 2020 r., pełnomocnik poinformował, że zgłoszone zarzuty dotyczą: nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1), braku wymagalności obowiązku
z innego powodu (art. 33 § 1 pkt 2), określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku, wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4 (art. 33 § 1 pkt 3), błędu co do osoby zobowiązanego (art. 33 § 1 pkt 4), niedopuszczalności egzekucji (art. 33 § 1 pkt 6), braku uprzedniego doręczenia upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 (art. 33 § 1 pkt 7), oraz niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. (art. 33 § 1 pkt 10).
W celu rozpatrzenia zarzutów, NUS pismem z [...] sierpnia 2020 r., stosownie do treści art. 34 § 1 u.p.e.a. wystąpił do Wierzyciela o zajęcie stanowiska.
Postanowieniem z [...] sierpnia 2020 r. nr [...] Wierzyciel, uznał zarzuty wniesione przez Skarżącą za nieuzasadnione.
W odpowiedzi na zapytanie NUS, Wójt pismem z [...] września 2020 r. poinformował, że ww. postanowienie z [...] sierpnia 2020 r. stało się ostateczne.
Z racji powyższego, NUS postanowieniem z [...] października 2020 r. – doręczonym pełnomocnikowi 6 października 2020 r. - uznał za nieuzasadnione zarzuty: nieistnienia egzekwowanego obowiązku, braku wymagalności dochodzonego obowiązku, błędu co do osoby zobowiązanego, braku uprzedniego doręczenia upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1, niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec Strony na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z [...] czerwca 2020r., wystawionego przez Wójta.
Skarżąca wniosła na powyższe orzeczenie zażalenie, po rozpatrzeniu którego DIAS postanowieniem z [...] kwietnia 2021 r. uchylił postanowienie NUS z [...] października 2020 r., wskazując, że organ egzekucyjny nie rozpatrzył wszystkich zarzutów zgłoszonych przez Stronę w podaniu z [...] lipca 2020 r. Ponadto wskazał, że ze zgromadzonych w sprawie akt nie wynikało, czy postanowienie Wierzyciela
z [...] sierpnia 2020 r. stało się ostateczne w administracyjnym toku instancji, albowiem
w aktach brakowało zwrotnego potwierdzenia jego odbioru.
Pismem z [...] czerwca 2021 r. Wójt przekazał organowi egzekucyjnemu kserokopię zwrotnego potwierdzenia odbioru postanowienia z [...] sierpnia 2020 r., podpisanego przez pełnomocnika.
Następnie, pismem z [...] grudnia 2021 r. Wierzyciel poinformował organ egzekucyjny o uchyleniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: SKO) ww. postanowienia i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wójt, postanowieniem nr [...] z [...] lutego 2022 r. oddalił zarzuty wniesione przez Stronę 2 lipca 2020 r.
SKO postanowieniem z [...] czerwca 2022 r. utrzymało w mocy ww. orzeczenie.
NUS w związku z uzyskaniem ostatecznego stanowiska Wierzyciela
w przedmiocie zarzutów Strony wniesionych w toku postępowania egzekucyjnego, na podstawie tytułu wykonawczego z [...] czerwca 2020 r., postanowieniem z [...] września 2022 r. oddalił zarzuty dotyczące: 1/. nieistnienia egzekwowanego obowiązku; 2/. braku wymagalności obowiązku z innego powodu; 3/. określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4; 4/. braku uprzedniego doręczenia upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1; 5/. błędu co do osoby zobowiązanego; 6/. niedopuszczalności egzekucji oraz 7/. Niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a.
Skarżąca zaskarżyła powyższe orzeczenie. W załączeniu do zażalenia przedłożyła kserokopie czterech postanowień wydanych przez Wójta w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów, którymi Wójt uznał jej zarzuty za uzasadnione, tekst uchwały z 14 grudnia 2012 r. o odpadach oraz pismo Urzędu Gminy z [...] stycznia 2017 r. informujące o zmianie wysokości stawek opłat za gospodarowanie odpadami.
DIAS po rozpatrzeniu wniesionego środka zaskarżenia wymienionym na wstępie postanowieniem utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
W motywach wyjaśnił, że na mocy art. 1 pkt 20 i pkt 21 ustawy z dnia 11 września
2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019, poz. 2070, dalej: ustawa zmieniająca), z dniem 30 lipca 2020 r. zmianie uległo brzmienie przepisów, art. 33 i art. 34 u.p.e.a., regulujących odpowiednio podstawy i zasady zgłaszania zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej oraz tryb ich rozpatrywania. Jednocześnie podkreślił, że w art. 13
ust. 1 ustawy zmieniającej, ustawodawca wskazał, że do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. W sprawie wszczęcie postępowania egzekucyjnego nastąpiło przed dniem 30 lipca
2020 r., w związku z czym zastosowanie znajdują przepisy dotychczasowe.
Następnie omówił szereg przepisów prawa u.p.e.a. istotnych z punktu widzenia analizowanej problematyki – tj.: art. 27 § 1 pkt 9, art. 29 § 1, art. 33 § 1 u.p.e.a., art. 34, art. 35 § 1. Przypomniał stan faktyczny sprawy wraz z dotychczasowym przebiegiem postępowania i stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie jest dotknięte wadami, które uzasadniałyby wycofanie go z obrotu prawnego.
Za właściwe uznał działanie NUS, który na podstawie art. 34 § 4 u.p.e.a. w brzmieniu sprzed 30 lipca 2020 r., postanowienie z [...] września 2022 r., oddalił wniesione przez Stronę pismem z [...] lipca 2020 r. zarzuty dotyczące: - nieistnienia egzekwowanego obowiązku, - braku wymagalności obowiązku z innego powodu, - określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku, wynikającego
z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4, - braku uprzedniego doręczenia upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1, - błędu co do osoby zobowiązanego, - niedopuszczalności egzekucji, - niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. Podkreślił, że w zakresie zarzutów dotyczących: nieistnienia egzekwowanego obowiązku, braku wymagalności obowiązku z innego powodu, określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku, wynikającego
z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4, braku uprzedniego doręczenia upomnienia,
o którym mowa w art. 15 § 1 oraz błędu co do osoby zobowiązanego, organ egzekucyjny był związany stanowiskiem Wierzyciela.
W zakresie zarzutów dotyczących niedopuszczalności egzekucji oraz niespełnienia
w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., organ podzielił stanowisko NUS. W sprawie niedopuszczalność egzekucji musiałaby wynikać
z przepisów prawa, wyłączających w ogóle możliwość przymusowej realizacji danego obowiązku w drodze egzekucji administracyjnej bądź skierowanie egzekucji do podmiotu z niej wyłączonego, natomiast zobowiązanie z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi bez wątpienia podlega egzekucji administracyjnej na podstawie art. 2 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Stosownie do tego przepisu egzekucji administracyjnej podlegają następujące obowiązki: podatki, opłaty i inne należności, do których stosuje się przepisy działu III ustawy Ordynacja podatkowa. Zatem, zarzut niedopuszczalności egzekucji ocenił jako bezzasadny.
Natomiast w związku z zarzutem niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., DIAS stwierdził, że zgodnie z brzmieniem ww. przepisu tytuł wykonawczy zawiera: 1) oznaczenie wierzyciela; 1a) oznaczenie organu albo organów, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 1 lit. d ustawy z dnia 10 czerwca 2016 r.
o delegowaniu pracowników w ramach świadczenia usług (Dz.U. z 2018 r. poz. 2206); 2) wskazanie imienia i nazwiska lub firmy zobowiązanego i jego adresu, a także NIP lub numeru PESEL, jeżeli zobowiązany taki numer posiada; 3) treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenie jej wysokości, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek; 4) wskazanie zabezpieczenia należności pieniężnej hipoteką przymusową albo przez ustanowienie zastawu skarbowego lub rejestrowego lub zastawu nieujawnionego w żadnym rejestrze, ze wskazaniem terminów powstania tych zabezpieczeń; 5) wskazanie podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia należności pieniężnej, jeżeli należność korzysta z tego prawa i prawo to nie wynika z zabezpieczenia należności pieniężnej; 6) wskazanie podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej; 7) datę wystawienia tytułu, podpis, imię i nazwisko oraz stanowisko służbowe osoby upoważnionej do działania
w imieniu wierzyciela; 8) pouczenie zobowiązanego o skutkach niezawiadomienia
organu egzekucyjnego o zmianie miejsca pobytu; 9) pouczenie zobowiązanego
o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego; 10) klauzulę organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej; 11) wskazanie środków egzekucyjnych stosowanych w egzekucji należności pieniężnych; 12) datę doręczenia upomnienia, a jeżeli doręczenie upomnienia nie było wymagane, pod[?]stawę prawną braku tego obowiązku; 13) datę doręczenia zobowiązanemu powiadomienia o wniosku o egzekucję administracyjnej kary pieniężnej lub grzywny administracyjnej, o którym mowa w art. 18 ust. 1 ustawy, o której mowa w pkt 1a;
14) datę, do której można prowadzić egzekucję należności pieniężnej, o której mowa
w art. 2 § 1 pkt 8 lit. g. DIAS stwierdził, że analiza treści tytułu wykonawczego nr [...] z [...] czerwca 2020 r. bez wątpienia potwierdza, że zawiera on wszystkie elementy, o których mowa w ww. artykule i tym samym może stanowić podstawę prowadzenia egzekucji.
W szczególności wskazano w nim: Stronę (zobowiązaną) oraz odpowiednie dane dotyczące egzekwowanej należności tzn., że jest nią opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi pobierana na podstawie art. 6h i art. 6m ustawy z dnia
13 września 1996 r. w sprawie utrzymania czystości i porządku w gminach (Dz.U.
z 2019 r., poz. 2010) oraz, że obowiązek wynika z decyzji nr [...] i nr [...] wydanych odpowiednio [...] lipca 2015 r. oraz [...] września 2019 r. Wskazano kwoty należności pieniężnych oraz pouczenia o przysługujących zobowiązanemu środkach zaskarżenia.
Odnosząc się do argumentacji podnoszonej w zażaleniu, organ podniósł,
że w zaskarżonym postanowieniu organ egzekucyjny odniósł się do wszystkich doprecyzowanych – wskazanych w pismach z [...] lipca 2020 r. i [...] lipca 2020 r. zarzutów. Postanowienie zawiera też wszystkie wymagane przepisami prawa elementy,
w tym wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne, wraz z powołaniem przepisów, które znajdują zastosowanie w sprawie. W sentencji rozstrzygnięcia, NUS wskazał, że oddala zarzuty wniesione przez Stronę podaniem z [...] lipca 2020 r. W związku z tym za nieuprawnione uznał zastrzeżenia zgłoszone przez Stronę w odniesieniu do zawartego w nim rozstrzygnięcia, że nie wiadomo czy naczelnik oddala zarzuty czy je uznaje za bezzasadne. Zaznaczył, że fakt, że postanowienie zostało sporządzone na wzorze stosowanym zarówno w przypadku oddalenia zgłoszonych zarzutów, jak i w przypadku uznania zarzutów za bezzasadne nie może być decydujące, jeśli z sentencji jednoznacznie wynika, jakie jest rozstrzygnięcie.
W związku z zarzutami dotyczącymi rozstrzygnięcia przez organ egzekucyjny sprawy wyłącznie w oparciu o stanowisko wierzyciela odnośnie zgłoszonych zarzutów, DIAS podkreślił, że organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej. Nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. To zaś oznacza, że przed wszczęciem egzekucji organ egzekucyjny zobligowany jest dokonać oceny dopuszczalności egzekucji oraz prawidłowości przekazanego do realizacji tytułu wykonawczego. Natomiast na żadnym etapie egzekucji nie może dokonywać merytorycznej oceny tych okoliczności, które odnoszą się do istnienia, zasadności, czy wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. W tym zakresie kompetencje posiada bowiem wyłącznie wierzyciel. Zatem, w przypadku zgłoszenia zarzutów wymienionych w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a. organ egzekucyjny zyska uprawnienie do rozstrzygnięcia
o uznaniu zgłoszonych zarzutów wyłącznie wówczas, gdy będzie to zgodne ze stanowiskiem wierzyciela wyrażonym w ostatecznym postanowieniu.
DIAS przypomniał, że w związku z zarzutami dotyczącymi nieistnienia obowiązku oraz braku wymagalności Wierzyciel w ostatecznym postanowieniu zwrócił uwagę, że na etapie postępowania egzekucyjnego brak jest możliwości rozpatrywania zastrzeżeń zobowiązanego, które nie dotyczą samego postępowania egzekucyjnego, lecz np. postępowania jurysdykcyjnego w ramach którego został określony egzekwowany obowiązek. Okoliczność ta powoduje, że zarzuty dotyczące gospodarowania odpadami na terenie Gminy nie mogą odnieść zamierzonego skutku. Wierzyciel stwierdził ponadto, że Strona jest właścicielką nieruchomości położonej w [...], którą zamieszkuje wspólnie z synem K.K.. Obowiązek opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstał zatem z mocy prawa, a jego określenie nastąpiło poprzez wydanie decyzji określających nr [...] i [...] skutecznie doręczonych. Decyzje te zostały utrzymane w mocy przez SKO, a skargi wniesione do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zostały oddalone w dniu 11 lutego 2016 r. Powyższe zaś oznacza, że decyzja posiada przymiot ostateczności i prawomocności. Wierzyciel stwierdził ponadto, że wymagane upomnienia zostały Stronie doręczone.
DIAS ocenił, że w świetle ww. stanowiska wierzyciela w sprawie zgłoszonych
przez Stronę zarzutów nieistnienia obowiązku oraz braku wymagalności, którym
organ egzekucyjny oraz organ nadzoru są związane - brak jest zatem podstaw do ich uznania.
W zakresie zarzutu przedawnienia organ wskazał, że ww. tytuł wykonawczy
z [...] czerwca 2020 r. wydany został w oparciu o decyzje Wójta: nr [...] oraz [...] i obejmuje okres od 1 lipca 2013 r. do 31 sierpnia 31 2019 r., natomiast termin płatności wynosił 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Jak wskazał Wierzyciel w postanowieniu z [...] lutego 2022 r., przedmiotowa decyzja została doręczona Skarżącej na podstawie art. 47 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000, dalej: kpa) dnia 4 października 2019 r. Zatem, termin płatności upływał 18 października 2019 r. Zgodnie z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Jak stanowi art. 70 § 4 ww. ustawy, bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. DIAS zaznaczył, że jak wynika z akt sprawy, NUS zawiadomieniem z [...] czerwca 2020 r. dokonał zajęcia świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej. Strona odebrała je 29 czerwca 2020 r. W konsekwencji - wskutek przerwania biegu terminu przedawnienia rozpoczął się on na nowo 30 czerwca 2020 r. i upłynie w terminie 5 lat od ww. daty, o ile nie wystąpią nowe okoliczności mające wpływ na bieg terminu przedawnienia.
Odnosząc się do zarzutu ograniczania możliwości "dobierania przez Stronę zarzutów
i stosowania podstaw prawnych do ich zastosowania", DIAS wyjaśnił, że przepisy u.p.e.a. ściśle określają katalog zarzutów, w zakresie których organ egzekucyjny władny jest wydać rozstrzygnięcie w trybie art. 34 u.p.e.a. Podnoszone przez Skarżącą
okoliczności w przeważającej większości nie mogą być zatem uwzględnione w tym postępowaniu, bowiem dotyczą kwestii które nie podlegają ocenie w postępowaniu egzekucyjnym z tego względu, że dotyczą innych postępowań zakończonych prawomocnymi orzeczeniami. Natomiast postanowienia Wójta o uznaniu zarzutów na postępowanie egzekucyjne, na które Strona się powołuje, nie dotyczą postępowania prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z [...] czerwca 2020 r., a zatem nie mają znaczenia w tej sprawie.
Organ wskazał także, że Skarżąca podniosła w zażaleniu, że pismem z [...] września 2020 r. została poinformowana przez NUS o umorzeniu przedmiotowego postępowania egzekucyjnego. DIAS przypomniał więc, że z akt sprawy wynika, że organ egzekucyjny pismem z [...] września 2020 r. nr [...] poinformował Stronę o wyznaczeniu nowego terminu rozpatrzenia zarzutów z uwagi na toczące się postępowanie wyjaśniające i jednocześnie omyłkowo zawarł informację, że w związku z pismem wierzyciela umorzono przedmiotowe postępowanie egzekucyjne. Organ zaznaczył, że uchybienie to nie miało wpływu na merytoryczne rozpatrzenie przedmiotowej sprawy, a spowodowane było licznymi postępowaniami egzekucyjnymi prowadzonymi wobec Skarżącej przez organ egzekucyjny na wniosek Wierzyciela, a o które umorzenie wystąpił Wierzyciel.
W świetle przedstawionych okoliczności organ za nieuprawnione uznał kwestionowanie przez Stronę postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z [...] czerwca 2020 r. w szczególności ze względu na nieistnienie obowiązku oraz brak wymagalności w sytuacji, w której obowiązek ten wynika z orzeczenia właściwego organu administracji publicznej, którego prawidłowość była oceniana w ramach kontroli instancyjnej, a także kontroli sądowo-administracyjnej. Natomiast argumentacja dotycząca zarzutu określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, jak również zarzutu błędu co do osoby Zobowiązanej (strony) stanowi jedynie powielenie zarzutu nieistnienia obowiązku, z którym Skarżąca się nie zgadza pomimo tego, że obowiązek ten jest stwierdzony prawomocnym orzeczeniem.
Zdaniem organu w sprawie brak było również okoliczności uzasadniających zarzut niedopuszczalności egzekucji, braku doręczenia upomnienia oraz niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a.
W skardze na powyższe orzeczenia DIAS Strona zarzuciła wydanie postanowienia przez osobę nieuprawnioną i z naruszeniem wszystkich norm prawnych, przypisanych do takiej czynności prawnej (postanowienie wydane i podpisane przez kierownika referatu). Ponadto wskazała, że NUS nie poinformował jej o przekazaniu zażalenia do DIAS, "czym spowodował nieumożliwienie" jej brania udziału
w postępowaniu i możliwości składania dodatkowego materiału dowodowego. Podkreślała, że była przekonana, że jej zażalenie zalega w US, a sprawa była już przekazana, a ona nie miałam możliwości działania w niej i korzystania ze swoich praw ustawowych. Zarzuciła błędne i nieprawidłowe rozpoznanie jej sprawy, pominięcie jej zarzutów z zażalenia i podstaw prawnych jakie wywiodła w zażaleniu i zarzutach. Ponadto wskazała, że postanowienie DIAS zostało wydane bez uprzedniej oceny merytoryczno-prawnej wskazywanych zarzutów w zażaleniu, co skutkowało wadliwym orzeczeniem. Utrzymywała, że nie dostała decyzji Wójta z 2019 r., i tym samym nie zna jego stanowiska.
Zaznaczyła, że NUS poinformował ją pismem z [...] września 2020 r, że umorzył przedmiotowe postępowanie, więc niezrozumiałe jest dla niej jego postanowienie i dalsze postępowania.
Zarzuciła, że NUS wydając postanowienie, nie wskazał na jakich podstawach prawnych i z którego roku zastosował dzienniki ustaw na jakich się oparł wydając postanowienie (zarzut naruszenie art. 124 § 1 i 2 KPA), co utrudniło jej wskazanie dodatkowych argumentów prawnych w zażaleniu.
Podniosła, że NUS użył formularza pisma nie przypisanego do orzeczenia tylko do informacji, co trudno jest uznać za postanowienie zwłaszcza, że nie wiadomo czy oddalił zarzuty czy je uznał za bezzasadne. DIAS ten fakt pominął.
Zaznaczyła, że NUS jak zwykle nie odniósł się do zarzutu nieistnienia obowiązku także z innego powodu, tzn., wskazywanych podstaw prawnych Ustawy o odpadach, która reguluje obowiązki gospodarowania odpadami. Zarzuciła nie zastosowanie się do normy prawnej - Uchwały Rady Gminy Nr XXII1/160/12 z 12 grudnia 2012 r., a ściślej załącznika, który daje możliwość wystawienia tytułu wykonawczego tylko w przypadku złożonej deklaracji, która stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego, co oznacza że tylko w taki sposób można stosować art 6 o Ustawy o czystości w gminach, a więc tytuł wykonawczy nie spełnia wymogu i jest bezprawny (art. 27 § 1 pkt 6 u.p.e.a.).
Skarżąca podniosła, że wskazując zarzuty, "podała podstawy prawne kilku ustaw
i opisała je, ale NUS w ogóle nie zwrócił na nie uwagi, tylko zasłaniał się stanowiskiem Wójta, który nie jest wierzycielem, tylko za takiego się uważa".
Wskazała ponadto, że NUS pisze o decyzjach, których nie otrzymała i w związku z tym brak jest podstaw do obciążenia jej opłatą za gospodarowanie odpadami. Zakwestionowała też zasadność domagania się tej opłaty w sytuacji, gdy nie złożyła deklaracji dotyczącej wywozu odpadów, podnosząc jednocześnie, że opłata za gospodarowanie odpadami nie jest obowiązkiem publicznoprawnym. Wskazała, że cyt.: "Gmina do dzisiejszego dnia nie wykazała dowodu takiego gospodarowania odpadami, a art. 27 ust. 1 i 2 Ustawy o odpadach nie nakłada obowiązku, tylko daje prawo wyboru odbiorców odpadów, którzy posiadają stosowne uprawnienia do gospodarowania odpadami, a Gmina takich nie posiada i nie ma prawa do żądania opłat za usługi, których nie wykonuje".
Podniosła, że cyt.: "Gmina nigdy nie wykonała czynności gospodarowania odpadami"
z jej posesji. Przekonywała, że tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. ze względu na "sfałszowane dane finansowe, wymyślone podstawy prawne, brak uprawnień z zakresu księgowości przez wystawiającą tytuł sekretarz Gminy - czyli osobę nieuprawnioną , a także niewskazanie pełnych podstaw prawnych w tytule do prowadzenia egzekucji, a także wielu innych kwestii prawnych wskazanych we wcześniejszych częściach zarzutów przeze mnie".
Stwierdziła również, że "Wójt Gminy wielokrotnie uznał wszystkie zarzuty (...) wobec wydanych tytułów wykonawczych, czym uznał, że Gmina nie jest wierzycielem a ja zobowiązaną, uznał że nie istnieje obowiązek i całkowicie przyznał mi rację wieloma Postanowieniami prawomocnymi z dnia [...].06.2016 r., [...].08.2018 r., [...].07.2020 r., [...].04.2020 r. i [...].04.2020 r. wydanymi w tych samych sprawach, a to stanowisko jest wiążące teraz dla US i Gminy w tym postępowaniu, ponieważ postanowienia te dotyczą rzekomych zobowiązań, które Wójt uznał za nieistniejące. (...) Umorzenie poprzednich postępowań nastąpiło na zasadzie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.tj. umorzenie w całości ze względu na nieistnienie obowiązku (...) i z powodu braku wymagalności obowiązku z innego powodu".
Zarzuciła też błąd w ustaleniach dotyczący przedawnienia, wskazała, że cyt. "jeśli ta fikcyjna opłata była by z jakiegoś ustawowego obowiązku wymagana, to objęło by ją
w większości przedawnienie, a to z powodu zawieszenia postępowania i braku wykonania egzekucji finansowej. Przedawnienie następuje z mocy prawa, i żadna czynność po terminie tego procesu nie przerywa. Ponadto przedawnienie stosuje się do okresu, a nie do decyzji, czyli w tym przypadku zaczynając od roku 2013".
Strona wniosła o uchylenie postanowienia w całości i uznanie skargi jako zasadnej
z powodu nieprawidłowości wykazanych w zarzutach, w zażaleniu i w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;
Stosownie do zasad wyrażonych w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo
o ustroju sądów administracyjnych (j. t. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2022 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259; dalej: P.p.s.a.), Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, nie jest przy tym - co do zasady - związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przeprowadzona przez Sąd kontrola dowiodła, że skarga nie zasługuje
na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienia, zarówno I jak i II instancji nie naruszają prawa.
W pierwszej kolejności koniecznym jest odwołanie się do treści stosownych przepisów prawa w brzmieniu odpowiednim dla stanu prawnego sprawy.
W punkcie wyjścia wskazać należy, że na mocy art. 1 pkt 20 i pkt 21 ustawy zmieniającej, z dniem 30 lipca 2020 r. zmianie uległo brzmienie przepisów, art. 33
i art. 34 u.p.e.a., regulujących odpowiednio podstawy i zasady zgłaszania zarzutów
w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej oraz tryb ich rozpatrywania. Nadto, w art. 13 ust. 1 ustawy zmieniającej, ustawodawca wskazał, że do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Odnosząc powyższe do realiów sprawy, skoro wszczęcie postępowania egzekucyjnego nastąpiło przed dniem 30 lipca 2020 r., to bezsprzecznie zastosowanie znajdują przepisy dotychczasowe. Organ w motywach postanowienia zwrócił uwagę na ten prawny aspekt sprawy, podobnie jak i na inne, mające zastosowanie regulacje prawne.
Gwoli więc przypomnienia, według art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. - zobowiązanemu przysługuje prawo zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu tytułu wykonawczego.
Podstawy zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji wymienione zostały enumeratywnie w art. 33 § 1 u.p.e.a. Są to następujące okoliczności, tj.: 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku; 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 stosowanie egzekucji administracyjnej i art. 4 egzekucja administracyjna innych obowiązków; 4) błąd co do osoby zobowiązanego; 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;
6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego; 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 upomnienie wzywające dłużnika do wykonania obowiązku § 1;
8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny; 10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 elementy tytułu wykonawczego, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.
Zasady rozpatrywania zarzutów na postępowanie egzekucyjne ustawodawca sformułował w art. 34 u.p.e.a. Zgodnie z jego treścią zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. W przypadku, o którym mowa w art. 33 § 2, stanowiska wierzyciela nie wymaga się (§ 1). Jeżeli zarzut zobowiązanego jest lub był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym albo zobowiązany kwestionuje w całości lub w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu,
od którego przysługują środki zaskarżenia, wierzyciel wydaje postanowienie
o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu (§ 1a). Na postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela przysługuje zażalenie (§ 2). Organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia
o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego (§ 4).
Na postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów służy zobowiązanemu oraz wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym zażalenie (§ 5).
Z kolei, stosownie do brzmienia art. 35 § 1 u.p.e.a. zgłoszenie przez zobowiązanego zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie art. 33 § 1
pkt 1-7, 9 i 10 zawiesza postępowanie egzekucyjne do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonego zarzutu, o ile wierzyciel po otrzymaniu zarzutu nie wystąpi z uzasadnionym wnioskiem o podjęcie zawieszonego postępowania egzekucyjnego. Istotnym elementem omawianej procedury jest zatem uzyskanie przez organ egzekucyjny ostatecznego stanowiska wierzyciela.
Należy też zaznaczyć, że według treści art. 29 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny bada
z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej i organ ten nie jest uprawniony
do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Relacja między treścią art. 29 § 1 u.p.e.a. a podstawami zarzutów określonymi
w art. 33 pkt 1-5 u.p.e.a. sprawia, że organ egzekucyjny zobowiązany jest nie uwzględnić zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, gdy wierzyciel, zajmując merytoryczne stanowisko, nie potwierdzi zasadności stawianych przez zobowiązanego zarzutów. Warto w tym miejscu zwrócić uwagę na linię orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, która przyjmuje za niedopuszczalne badanie przez organ egzekucyjny zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym (m.in. wyroki NSA: z 13 grudnia 2012 r., sygn. akt II FSK 945/11;
z 5 kwietnia 2016 r. sygn. akt II FSK 1135/14 oraz sygn. akt II FSK 1660/14 – te, jak
i pozostałe orzeczenia powołane w niniejszym uzasadnieniu są dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/.).
Szczególnego podkreślenia wymaga, że organ odwoławczy rozpoznając zażalenie na postanowienie organu egzekucyjnego w przedmiocie zarzutów, również jest związany stanowiskiem wierzyciela. Uprawnienie organu sprawującego nadzór nad egzekucją administracyjną (art. 23 § 2 u.p.e.a.) nie stwarza bowiem podstawy do kontroli przez egzekucyjny organ odwoławczy (organ nadzorujący) stanowiska wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.
Kompleksowa lektura skargi dowodzi, że spór w sprawie koncentruje się głównie na tym, czy zarzuty Skarżącej dotyczące postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez NUS na podstawie wystawionego przez Wójta tytułu wykonawczego nr [...], znajdują uzasadnienie w sprawie. Strona podniosła zarzuty: 1/ nieistnienia egzekwowanego obowiązku; 2/ braku wymagalności obowiązku z innego powodu; 3/ określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku, wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4; 4/ braku uprzedniego doręczenia upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1; 5/ błędu co do osoby zobowiązanego; 6/ niedopuszczalności egzekucji; 7/ niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a.
Zdaniem Sądu, ocena kwestii spornych zaistniałych w sprawie - przedstawiona przez organy w swoich rozstrzygnięciach - znalazła odpowiednie umocowanie we właściwym stanie prawnym oraz w zgromadzonym w toku postępowania materiale dowodowym, w tym – w zakresie w jakim wymaga tego prawo – w stanowisku Wierzyciela (Wójta) wyrażonym w ostatecznym postanowieniu z [...] lutego 2022 r.
Dla porządku należy wyjaśnić, że obowiązująca do 30 lipca 2020 r. regulacja prawna stanowiąca, że w zakresie niektórych zarzutów stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące uzasadniana była tym, że powierzenie wierzycielowi kompetencji do rozpatrywania zarzutu w sprawie egzekucji jest uzasadnione tym, że rozstrzygnięcie w sprawie zarzutu ma charakter merytoryczny, odnoszący się bezpośrednio do zakresu obowiązków zobowiązanego. Rozstrzygnięcia tego rodzaju nie powinny być podejmowane przez organ egzekucyjny, ponieważ zadaniem
organu egzekucyjnego jest wyłącznie stosowanie przymusu egzekucyjnego w celu doprowadzenia do wykonania obowiązku ustalonego przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Związanie organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela w sprawie zarzutów prowadzi do fikcji podejmowania rozstrzygnięcia przez organ egzekucyjny. Związanie stanowiskiem wierzyciela oznacza, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia istnienia podstaw do uwzględnienia zarzutu i do obalenia w ten sposób stanowiska wierzyciela. Organ egzekucyjny nie jest uprawniony do prowadzenia odrębnego postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalenie podstaw do uwzględnienia zarzutów i do podważenia w tym trybie stanowiska wierzyciela.
Z przywołanych powyżej regulacji wynika zatem, że istotnym elementem omawianej procedury jest uzyskanie przez organ egzekucyjny stanowiska wierzyciela, który musi być powiadomiony o złożeniu zarzutów przez zobowiązanego. Stanowisko wierzyciela,
w przypadku gdy zarzuty są oparte na przesłankach określonych w art. 33 § 1 pkt 1-5
i 7 u.p.e.a, jest wiążące dla organu egzekucyjnego, co oznacza, że organ ten nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego, w celu ustalenia istnienia podstaw do uwzględnienia zarzutu i do obalenia w ten sposób stanowiska wierzyciela. Innymi słowy, wiążąca moc wypowiedzi (stanowiska) wierzyciela co do zarzutów sprowadza się do tego, że organ egzekucyjny nie może za uzasadniony uznać zarzutu ocenionego przez wierzyciela jako niezasadny lub niedopuszczalny.
Należy również zwrócić uwagę, że rozpoznając zażalenie na postanowienie organu egzekucyjnego w przedmiocie zarzutów, organ odwoławczy również jest związany stanowiskiem wierzyciela. Rzecz dotyczy zarzutów dotyczących: 1. nieistnienia egzekwowanego obowiązku; 2. braku wymagalności obowiązku z innego powodu;
3. określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku, wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4 ww. ustawy; 4. braku uprzedniego doręczenia upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a.; oraz
5. błędu co do osoby zobowiązanego. Tak więc, wbrew wywodom i oczekiwaniom Strony - wyjaśnienia DIAS przedstawione w tym zakresie są prawidłowe. W istocie, uprawnienie organu sprawującego nadzór nad egzekucją administracyjną, nie stwarza podstawy do kontroli przez egzekucyjny organ odwoławczy (organ nadzorujący) stanowiska wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym (art. 23 § 2 u.p.e.a.).
Odnosząc się do poszczególnych kwestii przypomnieć zatem należy, że
w zakresie zarzutu nieistnienia obowiązku wierzyciel wykazał, że Strona jest właścicielem nieruchomości położonej pod adresem: [...]. Obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstaje z mocy prawa i określony jest w art. 6 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach z dnia 13 września 1996r. ( Dz. U. z 2021 r. poz. 888) . Określenie obowiązku nastąpiło poprzez wydanie Skarżącej - decyzji Wójta Gminy - nr [...] i nr [...] wydanych odpowiednio [...] lipca 2015 r. i [...] września 2019 r., skutecznie doręczonych. Zatem zarzut nieistnienia obowiązku okazał się niezasadny.
Koniecznym jest nadto podkreślenie - z racji podnoszonych przez Stronę argumentów
w zakresie, ogólnie rzecz ujmując, kwestionowania podstaw do obciążenia jej opłatą za gospodarowanie odpadami - że związanie organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela w kwestii zasadności zarzutów zgłoszonych w postępowaniu oznacza, że przed organem egzekucyjnym nie bada się ponownie zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym (wyroki NSA z 21 maja 2013 r.: sygn. akt II FSK 359/12 i sygn. akt II FSK 1262/12, z 3 marca 2023 r. sygn. akt I GSK 844/22). Instrumenty procesowe jakimi dysponuje zobowiązany w postępowaniu egzekucyjnym nie mogą służyć wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji konkretyzującej ciążący na zobowiązanym obowiązek. Posiadanie przez tę decyzję przymiotu ostatecznej i prawomocnej
czyni ją wykonalną z wszelkimi tego konsekwencjami dla zobowiązanego, również
z poddaniem się przymusowi egzekucyjnemu (wyrok NSA z 10 lipca 2018 r., sygn. akt
II FSK 130/18). Kwestionowanie merytorycznej zasadności ostatecznej decyzji administracyjnej na etapie postępowania egzekucyjnego nie może odnieść skutku. Jak wskazuje art. 29 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji, nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.
Jak wykazano powyżej - w stanie faktycznym sprawy przedmiotowy obowiązek wynikał z decyzji Wójta nr [...] i nr [...]. Pierwsza z ww. była nie tylko poddana kontroli instancyjnej organów, ale również Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z 11 lutego 2016 r. sygn. akt I SA/Go 483/15 oddalił skargę Strony - wniesioną na decyzję SKO z [...] września 2015 r. (utrzymującą w mocy orzeczenie z [...] lipca 2015 r. w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od 1 lipca 2013 r. do 31 lipca 2015 r.). Drugą, jak wynika z opisanej koperty i zwrotnego potwierdzenia odbioru - z powodu niemożności doręczenia adresatowi, w dniu 19 września 20219 r. pozostawiono na okres 14 dni do dyspozycji adresata w UP. Informację o tym fakcie i sposobie odebrania przesyłki pozostawiono na drzwiach adresata. Powtórne awizo miało miejsce 27 września 2019 r. Ostatecznie przesyłkę zwrócono do nadawcy, gdyż adresat jej nie podjął. Decyzję uznano za doręczoną 4 października 2019 r. a określony w niej obowiązek stał się wymagalny. Wobec powyższego, zarzut nie doręczenia decyzji jest bezzasadny.
Odnosząc się z kolei do zarzutu dotyczącego niedopuszczalności egzekucji trzeba zaznaczyć, że przyczyny niedopuszczalności egzekucji, o których mowa
w art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. mają charakter formalny. Niedopuszczalność musi wynikać
z przepisów prawa, wyłączających w ogóle możliwość przymusowej realizacji takiego obowiązku w drodze egzekucji administracyjnej, bądź prowadzenia egzekucji
w stosunku do osoby posiadającej konkretne przymioty. Niedopuszczalność ta ma więc charakter generalny i bezwarunkowy, niezależny od konkretnego postępowania egzekucyjnego i aktualny zawsze, w każdym postępowaniu. Taka sytuacja prawna nie zachodzi w niniejszej sprawie. Trafnie w tym względzie organ podniósł, że w niniejszym przypadku zobowiązanie z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi bez wątpienia podlega egzekucji administracyjnej na podstawie art. 2 § 1 pkt 1 u.p.e.a.
Na akceptację nie zasługują również zastrzeżenia dotyczące niespełnienia
w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. Wymaga bowiem zaznaczenia, że w dokumencie tym: wyszczególniono dane Strony (tj. zobowiązanej), zamieszczono odpowiednie dane dotyczące egzekwowanej należności (tzn., że jest nią opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi pobierana na podstawie art. 6h i art. 6 m ustawy z dnia 13 września 1996 r. w sprawie utrzymania czystości i porządku w gminach (Dz.U z 2019 r., poz. 2010), wskazano, że obowiązek wynika z decyzji
nr [...] i nr [...], wyszczególniono kwoty należności pieniężnych oraz pouczenia o przysługujących zobowiązanej środkach zaskarżenia.
Odrębnego odniesienia wymaga wzmianka Strony dotycząca upomnień wymienionych w tytule wykonawczym, których - jak twierdziła - nie doręczono jej.
Sąd w ramach przeprowadzonej kontroli, mając na względzie fakt, że skoro postanowienia Wierzyciela były elementem postępowania prowadzonego przez organ egzekucyjny w sprawie zgłoszonych zarzutów egzekucyjnych (a więc jego ocena mieści się w granicach sprawy w rozumieniu art. 134 P.p.s.a.) – celem zweryfikowania zasadności stawionych zarzutów - wystąpił do organu o materiał dowodowy: m.in.
o zwrotne potwierdzenia doręczeń tych upomnień, jak też ww. decyzji z [...] września
2019 r. Przesłane oryginalne dowody (w załączeniu do pisma z [...] maja 2023 r.) nie potwierdziły twierdzeń Strony. W trzech przypadkach nastąpiło doręczenie (dorosłemu domownikowi), w pozostałych koperty zawierają adnotację, albo "zwrot nie podjęto
w terminie", albo " adresat odmówił przyjęcia". W tym stanie rzeczy zarzut braku uprzedniego doręczenia jej upomnień okazał się bezzasadny.
Podobnie niezasadne okazały się zarzuty wydania, podpisania zaskarżonego postanowienia przez osobę nieuprawnioną - kierownika referatu oraz wydania go
z naruszeniem wszystkich norm prawnych, przypisanych do takiej czynności prawnej. Przede wszystkim, przedmiotowe orzeczenie zawiera wszystkie wymagane przepisami prawa elementy. Nadto, przedłożone do akt Upoważnienie nr [...] potwierdza odpowiednie umocowanie Kierownika Pierwszego Referatu Egzekucji Administracyjnej Izby Administracji Skarbowej Pani E.S. do podpisania tegoż postanowienia (tom II akt administracyjnych).
Dalej Sąd stwierdza, że w okolicznościach tej sprawy, niewskazanie
w zaskarżonej decyzji publikatora ustaw nie stanowi istotnego naruszenia prawa, które skutkowałoby wyeliminowaniem z obrotu prawnego postanowienia. Treść wszystkich przepisów prawa stanowiących podstawę podjętych rozstrzygnięć została prawidłowo przytoczona i omówiona.
Podobnie należy ocenić fakt zawarcia w piśmie z [...] września 2020 r. informacji
o umorzeniu przedmiotowego postępowania egzekucyjnego. Nie może z pola widzenia umykać fakt, że pismem tym organ informował Stronę o wyznaczeniu nowego terminu rozpatrzenia zarzutów z uwagi na toczące się postępowanie wyjaśniające. Zamieszczenie ww. informacji należy potraktować, jako uchybienie nie mające wpływu na merytoryczne rozpatrzenie przedmiotowej sprawy. Jak wytłumaczył organ, było to spowodowane licznymi postępowaniami egzekucyjnymi prowadzonymi wobec Skarżącej przez organ egzekucyjny na wniosek Wierzyciela, a o które umorzenie Wierzyciel wystąpił.
W kwestii zarzutu Strony dotyczącego niepoinformowania jej przez NUS
o przekazaniu jej zażalenia do Izby Administracji Skarbowej, przez co – jak stwierdziła - nie miała możliwości składania dodatkowego materiału dowodowego podkreślić należy, że przekazanie (tu) zażalenia wraz z aktami organowi odwoławczemu jest czynnością materialno-techniczną. Przy czym, organ I instancji kieruje się treścią m.in. art. 133 kpa (w zw. z art. 144 kpa). Z omawianego przepisu wynika wyłącznie obowiązek przekazania środka zaskarżenia (zażalenia, odwołania). Czynność taka jest jedynie etapem postępowania odwoławczego i nie powoduje nawiązania żadnego stosunku administracyjnego, z którego wynikałyby dla strony jakieś uprawnienia lub obowiązki. Ustawodawca nie przewidział też kontroli takiej czynności (pisma) w ramach kognicji sądu administracyjnego. Z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego normujących postępowanie odwoławcze nie sposób wyprowadzić obowiązku zawiadamiania o tym fakcie strony, podobnie jak i ustosunkowania się organu I instancji do treści zarzutów odwołania/zażalenia. Kodeks postępowania administracyjnego nie zawiera w swych przepisach odpowiednika art. 227 § 2 O.p., który wyraźnie obliguje organ podatkowy, aby ustosunkował się do przedstawionych w odwołaniu zarzutów i poinformował stronę o sposobie ustosunkowania się do nich.
Uzupełniająco do powyższego – za trafną należy uznać uwagę DIAS, że w myśl
art. 136 § 1 w zw. z art. 144 kpa organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów
i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał postanowienie. Z akt sprawy wynika, że Skarżąca w zażaleniu z [...] września 2022 r. nie wniosła o przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego. Konieczności uzupełnienia akt sprawy nie dopatrzył się również organ odwoławczy.
Skład orzekający w sprawie nie podziela zastrzeżeń Skarżącej co do użytego przez NUS formularza postanowienia z [...] września 2022 r. Organ po wytłuszczonym zapisie "Postanowienie o oddaleniu zgłoszonych zarzutów / uznaniu zarzutów za bezzasadne" wyraźnie się określił: "Szanowna Pani oddalam wniesione pismem z dnia [...].07.2020r. zarzuty dotyczące (...)". Zatem, z sentencji postanowienia jednoznacznie wynika, jakie rozstrzygnięcie zostało w sprawie podjęte.
Oczekiwanego przez Stronę skutku nie mogły również wywrzeć powoływane przez Skarżącą postanowienia Wójta o uznaniu zarzutów na postępowanie egzekucyjne. Przede wszystkim, nie dotyczą niniejszego postępowania, prowadzonego na podstawie ww. tytułu wykonawczego nr [...] z [...] czerwca 2020 r., a zatem nie mają znaczenia w tej sprawie. Dotyczą innych spraw.
Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut przedawnienia. Podnieść bowiem należy, że tytuł wykonawczy z [...] czerwca 2020 r. wydany został w oparciu o decyzje Wójta: nr [...] z [...] lipca 2015 r. oraz [...] z [...] września 2019 r. i obejmuje okres od 1 lipca 2013 r. do 31 sierpnia 31 2019 r. Termin płatności wynosił 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Orzeczenie z [...] lipca 2015 r. doręczono Stronie 21 lipca 2015 r. termin płatności przypadał więc na dzień 4 sierpnia 2015 r. Jednocześnie dodać trzeba, że SKO decyzją z [...] września 2015 r. utrzymało w mocy ww. rozstrzygnięcie Wójta. Z kolei WSA ww. wyrokiem z 11 lutego 2016 r, oddalił skargę wniesioną na decyzję SKO. W przypadku decyzji z [...] września 2019 r. doręczenie nastąpiło dnia 4 października 2019 r. Zatem, termin płatności upływał 18 października 2019 r.
Zgodnie z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe przedawnia się
z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Natomiast art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej stanowi, że bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego,
o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny.
Z akt sprawy wynika, że NUS zawiadomieniem z [...] czerwca 2020 r. dokonał zajęcia świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej. Strona odebrała je 29 czerwca 2020 r. W konsekwencji - wskutek przerwania biegu terminu przedawnienia rozpoczął się on na nowo 30 czerwca 2020 r. i upłynie
w terminie 5 lat od ww. daty, o ile nie wystąpią nowe okoliczności mające wpływ na bieg terminu przedawnienia.
Podsumowując, należy zauważyć, że argumenty przedstawione w skardze jednoznacznie wskazują, że głównym i podstawowym oczekiwaniem Strony było uzyskanie potwierdzenia, że w jej przypadku nie istniał obowiązek ponoszenia przez nią opłat za gospodarowanie odpadami co do zasady. Stanowisko to było przez Stronę rozbudowywane i powielane w toku całego toczącego się przed organami postępowania w sprawie zarzutów zgłoszonych w trybie art. 34 u.p.e.a. Znajduje ono również swój wyraz w skardze wniesionej do Sądu.
Wyrażane przez Skarżącą poglądy stanowiły przedmiot weryfikacji organów. Sąd nie podziela zastrzeżeń Skarżącej co do tego, by argumenty prawne wyłuszczone
w postanowieniach były prawnie błędne, ale i merytorycznie niewystarczające.
W istocie, zarówno zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je orzeczenie NUS zawierają wyczerpującą ocenę co do wszystkich zarzutów zgłoszonych przez Skarżącą, odpowiednio umocowaną w zgromadzonym materiale dowodowym sprawy. Są zgodne z prawem materialnym, nie naruszają procedury administracyjnej.
Z tych wszystkich względów Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę jako pozbawioną uzasadnionych podstaw - oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI