I SA/Go 554/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, uznając, że podatnicy mieli prawo do ulgi podatkowej z tytułu budowy budynku wielorodzinnego, mimo że inwestycja obejmowała odbudowę i przebudowę istniejącego obiektu.
Sprawa dotyczyła prawa podatników do odliczenia od dochodu wydatków poniesionych na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z przeznaczeniem na wynajem. Organy podatkowe odmówiły ulgi, uznając, że inwestycja była jedynie odbudową i przebudową, a nie budową od podstaw. Sąd uchylił decyzję organów, stwierdzając, że stan faktyczny został niepełnie ustalony i że interpretacja przepisów przez organy była zbyt restrykcyjna.
Małżonkowie B. i J.W. odwołali się od decyzji Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego odmawiającą im prawa do odliczenia od dochodu wydatków poniesionych na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z przeznaczeniem na wynajem. Organy podatkowe argumentowały, że inwestycja polegała na odbudowie i przebudowie istniejącego budynku (z zachowaniem piwnic), a nie na budowie od podstaw, co było warunkiem skorzystania z ulgi na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Podatnicy twierdzili, że mimo zachowania piwnic, inwestycja stanowiła budowę nowego obiektu, co potwierdzały nowe fundamenty, ściany i przyłącza. Sąd uznał skargę za zasadną, wskazując na niepełne ustalenie stanu faktycznego przez organy podatkowe. Sąd podkreślił, że piwnice, które miały być podstawą do odmowy ulgi, były w rzeczywistości korytarzami o charakterze zabytkowym, a projekt budowlany został zmieniony na „budowę kamienicy mieszkalno-usługowej”. Sąd powołał się na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego, które uzasadnia szczególne traktowanie działalności polegającej na tworzeniu lokali na wynajem. W konsekwencji, sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że podatnikom przysługuje prawo do odliczeń.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli stan faktyczny zostanie prawidłowo ustalony i wykaże, że mimo zachowania części konstrukcji, faktycznie doszło do budowy nowego obiektu, a nie tylko remontu czy modernizacji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy podatkowe nie ustaliły prawidłowo stanu faktycznego. Podkreślono, że piwnice miały charakter zabytkowy i nie stanowiły istotnej części konstrukcyjnej nowego budynku, a projekt budowlany został zmieniony na „budowę kamienicy”. Sąd wskazał, że definicja budowy w prawie budowlanym obejmuje również odbudowę i rozbudowę.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (27)
Główne
u.p.d.o.f. art. 26 § ust.1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991r o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 26 § ust.1 pkt.8
Ustawa z dnia 26 lipca 1991r o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.z.u.p.d.o.f. art. 7 § ust.13
Ustawa z dnia 9 listopada 2000r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz zmianie niektórych innych ustaw
Pomocnicze
Ordynacja podatkowa art. 21 § § 1 pkt.1 i § 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 52 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 53 § § 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 207
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 194
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 240 § § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa
u.p.d.o.f. art. 3 § ust. 1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991r o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 6 § ust.2
Ustawa z dnia 26 lipca 1991r o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 9
Ustawa z dnia 26 lipca 1991r o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 10 § ust.1 pkt 2, pkt 3, pkt. 6 oraz pkt.9
Ustawa z dnia 26 lipca 1991r o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 14 § ust.1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991r o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 22 § ust.1 i ust.8
Ustawa z dnia 26 lipca 1991r o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 27 § ust.1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991r o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 27a § ust.1 pkt.1 lit. G
Ustawa z dnia 26 lipca 1991r o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 27b § ust.1 pkt. 1 i 2 i ust. 3
Ustawa z dnia 26 lipca 1991r o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 45 § ust.6
Ustawa z dnia 26 lipca 1991r o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.z.u.p.d.o.f. art. 7 § ust.13
Ustawa z dnia 9 listopada 2000r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz zmianie niektórych innych ustaw
rozp. MF ws. amortyzacji art. 5 § ust.1
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 17 stycznia 1997r w sprawie amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych
rozp. MF ws. amortyzacji art. 6 § ust.1 pkt.1, ust.3, ust.6
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 17 stycznia 1997r w sprawie amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych
rozp. MF ws. amortyzacji art. 7 § ust.1
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 17 stycznia 1997r w sprawie amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych
Prawo budowlane art. 3 § pkt.6
Ustawa z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane
PPSA art. 145 § § 1 ust.1 lit.a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
PPSA art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Inwestycja polegająca na odbudowie i przebudowie budynku z zachowaniem piwnic, ale z wykonaniem nowych fundamentów, ścian i przyłączy, stanowi budowę nowego obiektu mieszkalnego wielorodzinnego. Definicja budowy w prawie budowlanym obejmuje również odbudowę i rozbudowę, co powinno być uwzględnione przy interpretacji przepisów podatkowych. Organy podatkowe nie ustaliły prawidłowo stanu faktycznego, nie analizując wystarczająco dokumentacji projektowej i charakteru zachowanych piwnic.
Odrzucone argumenty
Zachowanie piwnic oznacza, że inwestycja nie była budową od podstaw, a jedynie odbudową lub przebudową, co nie uprawnia do ulgi podatkowej. Przepisy podatkowe należy interpretować ściśle językowo, a art. 26 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. dotyczy wyłącznie budowy, a nie odbudowy czy przebudowy.
Godne uwagi sformułowania
"szczególne potraktowanie działalności podatników, która prowadzić ma nie tylko do zaspokojenia ich własnych potrzeb mieszkaniowych, ale także do powstania nowych lokali mieszkalnych przeznaczonych do wynajęcia innym osobom, jest merytorycznie uzasadniona." "W ocenie Sądu powyższe okoliczności powinny być szczegółowo przeanalizowane przez organy podatkowe." "Wadliwie ustalony w sprawie stan faktyczny miał w oczywisty sposób wpływ na ustalenie w zakresie prawa materialnego, będącego podstawą rozstrzygania w sprawie."
Skład orzekający
Dariusz Skupień
przewodniczący
Jacek Niedzielski
sprawozdawca
Barbara Rennert
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'budowy' w kontekście ulgi mieszkaniowej, obowiązek dokładnego ustalenia stanu faktycznego przez organy podatkowe, zasada wykładni celowościowej przepisów podatkowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z odbudową budynku z zachowaniem piwnic o charakterze zabytkowym. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do prostych przypadków budowy od podstaw.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowa jest dokładna analiza stanu faktycznego i jak sądy mogą korygować zbyt restrykcyjną interpretację przepisów przez organy podatkowe, szczególnie gdy chodzi o ulgi podatkowe mające na celu wspieranie inwestycji.
“Czy odbudowa kamienicy z piwnic to nadal budowa? Sąd rozstrzyga o uldze podatkowej.”
Dane finansowe
WPS: 9928,7 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Go 554/05 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. Data orzeczenia 2005-11-24 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-05-18 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. Sędziowie Barbara Rennert Dariusz Skupień /przewodniczący/ Jacek Niedzielski /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Określono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Dariusz Skupień Sędziowie: sędzia WSA Jacek Niedzielski (spr.) asesor WSA Barbara Rennert Protokolant: Aleksandra Kosiecka po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi B. i J.W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. określa, iż uchylona decyzja nie może być wykonana, III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz B. i J.W. kwotę 398 (trzysta dziewięćdziesiąt osiem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia [...] czerwca 2004r. wydaną na podstawie art. 21 § 1 pkt.1 i § 3, art. 52 § 1, art. 53 § 3 oraz art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. nr 137, poz.926 ze zm.) i art. 3 ust. 1, art.6 ust.2, art. 9, art10 ust.1 pkt 2, pkt 3, pkt. 6 oraz pkt.9, art.14 ust.1, art.22 ust.1 i ust.8, art.26 ust.1, art.27 ust.1, art.27a ust.1 pkt.1 lit. G, art. 27b ust.1 pkt. 1 i 2 i ust. 3 oraz art.45 ust.6 ustawy z dnia 26 lipca 1991r o podatku dochodowym od osób fizycznych (j.t. Dz.U. z 2000r. nr 14, poz.176 ze zm.) oraz art.7 ust.13 ustawy z dnia 9 listopada 2000r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 104, poz.1104 ze zm.) i § 5 ust.1, § 6 ust.1 pkt.1, ust.3, ust.6 i § 7 ust.1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 stycznia 1997r w sprawie amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych (Dz.U. nr 6, poz.35 ze zm.) określił małżonkom J. i B.W. zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2001 w wysokości 9.928,70 zł. Naczelnik Urzędu Skarbowego ustalił, że podatniczka B.W. w roku podatkowym 2001 prowadziła działalność gospodarczą P.H.U. "MS" B.W. i uzyskiwała dodatkowo dochody z innych źródeł. J.W. w roku 2001 prowadził działalność gospodarczą P.H.U. "MM" J.W. a ponadto uzyskiwał dochody z umów zlecenia oraz najmu. Małżonkowie w dniu 19 kwietnia 2002r. złożyli zeznanie roczne o wysokości osiągniętego dochodu w roku 2001 na formularzu PIT-36, następnie w dniu 1 lipca złożyli korektę zeznania w której wykazali: J.W.: - dochód z prowadzonej działalności gospodarczej – 66.982,29 zł; - dochód z umowy zlecenia – 165,60 zł; - stratę z najmu – 2.154,26 zł; B.W.: - stratę z prowadzonej działalności gospodarczej – 9.001,90zł; - dochód z innych źródeł – 1.397,48 zł. Organ podatkowy na podstawie upoważnienia do kontroli z dnia [...] września 2003r. oraz wszczętego postępowania podatkowego dokonał porównania dochodów źródłowych z zapisami w podatkowej księdze przychodów i rozchodów prowadzonych przez B.W. i nie stwierdził nieprawidłowości w zakresie przychodów oraz kosztów uzyskania przychodów. Prowadzone w stosunku do J.W. postępowanie organu podatkowego nie wykazało nieprawidłowości w zakresie przychodów. W zakresie kosztów uzyskania przychodów stwierdzono zawyżenie odpisów amortyzacyjnych na kwotę 2.321,28 zł od wprowadzonego do ewidencji środków trwałych budynku położonego . Budynek został zakupiony przez małżonków na podstawie aktu notarialnego z dnia [...] kwietnia 1993r. za kwotę 400 mln zł (przed denominacją). Z informacji złożonych przez podatników w toku postępowania podatkowego wynika, że budynek ten został gruntownie zmodernizowany, ale podatnicy nie przedstawili żadnych dowodów – dokumentów potwierdzających poniesione wydatki z tego tytułu. Wartość początkową budynku podatnicy określili na kwotę 270.300 zł, na podstawie cen rynkowych środków trwałych tego samego rodzaju, ustalonych na rynku lokalnym w grudniu roku poprzedzającego rok złożenia ewidencji środków trwałych. Budynek przyjęto do użytkowania [...] stycznia 1998r. W ocenie Naczelnika Urzędu Skarbowego zastosowana przez podatnika metoda ustalania wartości początkowej środka trwałego nie znajduje uzasadnienia w przepisach podatkowych. Zgodnie z § 6 ust.1 pkt.1, ust.3 i ust.6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 stycznia 1997r. w sprawie amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych – za wartość początkową środków trwałych uważa się, z uwzględnieniem ust.2,3 i 6-15: w razie ich odpłatnego nabycia – cenę ich nabycia. Jeżeli środki trwałe uległy ulepszeniu, wartość początkową tych środków, ustaloną zgodnie z ust.1, powiększa się o sumę wydatków na ich ulepszenie, w tym także o wydatki na nabycie części składowych lub peryteryjnych, których jednostkowa cena nabycia przekracza 1.000zł. Środki trwałe uważa się za ulepszone, jeżeli wydatki poniesione na przebudowę, rozbudowę, rekonstrukcję, adaptację lub modernizację, powodują wzrost ich wartości użytkowej w stosunku do tej wartości z dnia przyjęcia środka trwałego do używania, mierzonej w szczególności okresem używania, zdolnością wytwórczą, jakością produktów uzyskanych za pomocą ulepszonych środków trwałych i kosztami ich eksploatacji. Jeżeli nie można ustalić ceny nabycia środka trwałego lub ich części nabytych przez podatników podatku dochodowego od osób fizycznych przed dniem założenia ewidencji lub sporządzenia wykazu, o którym mowa w § 11 rozporządzenia, wartość początkową tych środków trwałych, przyjmuje się w wysokości wynikającej z wyceny dokonanej przez podatnika, z uwzględnieniem ceny rynkowej środków trwałych tego samego rodzaju z grudnia roku poprzedzającego rok założenia ewidencji lub sporządzenia wykazu oraz stanu i stopnia ich zużycia. W związku z powyższym organ podatkowy ustalił wartość początkową budynku na podstawie , okazanego w toku kontroli w 2000r, operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego. Według powyższego operatu wartość budynku wg poziomu cen z pierwszego kwartału 1997r. na rynku lokalnym miasta wynosiła 115.543,80 zł. Wartość roczna odpisów amortyzacyjnych wynosi więc 1.733,16 zł a nie jak wykazał to podatnik 4.054,44 zł. W dalszych ustaleniach, organ podatkowy wskazał, że małżonkowie w zeznaniu rocznym dokonali odliczeń poniesionych wydatków na budowę własnego budynku mieszkalnego wielorodzinnego z przeznaczeniem znajdujących się w nim lokali na wynajem. Organ podatkowy wskazuje, ze zgodnie z art.7 ust.13 ustawy z dnia 9 listopada 2000r o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz zmianie niektórych innych ustaw podatnikom, którzy przed dniem [...] stycznia 2001r. ponieśli wydatki na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z przeznaczeniem znajdujących się w nim lokali mieszkalnych na wynajem oraz wydatki na zakup działki pod budowę tego budynku i nabyli prawo do odliczeń na podstawie art.26 ust.1 pkt.8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2001r. i po tym dniu dokonali dalszych odliczeń wydatków na zakup tej działki lub udziału we współwłasności tej działki oraz na budowę tego budynku, przysługuje prawo do odliczenia, na zasadach określonych w tej ustawie, wydatków poniesionych od dnia 1 stycznia 2001r. do dnia 31 grudnia 2003r.. Stosownie zaś do art.26 ust.1 pkt.8 w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2000r., podstawę obliczenia podatku z zastrzeżeniem art.24 ust.3 i art.28-30, stanowi dochód ustalony zgodnie z art.9, art.24 ust.1 i 2 oraz ust.4-7 lub art.25, po odliczeniu kwot – wydatków poniesionych w roku podatkowym na budowę własnego lub stanowiącego współwłasność budynku mieszkalnego wielorodzinnego, z przeznaczeniem znajdujących się w nim co najmniej pięciu lokali mieszkalnych na wynajem, oraz wydatków za zakup działki pod budowę tego budynku. Za lokale przeznaczone na wynajem nie uważa się lokali mieszkalnych wynajętych osobom, które w stosunku do właściciela lub chociażby do jednego ze współwłaścicieli zaliczane są do I grupy podatkowej w rozumieniu ustawy o podatku od spadków i darowizn. W ocenie organu podatkowego I instancji, tylko budowa od podstaw budynku mieszkalnego wielorodzinnego z przeznaczeniem znajdujących się w nim co najmniej pięciu lokali mieszkalnych na wynajem, uprawnia do skorzystania z odliczenia. Decyzją Starostwa Powiatowego z dnia [...] marca 2000r. małżonkowie uzyskali pozwolenie na rozbiórkę budynku a następnie decyzją z dnia [...] października 2000r otrzymali pozwolenie na budowę inwestycji obejmującej budowę kamienicy mieszkalno-usługowej wraz z przyłączem wodno-kanalizacyjnym. Organ podatkowy ustalił, że powyższa decyzja dotyczyła odbudowy, przebudowy i rozbudowy przedmiotowego budynku. W oparciu m.in. o zeznanie świadka E.B. – inspektora nadzoru, ustalono, że budynek został rozebrany z wyłączeniem piwnic. W oparciu o tak ustalony stan faktyczny organ podatkowy stwierdził, że brak jest podstaw do zastosowania odliczeń wydatków poniesionych na powyższą inwestycję, ponieważ małżonkowie nie budowali od podstaw przedmiotowego budynku ale dokonali faktycznie jedynie jego odbudowy, rozbudowy i przebudowy a przepisy podatkowe nie przewidują odliczeń od dochodu wydatków poniesionych na tego typu inwestycje. Małżonkowie B. i J.W. odwołali się od powyższej decyzji do Dyrektora Izby Skarbowej wnosząc o uchylenie decyzji organu I instancji w części "cofnięcia ulgi obejmującej wydatki na budowę budynku mieszkalnego, wielorodzinnego z przeznaczeniem znajdujących się w nim lokali na wynajem, oraz wydatki na zakup działki pod budowę budynku. Podatnicy wskazali w uzasadnieniu odwołania, że podstawą wydania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego decyzji, był fakt, iż w rozebranym przez nich budynku pozostawiono piwnice, których nie pozwolono im rozebrać na mocy postanowienia Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] września 1999r. Wojewódzki Konserwator Zabytków zabronił rozbiórki piwnic, jako obiektu objętego ochroną konserwatorską. Podatnicy podnieśli, że budynek został rozebrany do poziomu piwnic i rozpoczęto od nowa budowę kamienicy mieszkalno-usługowej, W ich ocenie, wykonując nowe ławy i fundamenty, stawiając nowe ściany zewnętrzne, dokonując nowego podziału pomieszczeń wewnątrz budynku oraz wykonując zupełnie nowe przyłącza wodno-kanalizacyjne, gazowe i elektryczne, dokonuje się budowy obiektu, a nie jego rozbudowy, czy też odbudowy. Tym bardziej, że w przypadku rozebranego budynku, nie było co odbudowywać, nie stanowił on żadnych zasobów mieszkalnych i groził katastrofą budowlaną. Nie wykorzystano żadnej pozostałości po starym budynku i w rzeczywistości wybudowano nowy budynek od podstaw. Sporna piwnica zlokalizowana jest pod niewielką częścią obiektu ma znikomy wpływ na całość konstrukcji, nie ma ona związku z częścią mieszkalną budynku. Dyrektor Izby Skarbowej z dnia [...] września 2004r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organu II instancji podkreślił, że w zakresie odliczeń od dochodu kwoty 65.594,30 zł organ I instancji w oparciu o zebrany materiał dowodowy, stwierdził, że prowadzona przez małżonków inwestycja nie była budową kamienicy, lecz zgodnie z projektem budowlanym, pozwolenie na budowę dotyczyło odbudowy, przebudowy i rozbudowy, co potwierdziło Starostwo Powiatowe pismem z dnia [...] stycznia 2004r. W związku z tymi ustaleniami w ocenie organu małżonkom nie przysługiwało prawo do ulgi mieszkaniowej, bowiem w świetle przepisów art.26 ust.1 pkt.8 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, poniesione wydatki dotyczą odbudowy, przebudowy i rozbudowy, natomiast wskazane przepisy mówią tylko o wydatkach poniesionych na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z przeznaczeniem znajdujących się w nim, co najmniej pięciu lokali mieszkalnych, na wynajem. W ocenie organu odwoławczego z literalnego brzmienia przepisu art. 26 ust.1 pkt.8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, należy wyprowadzić jednoznaczny wniosek, że odliczeniu od dochodu podlegają wydatki poniesione w roku podatkowym na budowę własnego lub stanowiącego współwłasność budynku mieszkalnego wielorodzinnego, z przeznaczeniem znajdujących się w nim co najmniej pięciu lokali mieszkalnych na wynajem, oraz wydatki na zakup działki pod budowę tego budynku. Interpretacja przepisów podatkowych opiera się na ścisłej wykładni językowej, co w ocenie organu odwoławczego, potwierdzone zostało w orzecznictwie sądów administracyjnych. Wskazany przepis stanowi o wydatkach na "budowę budynku". Jeżeli ustawodawca chciałby objąć "ulgą mieszkalną" również wydatki na rozbudowę, przebudowę i odbudowę, w wyniku których powstałby budynek wielorodzinny z przeznaczeniem znajdujących się w nim co najmniej pięciu lokali mieszkalnych na wynajem, to dałby temu wyraz przez stosowny zapis w tym przepisie. W ocenie organu II instancji w świetle zebranego materiału dowodowego oraz przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie była to budowa. Organ odwoławczy podkreśla, że w aktach sprawy znajdują się decyzja Starostwa Powiatowego z dnia [...] października 2000r., która zatwierdza projekt budowy i wydaje pozwolenie na budowę. Natomiast w projekcie budowlanym zatwierdzanym przez Starostwo, jako zadanie wskazano "projekt odbudowy i przebudowy kamienicy mieszkalno-usługowej na działce nr [...]. Również dziennik budowy DB3 nr [...] wydany [...] października 2000r. zawiera na okładce tytułowej w pozycji – nazwa i oznaczenie obiektu budowlanego – informację "Odbudowa i przebudowa kamienicy mieszkalno-usługowej...". W ocenie organu odwoławczego pozostawienie piwnic uniemożliwiło przyjęcie, iż obiekt został wniesiony od "podstaw" a co za tym idzie podatnicy nie mieli prawa do zastosowania ulgi z tytułu budowy budynku wielorodzinnego z mieszkaniami na wynajem. Nadto organ II instancji stwierdza, że nie można się zgodzić ze stanowiskiem podatników, że definicję "budowy" dla celów podatkowych zawierają przepisy prawa budowlanego, a w szczególności art.3 pkt.6 tej ustawy. Na powyższą decyzję skarżący małżonkowie wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w części dotyczącej odebrania skarżącym prawa odliczenia od dochodu ulgi podatkowej w kwocie 65.594,30 zł za rok 2001 i określenie zobowiązania podatkowego w kwocie 9.928,70 zł. Skarżący zarzucają zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego w szczególności art.26 ust.1 pkt.8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2000r. oraz naruszenie art.122, 194 i 240 § 4 Ordynacji podatkowej. Nadto skarżący wskazują na sprzeczność ustaleń stanu faktycznego z zebranym materiałem dowodowym. Wskazując na powyższe uchybienie skarżący wnieśli o uchylenie decyzji Izby Skarbowej oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Skarżący wskazali w uzasadnieniu, że aktem notarialnym z dnia [...] lutego 1997t. nabyli od Gminy nieruchomość zabudowaną budynkiem mieszkalnym o kubaturze 1840 m2 , przeznaczonym do rozbiórki i odtworzenia – mogącym stanowić odrębną nieruchomość, § 7 umowy zobowiązań skarżących do odbudowy budynku pod nadzorem Państwowej Służby Ochrony Zabytków. Wojewódzki Konserwator Zabytków w dniu [...] września 1999r. wydał postanowienie, w którym zaakceptował rozbiórkę pod warunkiem "zaprojektowania nowego obiektu i bezwzględnego zachowania piwnic". Wojewódzki Oddział Służby Ochrony Zabytków decyzją z dnia [...] marca 2000r. zezwolił na rozbiórkę budynku z zastrzeżeniem pozostawienia piwnic. W lutym 2000r. wykonana została inwentaryzacja budowlana. Jak wynika z rzutu piwnic, są to podziemne korytarze nie spełniające funkcji użytkowych, specyficzne dla całego Starego Miasta , do dzisiaj nie zbadane i nie wiadomo w jakich kierunkach prowadzące. Opracowany został nowy projekt budowlany, z którego wynika zmiana powierzchni zabudowy pierwotnej ze 167,3m2 na 204,6m2 , co wyraźnie wskazuje, iż musiały zostać wykonane nowe fundamenty. Decyzją z dnia [...] października Starostwo Powiatowe zatwierdziło projekt i wydało decyzję "pozwolenie na budowę". W dniu [...] sierpnia 2001r. wykonano ławy i ściany fundamentowe. W ocenie skarżących kategoryczne stwierdzenie organów podatkowych, że nie budowali oni kamienicy od postaw, co dyskwalifikuje ich jako podatników mogących skorzystać z możliwości wykorzystania ulgi, jest interpretacją niezgodną z art. 26 ust.1 pkt.8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ponieważ ustawodawca w wskazanym przepisie mówi o wydatkach na budowę a nie na budowę od podstaw. Nadto skarżący wskazują na pismo Starostwa Powiatowego z dnia [...] lipca 2004r., z którego wynika, iż w świetle art.3 pkt.6 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2003r., nr 207, poz.2016 z późn.zm.) wykonanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowa, rozbudowa, nadbudowa obiektu budowlanego – jest budową. Wynika to również z samej sentencji decyzji, która brzmi "zatwierdzam projekt budowlany i wydaję pozwolenie na budowę...". Skarżący wskazują, iż z zapisów znajdujących się w projekcie, nie ma w decyzji Starostwa Powiatowego z dnia [...] października 2000r., wyraźnie dotyczącej "inwestycji obejmującej budowę kamienicy mieszkalno-usługowej". Nadto od chwili sporządzenia projektu (czerwca 2000r.), do dnia rozpoczęcia robót (lipiec 2001r.) upłynął ponad rok i projekt w dużej części stał się nieaktualny. W ocenie skarżących organy nie podjęły żadnych działań niezbędnych w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Nie dokonano wizji lokalnej, sprawdzającej, czy rzeczywiście istnieją jakiekolwiek fragmenty rozebranego uprzednio budynku. Zebrane dowody to okładka tytułowa dziennika budowy, nie mająca żadnej wartości poznawczej ani faktycznej. Pozostawioną piwnicę a właściwie podziemne korytarze, bez znaczenia w sprawie, potraktowano jako piwnicę. Skarżący podnoszą, ze bez znaczenia okazał się fakt wybudowania pięciu nowych mieszkań na wynajem, a więc głównego celu, który przyświecał ustawodawcy, przyznającemu w związku z tym ulgę podatkową. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. Zgodnie z art.7 ust.13 ustawy z dnia 9 listopada 2000r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U nr.104, poz.1104 ze zm.) podatnikom, którzy przed dniem 1 stycznia 2001r. ponieśli wydatki na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z przeznaczeniem znajdujących się w nim lokali mieszkalnych na wynajem oraz wydatki na zakup działki pod budowę tego budynku i nabyli prawo do odliczeń na podstawie art.26 ust.1 pkt.8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2001r. i po tym dniu dokonali dalszych odliczeń wydatków na zakup tej działki lub udziału we współwłasności tej działki oraz na budowę tego budynku, przysługuje prawo odliczeń, na zasadach określonych w tej ustawie, wydatków poniesionych po 1 stycznia 2001r. do dnia 31 grudnia 2003r. Natomiast zgodnie z art. 26 ust.1 pkt.8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2000r. podstawę obniżenia podatku, z zastrzeżeniem art.24 ust.3 i art.28-30, stanowi dochód ustalony zgodnie z art. 9, art.24 ust.1 i 2 oraz ust.4-7 lub art.25, po odliczeniu kwot wydatków poniesionych w roku podatkowym na budowę własnego lub stanowiącego współwłasność budynku mieszkalnego wielorodzinnego z przeznaczeniem znajdujących się w nim co najmniej pięciu lokali mieszkalnych na wynajem oraz wydatków na zakup działki pod budowę tego budynku. Organy podatkowe odmawiając skarżącym prawa do dokonanych odliczeń stanęły na stanowisku, że tylko budowa od podstaw, budynku mieszkalnego wielorodzinnego z przeznaczeniem znajdujących się w nim co najmniej pięciu lokali mieszkalnych na wynajem, uprawnia do skorzystania z odliczeń W ich ocenie skarżący uzyskali w dniu [...] marca 2000r. od Starostwa Powiatowego pozwolenie na rozbiórkę budynku, następnie decyzją z dnia [...] października otrzymali pozwolenie na budowę inwestycji obejmującej budowę kamienicy mieszkalno-usługowej wraz z przyłączem wodno-kanalizacyjnym. Faktycznie zaś przedmiotowa inwestycja dotyczyła odbudowy, przebudowy i rozbudowy budynku, ponieważ zachowane zostały piwnice. Ustalony przez organy podatkowe stan faktyczny jest niepełny. Starostwo Powiatowe decyzją z dnia [...] marca 2000r.zatwierdziło projekt budowy wydało pozwolenie na rozbiórkę kamienicy. Wojewódzki Oddział Służby Ochrony Zabytków decyzją z dnia [...] marca 2000r. zezwolił na rozbiórkę budynku z bezwzględnym pozostawieniem piwnic. Z uzasadnienia decyzji wynika, że stan zachowania budynku grozi katastrofą budowlaną, ponadto obiekt (poza piwnicami) nie posiada cech zabytkowych kwalifikujących go do objęcia ochroną konserwatorską. Kamienica wielokrotnie przebudowywana, zatraciła pierwotny charakter, nie posiada także zabytkowego wystroju, ani wyposażenia. Następnie skarżący otrzymali decyzję Starostwa Powiatowego z dnia [...] października 2000r. zatwierdzającą projekt budowy i wydającą pozwolenie budowlane dotyczące inwestycji obejmującej budowę kamienicy mieszkalno-usługowej wraz z przyłączem wodno-kanalizacyjnym. W sprawie przedmiotem sporu jest kwestia czy zachowanie piwnic i wzniesienie niejako na nich, nowego obiektu jest budową domu mieszkalnego wielorodzinnego,, o którym mowa w art.26 ust.1 pkt.8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2000r. i tym samym czy skarżący mogli dokonać odliczeń z tego tytułu. Jak to już stwierdził Sąd ustalony przez organy podatkowe stan faktyczny jest niepełny. Skarżący podnieśli w skardze, iż inwentaryzacja budowlana z lutego 2000r. wykazała, iż przedmiotowa piwnica, to w rzeczywistości korytarze nie spełniające funkcji użytkowych, specyficzne dla całego Starego Miasta, do dzisiaj nie zbadane i nie wiadomo w jakich kierunkach prowadzące. Popierając to stanowisko skarżący przedłożyli na rozprawie w dniu 24 listopada 2005r. pismo Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków z dnia [...] grudnia 2004r., z którego wynika, że konieczność zachowania piwnic w trakcie budowy nowego obiektu, wynika z ich historycznego charakteru i wartości zabytkowych jakie posiadają piwnice całej "starówki". Nadto skarżący złożyli do akt sprawy oświadczenie projektanta inż. T.S. z dnia [...] lutego 2005r., który stwierdził, że zapis zawarty w projekcie budowlanym, opracowanym w czerwcu 2000r. dotyczącym nazwy zadania "projekt odbudowy i przebudowy" został zmieniony i zadanie nosi nazwę "budowa kamienicy mieszkalno-usługowej". Poprzednia nazwa nieprecyzyjna została przyjęta z aktu notarialnego Rep. A nr [...], który zobowiązywał skarżących do odbudowy budynku. W ocenie projektanta od czasu opracowania poprzedniego projektu uległ zmianie stan faktyczny a mianowicie: - inwestorzy otrzymali zgodę Konserwatora na rozbiórkę budynku i postanowienie na zaprojektowanie nowego obiektu; - Wojewódzki Oddział Służby Ochrony zabytków zezwolił na całkowitą rozbiórkę starego budynku, ponieważ groził on katastrofą; - pozwolenie na rozbiórkę wydało Starostwo. Projektantom trudno było przewidzieć zmiany jakie nastąpiły od roku 1997 do 2001r. (rozpoczęcie budowy). W ocenie Sądu powyższe okoliczności powinny być szczegółowo przeanalizowane przez organy podatkowe. Zgodnie bowiem z art.122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. nr 137, poz.926 ze zm.) w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie n niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Podniesione przez skarżących okoliczności nie zostały przez organy podatkowe wyjaśnione, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wadliwie ustalony w sprawie stan faktyczny miał w oczywisty sposób wpływ na ustalenie w zakresie prawa materialnego, będącego podstawą rozstrzygania w sprawie. Na marginesie Sąd pragnie wskazać, że zgodnie ze stanowiskiem Trybunału Konstytucyjnego wyrażonym w wyroku z dnia 7 czerwca 1999r. sygn.akt K 18/98 "szczególne potraktowanie działalności podatników, która prowadzić ma nie tylko do zaspokojenia ich własnych potrzeb mieszkaniowych, ale także do powstania nowych lokali mieszkalnych przeznaczonych do wynajęcia innym osobom, jest merytorycznie uzasadniona". Mając na uwadze powyższe oraz na podstawie art. 145 § 1 ust.1 lit.a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 152 , poz.1270 ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 wskazanej ustawy. Sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędzia WSA Dariusz Skupień Asesor WSA Barbara Rennert
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI