I SA/Go 52/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła solidarnej odpowiedzialności byłego członka zarządu spółki z o.o. za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT-4). Skarżący wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS), która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego (NUS) orzekającą o jego odpowiedzialności. Głównym zarzutem skargi było naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 165 § 4 Ordynacji podatkowej, który stanowi, że datą wszczęcia postępowania z urzędu jest dzień doręczenia stronie postanowienia o wszczęciu postępowania. Sąd administracyjny stwierdził, że NUS wydał dwa kluczowe postanowienia (o włączeniu dokumentów do akt i o możliwości wypowiedzenia się w sprawie materiału dowodowego) jeszcze przed formalnym wszczęciem postępowania, które nastąpiło z dniem doręczenia postanowienia o wszczęciu postępowania. W związku z tym, te postanowienia były bezskuteczne, a zebrany materiał dowodowy niepełny. Sąd uznał również, że naruszono zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 123 § 1 o.p.) oraz prawo do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów (art. 192, art. 200 § 1 o.p.), ponieważ siedmiodniowy termin na wypowiedzenie się został wyznaczony w postanowieniu wydanym przed wszczęciem postępowania, a skarżący dowiedział się o postępowaniu w Wigilię Bożego Narodzenia. Wobec tych naruszeń, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję DIAS oraz poprzedzającą ją decyzję NUS, uznając je za przedwcześnie wydane. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania nastąpiło na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWażne orzeczenie dotyczące prawidłowego wszczęcia postępowania podatkowego i zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu. Podkreśla znaczenie formalnych aspektów procedury administracyjnej.
Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia procedury przez organ podatkowy, a nie merytorycznej oceny odpowiedzialności podatkowej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy postanowienia organu podatkowego wydane przed formalnym wszczęciem postępowania podatkowego wywołują skutki prawne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postanowienia wydane przed datą wszczęcia postępowania podatkowego nie wywołują żadnych skutków prawnych, ponieważ przed wydaniem postanowienia o wszczęciu postępowania nie toczy się żadne postępowanie.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że datą wszczęcia postępowania z urzędu jest dzień doręczenia stronie postanowienia o wszczęciu postępowania (art. 165 § 4 o.p.). Czynności podjęte przed tą datą są bezskuteczne.
Czy naruszenie przepisów proceduralnych dotyczących wszczęcia postępowania i zapewnienia czynnego udziału strony miało istotny wpływ na wynik sprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, naruszenie przepisów proceduralnych, w tym wydanie kluczowych postanowień przed wszczęciem postępowania i brak zapewnienia stronie czynnego udziału, miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przedwczesne wydanie postanowień, wadliwe wyznaczenie terminu na wypowiedzenie się co do materiału dowodowego oraz brak zapewnienia czynnego udziału strony skutkowały tym, że materiał dowodowy był niepełny, a decyzja wydana została przedwcześnie, co uzasadnia jej uchylenie.
Czy były członek zarządu może być pociągnięty do solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, jeśli egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna, a członek zarządu nie wykazał braku winy lub nie wskazał mienia spółki?
Odpowiedź sądu
Sąd nie rozstrzygnął tej kwestii merytorycznie z uwagi na naruszenia proceduralne, ale organy podatkowe uznały przesłanki do odpowiedzialności za spełnione.
Uzasadnienie
Organy podatkowe uznały, że spółka nie posiadała majątku pozwalającego na zaspokojenie zaległości, a skarżący nie wykazał przesłanek wyłączających jego odpowiedzialność, w tym nie wskazał mienia spółki. Sąd administracyjny uchylił decyzje z przyczyn proceduralnych, co uniemożliwiło merytoryczne badanie tej kwestii.
Przepisy (26)
Główne
o.p. art. 116 § § 1 i 2
Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
o.p. art. 116 § § 1, § 2 i § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c)
Ustawa z dnia 29 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
o.p. art. 120
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 123 § § 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 165 § § 4
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 192
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 200 § § 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 216 § § 1
Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
o.p. art. 107 § § 1 i § 2 pkt 2 i 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 108 § § 1, § 2 pkt 3 § 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 233 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 226 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 229
Ustawa z dnia 29 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 12 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 134 § § 1
o.p. art. 11
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Określa dwa warunki implikujące złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości: niewykonywanie wymagalnych zobowiązań pieniężnych lub przekroczenie wartości majątku przez zobowiązania.
Ustawa z dnia 15 maja 2015 r. Prawo restrukturyzacyjne
u.p.u.n.
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przepisów proceduralnych dotyczących wszczęcia postępowania podatkowego. • Wydanie kluczowych postanowień organu pierwszej instancji przed formalnym wszczęciem postępowania. • Brak zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu i możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów.
Godne uwagi sformułowania
Czynności dokonywane przed datą wszczęcia postępowania podatkowego nie wywołują żadnych skutków prawnych. • Wszczęcie postępowania podatkowego jest zdarzeniem prawnym o wielkiej wadze formalnej i praktycznej. • Nie sposób zaaprobować działania organu I instancji, który w momencie wszczęcia postępowania, jednocześnie zawiadamia Skarżącego o możliwości zapoznania się z materiałami zgromadzonymi w sprawie.
Skład orzekający
Alina Rzepecka
sprawozdawca
Dariusz Skupień
przewodniczący
Jacek Niedzielski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ważne orzeczenie dotyczące prawidłowego wszczęcia postępowania podatkowego i zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu. Podkreśla znaczenie formalnych aspektów procedury administracyjnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia procedury przez organ podatkowy, a nie merytorycznej oceny odpowiedzialności podatkowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest przestrzeganie procedur przez organy administracji. Nawet jeśli merytoryczne podstawy do nałożenia odpowiedzialności wydają się istnieć, błędy formalne mogą doprowadzić do uchylenia decyzji.
“Błąd proceduralny organu podatkowego uchyla odpowiedzialność byłego członka zarządu.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.