I SA/Go 48/20

I SA/Go 48/20 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2020-06-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-01-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Anna Juszczyk - Wiśniewska /przewodniczący/
Dariusz Skupień /sprawozdawca/
Zbigniew Kruszewski
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I GSK 1367/20 - Wyrok NSA z 2024-05-24
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 549 art.60
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej,  zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr  814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008(1)
Dz.U. 2019 poz 2325
art.151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Juszczyk – Wiśniewska Sędziowie Sędzia WSA Dariusz Skupień (spr.) Asesor WSA Zbigniew Kruszewski Protokolant Starszy sekretarz sądowy Alicja Rakiej po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 czerwca 2020 r. sprawy ze skargi J.G. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2017 oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
J.G., reprezentowany przez pełnomocnika (powoływany dalej jako: skarżący, strona) wniósł skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa powoływanego dalej jako: organ odwoławczy, organ drugiej instancji, Dyrektor OR ARiMR) z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa [...] (powoływanego dalej jako: organ pierwszej instancji) z dnia [...] kwietnia 2019r. nr [...] odmawiającą skarżącemu przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, o które ubiegał się we wniosku o przyznanie płatności na rok 2017.
Z akt sprawy wynika następujący stan faktyczny.
W dniu 5 maja 2017 r., do Biura Powiatowego wpłynął wniosek skarżącego o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2017r., zadeklarował, iż ubiega się o płatności do wskazanych we wniosku działek rolnych o łącznym obszarze 32,19 ha. Działki te zadeklarowano do jednolitej płatności obszarowej - zwana dalej płatnością JPO, - płatności za zazielenienie PZZ, - płatności dodatkowej RDST.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. Kierownik BP ARiMR odmówił skarżącemu przyznania żądanych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2017 r. W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż w świetle okoliczności niniejszej sprawy wyodrębnionego gospodarstwa J.G. tj. wydzielenia
ze spółki R., spółki P. i T., oraz powołanie pozostałych spółek i podmiotów (osoby fizyczne) – wystąpiło w celu obejścia przepisów prawa tj. art. 11 ust. 1 rozporządzenia nr 1307/2013, a tym samym przyznanie wnioskowanej płatności byłoby sprzeczne z przepisami art. 4 ust.3 Rozporządzenia 2988/95.
Mając na uwadze rozdzielenie bazy produkcyjnej i rozparcelowanie jej na utworzone w tym celu podmioty (spółki kapitałowe oraz osoby fizyczne), organ I instancji zastosował konsekwencje wynikające z art. 60 Rozporządzenia nr 1306/2013.
Organ pierwszej instancji podkreślił, że w trakcie prowadzonego postępowania dokonano także sprawdzenia spółek z o.o.: R., P., T., R., T. prezesem zarządu tych spółek jest J.G. natomiast S.T. poprzez zależne od siebie spółki, które są udziałowcami tych spółek sprawuje nad nimi kontrolę. Kierownik BP ARiMR dokonał analizy ww. podmiotów oraz deklarowanych przez nie powierzchni a także dokumentów przedłożonych przez stronę w toku postępowania.
Organ wskazał również, że J.G. jest ponadto pełnomocnikiem członków swojej rodziny J.G. oraz Ł.G., którzy także złożyli wnioski o dopłaty. Podkreślił, że J.G. jest pełnomocnikiem lub reprezentantem 16 zarejestrowanych w ewidencji producentów podmiotów, wpływ na bezpośrednią działalność tych podmiotów mają J.G. i S.T. Organ ponadto podkreślił, że skarżący jako adres do doręczeń podał [...], taki sam adres wskazały kontrolowane przez J.G. i S.T. spółki.
Organ I instancji podał, że skarżący wydzierżawił od spółki T. grunty, zdaniem organu przeniesienia posiadania do tych gruntów miała na celu dopasowanie ich powierzchni do uzyskania dopłat obszarowych, ONW, i rolnośrodowiskowych w wysokości wyższej niż w przypadku realizacji samodzielnego wniosku złożonego przez spółkę T., której prezesem Zarządu jest skarżący.
Wszystkie ww. podmioty zawarły umowy najmu z R. Sp. z o.o., której Prezesem zarządu jest J.G. a współwłaścicielem posiadającym 670
z 680 udziałów jest S.T. Głównym zapisem tej umowy jest najem sprzętu rolniczego, umowę podpisał J.G. jako wynajmujący oraz najmujący. Nadto skarżący jak i pozostałe spółki oraz osoby fizyczne podpisały jednakowo brzmiącą umowę o współpracy ze spółką R. Sp. z o. o. której Prezesem zarządu oraz współwłaścicielem jest S.T.
Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie zarzucając organowi pierwszej instancji:
I. rażące naruszenie prawa materialnego w zakresie niewłaściwego zastosowania art. 2 lit a rozporządzenia Rady WE nr 73/2009 oraz art. 3 lit. H Rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005, art. 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1166/2008 w sprawie badań struktury gospodarstw rolnych i badania metod produkcji rolnej (...), art. 4 ust. 1 lit a rozporządzenia nr 1307/2013 art. 3 pkt 3 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności poprzez bezpodstawne przyjęcie,
że J.G. nie jest rolnikiem, beneficjentem ani producentem ani posiadaczem gospodarstwa rolnego,
II. rażące naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez:
1. niewłaściwe zastosowanie normy art. 7 i art. 8 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że skarżący nie ma prawa do przyznania płatności i nie spełnia wymogów
do przyznania takiej płatności;
2. niewłaściwe zastosowanie normy art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 2988/95 poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie iż skarżący podjął działanie skierowane
na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego,
3. niewłaściwe zastosowanie normy art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013 poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że skarżący stworzył sztuczne warunki w celu uzyskania korzyści, w sprzeczności z celami prawodawstwa rolnego,
4. rażące naruszenie prawa w zakresie w jakim organ przyjmuje, iż J.G. powinien wraz z innymi podmiotami być jednym gospodarstwem rolnym i otrzymać płatność PRŚ, ONW, płatności bezpośrednie w wysokościach uwzględniających limity powierzchniowe i liczbowe do przyznania płatności tj. niewłaściwe zastosowanie norm:
a) art. 18 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz rozwoju Obszarów Wiejskich,
b) § 2 Rozporządzenia ONW,
c) § 20 ust. 1 i 2 oraz §13a ust.1 Rozporządzenia PRŚ
d) § 6 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy w ramach działania "Inwestycje w rozwój obszarów leśnych i poprawę żywotności lasów" objętego Programem Rozwoju obszarów Wiejskich na lata 2014 - 2020.
e) art. 13, art. 15 ust. 2 ustawy o płatnościach w ramach wsparcia bezpośredniego
III. naruszenia prawa proceduralnego, formalnego poprzez naruszenie:
1. art. 3. art. 24 ust. 8 ustawy o płatnościach w ramach wsparcia bezpośredniego, poprzez niewłaściwe i nieterminowe przeprowadzenie postępowania, przedłużające się prowadzenie postępowania, nieudzielanie żadnych wyjaśnień o przyczynach przedłużającego się postępowania i wyjaśnień umożliwiających stronie czynny udział w sprawie, uniemożliwienie stronie wypowiedzenie się co do zebranych w sprawie materiałów dowodowych, uniemożliwienie przeprowadzenia za wnioskowanych przez stronę dowodów i realizacji przez stronę obowiązku ponoszenia ciężaru dowodowego w sprawie i prawa do skorzystania z przysługujących stronie wyjaśnień
i przedstawienia wniosków dowodowych;
2. art. 77 K.p.a. poprzez nienależyte zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego w sprawie,
3. art. 80 K.p.a. poprzez niewłaściwe (dowolne, niezgodne z prawem, bezprawne) dokonanie oceny całokształtu materiału dowodowego,
4. art. 10 K.p.a. poprzez uniemożliwienie stronie czynnego udziału w sprawie, niezawiadomienie o możliwości zapoznania się z materiałami i wypowiedzenia
w sprawie,
5. rażące naruszenie szeregu przepisów dotyczących zasad postępowania, w tym naczelnych zasad postępowania administracyjnego, takich jak:
a) zasada praworządności (art. 6 K.p.a.)
b) zasada prawdy obiektywnej oraz słusznego, interesu społecznego i interesu obywateli (art. 7 K.p.a.),
c) zasada pogłębiania zaufania obywateli do państwa (art. 8 K.p.a.),
d) art. 9 K.p.a. albowiem organ nie poinformował na żadnym etapie postępowania czego naprawdę dotyczy postępowanie, uniemożliwiając stronie podjęcie skutecznej obrony i złożenia wniosków dowodowych, nadto w kolejnych zawiadomieniach
o niezałatwieniu sprawy w terminie organ wskazywał na konieczność ustalenia powierzchni kwalifikowanej do płatności na działkach rolnych, przez co wprowadził stronę w błąd co do zakresu prowadzonego postępowania,
e) zasada zasadności przesłanek (art. 11 K.p.a.)
f) zasady rozstrzygnięcia wątpliwości na korzyść strony (art. 7a K.p.a.) - organ zastosował szeroko idące domniemania faktyczne bez przeprowadzenia dowodów, w oparciu o własne przypuszczenia i całkowitą i dowolną uznaniowość, a wszystkie nieudowodnione twierdzenia przyjął za dogmaty rozstrzygające wątpliwości
lub pomijając braki.
g) zasada szybkości i prostoty postępowania (art. 12 K.p.a.) albowiem postępowanie trwało 10 miesięcy licząc od dnia [...] marca 2018, kiedy miała być wydana w sprawie, a 17 miesięcy od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności.
Wobec podniesionych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie w całości decyzji organu pierwszej instancji i orzeczenie o przyznaniu wnioskowanych płatności, o które ubiegał się, zgodnie z wnioskiem z dnia [...] maja 2017 r., ewentualnie o uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
W piśmie z dnia [...] lipca 2019 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wezwał Spółkę do przedłożenia:
1. Dokumentów potwierdzających posiadanie przez skarżącego powierzchni magazynowych. Akt własności - w przypadku gdy skarżący jest właścicielem magazynów, ewentualnie umowa dzierżawy - jeśli w/w korzysta z nieruchomości należących do podmiotu zewnętrznego). W przypadku jeśli skarżący nie jest właścicielem nieruchomości w postaci magazynów uprzejmie proszę o przedłożenie dokumentów (umów, dokumentacji finansowo-księgowej) potwierdzających faktyczne korzystanie w roku 2017 z wyodrębnionych powierzchni magazynowych.
2. Z uwagi na rozbieżności w wyjaśnieniach Strony w kontekście przedłożonych materiałów dowodowych dotyczących wytworzonego w roku 2017 produktu, proszę
o wyjaśnienia jaki plon oraz w jakiej ilości został zebrany w roku 2017. W przypadku sprzedaży plonu z roku 2017 proszę o przedłożenie wszelkich dokumentów finansowych (faktur, umów itp.).
3. Pełnej dokumentacji (za wyjątkiem dokumentów dostarczonych w toku postępowania prowadzonego przez organ I instancji), dotyczącej środków produkcji, związanej z prowadzoną przez skarżącego w roku 2017 działalnością rolniczą (w tym w szczególności zakupu nasion, nawozów i środków ochrony roślin, materiałów eksploatacyjnych do obsługi maszyn rolniczych).
W odpowiedzi na powyższe Pełnomocnik złożyła pismo wyjaśniające z dnia [...].07.2019 r. i tak w zakresie:
pkt 1) Strona wskazała, iż nie jest właścicielem magazynów ani powierzchni magazynowych uzasadniając powyższe Strona wskazuje, iż sprzedawała płody rolne wprost z pola. Zatem nie było potrzeby posiadania magazynów, wynajmowania
ich ani kupowania. Ponadto Strona wskazała, iż wszelkie dokumenty zostały przekazane w trakcie trwającego postępowania; pkt 2) Strona wskazała, iż jest rolnikiem ryczałtowym i nie ma obowiązku prowadzenia dokumentacji potwierdzającej ilości zbiorów oraz przechowywania dokumentów finansowych potwierdzających zakupy czy sprzedaż. W sprawie sprzedaży innych plonów wszystko zostało precyzyjnie wyjaśnione w moim odwołaniu z dnia [...] maja 2019 r. wraz załącznikami. Dodatkowo Strona przedłożyła dowód na potrzeby postępowania: - protokół z nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników T. sp. z o.o. z dnia [...].12.2018 r" - porozumienie w sprawie rozwiązania umowy dzierżawy z dnia [...].12.2018 r., - protokół nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników R. sp. z o.o. z dnia [...].04.2018r.- porozumienie o rozwiązaniu umowy najmu z dnia [...].04.2018 r.,
- porozumienie o rozwiązaniu umowy ramowej współpracy z dnia [...].05.2018 r.
Do organu wpłynęło także oświadczenie S.T. z [...] maja 2019r., w którym wskazał, iż fakt prowadzenie przez niego wielu spółek nie potwierdza tezy o tym, iż tworzy spółki w celu pozyskania dopłat z ARiMR. Każda ze spółek tworzona jest jako podmiot, który ma przynieść zyski w przyszłości i nigdy w tym zakresie nie były tworzone sztuczne warunki celem pozyskania większych płatności z ARiMR.
S.T. dodał, iż przez wstrzymanie dopłat z ARiMR w spółkach powstały ogromne problemy z płatnością finansową, które zwiększyły straty.
Organ odwoławczy przesłuchał też w charakterze świadka J.G. oraz włączył do akt pisemne wyjaśnienia M.P.
Decyzją z dnia [...] listopada 2019 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Organ odwoławczy w uzasadnieniu podniósł, że na podstawie oceny całości materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie skarżącego uznał, iż J.G. i S.T. dokonali rozdrobnienia potencjału produkcyjnego na rzecz nowo powołanych podmiotów, w celu uzyskania płatności do gruntów rolnych w kwotach większych niż możliwe do uzyskania przez osoby kreujące sztuczne warunki w przypadku wnioskowania o dopłaty w ramach jednego gospodarstwa rolnego stanowiącego zorganizowaną całość gospodarczą. Organ odwoławczy - na potwierdzenie tezy dotyczącej faktu sztucznego podziału potencjału gruntów rolnych znajdujących się pod kontrolą S.T. oraz J.G., przedstawił mechanizm mający na celu zmaksymalizowanie wysokości otrzymanych płatności oraz uzyskać płatności do działek, do których na mocy przepisów szczególnych płatność nie zostałaby przyznana z powodu przekroczenia maksymalnej powierzchni do jakiej na mocy przepisów prawa przysługują płatności.
Kluczowe znaczenie w okolicznościach niniejszej sprawy jak wynika
ze zgromadzonego materiału oraz danych pozyskanych w wyniku użycia
w/w narzędzi zdaniem Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR ma fakt,
iż oprócz J.G. o płatność na rok 2017 wystąpił szereg podmiotów prawa handlowego związanych bezpośrednio bądź pośrednio (poprzez szereg kolejnych spółek kapitałowych) z osobami fizycznymi tj. J.G. oraz S.T. Wśród podmiotów tych wymienić należy: T. sp. z o.o., R. sp. z o.o., P., sp. z o. o J. sp. z o. o., T. sp. z o.o., P. sp. z o.o.. L. sp. z o.o. , T. sp. z o.o., D. sp. z o.o. oraz N.
sp. z o.o. (aktualnie Z. sp. z o.o.).
Dodatkowo J.G. jest pełnomocnikiem Ł.G. oraz J.G., które to osoby również złożyły wnioski o przyznanie płatności obszarowych na rok 2017, oraz w przypadku których działalność rolnicza opiera się na współpracy z podmiotami powiązanymi osobowo i kapitałowo z J.G. i S.T. Ponadto J.G. oraz S.T. wystąpili w roku 2017 o płatności indywidualnie, tj. jako osoby fizyczne. Zestawienie powyższych faktów przedstawiono w tabeli na stronie 19 - 21.
Organ odwoławczy stwierdził, iż osoby fizyczne tj. S.T. oraz J.G. - w roku 2017 występują jako: wspólnik, udziałowiec, prezes zarządu, prokurent etc. w 10 spółkach kapitałowych, które wystąpiły o przyznanie płatności na rok 2017. Oprócz powyższego w/w osoby (wraz z J.G. oraz Ł.G.) również wystąpiły o płatności na rok 2017 jako osoby fizyczne. Jak wskazuje suma zgłoszonych obszarów w roku 2017 w/w 10 spółek, w tym strona niniejszego postępowania, jak również wymienione osoby fizyczne tj. S.T., J.G. i Ł.G. wystąpili o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego do łącznej powierzchni 1.703,42 ha. Przedmiotowe grunty zostały zgłoszone przez poszczególne osoby prawne i fizyczne w ramach następujących rodzajów płatności:
1. J.G. - JPO, PZZ, RDST, ONW. PRŚ (PROW 2007 - 2013);
2. Z. sp. z o. o. - JPO, PZZ, RDST;
3. D. sp. /. o. o. - JPO, PZZ, RDST, PRST, ONW, PRSK ;
4. J. sp. z o. o. - JPO, PZZ, RDST, PSTR, ONW, PRŚ;
5. P. sp. z o. o. - JPO, PZZ, RDST, PSTR, ONW;
6. R. sp. z o. o. - JPO, PZZ, RDST, ONW. PRŚ;
7. T. sp. z o. o. - JPO, PZZ, RDST, PSTR, ONW, PRŚ;
8. T. sp. z o. o. - JPO, PZZ, RDSl, PSTR, ONW;
9. L. sp. z o. o. - JPO, PZZ, RDST;
10. T. sp. z o. o. - JPO, PZZ, RDST, ONW;
11. J.G. - JPO, PZZ, RDST, ONW, PRŚ;
12. Ł.G. - JPO, PZZ, RDST, PSTR oraz płatność dla młodego rolnika - MR, ONW, Rolnictwo ekologiczne RE;
13. J.G. - JPO, PZZ, RDST, PSTR, płatność MR;
14. S.T. - JPO, PZZ, RDST, PSTR, ONW, PRŚ;
Podkreślono, że w/w spółkach tylko S.T. oraz J.G. mają istotny wpływ na ich działalność. Nikt inny nie zasiada w zarządzie w/w spółek, jak również nikt inny nie posiada w nich bezpośrednio lub pośrednio istotnej części udziałów. Z analizy całokształtu zebranego materiału dowodowego wynika ponadto, że w przypadku osób fizycznych tj. J.G. i Ł.G. ich gospodarstwa pozostają w ścisłej zależności z osobami J.G. oraz S.T. Stwierdzono również, że J.G. także nie posiada gospodarstwa rolnego stanowiącego zorganizowaną i niezależną całość gospodarczą.
W ocenie organu odwoławczego J.G. oraz S.T. w sposób sztuczny dokonali multiplikacji podmiotów, w celu obejścia limitów kwotowych płatności obszarowych przysługujących jednego gospodarstwu rolnemu.
Z akt sprawy wynika, iż w/w spółki kapitałowe zarządzane są w niemal identyczny sposób. Mają tych samych kontrahentów, z którymi zawierane
są operacje kupna środków produkcji i sprzedaży płodów rolnych, tych samych doradców rolnych, oraz księgowość zlecaną do tego samego miejsca. Poza spółką R. sp. z o.o. niemal wszystkie wymienione nowo utworzone spółki nie posiadają jakiejkolwiek infrastruktury służącej do prowadzenia działalności rolniczej tj. maszyn, urządzeń, magazynów przechowalniczych, środków transportu, a wszystkie zabiegi i usługi są zlecane do tych samych podmiotów (w tym podmiotów powiązanych z S.T. i J.G.). Analogicznie działalność rolnicza prowadzona jest w przypadku w/w 4 osób fizycznych występujących o dopłaty, w tym przez Stronę niniejszego postępowania.
Mając powyższe na uwadze, wymienione wyżej podmioty należy traktować jako jeden organizm gospodarczy, tj. jako jedno gospodarstwo rolne zarządzane przez J.G. i S.T.
Organ odwoławczy stwierdził, że nie kwestionuje faktu, iż każda z 10 w/w wymienionych spółek kapitałowych posiada odrębny byt prawny. Jednakże
nie oznacza to - pomimo posiadania tytułów prawnych do działek gruntu rolnego (deklarowanych we wnioskach o przyznanie płatności) - że można im przypisać status gospodarstwa rolnego stanowiącego zorganizowaną całość gospodarczą. Działalność tych spółek zdecydowanie nie wpisuje się w założenia wynikające
z przywołanych definicji. S.T. oraz J.G. sukcesywnie od roku 2013 powoływali do życia nowe podmioty gospodarcze, które stawały się formalnymi posiadaczami działek gruntu rolnego, a to - w ocenie organu odwoławczego - realizowane było w celu ominięcia limitów kwotowych przysługujących jednemu gospodarstwu rolnemu. Tym samym jest to postępowanie wbrew regulacji określonej w art. 11 ust. 4 rozporządzenia nr 1307/2103, zgodnie z treścią, którego nie zapewnia się korzyści polegającej na uniknięciu zmniejszenia płatności rolnikom, w przypadku których stwierdzono, że w sztuczny sposób stworzyli - po dniu 18 października 2011 r. - warunki, które pozwalają im uniknąć skutków wynikających z niniejszego artykułu. W odniesieniu do poszczególnych podmiotów organ odwoławczy wskazał w dalszej części uzasadnienia decyzji, okoliczności, które w jego ocenie potwierdzają tezę, że podział ziemi będącej w dyspozycji S.T. i J.G. ma sztuczny charakter, zrealizowany w celu osiągnięcia korzyści z tytułu uzyskiwania zwiększonych dopłat obszarowych, poprzez powołane do tego celu podmioty.
W kontekście powyższego zdaniem organu odwoławczego w okolicznościach niniejszej sprawy spółka R. sp. z o. o. ma kluczowe znaczenie. Wskazać bowiem należy, iż R. sp. z o.o. została zarejestrowana w KRS w dniu [...] sierpnia 2002 r. Z bilansu spółki R. sp. z o.o. sporządzonego na dzień [...] grudnia 2017 r. wynika, że w ramach rzeczowych aktywów trwałych spółka ta posiada aktywa zapisane pod pozycjami: grunty; budynki, lokale, prawa do lokali i obiekty inżynierii lądowej i wodnej; urządzenia techniczne i maszyny; środki transportu, inne środki trwałe. Jak wynika z systemu (o którym mowa w art. 9a Ustawy BP) wnioski obszarowe są składane przez tę spółkę od roku 2007. Organ w tabeli na stronie 24 przedstawił sumaryczną powierzchnie działek rolnych deklarowanych przez R. w latach 2007 – 2017, wynika z niej, że w 2007r., powierzchnia deklarowana wynosiła 878,67 ha natomiast w 2017r., 101,81 ha.
Organ odwoławczy stwierdził, że od roku 2013 nastąpił znaczący spadek powierzchni zgłaszanej do płatności obszarowych przez spółkę R. sp. z o.o. W kontekście powyższego zauważył, iż w dniu [...] maja 2013r. zarejestrowano spółkę T. sp. z o.o., natomiast [...] października 2014r. zarejestrowano podmiot P. sp. z .o.o., które na podstawie art. 529 § 1 ust. 4 Kodeksu spółek handlowych powstały z podziału R. sp. z o.o. Zarówno w spółce T., jak również w spółce P., funkcję prezesa zarządu pełni J.G. Natomiast udziałowcem w/w spółek, poprzez inne spółki kapitałowe, jest S.T. Wyjątkowo istotne znaczenie w przypadku wydzielenia dwóch w/w spółek ma fakt, iż jak wynika z planu podziału z dnia
[...] października 2013 r. spółki R. sp. z o. o., w ramach podziału składników majątku do P. sp. z o.o. przeniesiono jedynie grunty - natomiast pozostałe składniki tj. budynki lokale, urządzenia techniczne i maszyny, środki transportu i inne środki trwale pozostały w spółce R. sp. z o. o. Jak wynika z bilansu T. sp. z o.o. sporządzonego na dzień [...] grudnia 2017 r., spółka ta w zakresie rzeczowych aktywów trwałych również posiada jedynie grunty. Taka forma podziału spółki R. sp. z o.o. potwierdza w ocenie organu odwoławczego tezę, iż chodziło jedynie o rozdrobnienie areału gruntów pozostających w zasobach w/w spółki, w celu uzyskiwania wyższych płatności poprzez spółki nowo zawiązane, a które nadal kierowane były przez zarząd i udziałowców spółki dzielonej. Jednocześnie wskazać należy, iż S.T.od roku 2004 do roku 2013 posiadał całościowy udział w spółce R. Sp. z o.o. (obecnie K. sp. z o.o. w likwidacji). Zgodnie z informacjami przekazanymi przez Stronę (vide: pismo odwoławcze, zeznania J.G. z dnia [...] sierpnia 2019 r.) w wyniku wyrządzenia szkód majątkowych w spółce R. podjęto decyzję o jej podziale. W związku z powyższym, w roku 2013 ze spółki R. wydzielono w trybie art. 529 §1 pkt. 4 Kodeksu spółek handlowych cztery podmioty, tj.: J. sp. z o.o., B. Sp. z o.o., D. sp. z o.o.; M. Sp. z o.o. ( Uchwala Nr [...] Zgromadzenia Wspólników R. sp. z o.o. - akt notarialny [...]
z dnia [...] marca 2013). Spółka J. została zarejestrowana w KRS dnia [...] maja 2013 r. Z bilansu spółki J. sporządzonego za rok 2013 (pozyskany
z publicznego rejestru KRS, za pośrednictwem Lex Informator Prawno Gospodarczy) wynika, że w ramach rzeczowych aktywów trwałych spółka posiada grunty i aktywa zapisane pod pozycją budynki, lokale i obiekty inżynierii lądowej i wodnej.
Z przedłożonego przez Stronę bilansu spółki J. sporządzonego na dzień
[...] grudnia 2017r., wynika również, że w ramach rzeczowych. aktywów trwałych spółka posiada grunty oraz składniki ujęte w pozycji: budynki, lokale, prawa do lokali
i obiekty inżynierii lądowej i wodnej,
Natomiast z bilansów spółek B., D., M. sporządzonych za rok 2013 (pozyskanych z publicznego rejestru KRS, za pośrednictwem Lex Informator Prawno Gospodarczy) wynika, że w ramach aktywów żadna z nich nie posiadała gruntów. Zgodnie z informacjami przekazanymi przez Stronę (vide: pismo odwoławcze) udziały w spółkach B., D., M. zostały sprzedane podmiotom zewnętrznym. Przy czym, jak ustalono na postawie danych znajdujących się w KRS, w pierwszej kolejności udziały w spółkach B., D., M. w roku 2013 zostały sprzedane do podmiotów powiązanych kapitałowo ze S.T., tj. odpowiednio do spółek D. sp. z. o.o.. D. sp. z o.o., F. Sp. z o.o. Ostatecznie w roku 2014 udziały w spółkach B., D., M. zostały przeniesione na rzecz podmiotu CO: B. sp. z o.o.
W aspekcie w/w okoliczności należy również wskazać, iż w zbliżonym czasie powołano nowy podmiot tj. T. Sp. z o.o., która została zarejestrowana w KRS
w dniu [...] kwietnia 2013 r. Prezesem spółki T. jest J.G., a udziały
w spółce przypadają spółkom R. sp. z o.o. i K. sp. o.o. Zarówno w spółce R. jak również w spółce K. 99 na 100 udziałów przypada S.T. Z akt sprawy wynika, iż spółka T. w dniu [...].06.2013 r. nabyła od R., na mocy aktu notarialnego [...], ok. 301 ha gruntów a kwotę opiewającą na wartość 7 527 250 zł, tj. działki nr [...].
Ostatecznie, jak wynika z danych zawartych w publicznym rejestrze KRS, S.T. w roku 2013 sprzedał udziały w spółce R. na rzecz podmiotu E. sp. z o.o. Obecnie spółka R. działa pod nazwą K. Sp. z o.o. i znajduje się w stanie likwidacji,
Podsumowując powyższe ustalenia organ zauważył, że S.T. zaplanował wyzbycie się udziałów w spółce R. przy jednoczesnym przejęciu
jej aktywów poprzez spółki których jest udziałowcem. W okolicznościach niniejszej sprawy istotnym pozostaje fakt, że poprzez spółki których jest udziałowcem S.T. przejął prawa własności do gruntów. Część gruntów zostało przeniesione na spółkę J. a część gruntów zostało przeniesione na spółkę T. Natomiast pozostałe wydzielone spółki, tj. B., D., M., nie posiadające w ramach aktywów gruntów rolniczych, zostały ostatecznie sprzedane podmiotowi trzeciemu.
W ocenie organu odwoławczego powyższe a dot. spółki R. były jednym z etapów mechanizmu multiplikacji podmiotów, którymi przypisywano ziemię
z majątku S.T., oraz ze spółek których, był lub jest udziałowcem,
tj. R. i R. Uzupełniając informacje dotyczące spółki T. należy wskazać, iż podmiot ten rozpoczął składanie wniosków o przyznanie płatności obszarowych od roku 2017, w którym do płatności obszarowych zadeklarowano powierzchnię 199,59 ha. Z bilansu T. Sp. z o.o. sporządzonego na dzień [...] grudnia 2016 wynika, iż w ramach rzeczowych aktywów trwałych spółka ta posiada jedynie grunty, które nabyła na mocy w/w aktu notarialnego [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. od podmiotu R. Sp. z o.o.
Podkreślenia wymaga, iż w kolejnych miesiącach i latach utworzone zostały kolejne spółki. Z analizy spółek T., J., D., L., T., P. i Z, wynika, że za wyjątkiem spółki J., wszystkie podmioty w ramach rzeczowych aktywów trwałych posiadają jedynie grunty. Z przedłożonych organowi bilansów wynika, że w/w spółki poza gruntami (za wyjątkiem spółki J. posiadającej budynki) nie posiadają jakiejkolwiek infrastruktury służącej do prowadzenia działalności rolniczej (budynki inwentarskie, magazyny przechowalnicze, maszyny i urządzenia, środki transportu).
Zauważyć ponadto należy, iż część w/w spółek została utworzona niemal
w tym samym czasie (D., L., T.), a w przypadku spółek L. i D. w tym samym dniu sporządzone zostały akty notarialne dotyczące zakupu ziemi. Biorąc pod uwagę powyższe oraz fakt, iż w/w spółki zarządzane są w podobny sposób (o czym również mowa poniżej) stwierdzić należy, iż zostały one utworzone
w celu formalnego przypisania im ziemi rozdzielonej przez udziałowców R.
i R. (S.T. i J.G.) w wyniku czego możliwe stało się aplikowanie o dopłat obszarowe w wyższej wysokości, poprzez ominięcie przepisów ustanawiających limity kwotowe i powierzchniowe obowiązujące dla pojedynczego gospodarstwa.
Odnosząc się do osób fizycznych tj. również Strony niniejszego postępowania wskazać potrzeba, iż: J.G. w odniesieniu do działek zadeklarowanych w złożonym wniosku z dokumentów przedłożonych przez Stronę wynika, że w przypadku działek ewidencyjnych nr [...], w dniu [...] marca 2014 r. zawarł umowę dzierżawy (w aktach sprawy), na mocy której wydzierżawił od spółki T. działki rolne o łącznej powierzchni 31,19 ha. Jednocześnie co wynika z danych aplikacji Zintegrowanego Systemu Zarządzania i Kontroli (ZSZIK) prowadzonej przez ARiMR, w Jatach 2013-2016 o płatności do dziatek ewidencyjnych ubiegał się następujący podmiot:
- działka ewidencyjna nr [...] deklarowana była: - w roku 2013 działka deklarowana była przez K. Sp. z o.o. - w latach 2014-2017 działka deklarowana była przez J.G.;
- działka ewidencyjna nr [...] deklarowana była: - w roku 2013 działka deklarowana była przez K. Sp. z o. o., - w latach 2014-2017 działka deklarowana była przez J.G.;
- działka ewidencyjna nr [...] deklarowana była: - w roku 2013 działka deklarowana była przez K. Sp. z o. o., - w latach 2014-2017 działka deklarowana była przez J.G.;
- działka ewidencyjna nr [...] deklarowana była: - w latach 2014-2017 działka deklarowana była przez J.G.
W imieniu spółki T., której prezesem zarządu jest J.G., umowa dzierżawy została podpisana przez ustanowionego na tę okoliczność pełnomocnika w osobie M.P.- który jak wynika z akt sprawy jest osobą doradzającą tak w gospodarstwie J.G., jak i innych, powiązanych ze Stroną spółek czy też osób fizycznych ( J.G., Ł.G.). Natomiast w przypadku działki ewidencyjnej nr [...], zgłaszanej do płatności jak wynika z akt sprawy Strona do w/w działki ewidencyjnej nabyła prawa na podstawie aktu notarialnego [...] Jak wynika z danych pozyskanych z systemu, o którym mowa w art. 2 Ustawy EP J.G. rozpoczął składanie wniosków o przyznanie płatności obszarowych od roku 2014. Jak wynika z dokumentów zgromadzonych oraz składanych wyjaśnień postępowania prowadzonego w sprawie wniosku J.G., osoba ta nie posiada żadnej infrastruktury rolniczej, w tym magazynów przechowalniczych, maszyn urządzeń i środków transportu. Wszystkie usługi agrotechniczne zlecane są osobom/podmiotom trzecim.
Dalej organ odwoławczy podkreślił, że P. Sp. z o.o., T. Sp. z o.o., T. Sp. z o.o., J. Sp. z o.o., D. Sp. z o.o., L. Sp. z o.o., T. Sp. z o.o., P. Sp. z o.o., Z. Sp. z o.o., a także J.G., J.G., Ł.G., nie posiadają kadry pracowniczej oraz niezbędnej infrastruktury do prowadzenia działalności rolniczej, wymusiło to konieczność korzystania przez te podmioty z usług świadczonych przez podmioty trzecie. W wyniku analizy zgromadzonego materiału dowodowego ustalono, iż w/w spółki kapitałowe oraz osoby fizyczne zawarły jednobrzmiące umowy na świadczenie usług rolniczych z podmiotami R. Sp. z o.o, oraz R. Sp. z o.o.
Działalność spółek R. sp. z o. o., oraz R. sp. z o. o. również pozostaje w gestii: S.T. i J.G. Księgowość spółek zlecona jest do spółki macierzystej R. Podobna sytuacja występuje w przypadku pozostałych nowo zawiązanych podmiotów tj. spółek L. sp. z o.o., T. sp. z o.o., T. sp. z o.o., P. sp. z o.o., Z. sp. z o.o.,
a także w przypadku J.G., J.G. i Ł.G., którym to spółkom i osobom przypisano jedynie grunty zgłaszane do dopłat. Jednak wymienione osoby prawne i fizyczne, zdaniem organu odwoławczego, nie prowadzą odrębnych gospodarstw rolnych stanowiących zorganizowaną całość gospodarczą.
Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR na etapie postępowania odwoławczego dokonał również analizy siedzib podmiotów oraz osób fizycznych składających wnioski o płatności na rok 2017, a powiązanych
z osobami S.T. i J.G. oraz adresów do korespondencji, jakie osoby reprezentujące przedmiotowe spółki i osoby fizyczne podały rejestrując się w ARiMR jako producenci rolni. Wszystkie podmioty posiadały jeden adres do korespondencji [...], ponadto wszystkie spółki prawa handlowego wskazywały to miejsce jako siedzibę.
Dalej organ odwoławczy podkreślił, że wszystkie te działania odbywają się
w ścisłym porozumieniu pomiędzy J.G. i S.T., którzy swobodnie (w zależności od potrzeb, o czym mowa również w dalszej części niniejszej decyzji) rozdzielają ziemię na rzecz zmultiplikowanych podmiotów, w celu zmaksymalizowania możliwych do uzyskania środków finansowych w ramach dopłat obszarowych dystrybuowanych przez ARiMR.
Nowo powstałe podmioty nie stanowią gospodarstw rolnych stanowiących zorganizowaną całość gospodarczą, gdyż nie posiadają niezbędnej do tego kadry pracowniczej oraz infrastruktury, a ich działalność opiera się na zlecania wszystkich wymaganych usług podmiotom zewnętrznym (którymi w znacznej mierze są spółki powiązane kapitałowo i osobowo z S.T. i J.G.).
Organ zwrócił uwagę, że J.G. dnia [...] marca 2014 r. zawarł
ze spółką T. Sp. z o.o.(w której pełni jednocześnie funkcję Prezesa Zarządu) umowę dzierżawy, której przedmiotem jest 31,19 gruntów rolnych (położonych
w Pietrzykowicach). W § 5 w/w umowy zapisano, iż stawka czynszu wynosi 200 zł
za każdy hektar dzierżawy za każdy rok kalendarzowy. Istotne, iż dzierżawa
w przypadku w przypadku działki ewidencyjnej nr [...] dotyczyła 21,33 ha jednak
do płatności w roku 2014 Strona zgłosiła 98,30 ha tj. 76,97 ha więcej niż zostało wskazane w umowie dzierżawy wydruk z (Zintegrowanego Systemu Zarządzania
i Kontroli w akiach sprawy).
W związku z powyższym zdaniem Organu II instancji w/w umowy potwierdzają fikcję działalności zmultiplikowanych podmiotów. Jak już wskazano w roku 2013 zarejestrowano spółkę T. Sp. z o.o., która następnie nabyła ziemię od podmiotu R., którą jednakże następnie wydzierżawia J.G. Wszystkie te działania odbywają się w ścisłym porozumieniu pomiędzy J.G. i S.T., którzy swobodnie w zależności od potrzeb, rozdzielają ziemię na rzecz zmultiplikowanych podmiotów, w celu zmaksymalizowania możliwych do uzyskania środków finansowych w ramach dopłat obszarowych dystrybuowanych przez ARiMR. Jaskrawym przykładem braku odrębności zmultiplikowanych podmiotów jest fakt, iż J.G. podpisał umowę najmu z dnia [...] stycznia 2017 r. w imieniu obu stron umowy.
W świetle powyższego Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR
wskazuje, iż kwestia rzeczywistego, a nie jedynie formalnoprawnego bytu jako beneficjenta płatności powinna być oceniana w powiązaniu z ustaleniami co do ewentualnego pozostałego zakresu jej działalności, co obrazować może np. sprawozdawczość finansowa tego podmiotu lub inne dokumenty wskazujące na prowadzenie działalności rolniczej np. umowy zawarte z rolnikami, Mając na względzie powyższe organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 3 ust. 3 Ustawy strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Uwzględniając clou przytoczonego przepisu prawa organ odwoławczy wskazał, iż Strona - celem uwiarygodnienia sposobu funkcjonowania - wniosła do akt sprawy szereg dokumentów, które swoim zakresem ukazują szereg niespójności wskazujących na swobodne przekazywanie między tymi podmiotami środków produkcji (nasion, nawozów), płodów rolnych, fakturowania przez powiązane podmioty sprzedaży produktów, które nie mogły być wyprodukowane przez Stronę, fakturowania usług przez podmioty zewnętrzne, które to usługi w rzeczywistości nie mogły mieć miejsca w przypadku podmiotów widniejących na fakturze. Jedną z wielu takich niespójności jest fakt, iż skarżący zadeklarował, iż jedyną uprawą jaką prowadzi w gospodarstwie jest proso na powierzchni 32,19 ha, potwierdza to Certyfikat wydany podmiotowi nr [...].
Odnosząc się do produktu wyprodukowanego, w gospodarstwie tj. prosa Strona w zależności od dnia składania wyjaśnień wskazuje wielokrotnie inny tonaż i tak: - w wyjaśnieniach z dnia [...] lipca 2019 r. strona wskazała, iż w 2017 roku zostało zebrane 15 ton prosa - w wyjaśnieniach z dnia [...] października 2018 r., strona wskazała, iż w 2017 roku zostało zebrane 23 tony prosa. W kontekście wytwarzanych produktów nadmienić należy, iż skarżący dostarczył faktury wystawione Firmie F. sp. z o.o., które - oprócz dwóch dokumentów dotyczą produktów nie wytworzonych w gospodarstwie co wynika bezpośrednio z danych zawartych we wniosku : - zakup nasion kukurydzy 63 js,- zakup nasion łubinu 2 tony; - zakup nasion facelii błękitnej 0,13 tony. Sprzedaż łubinu 25,74 tony, sprzedaż kukurydzy 26,42 tony, sprzedaż kukurydzy 26,02 tony, sprzedaż łubinu 25,52 tony na sprzedaż prosa 10 ton spółce T.
W kontekście wyżej wskazanych dokumentów dotyczących sprzedaży kupna produktów w złożonym odwołaniu Pełnomocnik Strony wyjaśnił, po pierwsze "iż do wszystkich wymienionych przez organ faktur zakupowych na materiał siewny, oraz nawozy zostały wystawione korekty faktur (...)" oraz "pomimo zapisów w umowie na sprzedaż kukurydzy oraz łubinu wąskolistnego, że będzie ona dotyczyła płodów rolnych zebranych w związku z tym Strony uzgodniły, że kupujący odbierze plony zebrane w roku 2016 przypadku kukurydzy i łubinu i 2015 ( w przypadku łubinu) jeżeli zostaną spełnione wymagania jakościowe co do produktu. Uzgodnienia te były spowodowane tym, że" Pan J. nie uprawiał roku 2017 kukurydzy i łubinu".
Jednakże organ odwoławczy nie dał wiary w/w oświadczeniom albowiem Strona
w wyjaśnieniach wskazała, że "nie dysponuje żadnym zapleczem magazynowym, gdyż nie miałem takich potrzeb. Zawsze moje umowy sprzedaży były powiązane
z koniecznością zadbania o towar pozyskany " (vide - protokół przesłuchania świadka z dnia [...] września 2019 r. odp. na 10 pytanie). W związku z powyższym wyjaśnienia składane przez Stronę wykluczają się wzajemnie z jednej bowiem strony skarżący wskazuje, iż w 2017 roku sprzeda produkty wytworzone w latach wcześniejszych natomiast w następnie w innych wyjaśnieniach wskazuje, iż umowy sprzedaży były powiązane z koniecznością zadbania o towar pozyskany przez tych którzy te usługi wykonywali. W kontekście powyższych wyjaśnień organ wskazał na dowód który Strona przedłożyła jako wyjaśnienia w dniu [...] kwietnia 2018 r. tj. " Umowa przechowania nr [...]" z której wprost wynika, iż wyjaśnienia Strony w zakresie braku magazynów oraz dbania o pozyskany towar przez firmy wykonujące zlecenia są niewiarygodne. Umowa ta bowiem została zawarta pomiędzy J.G. - Przechowawcom, a Firmą F. sp. z o.o. (jednym z głównych wykonawców jak wynika z faktur usług w gospodarstwie skarżącego). Podkreślenia wymaga też fakt iż wbrew zapewnieniom skarżącego w wyjaśnieniach składanych w trakcie postępowania z § 3 w/w umowy wprost wynika "Miejscem przechowywania będzie miejscowość [...] w magazynach Przechowawcy ". Odnosząc się do zeznań Strony jakoby nie posiada magazynów w gospodarstwie gdyż ich nie potrzebuje należy wskazać, iż proso zebrane w gospodarstwie zostało: - sprzedane T. sp. z o.o. [...] stycznia 2018 r. data dostawy [...] stycznia 2018 r., (10 ton), - przekazane J. P. w dniu [...] listopada 2017 r. na podstawie zawartej umowy z dnia [...] listopada 2017 r. (10 ton), - przekazane (synowi) Ł.G. w dniu [...] maja 2018 r. na podstawie zawartej umowy (3 tony). W ocenie organu nie było by w tym nic dziwnego gdyby nie wyjaśnienia składane przez Stronę, która za każdym razem stoi na stanowisku, iż nie posiada magazynów, a plony zabierają wykonawcy. Co więcej z przedłożonego rejestru działalności rolnośrodowiskowej wynika, że zbiór prosa na zadeklarowanych działkach odbywał się [...] września 2017 r., a sprzedaż czy też przekazania odbywały się minimum 2 miesiące po zbiorze, a w przypadku przekazania w czasie od 4 do 8 miesięcy od zbioru. Tym samym zdaniem Organu II instancji Strona korzysta z magazynów znajdujących się w [...] - gdzie swoje budynki ma R. spółka R. - bez specjalnych ograniczeń czasowych.
Ponadto organ odwoławczy na stronach 40 - 41 zaskarżonej decyzji wskazał,
że z przedłożonych dokumentów wynika, że Firma F. zakupiła kukurydzę
w ilości 29,38 tony kukurydzy oraz 50 ton łubinu ze zbioru z roku 2017
z magazynów [...] . W zeznaniu z dnia [...] sierpnia 2019 r. J.G. wskazał, że spółka T. - od której wydzierżawił grunty, a w której jest Prezesem Zarządu - ma wydzierżawiony magazyn w miejscowości [...] o powierzchni 2522 m2. Przeprowadził także analizę faktur dotyczących zakupów materiału siewnego lub nawozów stwierdzając, że J.G. i S.T. w sposób całkowicie i swobodny dokonują operacji pomiędzy powiązanymi podmiotami, polegających na swobodnym wymienianiu się środkami produkcji oraz płodami rolnymi, oraz w swobodny sposób decydują o przepływach finansowych między tymi podmiotami. Wszystkie te operacje przeprowadzane są albo pomiędzy podmiotami powiązanymi albo w ramach zamkniętego kręgu kontrahentów (Firma F. Sp. z o.o., A.). Innymi słowy, z racji pełnionych funkcji tylko S.T. oraz J.G. mają realny wpływ na działalność powiązanych podmiotów, tj. w szczególności na to: do którego podmiotu przypisać formalnie poszczególne działki gruntu rolnego, kto ma wykonywać zabiegi agrotechniczne w tych podmiotach, dokąd ma być skierowana sprzedaż płodów rolnych oraz zakupione paliwo nawozy i nasiona. Część tych operacji wykonywana jest pomiędzy powiązanymi podmiotami, a część w relacji powiązany podmiot - zamknięty krąg kontrahentów. Organ odwoławczy stwierdził, że mamy do czynienia z jednym organizmem gospodarczym, w ramach którego grunty rolne zostały sztucznie rozpisane na zmultiplikowane podmioty. Natomiast infrastruktura techniczna oraz kadra pracownicza pozostała przy spółce macierzystej R. jak również w spółce powiązanej R. Kierownictwo tegoż organizmu tworzą S.T. oraz J.G., którzy są jednocześnie posiadaczami (także pośrednio) udziałów spółki macierzystej R., z których wydzielono T. i P., oraz udziałowcami pozostałych nowo utworzonych spółek. Wszystkie spółki mają to samo kierownictwo, a za wyjątkiem Z. Sp. z o.o. wszystkie spółki mają tę samą siedzibę [...], a ponieważ nowo powstałe podmioty nie posiadają własnej infrastruktury i kadry pracowniczej, zawarły stosowne umowy na wykonywanie działań agrotechnicznych ze spółkami R. i R., kierowanymi również przez S.T. oraz J.G.
Organ odwoławczy przypomniał, iż świetle obowiązujących przepisów prawa gospodarstwo rolne oznacza oddzielną jednostkę, zarówno pod względem technicznym, jak i ekonomicznym, która posiada własne kierownictwo i która prowadzi działalność gospodarczą w rolnictwie (...) Opisany powyżej stan faktyczny stwierdzony w przypadku podmiotów wydzielonych ze spółek: R. i R. tj. T. sp. z o.o., P. sp. z o.o. i J. sp. z o.o. oraz w przypadku nowo powstałych spółek: D., L., T., T., P., Z., jak również w przypadku Ł.G., J.G., J.G. (składających wnioski jako osoby fizyczne), jednoznacznie w ocenie organu odwoławczego wyklucza nadanie tym podmiotom statusu odrębnego gospodarstwa rolnego, którego definicję przywołano powyżej. Organ ponadto wskazał, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowana jest teza, że prowadzenie działalności rolniczej w formie spółki cywilnej czy spółki kapitałowej, nie może stanowić uzasadnienia dla obchodzenia przepisów prawa, regulujących przyznawanie wsparcia producentom rolnym. Za takie może zostać uznane działanie polegające na zawieraniu, przez te same osoby (nawet w różnych konfiguracjach), wielu umów spółek cywilnych, czy kapitałowych i zgłaszanie przez tak utworzone podmioty wniosków o wsparcie (płatności). Swoiste "multiplikowanie" spółek stanowi działanie nastawione na uzyskanie pomocy (płatności) w wyższej niż dopuszczalna kwota.
Zdaniem Dyrektora OR ARiMR w sprawie stwierdzono stworzenie sztucznych warunków przez beneficjenta albowiem udowodniono łącznie występowanie elementu obiektywnego i subiektywnego.
Organ odwoławczy podkreślił, iż zmieniająca się sytuacja rynkowa czy pogarszająca się opłacalność produkcji rolniczej są w dużym stopniu rekompensowane przez płatności obszarowe przyznawane producentom rolnym. Zatem niska dochodowość produkcji rolniczej ma być w pewnym stopniu rekompensowana przez pomoc jaką są dopłaty.
Nadto Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR stwierdził,
że w świetle zgromadzonej dokumentacji nie można mówić o tym by działalność skarżącego w roku 2017 spełniła cele wspólnej polityki rolnej jakimi są: zapewnienie (...) odpowiedniego poziomu życia ludności wiejskiej, zwłaszcza przez podniesienie indywidualnego dochodu osób pracujących w rolnictwie oraz osiągnięcie zrównoważonego rozwoju terytorialnego wiejskich gospodarek i społeczności, w tym tworzenie i utrzymywanie miejsc pracy czy optymalne wykorzystanie czynników produkcji, zwłaszcza siły roboczej.
W ocenie organu odwoławczego w przypadku gospodarstwa wyodrębnionego na rzecz J.G. mamy do czynienia tylko z pozorami prowadzenia odrębnego gospodarstwa rolnego. Przypomnieć należy, iż "gospodarstwo rolne" oznacza oddzielną jednostkę, zarówno pod względem technicznym, jak i ekonomicznym, która posiada własne kierownictwo i która prowadzi działalność gospodarczą w rolnictwie (...). Wobec powyższego należy wskazać, że Stronie, podobnie jak pozostałym podmiotom, formalnie przypisano jedynie grunty. Strona nie jest w stanie prowadzić samodzielnie gospodarstwa rolnego ponieważ nie posiada niezbędnej infrastruktury. W związku z tym J.G. zleca wykonanie wszelkich zabiegów agrotechnicznych do podmiotów powiązanych i podmiotów zewnętrznych. Tym samym podmiot ten nie jest oddzielną jednostką zarówno pod względem technicznym jaki i ekonomicznym. W ocenie organu odwoławczego gospodarstwo J.G. jest sztucznie wykreowanym dodatkowym ogniwem w roku 2014 ( w celu otrzymywania między innymi dopłat PRŚ, przypomnieć należy iż dzierżawa dotyczy 31,19 ha, a modulacja w PRŚ od roku 2014 ogranicza przyznanie płatności tylko do 30 ha), będącym w rzeczywistości częścią wielkiej zorganizowanej całości gospodarczej, w skład której w roku 2017 wchodzi ponad 1700 ha gruntów rolnych. J.G. oraz S.T. podzielili potencjał spółki R. oraz R., sztucznie powołując do życia nowe spółki kapitałowe, jak również przydzielili część gruntów rolnych trzem osobom fizycznym (cześć gruntów deklaruje do płatności również S.T.).
W rzeczywistości, tylko J.G. oraz S.T. mają realny wpływ na działalność wszystkich w/w podmiotów, które należy traktować jako jedną zorganizowaną całość gospodarczą. Przy spółce R. pozostawiono część gruntów, kadrę pracowniczą, obsługę księgową, budynki inwentarskie, maszyny i urządzenia, a pozostała część podmiotów dysponuje (poza nielicznymi wyjątkami) jedynie gruntami, w przypadku których J.G. zleca wszystkie wymagane prace do spółki macierzystej, spółki powiązanej R., lub do stałych kontrahentów. W konsekwencji powyższego pomiędzy w/w podmiotami, mającymi - co należy zaznaczyć - to samo kierownictwo, występuje współzależność funkcjonalna. Reasumując powyższe organ odwoławczy nie uznał, aby Strona była podmiotem wyodrębnionym, w szczególności w sferze kierowniczej i funkcjonalnej, a jest faktycznie jedynie częścią większego organizmu stanowiącego zorganizowaną całość gospodarczą, dysponującą łącznie ponad 1700 ha gruntów rolnych.
Dalej organ odwoławczy wskazał, że w pierwszej części uzasadnienia pisma odwoławczego Pełnomocnik kwestionuje tezę pozornego prowadzenia gospodarstwa przez J.G., a utworzenie było dokonane w celu pozyskania nieuzasadnionych korzyści. Pełnomocnik zaznacza w tym aspekcie, iż powodem wydzierżawienia gruntów od spółki T. 31,19 ha było zapewnienie prawidłowych upraw oraz powiększenie posiadanego przez Stronę gospodarstwa. Organ podkreślił, że z dokumentów przedłożonych przez Stronę wynika, iż Strona posiada działkę ewidencyjną nr [...], zgłaszanej do płatności jak wynika z akt sprawy Strona do w/w działki ewidencyjnej nabyła prawa na podstawie aktu notarialnego [...] z której do płatności zgłasza powierzchnię 1 ha. W kontekście powyższego w opinii Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR trudno uznać wskazane argumenty za wiarygodne. Bowiem jak wynika z danych pozyskanych z systemu, o którym mowa w art.
2 Ustawy EP J.G. rozpoczął dopiero składanie wniosków o przyznanie płatności obszarowych od roku 2014. Zdaniem organu termin składaniu wniosków nie był przypadkowy ponieważ od 2014 roku w przypadku płatności rolnośrodowiskowej zostały wprowadzone limity powierzchniowe (opisane szczegółowo na str. 57-59 decyzji). Tym samym zabieg ten umożliwił Stronie ominięcie regulacji rozporządzenia PRŚ ustanawiającego limity powierzchniowe w zakresie poszczególnych wariantów
i pakietów (§13 a ust. 1 oraz § 20 ust. 1). Natomiast działanie takie w zakresie pozostałych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego umożliwiło obejście regulacji art. 11 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 (w roku 2014 kwotę płatności bezpośrednich przekraczającą 2 000,00 euro zmniejsza się w wyniku zastosowania współczynnika korygującego o 1,30221400%) oraz ominięcie regulacji § 3 ust. 3 rozporządzenia ONW 2007-2013 ustanawiającego modulację i limit obszaru objętego płatnością ONW do poziomu 300 ha, oraz ominięcie regulacji rozporządzenia PRŚ ustanawiającego limity powierzchniowe w zakresie poszczególnych wariantów i pakietów (§13 a ust. 1 oraz § 20 ust, 1). Organ podkreślił, że Prezesem Zarządu i dzierżawcą gruntu jest ta sama osoba tj. J.G., który jak to wynika z dokumentów przedłożonych w sprawie prowadzi działalność rolniczą tożsamo jak inne nowo zawiązane podmioty. Brak pracowników, brak sprzętu, wyłącznie zlecenia do zewnętrznych powielających się podmiotów jednolite umowy o współpracy i najmie - podpisywane w tym samym czasie
ze spółkami powiązanymi R. - prokurent J.G. oraz R. - prezesem zarządu J.G.), wykonywanie prac agrotechnicznych na zgłaszanych użytkach przez tych samych zleceniobiorców (w zasadzie zamknięty krąg podmiotów tj. Firma F. sp. z o. o. czy A.). W konsekwencji organ uznał, że działalność rolnicza J.G. jest pozorowana, a wykreowane gospodarstwo należy traktować w ocenie organu odwoławczego jako dodatkowe sztuczne ogniwo powołane w wyniku multiplikowania podmiotów w celu uzyskiwania zawyżonych płatności.
Odnosząc się do argumentacji strony, że żadna z nowo utworzonych, spółek wydzielonych i spółek dzielonych, w których członkami zarządu lub udziałowcami
są S.T. i J.G. nie odniosły żadnych korzyści, tym bardziej nieuzasadnionych korzyści nie planowały. Organ odwoławczy wskazał, że dodatkowe korzyści wystąpiły z tytułu zawyżonych dopłat poprzez rozdrobnienie znacznego areału gruntów rolnych, w celu ominięcia regulacji art. 19 ust. 1 pkt 1 Ustawy w zw. z art. 11 rozporządzenia nr 1307/2013 byłyby znaczne i w realiach niniejszej sprawy nie można odnosić go jedynie do Strony niniejszego postępowania, ale do wszystkich opisanych osób fizycznych i prawnych (14 podmiotów - szczegółowe wyliczenia potencjalnych zysków w uzasadnieni decyzji). Ponadto wbrew stanowisku Pełnomocnika zgodnie z wyliczeniami zaprezentowanymi w decyzji zwiększenie wpływów z tytułu rozdrobnienia znacznego areału gruntów rolnych, w celu ominięcia regulacji dotyczących stawek degresywnych i limitów w zakresie przyznawania płatności PRŚ, PRSK i RE oraz ONW byłoby znaczne i w realiach niniejszej sprawy nie można odnosić go jedynie do spółek R. sp. z o.o., T. i P., ale do wszystkich opisanych osób fizycznych i prawnych (14 podmiotów - szczegółowe wyliczenia potencjalnych zysków w uzasadnieni niniejszej decyzji).
Dyrektor OR ARiMR za niewiarygodne uznał wyjaśnienia Spółki odnośnie przyczyn podziału spółki R., t.j., że nastąpiło to na skutek znacznych szkód majątkowych w spółkach w wyniku popełnienia przestępstwa przez były zarząd tych spółek oraz, że celem tego podziału było poprawienie wizerunku spółki, odzyskanie zaufania rynku, nawiązanie i utrzymanie kontaktów z rolnikami, dostawcami, usługodawcami na rynku rolnym. Organ stwierdził, że pełnomocnik strony
nie wyjaśnił, jakie są różnice pomiędzy prowadzeniem działalności na gruntach przez spółkę macierzystą R. sp. z o. o., a prowadzeniem działalności przez spółki nowoutworzone. Nie wyjaśniał jakie korzyści nastąpiły po przeniesieniu gruntów
do spółek P. i T. i z jakiego powodu nastąpiło obniżenie kosztów obsługi i kosztów utrzymania. Organ zaznaczył, że nowo zawiązane podmioty wszystkie prace polowe, jak również księgowość, zwrotnie zlecają do podmiotów powiązanych, w tym do spółki macierzystej. Również kierownictwo tych spółek nadal składa się
z tych samych osób.
Organ odwoławczy stwierdził, że może się zgodzić z tezą, że spółka R. sp. z o. o. zmniejszyła swój zakres działalności gdyż wyzbyła się części gruntów - jednakże grunty te weszły w posiadanie nowo wydzielonych spółek i zarządzane
są dokładnie w taki sam sposób w nowo zawiązanych spółkach. Pełnomocnik skarżącego nie wyjaśniała natomiast, w jaki sposób udziałowcy polepszyli sytuację
w zakresie zobowiązań. Przecież część zobowiązań została przeniesiona na nowo wydzielone spółki i ciąży na tych nowo wydzielonych spółkach, w których udziały nadal pozostają w rękach tych samych osób. W opinii organu odwoławczego widoczne są wady omawianej operacji, którym jest niewątpliwie zwiększony zakres działań zakresie administracji i księgowości. W ramach pozorowania działalności nowo utworzonych podmiotów, w celu prowadzenia działalności rolniczej, koniecznym stało się zawarcie szeregu umów, zlecania księgowości, fakturowania usług i sprzedaży na odrębne spółki, konieczność fakturowania produktów przekazywanych między spółkami itd.
Organ zaznaczył, że R. sp. z o. o. nie zmieniła nazwy w celu odbudowania zaufania do rolników. Ponadto w ocenie organu wątpliwa jest zasadność wydzielenia nowych podmiotów prawnych, w przypadku gdy R. sp. z o. o. miała możliwość sprzedaży ziemi celem pozyskania środków na spłatę zobowiązań.
Odnosząc się z kolei do podniesionego w odwołaniu argumentu o nowelizacji przepisów ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego organ odwoławczy wyjaśnił,
że podział bazy produkcyjnej przez J.G. i ST. miał miejsce w latach 2013 - 2015 (poza spółkami P. i Z. zarejestrowanymi w KRS na początku 2016 r.). Natomiast nowelizacja ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (Dz. U. t.j. 2019, poz. 1362) ograniczająca możliwości nabywania ziemi przez rolników indywidualnych miała miejsce dopiero 30 kwietnia 2016 r. Tym samym podział bazy produkcyjnej nie mógł być następstwem nowelizacji przepisów o kształtowaniu ustroju, gdyż został zrealizowany przed wejściem w życie ww. regulacji. Natomiast na mocy regulacji ustawy z dnia 19 października 1991 r o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (t.j. Dz. U- 2019 r. poz. 817) w art. 28a przedmiotowego aktu prawnego ustanowiono ograniczenie w przypadku nabywania ziemi. tj. w wyniku sprzedaży przez Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa (wcześniej Agencję Rynku Rolnego) łączna powierzchnia użytków rolnych nabywcy nie mogła przekraczać 500 ha, a po nowelizacji w/w ustawy - obowiązującej od dnia 30 kwietnia 2016 r. - nie może przekraczać 300 ha.
Organ odwoławczy zauważył, że T. sp. z o.o. nabyła grunty od R.
sp. z o.o, a spółki D., L., T., P.
Z. nabyły grunty od S.T., w których to przypadkach ustawa o gospodarowaniu nieruchomościami rolnym Skarbu Państwa nie ma zastosowania. Organ zaznaczył również, że zgodnie z aktualną treścią przepisów ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r.
o kształtowaniu ustroju rolnego (Dz. U. t.j. 2019. poz. 1362) możliwe jest połączenie spółek prawa handlowego z pominięciem limitu maksymalnej powierzchni gospodarstwa ustalonego na poziomie 300 ha.
W zakresie powiązań kapitałowych i osobowych Pełnomocnik podnosił,
że powody wykreowania tak znacznej ilości podmiotów są zgoła inne niż przyjęte przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR. W tym aspekcie wyjaśnił, iż strategia S.T. polega na dywersyfikacji ryzyka, rozdzieleniu kosztów i zysków. W ocenie organu odwoławczego argumentacja ta nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Po pierwsze S.T. powinien mieć na uwadze, że zgodnie z art. 11 ust. 4 rozporządzenia nr 1307/2013 nie zapewnia się korzyści polegającej na uniknięciu zmniejszenia płatności rolnikom, w przypadku których stwierdzono, że w sztuczny sposób stworzyli - po dniu 18 października 2011 r. - warunki, które pozwalają im uniknąć skutków wynikających z niniejszego artykułu. Ponieważ wszystkie nowo powołane podmioty rozpoczęły aplikować o dopłaty po roku 2011 r. S.T. w porozumieniu z J.G. postąpili wbrew w/w przepisom. Odnosząc się natomiast do w/w zarzutu organ odwoławczy nie znajduje przesłanek pozwalających zgodzić się z wyjaśnieniami Pełnomocnik. Wszystkie zmulliplikowane podmioty zarządzane są w ten sam sposób. Z całokształtu materiału dowodowego wynika, że podział gruntów ma jedynie formalny charakter a w rzeczywistości mamy do czynienia z jednym organizmem gospodarczym. Wszystkie wykreowane podmioty
są od siebie w pełni zależne, zarówno pod względem kierowniczym, funkcjonalnym
i ekonomicznym. Ewidentnie potwierdza to swobodne przerzucanie gruntów pomiędzy podmiotami, przerzucanie płodów rolnych i środków produkcji, wzajemne fakturowanie i przepływy finansowe między podmiotami.
Organ odwoławczy stwierdził, że Kierownik BP ARiMR nie ma obowiązku informowania strony, iż postępowanie zmierza w kierunku udowodnienia zamiaru stworzenia sztucznych warunków przez stronę.
Nadto zaznaczył, że obowiązek stosowania przez organ regulacji art. 10 K.p.a. jest wprost wyłączony poprzez art. 3 ust. 2 pkt 4 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (dalej: u.p.s.w.b.). Obowiązek zawiadomienia strony o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym
i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów następuje tylko
na żądanie strony a w niniejszym postępowaniu strona takiego żądania nie złożyła.
Na powyższą decyzję skarżący wniósł do tutejszego sądu skargę zarzucając organowi:
I. rażące naruszenie prawa materialnego w zakresie niewłaściwego zastosowania art. 2 lit a rozporządzenia Rady WE nr 73/2009 oraz art. 3 lit. H Rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005, art. 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE nr 1166/2008 w sprawie badań struktury gospodarstw rolnych i badania metod produkcji rolnej (...), art. 4 ust. 1 lit a rozporządzenia nr 1307/2013 art. 3 pkt 3 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności poprzez bezpodstawne przyjęcie, że skarżący nie jest rolnikiem, beneficjentem ani producentem a nie posiadaczem gospodarstwa rolnego.
II. rażące naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez
1. niewłaściwe zastosowanie normy art. 7 i art. 8 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że skarżąca spółka nie ma prawa do przyznania płatności i nie spełnia wymogów przyznania takiej płatności;
2. niewłaściwe zastosowanie normy art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 2988/95 poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie iż skarżący podjął działanie skierowane
na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego;
3. niewłaściwe zastosowanie normy art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013 /95 oraz art. 30 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 poprzez niewłaściwe zastosowanie tych norm i przyjęcie iż skarżący stworzył sztuczne warunki w celu uzyskania korzyści, w sprzeczności z celami prawodawstwa rolnego;
4. niewłaściwe zastosowanie normy art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 2988/95 poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie iż skarżący podjął działanie skierowane
na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego;
5. naruszenie normy art. 3 pkt. 3 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków D przyznanie płatności (EP), art. 2 ust 1a Rozporządzenia nr 1306/2013 oraz art. 2 ust. 1 d Rozporządzenia nr 1306/2013 , oraz Rozporządzenia Parlamentu nr 1166/2008 poprzez jej niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że skarżący nie jest producentem rolnym i nie posiada gospodarstwa rolnego;
6. niewłaściwe zastosowanie normy art. 39 ust. 1 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską poprzez przyjęcie, że skarżący nie wypełnia celów wspólnej polityki rolnej rażące naruszenie prawa w zakresie w jakim organ przyjmuje
iż skarżący powinień wraz z innymi podmiotami być jednym gospodarstwem rolnym
i otrzymać płatność rolnośrodowiskową, ONW, płatności bezpośrednie
w wysokościach uwzględniających limity powierzchniowe i liczbowe do przyznania płatności, tj. niewłaściwe zastosowanie norm:
a) art. 18 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich,
b) § 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (rozporządzenie ONW PROW 2014-2020);
c) § 20 ust. 1 i 2 oraz § 13a ust. 1 Rozporządzenia Ministra Rozwoju i Rolnictwa Wsi z dnia 13 marca 2013r w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (rozporządzenie PRŚ 2013);
d) § 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy w ramach działania "Inwestycje w rozwój obszarów leśnych i poprawę żywotności lasów" objętego Programem Rozwoju obszarów Wiejskich na lata 2014-2020;
e) art. 13, art, 15 ust 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego;
III. naruszenia prawa proceduralnego , formalnego poprzez naruszenie:
a) art. 3 i art. 24 ust. 8 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (dalej zwanej Ustawą o płatnościach bezpośrednich) poprzez niewłaściwe i nieterminowe przeprowadzenie postępowania, przedłużające się prowadzenie postępowania, nieudzielanie żadnych wyjaśnień o przyczynach przedłużającego się postępowania i wyjaśnień umożliwiających stronie czynny udział w sprawie, uniemożliwienie stronie wypowiedzenie się co do zebranych w sprawie materiałów dowodowych, uniemożliwienie przeprowadzenia zawnioskowanych przez stronę dowodów i realizacji przez stronę obowiązku ponoszenia ciężaru dowodowego w sprawie i prawa do skorzystania z przysługujących stronie wyjaśnień
i przedstawienia wniosków dowodowych,
b) art. 77 K.p.a. poprzez nienależyte zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego w sprawie,
c) art. 80 K.p.a. poprzez niewłaściwe (dowolne, niezgodne z prawem, bezprawne) dokonanie oceny całokształtu materiału dowodowego,
d) art. 10 K.p.a. oraz art. 3 ust. 2 pkt. 3 i 4, ustawy o płatnościach poprzez uniemożliwienie stronie czynnego udziału w sprawie, niezawiadomienie o możliwości zapoznania się z materiałami i wypowiedzenia w sprawie
e) rażące naruszenie szeregu przepisów dotyczących zasad postępowania, w tym naczelnych zasad postępowania administracyjnego, takich jak: - zasada praworządności (art. 6 K.p.a. oraz art. 3 ust 2 pkt 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego), - zasada prawdy obiektywnej oraz słusznego interesu społecznego i interesu obywateli, (art. 7 K.p.a.), - zasada pogłębiania zaufania obywateli do państwa (art. 8 K.p.a.), - art. 9 K.p.a. oraz art. 3 ust. 2 ustawy
o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego albowiem organ nie poinformował na żadnym etapie postępowania czego naprawdę dotyczy postępowanie, uniemożliwiając stronie podjęcie skutecznej obrony i złożenia wniosków dowodowych, nadto w kolejnych zawiadomieniach o niezałatwieniu sprawy w terminie organ wskazywał na konieczność ustalenia powierzchni kwalifikowanej do płatności na działkach rolnych, przez co wprowadzał stronę w błąd co do zakresu prowadzonego postępowania,- zasada zasadności przesłanek (art. 11 K.p.a.),- zasady rozstrzygnięcia wątpliwości na korzyść strony (art. 7a K.p.a.) - organ zastosował szeroko idące domniemania faktyczne bez przeprowadzenia dowodów, w oparciu o własne przypuszczenia i całkowitą i dowolną uznaniowość, a wszystkie nieudowodnione twierdzenia przyjął za dogmaty rozstrzygające wątpliwości lub pomijając braki,- zasady szybkości i prostoty postępowania (art. 12 K.p.a.), albowiem postępowanie przed Dyrektorem Oddziału ARiMR trwało ponad 10 miesięcy, a przed organem I instancji 17 miesięcy od dnia złożenia wniosku.
f) naruszenie normy art. 15 K.p.a. w zw. z art. 136 § 1, § 2 , § 3 i § 4 K.p.a. oraz art. 127 KPA w zw. z art. 78 Konstytucji.
Wobec podniesionych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji a także wydanie w trybie art. 145a § 1 K.p.a zobowiązania Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR do zmiany tej decyzji poprzez orzeczenie o zmianie decyzji Kierownika Powiatowego Agencji Restrukturyzacji
i Modernizacji Rolnictwa i przyznanie skarżącemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2017 o które ubiegał
się zgodnie z jego wnioskiem.
W ocenie skarżącego zarówno decyzja organu odwoławczego jak i pierwszej instancji zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa. Nadto postępowanie przed organem drugiej instancji było przewlekłe, prowadzone z ukierunkowaniem
na wydanie z góry zaplanowanego rozstrzygnięcia, w celu odmowy przyznania należnych skarżącemu płatności w ramach systemów wsparcie bezpośredniego
na rok 2017.
Skarżący podniósł, że wielokrotnie sprzeciwiał się, zarówno w odwołaniu, jak
i w kolejnych pismach składanych do akt sprawy, przeprowadzaniu postępowania wyjaśniającego przez organ odwoławczy w trybie art. 136 § 1 K.p.a. z uwagi
na objętość i obszerność postępowania dowodowego. Wskazywał, iż zarówno ilość materiału dowodowego i jego znaczenie dowodowe dla wyjaśnienia sprawy stanowi
o konieczności uchylenia decyzji przez Dyrektora OR ARiMR i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji z zobowiązaniem tego organu do przeprowadzenia postępowania w sprawie przy zapewnieniu stronie odpowiedniej inicjatywy dowodowej, możliwości złożenia wniosków dowodowych, udziału przy ich przeprowadzaniu, a następnie umożliwieniu zapoznania się z zebranymi w sprawie materiałami procesowymi i wypowiedzenia w sprawie w trybie art. 10 K.p.a. Tymczasem organ odwoławczy przeprowadził za organ pierwszej instancji znakomitą większość postępowania, dokonał własnej i samodzielnej oceny materiału dowodowego i wydał decyzję merytoryczną na podstawie tak zebranego materiału dowodowego. Wydając w ten sposób decyzję uniemożliwił stronie jej kontrolę w toku instancji.
W ocenie skarżącego całe postępowanie administracyjne, miało na celu udowodnienie skarżącemu, że jego działalność jest pozorna, a zarządzający jak
i wspólnicy stworzyli jeden zmultiplikowany organizm, który działał bezprawnie, sprzecznie z celami Wspólnej Polityki Rolnej. Organ pierwszej instancji prowadząc postępowanie przez kilkanaście miesięcy zataił prawdziwy jego cel i nigdy nie poinformował strony, że zmierza do ustalenia sztucznych warunków
i ustalenia iż skarżący działa w wyłącznym celu pozyskania nienależnych płatności.
Skarżący podniósł, iż nie miał możliwości zgłoszenia wniosków dowodowych w celu wykazania, że zarzut stworzenia sztucznych warunków jest nieuzasadniony,
a spółki powiązane osobowo nie stanowią jednego organizmu i działają każda we własnym imieniu. Tym samym organ pierwszej instancji uniemożliwił skarżącemu obronę jego praw. Powyższe stało się poważnym zarzutem odwołania od decyzji wydanej przez Kierownika BP ARiMR.
Organ odwoławczy podając w uzasadnieniu swej decyzji, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR nie miał obowiązku informowania strony o prawdziwym celu postępowania również zaprzeczył prawu skarżącego do obrony jego praw. Takie stwierdzenie wprost godzi w porządek prawa polskiego i stanowi jego nadużycie.
W ocenie skarżącego działanie organów ARiMR oraz lekceważenie praw strony do informacji i rzeczywistych celach prowadzonego postępowania jak
i lekceważenie jej praw do działania i udowodnienia okoliczności, z których skarżący wywodzi skutki prawne odmienne od organu, jest sprzeczne w całości
z obowiązującymi przepisami prawa i Konstytucyjnie chronionym prawem do obrony praw podmiotowych przez każdego obywatela i każdy podmiot prawa polskiego.
Skarżący stwierdził, że uzasadnienie decyzji organu drugiej instancji (pomimo przeprowadzenia postępowania dowodowego na nowo i to w znacząco poszerzonym zakresie w stosunku do postępowania dowodowego organu pierwszej instancji) sprowadza się do wskazania na takie okoliczności, które obiektywnie mogłyby prowadzić do powstania tezy, iż skarżący miał na celu wyłącznie uzyskanie korzyści sprzecznej z celami systemu wsparcia Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFROW). Wszelkie twierdzenia, okoliczności, dowody przeciwne organ odrzucał nie dając im wiary bądź po prostu pomijał. Z wykazanych przez siebie okoliczności obiektywnych organ przyjął na zasadzie wnioskowania
iż wystąpiły również okoliczności subiektywne. Tymczasem nie jest to przez organ drugiej instancji w żaden sposób udowodnione. Wbrew zarzutom organu intencje skarżącego i podmiotów powiązanych z nią osobowo były zupełnie inne, aniżeli założył to na potrzeby wydanego rozstrzygnięcia organ.
Skarżący podniósł, że on i S.T. są udziałowcami nie tylko spółek prowadzących działalność rolniczą, ale także wielu innych podmiotów oraz wielu spółek, które występują w obrocie gospodarczym. Podobnie osoby te zasiadają
w zarządach spółek o przeróżnych profilach działalności. Powstałe spółki rolnicze prowadzące gospodarstwa rolne tylko w niewielkim zakresie ogólnej skali różnorodnych innych przedsięwzięć, którymi zajmują się wymienione osoby.
Skarżąca zaznaczył, iż przedstawiono organowi przykładowe wykazy spółek. Organ został powiadomiony (a postępowanie dowodowe wykazało) również,
że niektóre ze spółek, które ujął organ w swoim wykazie jako rzekomo celowo zmultiplikowane spółki nabywały ziemie w celach zgoła innych aniżeli prowadzenie działalności rolniczej.
Docelową działalnością spółki T. sp. z o.o., P. sp. z o.o., P.
sp. z o.o., T. sp. z o.o. i spółki L. sp. z o.o. jest budowa farm fotowoltaicznych,
a spółki są w trakcie opracowywania dokumentacji i ustalenia możliwości odbioru energii przez operatorów i zakłady energetyczne. Również i tu jest bądź prowadzenie działalności gospodarczej przez spółki zarobkowo w zakresie pozyskiwania
i odsprzedaży energii odnawialnej bądź po przeprowadzeniu inwestycji sprzedaż udziałów w spółkach z zyskiem.
Zdaniem skarżącego organ celowo i całkowicie pominął powyższe okoliczności albowiem nie pasowały organowi do koncepcji "wyłącznego celu" przypisywanego przez organ pierwszej instancji skarżącemu i innym spółkom powiązanym osobowo ze S.T. Organ pominął również i inne dowody świadczące o tym, że nigdy i w żadnym wypadku skarżący (jak i inne spółki i podmioty) nie działał w wyłącznym celu pozyskania dopłat.
Skarżący zaznaczył, iż celów działalności było wiele. Nabycie gruntów nie było związane z chęcią podziału gruntów S.T. czy też spółki R. sp. z o.o. lub R. sp. z o.o. w celu uzyskania bezpodstawnie dopłat.
Skarżący podniósł, że o ile dla osoby trzeciej, nie znającej specyfiki przejawów działalności skarżącego jak i podmiotów z nim powiązanych, może się wydawać,
że zachodzą obiektywne przesłanki dla przyjęcia iż istnieją sztuczne warunki uzasadniające odmowę przyznania dopłat, o tyle nie jest możliwe w żadnym momencie i w żaden sposób, że zachodzi element subiektywny.
Skarżący stwierdził, że organ drugiej instancji tezę stworzenia sztucznych warunków powielił dla wszystkich spółek i osób fizycznych, które zgłosiły wnioski
o dopłaty unijne. Wobec tych spółek (i innych podmiotów) wydał decyzje utrzymuje
w mocy decyzje Kierownika BP ARiMR. Natomiast fakt, iż występują spółki w tych samych konfiguracjach osobowych, ale w innych branżach organ pominął. Nie przyjął, że stworzono sztuczne warunki w innych spółkach. Nie analizował również dlaczego inne spółki tak samo powiązane prowadzą działalność gospodarczą mając tych samych udziałowców i członków zarządu ani nie analizował czy okoliczność ta wpływa i jak wpływa na świadomość, cel i zamiar założenia i prowadzenia spółek w branży rolniczej.
Skarżący wskazywał, że niektóre spółki powstały na skutek podziału poprzez wydzielenie a niektóre zostały utworzone na potrzeby rozwijającej się działalności
lub w związku z potrzebą gospodarczą chwili - inną aniżeli zarzucany przez organ
cel uzyskania niezasadnie dopłat unijnych.
Decyzje o powyższym podejmował S.T. i J.G. kierując się potrzebą gospodarczą, perspektywą rozwoju działalności, przyszłym zyskiem najczęściej związanym ze sprzedażą udziałów spółki bądź sprzedażą przedsiębiorstwa spółki lub jego zorganizowanej części. W ten sposób Panowie od lat prowadzą swój biznes, planując znaczący dochód finalny związany ze sprzedażą (w różnej w/w formie) spółki. Początkowo w branży rolniczej pierwsze decyzje S.T. i J.G. zapadły w związku z szeroko opisaną działalnością przestępczą zarządu w osobie L.G. Materiał dowodowy został przedstawiony do akt sprawy. Spółka R. sp. z o.o. (obecnie K. sp. z o.o.) i spółka R. sp. z o.o. straciły po kilka milionów złotych w związku z działaniem na szkodę spółek przez Zarząd, główną księgową i inne osoby. Sprawa karna tocząca się latami zakończyła się wydaniem wyroków skazujących wobec 12 osób, a główny oskarżony zmarł w toku procesu, sprawa w tym zakresie została umorzona. Konieczne było ratowanie finansów spółki i reputacji spółki. Do spółek zgłaszały się różne podmioty, osoby z żądaniem zapłaty. Spółki R sp. z o.o. i R. sp. z o.o. mogły nabywać materiały siewne i środki ochrony roślin, usługi i inne wyłącznie za gotówkę wobec daleko idącej ostrożności kontrahentów i złej opinii publicznej. Podjęto czynności restrukturyzacyjne. Zwalniano personel. Ograniczano kontrahentów. Ograniczono koszty. Podjęto decyzję o podziale spółek. Zabieg miał służyć poprawie wizerunku producentów, odzyskaniu zaufania rynku, nawiązaniu i utrzymaniu kontaktów
z rolnikami, dostawcami, usługodawcami, usługobiorcami na rynku rolnym.
Nikt wówczas nie myślał o żadnych płatnościach ONW czy płatnościach środowiskowych, ratowano majątek i spółki przed upadłością. To są rzeczywiste cele powstania spółek a nie cel sztucznie przypisywany spółkom i rolnikom indywidualnym przez organy.
W ocenie skarżącego wyliczone przez organ rzekome korzyści z uzyskanych płatności ONW, PROW dla J.G. są niewielkie.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się niezasadna.
Rozstrzygnięcie sprawy wymagało oceny prawidłowości stanowiska organu
o tym, że zaszły przesłanki do odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2017 przewidziane w art. 60 rozporządzenia
nr 1306/2017, ponieważ skarżący wraz ze wskazanymi przez organ podmiotami sztucznie stworzył warunki wymagane do uzyskania korzyści wynikających
z sektorowego prawodawstwa rolnego, w sprzeczności z jego celami.
Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie była decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] listopada 2019 r. utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2019 r. odmawiającą skarżącemu przyznania wszystkich płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, o które ubiegał się we wniosku o przyznanie płatności na rok 2017.
Decyzja ta została wydana na skutek stwierdzenia przez organ, że działalność skarżącego nie stanowi działalności samodzielnej a pozyskanie przez niego gruntów miało na celu uniknięcie zastosowania modulacji, stawek dygresywnych, limitu powierzchni, do których można uzyskać płatności oraz środków pomocowych.
Istota sporu pomiędzy stronami niniejszego postępowania sprowadza się zatem do rozstrzygnięcia czy skarżący wraz ze wskazanymi przez organ podmiotami sztucznie stworzył warunki wymagane do uzyskania korzyści wynikających
z sektorowego prawodawstwa rolnego, w sprzeczności z jego celami.
Skarżący nie godząc się z ww. wnioskami organu podniósł w skardze zarzuty związane z naruszeniem przez Dyrektora OR ARiMR przepisów prawa materialnego jaki i przepisów procesowych. W tej sytuacji w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania, gdyż dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez organy jest prawidłowy, albo nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowane przez organy przepisy prawa materialnego.
Skarżący zarzucił organowi, że prowadził postępowanie z naruszeniem zasad postępowania, o których mowa w art. 6,art. 7,art. 7a, art. 8, art. 9, art. 10, art. 11, art. 12, art. 77 i art. 80 K.p.a. oraz art. 3 i art. 24 ust. 8 ustawy o płatnościach
w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. W ocenie Sądu zarzuty te są bezpodstawne.
Przypomnieć bowiem należy, że niektóre z zasad postępowania określone
w ww. przepisach K.p.a, w przypadku postępowań dotyczących przyznania płatności uległy znacznemu ograniczeniu.
Stosownie do treści art. 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach,
o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej (ust.1)
Zgodnie z ust. 2 omawianego przepisu w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, organ administracji publicznej: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom,
na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia
im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego
nie stosuje się.
Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach, o których mowa
w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia
co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (ust.3 art. 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego).
Ustawodawca w omawianej kategorii spraw uczynił wyjątek od tzw. zasady prawdy materialnej wyrażonej w art. 7 K.p.a., a rozwijanej w dalszych przepisach m.in. art. 77 k.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej, w toku postępowania podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W przypadku pomocy finansowej z tytułu wsparcia bezpośredniego obowiązek ten został ograniczony jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Przy czym, chodzi tu przede wszystkim o dowody wskazane we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę. Organy administracji publicznej nie mają zaś obowiązku działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego tak jak tego wymaga art. 7 k.p.a.
(por. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2018r. sygn. akt I GSK 2725/18, wyrok WSA
w Olsztynie z dnia 27 lutego 2020 r. sygn. akt I SA/Ol 790/19).
Ograniczeniu uległa również realizacja zasad: informowania stron i innych uczestników postępowania (art. 9 K.p.a.) oraz czynnego udziału stron
w postępowaniu (art. 10 K.p.a.). W przypadku pierwszej z zasad ograniczenie
to polega na zobowiązaniu organu do udzielania stronom niezbędnych pouczeń
co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie
ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania - i to wyłącznie
na żądanie stron, a nie z urzędu. Natomiast w przypadku drugiej z zasad organ został zobligowany do zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania jedynie w sytuacji, gdy strona wyraziła takie żądanie.
Takie rozłożenie ciężaru w postępowaniu dowodowym powoduje, że organ
nie jest zobowiązany do podjęcia wszechstronnych czynności dowodowych w celu załatwienia sprawy, jak tego oczekuje skarżący, ani też z własnej inicjatywy pouczania strony czy też informowania strony o przysługujących jej prawach. Obowiązująca w postępowaniu administracyjnym zasada prawdy materialnej została bowiem w postępowaniu o przyznanie płatności zredukowana do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (por. wyrok NSA z dnia 29 marca 2019 r. sygn. akt I GSK 1369/18; wszystkie cytowane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia dostępne są na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl).
W kontekście powyższego chybiona jest argumentacja skarżącego, że organ pierwszej instancji prowadząc postępowanie kilkanaście miesięcy zataił prawdziwy jego cel i nigdy nie informował strony, że zmierza do ustalenia w celu otrzymania płatności stworzyła tzw. sztuczne warunki i działała w wyłącznym celu pozyskania nienależnych płatności, co w konsekwencji spowodowało, że nie miał możliwości zgłoszenia wniosków dowodowych w celu wykazania, iż zarzut stworzenia sztucznych warunków jest nieuzasadniony oraz, że spółki powiązane ze skarżącym osobowo nie stanowią jednego organizmu i działają każda we własnym imieniu. Podobnie też chybiony jest zarzut, że organ odwoławczy podając w uzasadnieniu swej decyzji, że organ pierwszej instancji nie miał obowiązku informowania strony
o prawdziwym celu postępowania zaprzeczył prawu skarżącej do obrony jej praw.
Wyjaśnić bowiem trzeba, że prowadząc postępowanie mające na celu zweryfikowanie wniosku o przyznanie płatności organ zobowiązany jest w każdym przypadku rozważyć czy w przypadku danego beneficjenta nie wystąpiły okoliczności dotyczące wykreowania tzw. sztucznych warunków pozwalających na uzyskanie płatności w kwotach wyższych niż te, które by stronie przysługiwały gdyby
do stworzenia takich warunków nie doszło. Tym samym skarżący reprezentowany przez pełnomocnika, winień być świadomy, że złożony przez niego wniosek oceniany jest także w tym aspekcie. Zwłaszcza, gdy jednocześnie kontroli podlegały wnioski złożone przez podmioty z nim powiązane.
Zgodzić się należy, ze skarżącym, że organ pierwszej instancji, informując,
o niezakończeniu prowadzonego postępowania w terminie wskazywał, że następuje to "z uwagi na prowadzone postępowanie w zakresie ustalenia powierzchni kwalifikowanej do płatności na działkach rolnych zadeklarowanych we wniosku
o przyznanie płatności na rok 2017". Niemniej jednak, trudno czynić organowi z tego powodu zarzut, bowiem ustalenie tej powierzchni także było jednym z elementów kontroli wniosku o przyznanie płatności.
Natomiast skarżący na żadnym etapie postępowania przed organem pierwszej instancji - pomimo, iż prowadzone one było przez wiele miesięcy i organ
w tym czasie domagał się od strony przedłożenia wielu szczegółowych dokumentów - nie zwracała się do organu by udzielił mu niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Podobnie też nie żądał od organu
by zapewnił mu czynny udział w każdym stadium postępowania.
Zaznaczyć należy, że skarżący po otrzymaniu decyzji organu pierwszej instancji znał już szczegółowo stanowisko organu i w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji mógł zaprezentować kontrargumenty i dowody pozwalające
je podważyć, co też zrobił. Trudno zatem przyjąć by był pozbawiony możliwości obrony swych praw. Zwłaszcza, gdy organ odwoławczy przeprowadził wszystkie zawnioskowane przez stronę dowody a strona nie wskazała w skardze jakież
to jeszcze inne dowody mogły by zostać w sprawie przeprowadzone.
Skarżący zarzucił organowi także naruszenie art. 15 K.p.a. w zw. z art. 136
§ 1, § 2, § 3 i § 4 K.p.a. oraz art. 127 K.p.a. w zw. z art. 78 Konstytucji twierdząc,
że ten przeprowadził za organ pierwszej instancji znakomitą większość postępowania, dokonał własnej i samodzielnej oceny materiału dowodowego i wydał decyzję merytoryczną na podstawie tak zebranego materiału dowodowego
czym uniemożliwił stronie kontrole tak wydanej decyzji w trybie instancji.
Wobec powyższego przypomnieć należy, że stosownie do treści art. 15 K.p.a. postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej. Zgodnie z art. 127 K.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji (§ 1). Właściwy do rozpatrzenia odwołania jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy (§ 2).
Z kolei po myśli art. 136 § 1 K.p.a. organ odwoławczy może przeprowadzić
na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję.
Zaznaczyć również trzeba, że stosownie do treści art. 138 § 2 K.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę
do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Wyrażona w art. 15 i 138 § 1 i 2 K.p.a. zasada dwuinstancyjności postępowania nakazuje organowi odwoławczemu ponownie sprawę rozpoznać
i rozstrzygnąć. Postępowanie organu odwoławczego nie może się zatem ograniczać jedynie do oceny zasadności rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji.
Niemniej jednak treść przesłanek określonych w art. 138 § 2 K.p.a. należy interpretować łącznie z przepisem art. 136 § 1 K.p.a. określającym granice postępowania wyjaśniającego przed organem odwoławczym. Organ musi wyważyć czy ewentualne uzupełnienie postępowania wyjaśniającego w oparciu o art. 136 K.p.a. nie będzie stanowiło naruszenia zasady dwuinstancyjności.
W ocenie Sądu nie doszło w postępowaniu Dyrektora OR ARiMR
do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania, którego to naruszenia Skarżący upatrywał w zbyt szerokim zakresie przeprowadzonego postępowania dowodowego przez organ odwoławczy. Postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organ II instancji nie przekraczało zakresu (verba legis): "dodatkowego"
i służącego wyłącznie "uzupełnieniu dowodów i materiałów w sprawie" (art. 136 § 1 k.p.a.).
Sąd przychyla się do stanowiska wyrażanego w orzecznictwie sądowym, wedle którego samodzielne uzupełnienie materiału dowodowego sprawy i wydanie rozstrzygnięcia co do istoty sprawy przez organ odwoławczy, mogłoby być więc oceniane w kategorii naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania, szczególnie, jeżeli na podstawie tych ustaleń doszłoby do całkowicie odmiennego orzeczenia organu odwoławczego niż to miało miejsce w decyzji organu pierwszej instancji (por. wyrok WSA w Warszawie z 20 lutego 2018 r. VII SA/Wa 2908/17).
W ocenie Sądu, mając na uwadze specyfikę postępowania w przedmiocie przyznania płatności, wbrew zarzutom podniesionym w skardze, organ odwoławczy uzupełniając w toku postępowania odwoławczego materiał dowodowy o wskazane przez stronę w odwołaniu dokumenty, zeznania świadków i oświadczenia nie naruszył zasady dwuinstancyjności. Przeprowadzone przez organ odwoławczy postępowanie dowodowe miało charakter uzupełniający. Dyrektor OR ARiMR zgromadził bowiem wszystkie dowody, o które wnioskowała strona oraz dokonał
ich oceny w kontekście podniesionych w dowołaniu zarzutów a także dowodów
i argumentów wskazanych przez organ pierwszej instancji w decyzji z dnia
[...] kwietnia 2019 r.
Zdaniem Sądu działanie organu odwoławczego nie doprowadziło do naruszenia wskazanych przez stronę przepisów postępowania. Już samo porównanie proporcji pomiędzy ilością dowodów przeprowadzonych przez organy obu instancji podważa trafność twierdzenia spółki o przekroczeniu granicy "uzupełniającego" postępowania dowodowego.
Głównymi dowodami zgromadzonymi w toku postępowania odwoławczego były: dokumenty księgowe (bilans, rachunek zysków i strat), uchwały spółek z o.o.: R. i R, wyjaśnienia M.P., S.T. oraz zeznania J.G. Dowody te nie były przy tym jedynymi ani nawet głównymi dowodami przyjętymi za podstawę ustaleń faktycznych przez organ odwoławczy. Przeciwnie: lektura uzasadnienia zaskarżonej decyzji uprawnia wniosek, że zasadniczo oparto się o dowody dołączone do akt przez Kierownika BP ARiMR. Oparto ją też o dane posiadane przez organy ARiMR, a wykorzystane również w postępowaniu organu I instancji, gromadzone w ramach zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli. Dostrzec również należy, że wnioski organów obu instancji co do tego, że skarżący wraz z podmiotami powiązanymi tworzył sztuczne warunki w celu uzyskania większych dopłat są zbieżne. Nie można w takiej sytuacji uznać, że zakres postępowania dowodowego przeprowadzonego przez organ odwoławczy wykraczał poza granice wyznaczone przez art. 138 § 1 k.p.a., ani by postępowanie tego organu naruszało zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.
Taka postawa organu odwoławczego z pewnością nie prowadzi do naruszenia wskazanych przez stronę przepisów postępowania w stopniu istotnym, mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zaznaczyć należy, że wnioski organów obu instancji
co do tego, że skarżący wraz z podmiotami powiązanymi tworzył sztuczne warunki
w celu uzyskania większych dopłat są zbieżne. Natomiast uchylenie zaskarżonej decyzji tylko z tego względu, że organ pierwszej instancji w motywach swego rozstrzygnięcia nie odniósł się do wyjaśnień skarżącego podniesionych dopiero
na etapie odwołania godziło by w zasadę szybkości postępowania, sprowadzało
by się bowiem do tego, że organ pierwszej instancji powieliłby czynności dokonane już przez organ odwoławczy.
Jak już wyżej wyjaśniono, z treści art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wynika, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
Tym samym obowiązek udowodnienia spełnienia warunków do przyznania płatności lub pomocy finansowej spoczywa na stronie występującej o ich przyznanie. Natomiast obowiązek wykazania stworzenia sztucznych warunków w celu uzyskania płatności ciąży na organie, który w tym wypadku wywodzi skutki prawne poprzez odmowę przyznania płatności.
W ocenie Sądu analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz lektura zaskarżonej decyzji pozwala przyjąć, że organ wykazał, na stronach
36 – 61 zaskarżonej decyzji, iż skarżący wraz z powiązanymi z nim podmiotami sztucznie stworzył warunki wymagane do uzyskania korzyści wynikających
z sektorowego prawodawstwa rolnego, w sprzeczności z jego celami, co też skutkowało odmową przyznania wnioskowanych płatności na podstawie art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013.
Zgodnie z ww. przepisem bez uszczerbku dla przepisów szczególnych, osobom fizycznym ani prawnym nie przyznaje się jakichkolwiek korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego, jeżeli stwierdzono, że warunki wymagane do uzyskania takich korzyści zostały sztucznie stworzone, w sprzeczności z celami tego prawodawstwa.
Wyjaśnić trzeba, że kwestia skutku sztucznego tworzenia warunków uprawniających do otrzymania płatności przez beneficjentów została jednolicie uregulowana w przepisach unijnych w odniesieniu do obu filarów Wspólnej Polityki Rolnej. Warto również podkreślić, że środki pomocowe przeznaczone
na finansowanie płatności w ramach Wspólnej Polityki Rolnej wypłacane
są z budżetu Unii Europejskiej, a w związku z tym podlegają ochronie zgodnie
z rozporządzeniem nr 2988/95. W myśl art. 4 ust. 3 tego rozporządzenia działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego, mającymi zastosowanie w danym przypadku, przez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści.
Niemniej jednak ani przepisy rozporządzenia nr 1306/2013 ani wcześniej rozporządzenia nr 65/2011 nie precyzują, na czym może polegać sztuczne stworzenie warunków wymaganych do uzyskania płatności, pozostawiając tym samym rozstrzygnięcie tej kwestii organom stosującym prawo.
W literaturze wskazano, że "Przez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności należy rozumieć sztuczne wykreowanie określonych elementów stanów faktycznych, czy też manipulowanie nimi tak, aby odpowiadały one nie przepisowi prawnemu, który miałby w «normalnym» układzie rzeczy zastosowanie, ale przepisowi dla autora tej kreacji (manipulacji) korzystniejszemu" ( M. Godlewska pojęcie nadużycia prawa w prawie UE cz.1 Europejski Przegląd Sądowy 2011/6 str.25-26 )
Kwestia ta była też przedmiotem rozważań TSUE, który dokonując interpretacji obowiązującej wówczas regulacji tj. art. 4 ust. 8 rozporządzenia 65/2011 w wyroku z 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12 Słynczewa siła EOOD przeciwko Izpylnitelen direktor na Dyrżawenfond "Zemedelie" - Razplasztatelna agencja (www.eur-lex.europa.eu) wskazał, że dowód w zakresie praktyki stanowiącej nadużycie ze strony potencjalnego beneficjenta takiego wsparcia wymaga,
po pierwsze, zaistnienia ogółu obiektywnych okoliczności, z których wynika,
że pomimo formalnego poszanowania przesłanek przewidzianych w stosownych uregulowaniach, cel realizowany przez te uregulowania nie został osiągnięty,
a po drugie, wystąpienia subiektywnego elementu w postaci woli uzyskania korzyści wynikającej z uregulowań Unii poprzez sztuczne stworzenie wymaganych dla jej uzyskania przesłanek. Trybunał stwierdził, że do sądu odsyłającego należy rozważenie obiektywnych dowodów pozwalających na stwierdzenie, że poprzez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności z systemu wsparcia ubiegający się o taką płatność zamierzał wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami tego systemu. W tym względzie sąd odsyłający może oprzeć się nie tylko na elementach takich jak więź prawna, ekonomiczna lub personalna pomiędzy osobami zaangażowanymi w podobne projekty inwestycyjne, lecz także
na wskazówkach świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji pomiędzy tymi osobami. Wskazówki zawarte w przywołanym orzeczeniu Trybunału można odnieść do znajdującego w niniejszej sprawie zastosowanie art. 60 rozporządzenia
nr 1306/2013. Jak wynika z zacytowanego wyżej przepisu art. 60 rozporządzenia
nr 1306/2013 oraz wykładni dokonanej w wyroku TSUE z dnia 12 września 2013 r.
w sprawie C-434/12, pozbawienie danego podmiotu płatności jest możliwe
w przypadku ustalenia przez organ zaistnienia trzech przesłanek: po pierwsze stwierdzenia sztucznego stworzenia warunków wymaganych do otrzymania płatności, po drugie wykazania celu w postaci osiągnięcia korzyści wynikających
z uregulowań, a więc subiektywnego elementu w postaci woli uzyskania takich korzyści i po trzecie wykazanie sprzeczności tych korzyści z celami systemu wsparcia.
Z powołanego wyroku TSUE, wynika ponadto wprost, że w ramach badania elementu subiektywnego (zamiaru) organ posiada kompetencję do badania okoliczności związanych z powstaniem grupy producentów, a ponadto takie badanie może podejmować przed dokonaniem płatności oceniając, czy nie stworzono
w sposób sztuczny warunków wymaganych do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia. Organ może zatem oceniać zamiar stanowiący element towarzyszący czynnościom na etapie zawiązywania grupy oraz składania wniosków o płatność. Wobec tego to na ten moment należy rozważać intencje poszczególnych członków przyszłej grupy producentów, jak i oceniać okoliczności towarzyszące zawiązaniu danej grupy, które to okoliczności mogą wskazywać na sztuczne stworzenie warunków dla uzyskania wsparcia niezgodnie z celami systemu wsparcia (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 marca 2017 r., sygn. akt II GSK 138/17). Tak dokonana ocena powinna być przeprowadzona z uwzględnieniem całokształtu okoliczności mogących świadczyć o zamiarach beneficjenta, w tym także tych które pojawiły się już po zawiązaniu grupy i po wystąpieniu z wnioskiem o dokonanie płatności (por. wyrok NSA z dnia 8 sierpnia 2019 r. sygn. akt I GSK 1313/18).
W ocenie Sądu organ wykazał istnienie po stronie skarżącego wszystkich ww. elementów.
Organ prawidłowo ustalił relacje pomiędzy spółkami i podmiotami powiązanymi ze S.T. i J.G. Ustalił prawidłowo powiązania kapitałowe trafnie również badając sposób powstania określonych zależnych osobowo i kapitałowo spółek, czy rolników indywidualnych. Właściwie również ustalił więzy rodzinne w przypadku osób fizycznych zgłaszających grunty, trafnie wywodząc o ich uczestnictwie w przedsięwzięciu gospodarczym spójnie kierowanym przez S.T. i J.G. Trafnie wreszcie uznał, że wszystkie podmioty a ściśle: ich majątek współtworzyły centralnie zarządzany organizm gospodarczy, a tym samym, że poprzez wykreowanie części podmiotów oraz przesunięcia majątkowe i kapitałowe odpowiadające zmianom legislacyjnym promującym, zgodnie z celami wsparcia, mniejsze podmioty, doszło
do - zamierzonej i nakierowanej na korzyści sprzeczne z tymi celami wsparcia
- koordynacji działań, służących obejściu mechanizmów modulacji kwot płatności polegającej na zmniejszeniach kwot płatności poprzez zastosowanie: pułapów powierzchniowych, współczynnika redukcji, współczynnika korygującego
oraz - w przypadku innych płatności - szczeblowo degresywnych stawek płatności.
Trafnie ustalono, że poprzez rozdrobnienie areału i przeniesienie własności
i praw obligacyjnych do gruntów niemożliwe było osiągnięcie celów wsparcia bezpośredniego. Jak trafnie wskazał organ cele wsparcia rolnictwa wynikają wprost
z art. 39 ust. 1 TWE, gdzie mowa wskazano, że wspólna polityka rolna służyć
ma m. in. zapewnieniu odpowiedniego poziomu życia ludności wiejskiej.
1) W przypadku JPO cel ten osiągany jest poprzez wsparcie mniejszych producentów niekorzystających z "efektu skali" i jednocześnie zmniejszenie wsparcia dla większych beneficjentów (pkt 13 preambuły do Rozporządzenia nr 1307/2013)
z zastosowaniem zmniejszenia płatności podstawowej (czyli JPO wg nomenklatury u.p.s.w.b.) powyżej kwoty 150.000 euro (art. 11 ust. 1 rozporządzenia nr 1307/2013), zaś omawiane zmniejszenie płatności w prawie krajowym realizowane jest poprzez zastosowanie współczynnika redukcji wynoszącego 100% (art. 19 ust. 1 u.p.s.w.b.).
Organ trafnie ustalił, poprzez zsumowanie areału zgłoszonego do JPO przez wszystkie podmioty powiązane i współtworzące jedno wspólne przedsięwzięcie gospodarcze kierowane przez S.T. i J.G., że w przypadku gdyby zgłoszono do JPO łączny areał (1.700 ha), konieczne byłoby zastosowanie współczynnika redukcji ograniczającego pułap wsparcia do 150.000 euro, przez co kwota przysługującej do zagregowanego areału była by niższa o 140.583 zł od sumy płatności należnych do rozdrobnionego areału zgłaszanego przez ww. podmioty. Trafnie uznano zatem, że rozdrobnienie areału doprowadziło do obejścia mechanizmu zmniejszenia płatności służącego realizacji celu wsparcia wynikającego z art. 33 ust. 1 TWE, a realizowanego: na poziomie prawa wtórnego przez art. 11 rozporządzenia nr 1307/2013, zaś na poziomie prawa krajowego przez art. 19 ust. 1 u.p.s.w.b.
Skarżący jednocześnie nie wykazał, ani nie zaoferowała wiarygodnych dowodów potwierdzających, że realizowała cel jakim jest rozwój ludności wiejskiej. Nie przedstawiła bowiem wiarygodnych dowodów potwierdzających transfer wsparcia do mieszkańców obszarów wiejskich (ocena ustaleń dotyczących korzystania z usług podwykonawców zostanie przedstawiona w dalszych fragmentach uzasadnienia).
2) W przypadku żądanej przez skarżącego zmniejszenie polegało
na ograniczeniu wsparcia poprzez ustanowienie pułapu powierzchniowego wyznaczonego na 30 ha (pomniejszonego o 3 ha), w ramach obszaru zatwierdzonego dla JPO (art. 14 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.s.w.b.).
Tu również trafnie organ (hipotetycznie) wyliczył płatność przysługującą
do areału zagregowanego i ocenił, że zgłoszenie odrębnie przez podmioty powiązane i współtworzące jedno wspólne przedsięwzięcie gospodarcze kierowane przez S.T. i J.G. doprowadziłoby do obejścia mechanizmu modulacji płatności.
Kluczowe jednak w przypadku RDTS i PZZ jest to, że przysługiwały one do obszaru zatwierdzonego do JPO, co powodowało, że wyłączenie z JPO tamowało przyznanie obu wcześniej wymienionych płatności.
Trafnie również Dyrektor OR ARiMR uznał, iż zabieg taki pozwolił dodatkowo na uniknięcie pełnych skutków zmniejszenia płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego finansowanych z budżetu UE, wynikającego z zastosowania współczynnika korygującego redukującego płatności w 2017 roku o 1,388149%. Ominięcie skutków takiego mechanizmu zmniejszającego płatność, jakkolwiek mogłoby się wiązać z korzyścią finansową, nie nadawałoby tej korzyści, przynajmniej bezpośrednio, cechy "sprzeczności z celami wsparcia", ponieważ zastosowanie współczynnika korygującego nie służy wprost realizacji celów wspólnej polityki rolnej, lecz zapewnieniu koniecznej dyscypliny budżetowej UE (art. 8 ust. 1 Rozporządzenia nr 1307/2013 w zw. z art. 26 rozporządzenia nr 1306/2013). Ma zapewnić przestrzeganie rocznych pułapów określonych w rozporządzeniu Rady (UE, Euratom) nr 1311/2013 w odniesieniu do finansowania wydatków związanych
z rynkiem i płatności bezpośrednich. Współczynnik korygujący płatności bezpośrednie ustala się, jeżeli prognozy wydatków na finansowanie środków finansowanych w ramach tego podpułapu w danym roku budżetowym wskazują,
że zostaną przekroczone mające zastosowanie pułapy roczne (zob. pkt 2 preambuły do rozporządzenie wykonawczego Komisji [UE] nr 2017/1236).
Tym niemniej, w świetle sformułowanych powyżej uwag, Sąd uznał za trafne stanowisko organu, iż upozorowanie działalności licznych podmiotów służyło uzyskaniu korzyści sprzecznych z celami wsparcia.
Prawidłowo ustalono fakty świadczące o nie tylko zależności prawnej ale również o faktycznej gospodarczej niesamodzielności skarżącego i jego zależności od decyzji S.T. podporządkowanych interesom całej stanowiącej de facto jedno gospodarstwo rolne, grupy podmiotów powiązanych, jak również o braku prawnych cech pozwalających na przypisanie jej statusu "rolnika".
Prawidłowo ustalono schemat podmiotów powiązanych występujących
o płatności w roku 2017 r. Oprócz skarżącego o płatności na rok 2017 wystąpił szereg innych podmiotów prawa handlowego związanych bezpośrednio bądź pośrednio (poprzez szereg kolejnych spółek kapitałowych) z nim oraz S.T., tj.:D. sp. z o.o., L. sp. z o.o., R. sp. z o. o., P. sp. z o.o., J. sp. z o.o., T. sp. z o.o., T. sp. z. o.o., T. sp. z o.o., P. z o.o. oraz N. sp. z. o.o. (aktualnie Z. sp. z o.o.). Oprócz wskazanych wyżej spółek kapitałowych o płatności na rok 2017 - jako osoby fizyczne - oprócz skarżącego wystąpili również: S.T., oraz J.G. i Ł.G. (dzieci skarżącego J.G.).
Trafnie skonkludowano o funkcjonowaniu skarżącego w ramach szerszego przedsięwzięcia gospodarczego, jednolicie i spójnie zarządzanego przez niego
i S.T.. Jednocześnie trafnie ustalono, iż skarżący był gospodarczo niesamodzielny i nie prowadził gospodarstwa rolnego rozumianego jako zarządzane przez siebie jednostki wykorzystywane do działalności rolniczej (art. 4 ust. 1 lit. a i b rozporządzenia nr 1307/2013). Wskazują na to następujące ustalenia i argumenty:
a. Wyłącznie S.T. i J.G. byli członkami zarządów spółek które deklarowały produkcję rolną, posiadając jednocześnie większość udziałów w ich kapitale zakładowym.
b. Wszystkie spółki kapitałowe były zarządzane w niemal identyczny sposób.
Z tymi samymi kontrahentami dokonywały obrotu płodami rolnymi, korzystały z usług: tych samych podmiotów w przypadku prac agrotechnicznych, tych samych doradców rolnych oraz podmiotu prowadzącego księgi rachunkowe. Wszystkie spółki,
z wyłączeniem Z. sp. z o.o. miały jednocześnie ten sam adres siedziby i korzystały z tego samego adresu do korespondencji.
c. Skarżący, podobnie jak inne podmioty, nie posiadał zaplecza koniecznego do prowadzenia działalności rolniczej tj. maszyn, urządzeń, magazynów, środków transportu, a wszystkie zabiegi i usługi zlecała tym samym podmiotom: zewnętrznym oraz związanym ze S.T. i J.G.
d. Jak wynikało z niewadliwej, gdyż logicznie uzasadnionej w oparciu
o zgromadzone dowody, analizy przedstawionej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, dowody przedstawione przez skarżącego dla udokumentowania dokonywania tych usług nie były wiarygodne i nie potwierdzały prowadzenia przez nią działalności rolniczej, lecz ustalenie o dowolnym przypisywaniu Skarżącemu kosztów działalności rolniczej prowadzonej przez inny podmiot. W tym zakresie organ logicznie wykazał sprzeczności pomiędzy oświadczeniami skarżącego a przedkładanymi dokumentami.
e. Trafnie ustalono rolę R. sp. z o.o. w działalności rolniczej prowadzonej pod kierownictwem skarżącego i S.T. Z bilansu tej spółki wynika bowiem, że w ramach rzeczowych aktywów trwałych spółka ta posiada aktywa zapisane pod pozycjami: grunty; budynki, lokale, prawa do lokali i obiekty inżynierii lądowej i wodnej; urządzenia techniczne i maszyny; środki transportu, inne środki trwałe. Pozostałe podmioty, w tym skarżący współpracowały z tą spółką na podstawie zawartych umów ramowych, zobowiązujących R. sp. z o.o. do świadczenia usług agrotechnicznych, udostępniania sprzętu rolnego, maszyn, urządzeń, ciągników z obsługą pracownika oraz do wykonywania usług rolnych zleconych przez zleceniodawcę.
Suma powyższych wniosków potwierdza prawidłowość konkluzji sformułowanej przez Dyrektora OR ARiMR, że wszelkie zmiany w schemacie zależnych podmiotów w ramach jednego wspólnego przedsięwzięcia gospodarczego kierowanego przez skarżącego i S.T. sprowadzały się do głównie do przenoszenie własności oraz umownych praw do gruntów i de facto nie doprowadziły do powstania podmiotów prowadzących samodzielnie działalność rolniczą.
W świetle powyższych spostrzeżeń, Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, iż:
- działalność spółek i podmiotów zależnych w ramach szerszego organizmu gospodarczego centralnie i spójnie kierowanego przez S.T. i skarżącego nie miało charakteru rzeczywistego i autonomicznego, a działalność rolnicza przez zależne podmioty miała charakter wyłącznie formalny, ekonomicznie nieuzasadniony, co świadczyło o cechującym ich funkcjonowanie "sztuczności" w rozumieniu art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013,
- skarżący był gospodarczo niesamodzielny i nie spełniał definicji rolnika, ponieważ nie prowadził gospodarstwa rolnego rozumianego jako zarządzane przez siebie jednostki wykorzystywane do działalności rolniczej (art. 4 ust. 1 lit. a i b rozporządzenia nr 1307/2013 w zw. z art. 2 pkt 14 u.p.s.w.b.). Stanowiące jego własność oraz dzierżawione przez niego grunty były wykorzystywane
do prowadzenia działalności rolniczej w ramach gospodarstwa rolnego prowadzonego przez inny podmiot. Poza rzeczowymi i obligacyjnymi prawami
do gruntów rolnymi nie miała innych atrybutów mogących być uznane za składniki gospodarstwa rolnego.
Prawidłowo wreszcie ustalono również istnienie przesłanki subiektywnej zastosowania art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013. Działaniom polegającym
na powoływaniu spółek oraz rozdrabnianiu przez skarżącego i S.T. zawiadywanego przez nich areału, trafnie bowiem przypisano cel, jakim było uzyskanie korzyści sprzecznych z celem wsparcia. Organ, poprzez analizę okoliczności obiektywnych, oraz krytyczną ocenę twierdzeń skarżącego co do motywacji działań ww. osób, dowiódł bowiem, że przekształcenia korporacyjne oraz transfery gruntów rolnych służyły obejściu mechanizmów służących realizacji celu wsparcia, a wyrażających się w zmniejszeniu kwot płatności proporcjonalnie do wielkości areału. Zasadnie ustalił, że doszło do skoordynowanego działania mającego na celu maksymalizację globalnych sum wsparcia ze wszystkich tytułów przewidzianych w ramach obu filarów polityki rolnej czyli płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz finansowanych z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich.
Wyjściowo wskazać należy, o czym była już mowa we wcześniejszym fragmencie uzasadnienia, że ukształtowanie struktury deklarowanego posiadania gruntów w grupie podmiotów współtworzących jeden organizm gospodarczy zarządzany jednolicie przez S.T. i skarżącego, przy pozytywnym rozpoznaniu wniosków tych podmiotów o przyznanie płatności, doprowadziłoby
do uzyskania płatności których suma byłaby wyższa od tych które przysługiwałyby, gdyby o płatność wystąpił jeden podmiot legitymujący się posiadaniem zagregowanego areału. To określa korzyść finansową płynącą
z ominięcia mechanizmów zmniejszenia płatności. Konkretnie jednak za pozytywną oceną ustaleń organu na temat celów stworzenia sztucznych warunków przemawiały następujące argumenty:
1) Organ dokonując oceny zamiaru, zasadnie przyjął szeroką (globalną) perspektywę faktyczną, obejmującą zmiany kapitałowe oraz zmiany w zakresie stanu własności oraz obligacyjnych praw do gruntów rolnych dokonywane w ramach całej grupy spółek oraz podmiotów zależnych od S.T. i skarżacego. Dopiero bowiem dokonywane na tym poziomie ustalenia pozwalały na stworzenie spójnego obrazu i poczynienie ustaleń co do korzyści płynących z rozdrobnienia i zmian struktury podmiotowej w zakresie deklarowanego posiadania gruntów rolnych.
2) Dyrektor OR ARiMR ustaleń w tej kwestii zasadnie dokonał w oparciu
o okoliczności obiektywne. Prawidłowość takiego postępowania znajduje potwierdzenie w przywołanym już wcześniej wyroku TSUE w sprawie C-434/12. Trybunał wprost wskazał w nim sądowi krajowemu weryfikację obiektywnych dowodów pozwalających na stwierdzenie, że przez sztuczne warunki wymagane
do otrzymania płatności z systemu wsparcia ubiegający się o taką płatność zamierzał osiągnąć korzyść sprzeczną z celami systemu.
3) Trafnie oceniał cel działań tych osób w szerszej perspektywie czasowej.
W tym zakresie, na podstawie m. in. zapisów w Rejestrze Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego dokonał szczegółowej analizy powiązań kapitałowych i osobowych, jak również dat i sposobów powołania podmiotów powiązanych
ze skarżącym i S.T. Ustalił zasadnie, że to tym wnioskom należy przypisać kluczowe znaczenie w odczytaniu z ustalonych faktów celu stworzenia sztucznych warunków - odnosił do regulacji prawnych przewidujących zmniejszania płatności, w tym również dla zapewnienia realizacji celów wsparcia. Wnioski płynące z tej analizy, potwierdzały że kolejne na przestrzeni lat 2013 - 2017 zmiany polegające na tworzeniu nowych spółek, podjęciu działalności przez rolników indywidualnych i pozyskiwaniu przez nie praw do gruntów już wcześniej należących do podmiotów związanych z J.G. i S.T. odpowiadały zmianom legislacyjnym promującym kwotami należnego wsparcia mniejszych producentów. Organ trafnie wskazał na korzyści finansowe płynące
z dokonywanych zmian i to w odniesieniu do wszystkich płatności z obu filarów wspólnej polityki rolnej. Rozumowanie organu w tej kwestii nie ujawnia błędów logicznych, jest przekrojowe i spójne.
Organ prawidłowo ocenił, że:
- pomniejszenie areału R. sp. z o.o. w 2013 r. na rzecz T. sp. z o.o. oraz podział R. z przeniesieniem gruntów na rzecz J. sp. z o.o.,
- włączenie się 2014 roku w krąg podmiotów zgłaszających grunty do płatności przez J.G. (dzierżawiącego grunty od działającej w ramach schematu T. sp. o.o.),
- w 2016 roku przez Ł.G. i J.G.,
- w 2016 r. włączenie w krąg aplikujących o wsparcie spółek z o.o.: P., D., T., L., P. i Z., doprowadzało do sukcesywnego ograniczenia skutków: zmniejszającej korekty kwot wsparcia bezpośredniego, oraz ograniczeniem finansowych skutków limitów powierzchniowych pozostałych płatności.
Sąd wnioski te podziela w całości i przyjmuje jako własne. Uznaje jednocześnie za trafną ocenę, że zestawienie ww. zdarzeń ze korzystnymi skutkami finansowymi polegającymi na zwiększeniu globalnej sumy płatności, uprawniało sformułowany przez Dyrektora OR ARiMR wniosek, iż opisane powyżej zdarzenia skutkujące przesunięciami gruntów wskutek których nowi beneficjenci uzyskiwali grunty o areale ograniczonym wielkościowo do wartości optymalnej z punktu widzenia korzyści finansowych płynących ze wsparcia, jako że pozwalały
na ominięcie mechanizmów zmniejszenia płatności, miały na celu korzyści sprzeczne
z celami wsparcia.
Sąd uznał jednocześnie, że skarżący wniosków tych nie podważył argumentami opartymi o twierdzenie o innym podłożu zdarzeń poddanych analizie organu.
Podobnie jak okoliczność, że S.T. i skarżący utworzyli 10 spółek, posiadających jedynie grunty (prócz sp. z o.o. J., która posiada jeszcze budynki) w celach biznesowych czy też po to by zatrzeć złe wrażenie uprzedniego zarządu Spółek R. sp. z o.o. (obecnie K. sp. z o.o.) i R.
Odrzucić należy również argument , iż powstanie licznych spółek miało służyć dokonaniu ich sprzedaży jako właścicieli mniejszych areałów gruntów rolnych. Twierdzenie to jednak stoi w sprzeczności z przywoływanym na jego uzasadnienie oświadczeniem S.T. z dnia [...] maja 2019 r., w którym wskazał, że w od 2016 r. prowadzi rozmowy oraz zbiera informacje w zakresie niezbędnym
do przygotowania się do transakcji nabycia od S.T. udziałów w niektórych jego spółkach, ponadto w zakresie koniecznym do nabycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa spółki R.
Skarżący podniósł, że dokonano podziału spółek R. i R. by ratować finanse spółek i ich reputację, mogły bowiem nabywać materiały siewne
i środki ochrony roślin, usługi i inne wyłącznie za gotówkę wobec daleko idącej ostrożności kontrahentów i złej opinii publicznej. Zabiegi restrukturyzacyjne miały zatem służyć odzyskaniu zaufania rynku, zawiązaniu i utrzymaniu kontaktów
z rolnikami, dostawcami, usługodawcami i usługobiorcami na rynku rolnym. Niemniej jednak z akt sprawy wynika, że nowoutworzone spółki, w tym skarżący zawierali umowy głównie z podmiotami powiązanymi. Trudno też przyjąć by odzyskaniu wizerunku i zaufania kontrahentów miał służyć fakt, że powstałe spółki mają ten sam adres siedziby, który miała spółka R. i R.
W ocenie skarżącego gdyby wszystkie spółki miały zostać zawiązane
w celu uzyskania płatności, zapewne osoby je zawiązujące zrobiły by to w jednym czasie a nie na przestrzeni kilku lat. Skarżący pominął jednak fakt, że czas
w którym wyodrębniano kolejne spółki, pokrywał się ze zmianami przepisów, które wprowadzały ograniczenia m.in. obszarowe do uzyskania płatności.
Wszystkie wymienione wyżej okoliczności jednoznacznie wskazują, że J.G. nie prowadził samodzielnego gospodarstwa rolnego, a grunty, których był właścicielem przed 2014 r. zostały w tym roku włączone do opisanego przez organy mechanizmu tworzenia sztucznych warunków niezbędnych do uzyskania korzyści polegających na uzyskaniu płatności w wyższej wysokości dzięki multiplikacji podmiotów zgłaszających wnioski. Jak wynika z ewidencji wniosków
o przyznanie płatności, J.G. dopiero w 2014 r. rozpoczął aplikowanie
o dopłaty. W skardze nie wyjaśniono dlaczego wniosków tych nie składał wcześniej. Zauważyć należy, że data ta zbiega się w czasie z wydzierżawieniem gruntów rolnych od utworzonej rok wcześniej spółki T., powstaniem spółki P. oraz kolejnymi "przesunięciami" gruntów wśród kontrolowanych przez J.G. I S.T. podmiotów. W ocenie Sądu okoliczność ta, wraz z pozostałymi ustaleniami organu, świadczy o tym, że J.G. jako podmiot wpisany do ewidencji producentów rolnych oraz właściciel nieruchomości stał się od 2014 r. elementem opisanego przez organy mechanizmu. Nawet jeżeli przed 2014r. J.G. prowadził własne gospodarstwo rolne (na co skarżący nie przedstawił żadnych dowodów), to włączenie go do zespołu elementów tworzącego sztuczne warunki niezbędne do uzyskania korzyści sprzecznych z celami wsparcia, uprawniało organu do zastosowania art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013.
W ocenie Sądu trafne są wyliczenia organu wskazujące, na różnice kwotowe możliwych do uzyskania płatności przed i po podziale gruntów przez S.T.
Zaznaczyć należy, że składanie przez utworzone podmioty odrębnych wniosków i zgłoszenie w nich działek rolnych, które zgłoszone łącznie uzasadniałyby mniejszą płatność wskazuje na stworzenie sztucznych warunków. Całokształt okoliczności niniejszej sprawy oraz spraw pozostałych podmiotów powiązanych
ze skarżącym oraz S.T. przemawia za przyjęciem, że utworzenie nowych podmiotów miało na celu uzyskanie większych dopłat (element subiektywny), co ma wpływ na wartość majątku tych podmiotów, a tym samym rzeczywistą wartość udziałów wspólnika w spółce z o.o. W szczególności świadczy o tym tożsamość działalności prowadzonej przez wszystkie powiązane spółki, ich skład osobowy, organy, siedziba, oraz brak wiarygodnych dowodów na prowadzenie niezależnej gospodarki rolnej.
Wskazać także należy na okoliczność, że S.T. i skarżący utworzyli 10 spółek, posiadających jedynie grunty (prócz sp. z o.o. J., która posiada jeszcze budynki) w celach biznesowych czy też po to by zatrzeć złe wrażenie uprzedniego zarządu Spółek R. sp. z o.o. (obecnie K. sp. z o.o.) i R.
W ocenie sądu trafny jest również wniosek organu, że działania skarżącego zdecydowanie nie wypełniają celów wspólnej polityki rolnej określonych w art. 39 ust. 1 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (Dz.Urz UE C 115 z dnia 9 maja 2008 r.) oraz w art. 4 rozporządzenia nr 1305/2013. Skarżący korzysta bowiem głównie z usług podmiotów powiązanych i nie posiada własnego zaplecza technicznego trudno zatem przyjąć by jej działalność służyła zwiększeniu wydajności rolnictwa przez wspierania postępu technicznego, racjonalnego rozwoju produkcji rolnej optymalnego wykorzystania siły roboczej czy też miała zapewnić odpowiedni poziom ludności wiejskich bądź tworzenie i utrzymywanie miejsc pracy.
Zaś uczestnictwo w procederze stworzenie sztucznych warunków raczej niszczy
niż wspiera konkurencyjność rolnictwa.
Wyjaśnić trzeba, że cel jakim jest poprawa konkurencyjności należy rozumieć w dwóch aspektach. Pierwszy wymaga odniesienia do sytuacji pojedynczego przedsiębiorcy - rolnika, drugi zaś wymaga przyjęcia perspektywy całej branży. Celem wsparcia jest bowiem zwiększanie konkurencyjności pojedynczego przedsiębiorstwa poprzez wzmacnianie jego pozycji ekonomicznej np. poprzez inwestycje w zaplecze produkcyjne konkretnego podmiotu, ale zapewnienie balansu
i równomiernego rozwoju całej grupy przedsiębiorców z danej grupy. Innymi słowy: konkurencyjność musi być oceniania indywidualnie, w odniesieniu do konkretnego przedsiębiorcy, a więc wymaga ustalenia czy wsparcie przyczyni się do podniesienia ekonomicznej konkurencyjności aplikującego o nią producenta rolnego. Po drugie
- w aspekcie ogólnym - konkurencyjność odnosić należy do tego czy wsparcie danego przedsiębiorcy (w sensie funkcjonalnym a nie tylko formalnoprawnym) ponad ustalony limit nie przyczyni się do obniżenia (zachwiania) konkurencyjności
na danym rynku (tak NSA w wyr. z 15 lutego 2017 r. II GSK 1518/15).
Niewątpliwie wprowadzenie mechanizmów modulacji i degresywnych płatności miało przeciwdziałać koncentracji środków finansowych w największych gospodarstwach i zapobiegać niekorzystnemu traktowaniu małych gospodarstw,
a w efekcie zmierzać do podniesienia indywidualnych dochodów osób pracujących
w tych gospodarstwach. Tymczasem, z materiału dowodowego zgromadzonego
w sprawie wynika, że przekazanie na skarżącego gruntów było w celu uniknięcia skutków modulacji.
Zaznaczyć należy, że zgodnie z motywem 13 preambuły Rozporządzenia
nr 1307/2013 charakterystyczną cechą rozdziału środków bezpośredniego wsparcia dochodów wśród rolników jest przydzielanie nieproporcjonalnych kwot płatności stosunkowo małej liczbie dużych beneficjentów. Więksi beneficjenci, dzięki
ich zdolności do eksploatowania korzyści skali, nie wymagają jednolitego wsparcia na tym samym poziomie, aby skutecznie osiągnąć cel polegający na wsparciu dochodu.
W ocenie Sądu powyższe okoliczności w powiazaniu z obszernymi ustaleniami i wyjaśnieniami organu pozwalają przyjąć, że skarżący nie podważył skutecznie ustaleń organu, że został utworzony w celu obejścia przepisów dotyczących modulacji płatności. Skarżący nie przedstawiła bowiem żadnego wiarygodnego uzasadnienia wskazującego na racjonalność w tworzeniu tak dużej liczby powiązanych podmiotów.
Powyższe wywody bezpośrednio lub pośrednio odpowiadają na wszystkie zarzuty skargi.
Z tego też względu Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.