I SA/Go 436/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA uchylił decyzję o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych z powodu błędnego ustalenia przez organy terminu przedawnienia i nieprawidłowego uznania sądów administracyjnych za organy przerywające bieg terminu.
Skarżący M.K. zaskarżył decyzję Dyrektora ARiMR o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych. Organy uznały, że płatności za 2012 rok stały się nienależne w związku z odmową przyznania płatności za 2013 rok i że bieg terminu przedawnienia był przerywany przez kolejne decyzje administracyjne oraz orzeczenia sądów. WSA uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując, że sądy administracyjne nie są organami właściwymi do przerywania biegu terminu przedawnienia w rozumieniu Rozporządzenia nr 2988/95, a organy błędnie ustaliły początek biegu terminu przedawnienia oraz nie uwzględniły maksymalnego terminu przedawnienia.
Skarżący M.K. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, która utrzymała w mocy decyzję o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego PROW 2007-2013. Organy administracji uznały, że skarżący nie dotrzymał 5-letniego zobowiązania rolnośrodowiskowego, co skutkowało obowiązkiem zwrotu nienależnie pobranych płatności w wysokości 53 540 zł. Kluczową kwestią sporną był bieg terminu przedawnienia. Organy twierdziły, że termin ten był przerywany przez kolejne decyzje administracyjne i orzeczenia sądów (WSA w Poznaniu i NSA), a zatem nie upłynął. Skarżący argumentował, że nieprawidłowości dotyczyły płatności za 2012 rok, a postępowanie w tej sprawie zostało wszczęte zbyt późno, co skutkowało upływem terminu przedawnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd uznał, że choć stwierdzenie nieprawidłowości w realizacji zobowiązania w 2013 roku mogło przerwać bieg terminu przedawnienia w odniesieniu do płatności za ten rok, to organy błędnie zinterpretowały pojęcie 'właściwego organu' w art. 3 ust. 1 Rozporządzenia nr 2988/95, uznając sądy administracyjne za takie organy. Sąd podkreślił, że 'właściwym organem' jest organ administracji prowadzący postępowanie w sprawie nieprawidłowości. Ponadto, organy nieprawidłowo ustaliły początek biegu terminu przedawnienia i nie uwzględniły maksymalnego, 8-letniego terminu przedawnienia, który upłynąłby w 2021 roku, licząc od daty ustania nieprawidłowości (np. od 15 maja 2013 r.). Sąd nakazał organowi ponowne rozpoznanie sprawy z uwzględnieniem przedstawionych uwag.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, sądy administracyjne nie są 'właściwymi organami władzy' w rozumieniu tego przepisu. Ich rolą jest kontrola działalności administracji, a nie prowadzenie postępowań w sprawie nieprawidłowości.
Uzasadnienie
TSUE w wyroku C-52/14 wskazał, że 'właściwy organ' to organ mający uprawnienie do dokonywania czynności odnoszących się do dochodzenia lub postępowania w sprawie nieprawidłowości. Sądy administracyjne nie posiadają takich kompetencji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (7)
Główne
Rozporządzenie nr 2988/95 art. 3 § ust. 1
Rozporządzenie Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich
Kluczowe dla ustalenia biegu i przerwania terminu przedawnienia. Sądy administracyjne nie są 'właściwymi organami' przerywającymi bieg terminu. Istnieje maksymalny termin przedawnienia (podwójny termin).
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i § 2
Podstawa ustrojowa sądów administracyjnych.
rozporządzenie PRŚ art. 9 § ust. 2 pkt 3 lit a
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013
Warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej.
rozporządzenie PRŚ art. 39 § ust. 1 i 2
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013
Podstawa do zwrotu płatności rolnośrodowiskowej w przypadku niezrealizowania zobowiązania.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 2 § pkt 6
Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sądy administracyjne nie są 'właściwymi organami' w rozumieniu art. 3 ust. 1 Rozporządzenia nr 2988/95. Organy błędnie ustaliły początek biegu terminu przedawnienia. Organy nie uwzględniły maksymalnego, 8-letniego terminu przedawnienia, który upłynął.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organów, że sądy administracyjne swoimi orzeczeniami przerywały bieg terminu przedawnienia. Argumentacja organów, że termin przedawnienia nie upłynął z uwagi na przerwy spowodowane decyzjami administracyjnymi i orzeczeniami sądów.
Godne uwagi sformułowania
pojęcie 'właściwy organ' w rozumieniu tego przepisu oznacza organ mający uprawnienie do dokonywania czynności odnoszących się do danego dochodzenia lub postępowania w sprawie nieprawidłowości. nie stanowi to jednocześnie przeszkody w skutecznym stosowaniu prawa Unii. nieprzekraczalny termin upływający najpóźniej w dniu, w którym mija okres odpowiadający podwójnemu terminowi przedawnienia zapobieżeniu temu, aby przedawnienie danej nieprawidłowości mogło być przeciągane w nieskończoność poprzez powtarzające się przerywające je czynności.
Skład orzekający
Jacek Niedzielski
przewodniczący
Dariusz Skupień
członek
Damian Bronowicki
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'właściwego organu' w kontekście przerwania biegu terminu przedawnienia w sprawach dotyczących ochrony interesów finansowych UE oraz stosowanie maksymalnego terminu przedawnienia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji płatności rolnośrodowiskowych finansowanych ze środków UE i stosowania Rozporządzenia nr 2988/95. Interpretacja pojęcia 'właściwego organu' może mieć zastosowanie w innych obszarach ochrony interesów finansowych UE.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii przedawnienia w kontekście środków unijnych i pokazuje, jak kluczowa jest prawidłowa interpretacja przepisów UE przez organy administracji. Pokazuje też, że nawet po latach i wielu instancjach można wykazać błędy proceduralne.
“Czy sądy mogą przerywać bieg przedawnienia środków unijnych? WSA odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Go 436/22 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. Data orzeczenia 2023-03-09 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-12-01 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. Sędziowie Damian Bronowicki /sprawozdawca/ Dariusz Skupień Jacek Niedzielski /przewodniczący/ Symbol z opisem 6550 Hasła tematyczne Środki unijne Skarżony organ Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U.UE.L 1995 nr 312 poz 1 art. 3 ust. 1 Rozporządzenie Rady (WE, EURATOM) NR 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich. Dz.U. 2023 poz 259 art. 145 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędziowie Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędzia WSA Damian Bronowicki (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 marca 2023 r. sprawy ze skargi M.K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych 1. Uchyla zaskarżoną decyzję w całości. 2. Zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego kwotę 4842 (cztery tysiące osiemset czterdzieści dwa) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie M.K. (skarżący) wniósł skargę na decyzjęDyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dyrektor OR ARiMR) z dnia [...] września 2022 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzjęKierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] maja 2022 r. w przedmiocie ustalenia kwot nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego PROW 2007-2013. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynikał następujący stan sprawy. W dniu 15 maja 2012 r. M.K. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012 (PROW 2007- 2013). Wnioskodawca zadeklarował, iż ubiega się o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej do pakietu 2 w wariancie 2.9 i w wariancie 2.1, pakietu 6 w wariancie 6.1. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał wnioskodawcy płatność rolnośrodowiskową na rok 2012. Zgodnie z zapisami zawartymi w części IX wniosku (oświadczenia i zobowiązania) oraz zapisami decyzji, strona zobowiązała się m.in. do realizacji 5-letniego zobowiązania rolnośrodowiskowego począwszy od dnia [...] marca 2012 roku. W dniu 15 maja 2013 r. do Biura Powiatowego ARiMR M.K. złożył wniosek kontynuacyjny o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2013 rok. W dniach [...] lipca 2013 r. dokonano kontroli gospodarstwa wnioskodawcy i w jej trakcie stwierdzono szereg nieprawidłowości. W stosunku do działek rolnych A i C (wariant 2.9) stwierdzono niespełnienie wymagań zawartych w § 9 ust. 2 pkt 3 lit a) Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 33, poz. 262 z późn. zm.) – zwanego dalej rozporządzeniem PRŚ, poprzez brak spełnienia wymagań dot. materiału szkółkarskiego i nieutrzymania należytej obsady drzew, co do działek rolnych B/B1 i D/D1 (wariant 2.1 i 6.1) nie stwierdzono zadeklarowanej uprawy roślin (proso) lecz ugór czarny. Dodatkowo na wszystkich działkach rolnych stwierdzono prowadzenie produkcji rolnej z nienajlepszą wiedzą i kulturą rolną. W związku z powyższym Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. odmówił stronie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013. W postępowaniu odwoławczym, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w dniu [...] listopada 2014 r. wydał decyzjęutrzymującą w mocy decyzje organu I instancji.Następnie M.K. niniejszą decyzję zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu.Sąd wyrokiem z dnia 22 marca 2016 r. (sygn. akt III SA/Po 1/15) oddalił skargę wnioskodawcy. Wskazał, iż ustalenia kontrolne i pokontrolne obu instancji były prawidłowe, co skutkowało zasadną odmową przyznania skarżącemu płatności rolnośrodowiskowej za 2013 rok. Sąd podkreślił, że obowiązek utrzymania działek w odpowiedniej kulturze rolnej dotyczy całego danego roku kalendarzowego, a nie tylko wybranych miesięcy. Podczas kontroli inspektorzy stwierdzili, że brak jest na omawianych działkach rolnych minimalnej obsady drzew, co nie zostało przez producenta w skuteczny sposób zakwestionowane. Nieponoszenie przez niego winy (częściowo zwierzęta uszkodziły drzewka), czy też wykonanie przez producenta działań naprawczych (zakupienie w najbliższym czasie sadzonek drzewek i obsadzenie nimi działek rolnych) też nie miało wpływu na ustalenia kontrolne. Zdaniem Sądu, ustalenia dotyczące obumarłych drzewek czy silnego zachwaszczenia istniejącego w dacie kontroli znajduje potwierdzenie w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy. W dniu 24 stycznia 2019 r. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem sygn. akt I GSK 924/18 oddalił skargę kasacyjną M.K., podtrzymującww. wyrok WSA w Poznaniu. Dnia 18 czerwca 2015 r. M.K. złożył do Biura Powiatowego wniosek o wpis do ewidencji producentów, w którym zmienił adres zamieszkania z powiatu [...] na powiat [...]. W związku z czym akta sprawy M.K. zostały przekazane do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR. Kierownik BP ARiMR pismem z dnia [...] lipca 2021 r. zawiadomił M.K. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia kwot nienależnie pobranych płatności przyznanych decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r.Strona zawiadomienie odebrała dnia 2 lipca 2021 r.Następnie w dniu [...] maja 2022 r. organ wydał decyzję o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych, na mocy której zobowiązał stronę do zwrotu na konto ARiMR kwot nienależnie pobranych płatności PRŚ w łącznej wysokości 53 540 zł. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż w związku z odmową przyznania płatności PRŚ na 2013 r., M.K. nie dotrzymał 5-letniego zobowiązania rolnośrodowiskowego podjętego z dniem [...] marca 2012 r. W ocenie organu za czas dopuszczenia się nieprawidłowości przez stronę należy uznać datę 13 czerwca 2014 r. tj. datę odebrania decyzji z dnia [...] czerwca 2014 r. o odmowie przyznania płatności. Z kolei końcowe rozstrzygnięcie sprawy, która spowodowała powstanie nieprawidłowości, nastąpiło w dniu 24 stycznia 2019 r. tj. w dniu oddalenia skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny. W tym przypadku 4-letniokres przedawnienia nie nastąpił, ponieważ upływa w dniu 24 stycznia 2023 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z dnia [...] września 2022 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że decyzja Kierownika BP ARiMR z dnia [...] maja 2022 r. została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i kwota w łącznej wysokości 53 540 zł jest płatnością nienależną. Zdaniem organu data powstania nieprawidłowość wystąpiła w dniu [...] maja 2013 r. w związku z złożeniem wniosku o przyznanie płatności PRŚ na rok 2013. Z kolei upływ terminu przedawnienia mógł nastąpić nie wcześniej niż 31 grudnia 2015 r. (do kiedy możliwe było dokonywanie wypłat w ramach programu) i nie później niż 30 czerwca 2016 r. (data ostatecznego zakończeniaprogramu PROW [...]).Okolicznością skutkującą przerwaniem biegu terminu przedawnienia w ocenie organu, jest wydana decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu czy też wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego. Organ podkreślił, że dzień [...].06.2014 r. (decyzje organu I instancji), dzień [...].11.2014 r. (decyzje organu II instancji), wyrok WSA z dnia 22.03.2016 r. a następnie wyrok NSA z dnia 24.01.2019 r., przypada przed upływem przyjętego terminu przedawnienia, tj. 30.06.2020 r.. Zatemtermin przedawnienia przypadający na dzień 30.06.2020 r. został przerwany przed jego upływem ww. decyzjami i orzeczeniami sądów. Mając na uwadze powyższe okoliczności oraz fakt, iż po każdym przerwaniu okres przedawnienia biegnie na nowo, a w przypadku programu PROW 2007-2013 biegnie od ostatecznego zakończenia tego programu wieloletniego, to nowy 4-letni okres przedawnienia upływa w dniu 24.01.2023 r. Zdaniem organu, w niniejszej sprawie nie upłynął okres przedawnienia wynikający z regulacji określonej w art. 3 ust. 1 akapit 1-4 Rozporządzeniu Rady (WE, Euroatom) 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich, zwanego dalej"Rozporządzeniemnr 2988/95". M.K. nie zgodził się z decyzją Dyrektora ORARiMR i pismem z [...] października 2022 r. wywiódł od niej skargę do tutejszego Sądu. Zarzucił organowi odwoławczemu naruszenie prawa procesowego, to jest art. 3 ust. 1 Rozporządzenia nr 2988/95 poprzez niezastosowanie w niniejszej sprawie przewidzianej w nim dyspozycji w zakresie okresu przedawnienia i wydanie błędnej decyzji administracyjnej w tym zakresie dot. roku 2012. Zdaniem strony skarżącejdopuszczenie się nieprawidłowości nie nastąpiło 15 maja 2013 r., tj. w dniu złożenia wniosku o przyznanie płatności PRSK na rok 2013, a w dniu [...] maja 2012 r., tj. w dniu złożenia wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2012 rok. Zatem okres przedawnienia liczy się od daty dopuszczenia się nieprawidłowości, tj. od dnia [...] maja 2012 r., czyli złożenia wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej dla danej kampanii, do daty ostatecznego zakończenia programu, czyli do [...] czerwca 2016 r. Przerwanie okresu przedawnienia jest spowodowane przez każdy akt właściwego organu władzy, o którym zawiadamia się daną osobę, a który odnosi się do śledztwa lub postępowania w sprawie nieprawidłowości. Wbrew twierdzeniom organu, nie doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia, bowiemnie zawiadomiono odwołującego przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze płatności za 2012 rok. Wszelkie zawiadomienia, decyzje, które zostały doręczone M.K. dotyczyły odmowyprzyznania płatności za 2013 rok. Zawiadomienie o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności za 2012 rok, zostało doręczone odwołującemu dopiero w dniu 2 lipca 2021 r. Pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji orazzasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa prawnego. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w udzielonej odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych niż podanych w niej powodów. Na wstępie przypomnieć należy, że podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej jako: P.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który dotyczy interpretacji podatkowych i który nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Na podstawie art. 119 pkt 3 P.p.s.a. niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. Sąd nie podziela zarzutu skargi, zgodnie z którym z uwagi niezawiadomienie skarżącego o nieuzasadnionym charakterze płatności za 2012 r. nie doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia. Towarzysząca mu argumentacja jest adekwatna wyłącznie dla płatności jednorocznych. Zgodnie z art. 3 ust. 1 akapit trzeci Rozporządzenia 2988/95 przerwanie okresu przedawnienia jest spowodowane przez każdy akt właściwego organu władzy, o którym zawiadamia się daną osobę, a który odnosi się do śledztwa lub postępowania w sprawie nieprawidłowości. Po każdym przerwaniu okres przedawnienia biegnie na nowo. Autor skargi pomija, że skarżący zobowiązał się do realizacji 5-letniego zobowiązania rolnośrodowiskowego. Zgodnie z § 39 ust. 1 rozporządzenia PRŚ płatność rolnośrodowiskowa podlega zwrotowi, jeżeli rolnik nie realizuje całego zobowiązania rolnośrodowiskowego, w szczególności w związku z niesporządzeniem planu działalności rolnośrodowiskowej albo sporządzeniem go niezgodnie z wymogami określonymi w rozporządzeniu, lub nie spełnia innych warunków przyznania płatności rolnośrodowiskowej określonych w rozporządzeniu. Ponadto zgodnie z § 39 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia PRŚ płatność rolnośrodowiskowa podlega zwrotowi również w przypadku, gdy rolniknie przestrzega żadnych wymogów w ramach wariantu określonego pakietu, przy czym zwrotowi podlega ta część płatności, która została przyznana do działek rolnych, zwierząt lub miedz śródpolnych objętych danym wariantem W orzecznictwie sądów administracyjnych konsekwentnie przyjmuje się, że stwierdzenie nieprawidłowości w realizacji warunków zgłoszonego do płatności projektu rolnośrodowiskowego w danym roku powoduje nie tylko nieprzyznanie płatności za ten rok, lecz skutkuje także obowiązkiem zwrotu płatności wcześniej przyznanych obejmujących okres zobowiązania wieloletniego (np. wyrok WSA w Poznaniu z 2 czerwca 2021 r. III SA/Po 768/20, wyrok WSA w Białymstoku z 24 lipca 2019 r. I SA/Bk 167/19, wyrok WSA w Łodzi z 25 października 2018 r. III SA/Łd 498/18, orzeczenia.nsa.gov.pl). W decyzji z [...] czerwca 2014 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR poinformował skarżącego o braku spełnienia obowiązków wynikających z przepisów rozporządzenia PRŚ w ramach spełnienia wymogów dla pakietu 2 i 6 w roku 2013 r. W zakresie działek rolnych A i C materiał szkółkarski nie spełniał określonych wymagań. Skarżący nie zachował minimalnej obsady drzew. W wypadku działek B/B1 i D, D1 nie stwierdzono zadeklarowanej uprawy. Nie ulega zatem wątpliwości, że doręczenie decyzji o odmowie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na 2013 r. przerwało okres przedawnienia w stosunku do wszystkich płatności otrzymanych w ramach projektu rolnośrodowiskowego. Był to bowiem akt właściwego organu władzy, o którym zawiadomionoskarżącego, i który odnosił się do postępowania w sprawie nieprawidłowości w realizacji podjętego przez skarżącego zobowiązania. Zaskarżona decyzja podlega jednak uchyleniu z dwóch innych przyczyn. Po pierwsze organy nieprawidłowo przyjęły, że przez "właściwy organ władzy", o którym mowa w art. 3 ust. 1 akapit trzeci Rozporządzenia 2988/95 należy rozumieć również sądy administracyjne. Na stronie 24 decyzji organu II instancji wskazano, że "termin przedawnienia przypadający na dzień [...].06.2020 r. został przerwany przed jego upływem w/w decyzjami i orzeczeniami sądów". Należy zauważyć, że Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 11 czerwca 2015 r. sygn. C-52/14 (curia.eu) wskazał, że w zakresie dotyczącym brzmienia art. 3 ust. 1 akapit trzeci rozporządzenia nr 2988/95,należy stwierdzić, że pojęcie 'właściwy organ' w rozumieniu tego przepisu oznacza organ mający uprawnienie do dokonywania czynności odnoszących się do danego dochodzenia lub postępowania w sprawie nieprawidłowości. Natomiast z brzmienia art. 3 ust. 1 akapit trzeci rozporządzenia nr 2988/95 w żaden sposób nie wynika, że musi on być tożsamy z organem, który jest uprawniony do przydzielania [subwencji] czy też odzyskiwania kwot pobranych nienależnie ze szkodą dla interesów finansowych Unii. Trybunał podkreślił, że w braku przepisów unijnych, każde państwo członkowskie wyznacza na postawie przepisów prawa krajowego organy właściwe do wydawania aktów stanowiących czynności odnoszące się dochodzenia lub postępowania w sprawie nieprawidłowości w rozumieniu art. 1 ust. 2 rozporządzenia nr 2988/95. Państwa członkowskie mogą zatem swobodnie przyznać uprawnienie do prowadzenia dochodzenia w sprawie nieprawidłowości organowi innemu niż ten, który, w niniejszym przypadku, przyznaje i odzyskuje refundację kosztów składowania, pod warunkiem, że nie stanowi to jednocześnie przeszkody w skutecznym stosowaniu prawa Unii. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę stwierdza, że w świetle powyższego orzeczenia, "właściwym organem" jest organ, do którego ustawowych kompetencji należy prowadzenie dochodzenia lub postępowania w sprawie nieprawidłowości. Takim organem nie jest sąd administracyjny, do którego właściwości, stosownie do art. 3 § 1 P.p.s.a., należy kontrola działalności administracji publicznej, w tym działalności organów prowadzących postępowania w sprawie nieprawidłowości, o których mowa w Rozporządzeniu 2988/95. Z uwagi na powyższe nieprawidłowe jest twierdzenie organów, że okres przedawnienia został przerwany wyrokami WSA w Poznaniu z 22 marca 2016 r. sygn. akt III SA/Po 1/15 oraz NSA z 21 stycznia 2019 r. sygn. akt I GSK 924/18. Niezależnie od powyższego, w decyzji organu odwoławczego brak jest ustaleń w zakresie końcowej daty biegu terminuprzedawnienia, o którym mowa w art. 3 ust. 1 akapit czwarty Rozporządzenia 2988/95. Zgodnie z tym przepisem upływ terminu przedawnienia następuje najpóźniej w dniu, w którym mija okres odpowiadający podwójnemu terminowi okresu przedawnienia, jeśli do tego czasu właściwy organ władzy nie wymierzył kary; nie dotyczy to przypadków, w których postępowanie administracyjne zostało zawieszone zgodnie z art. 6 ust. 1. W przywołanym już wyroku TSUE sygn. C-52/14 wyjaśniono, że zarówno z brzmienia, jak i struktury art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95 wynika, że w czwartym akapicie tego przepisu ustanowiony został mający zastosowanie do przedawnienia nieprawidłowości nieprzekraczalny termin upływający najpóźniej w dniu, w którym mija okres odpowiadający podwójnemu terminowi przedawnienia określonemu w akapicie pierwszym tego ustępu, jeśli do tego czasu właściwy organ władzy nie wymierzył kary; nie dotyczy to przypadków, w których postępowanie administracyjne zostało zawieszone zgodnie z art. 6 ust. 1 tego samego rozporządzenia. Przewidziany w art. 3 ust. 1 tego rozporządzenia termin przyczynia się więc do zwiększenia pewności prawa u podmiotów gospodarczych [...] stanowiąc przeszkodę dla tego, aby przedawnienie danej nieprawidłowości mogło być przeciągane w nieskończoność poprzez powtarzające się przerywające je czynności. Jeśli zaś chodzi o rozpoczęcie biegu (dies a quo) tego terminu, zarówno ze struktury art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95, jak i w szczególności z braku ustanowienia szczególnych reguł w tej dziedzinie wynika, że moment tego rozpoczęcia należy ustalać na podstawie przepisów określonych w dwóch pierwszych akapitach tego ustępu. Zgodnie z art. 3 ust. 1 akapit drugi tego rozporządzenia w przypadku powtarzających się nieprawidłowości termin przedawnienia biegnie począwszy od dnia, w którym nieprawidłowość ustała. Jak zostało zaś przypomniane w pkt 49 wspomnianego wyroku, gdy podmiot gospodarczy, celem uzyskania korzyści ekonomicznej, dopuszcza się szeregu podobnych operacji, które naruszają ten sam przepis prawa Unii, należy uznać te operacje za składające się na jedną i tą samą ciągłą lub też powtarzającą się nieprawidłowość. Tak więc użyte w tym przepisie pojęcie "nieprawidłowość[która] ustała" należy rozumieć jako odnoszące się do dnia, w którym ustała ostatnia z nieprawidłowości składających się na nieprawidłowość powtarzającą się. Bez znaczenia dla rozpoczęcia biegu terminu przedawnienia jest zatem data, w której organy władzy krajowej powzięły wiadomość o danej nieprawidłowości. Pomijając nawet fakt, że w samym brzmieniu art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95 nie ma niczego, na podstawie czego można by było wywieść przeciwną wykładnię, podkreślić należy, że na to organach administracji krajowej spoczywa ogólny obowiązek dochowania należytej staranności w badaniu prawidłowości dokonywanych przezeń płatności, które ciążą na budżecie Unii, a który to obowiązek wiąże się z tym, że organy te powinny podejmować niezwłocznie środki mające na celu usunięcie skutków naruszeń (zobacz podobnie wyroki Ze Fu Fleischhandel i Vion Trading, C-201/10 i C-202/10, EU:C:2011:282, pkt 44, a także Cruz &Companhia, C-341/13, EU:C:2014:2230, pkt 62). W art. 3 ust. 1 akapit czwarty rozporządzenia nr 2988/95 ustanowiony został nieprzekraczalny termin mający zastosowanie do przedawnienia nieprawidłowości, upływający najpóźniej w dniu, w którym mija okres odpowiadający podwójnemu terminowi przedawnienia określonemu w akapicie pierwszym tego ustępu, jeśli do tego czasu właściwy organ władzy nie wymierzył kary; nie dotyczy to przypadków, w których postępowanie administracyjne zostało zawieszone zgodnie z art. 6 ust. 1 tego samego rozporządzenia. Wynika z tego, że, pominąwszy ten ostatni przypadek, wydanie przez właściwy organ aktów odnoszących się do dochodzenia lub postępowania w sprawie nieprawidłowości połączone z podaniem ich do wiadomości danej osoby zgodnie z art. 3 ust. 1 akapit trzeci tego rozporządzenia nie skutkuje przerwaniem biegu terminu określonego w art. 3 ust. 1 akapit (czwarty) tego samego rozporządzenia. Za przyjęciem tego wniosku przemawia również cel przyjęcia tego terminu, polegający właśnie, jak zostało to wskazane w pkt 64 niniejszego wyroku, na zapobieżeniu temu, aby przedawnienie danej nieprawidłowości mogło być przeciągane w nieskończoność poprzez powtarzające się przerywające je czynności. Wydanie przez właściwy organ aktów odnoszących się do dochodzenia lub postępowania w sprawie nieprawidłowości połączone z podaniem ich do wiadomości danej osoby zgodnie z akapitem trzecim tego ustępu nie skutkuje przerwaniem biegu terminu określonego w akapicie czwartym tego samego ustępu. Biorąc powyższy wyrok pod uwagę, należy uznać, że przyjęcie przez organ, iż nieprawidłowość wystąpiła [...] maja 2013 r. (s. 27 decyzji) w związku ze złożeniem wniosku o przyznanie płatności PRŚ na 2013 rok, skutkuje koniecznością rozważenia umorzenia postępowania z uwagi na możliwość upływu 8-letniego okresu przedawnienia, który upłynął 15 maja 2021 r. W tym miejscu należy zauważyć, że brak prawomocnej ostatecznej decyzji o odmowie przyznania płatności rolnośrodowiskowej, nie tamował prowadzenia postępowania dotyczącego ustalenia nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego. Ponownie rozpoznając sprawę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa uwzględni uwagi zaprezentowane w niniejszym orzeczeniu. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. uchylono zaskarżoną decyzję. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 2 P.p.s.a. Z kolei na podstawie art. 206 P.p.s.a., z uwagi na nieuwzględnienie zarzutu skargiSąd odstąpił od zasądzenia zwrotów kosztów postępowania w części. Na zasądzone koszty składają się:uiszczony wpis od skargi w wysokości 2.142 zł oraz połowa stawki wskazanej w § 2 pkt 6 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.), tj. 2700 zł.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI