I SA/Go 409/20
Podsumowanie
Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę Stowarzyszenia na decyzję Zarządu Województwa nakazującą zwrot dofinansowania, uznając wydatki za niekwalifikowalne z powodu naruszenia przepisów dotyczących płatności gotówkowych i nierozliczenia dotacji.
Stowarzyszenie zaskarżyło decyzję Zarządu Województwa o zwrocie dofinansowania, kwestionując uznanie wydatków za niekwalifikowalne. Sprawa dotyczyła zakupu samochodu za gotówkę przez Fundację Rozwoju (podmiot powiązany ze Stowarzyszeniem) oraz nierozliczenia części dotacji przez samo Stowarzyszenie. Sąd uznał, że płatność gotówką powyżej limitu określonego w ustawie o swobodzie działalności gospodarczej oraz nierozliczenie dotacji stanowiły naruszenie przepisów i umowy o dofinansowanie, co skutkowało obowiązkiem zwrotu środków. Sąd podkreślił, że regulamin projektu, stworzony przez samego beneficjenta, nakładał obowiązek stosowania wytycznych dotyczących kwalifikowalności wydatków, nawet w odniesieniu do ostatecznych odbiorców.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim rozpoznał skargę Stowarzyszenia na decyzję Zarządu Województwa, która utrzymała w mocy decyzję nakazującą zwrot dofinansowania w wysokości 85.696,36 zł wraz z odsetkami. Sprawa dotyczyła projektu "Ośrodek Wsparcia Ekonomii Społecznej" realizowanego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego 2020. Kontrola wykazała, że Fundacja Rozwoju, podmiot powiązany ze Stowarzyszeniem, zakupiła samochód za gotówkę w kwocie 40.788,80 zł, co naruszało art. 22 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej (limit 15.000 zł) i było niezgodne z Wytycznymi w zakresie kwalifikowalności wydatków. Ponadto, Stowarzyszenie nie rozliczyło w całości otrzymanej dotacji, nie zwracając kwoty 37.116,98 zł. Zarząd Województwa uznał oba te wydatki za niekwalifikowalne, powołując się na definicję nieprawidłowości zawartą w art. 2 pkt 36 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013, który stanowi, że nieprawidłowość to naruszenie prawa unijnego lub krajowego mające lub mogące mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii. Stowarzyszenie argumentowało, że Wytyczne nie mają zastosowania do ostatecznych odbiorców wsparcia oraz że naruszenie wewnętrznego regulaminu nie jest równoznaczne z naruszeniem procedur w rozumieniu ustawy o finansach publicznych. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że regulamin projektu, stworzony przez samego beneficjenta, nakładał obowiązek stosowania Wytycznych także do ostatecznych odbiorców. Płatność gotówką powyżej limitu oraz nierozliczenie dotacji stanowiły naruszenie umowy o dofinansowanie i przepisów, co skutkowało obowiązkiem zwrotu środków. Sąd podkreślił, że rozliczenie wydatków niekwalifikowalnych stanowi realną szkodę w budżecie Unii Europejskiej.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, naruszenie regulaminu przez ostatecznego odbiorcę, który nakładał obowiązek stosowania Wytycznych, stanowi podstawę do żądania zwrotu dofinansowania od beneficjenta, ponieważ beneficjent jest odpowiedzialny za realizację projektu zgodnie z umową i regulaminem.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że regulamin projektu, stworzony przez beneficjenta (Stowarzyszenie) na mocy umowy o dofinansowanie, stał się częścią systemu udzielania wsparcia i nakładał obowiązek stosowania Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków również na ostatecznych odbiorców. Naruszenie tego regulaminu przez Fundację Rozwoju, polegające na zakupie samochodu za gotówkę powyżej limitu, było traktowane jako naruszenie procedur i prawa, co skutkowało obowiązkiem zwrotu środków przez beneficjenta.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (10)
Główne
u.f.p. art. 207 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o finansach publicznych
Przepis ten stanowi podstawę do żądania zwrotu środków pobranych nienależnie lub w nadmiernej wysokości, w tym w przypadku naruszenia procedur lub prawa UE/krajowego, które ma lub może mieć szkodliwy wpływ na budżet UE.
rozporządzenie ogólne nr 1303/2013 art. 2 § pkt 36
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013
Definicja 'nieprawidłowości' jako naruszenia prawa UE lub krajowego dotyczącego stosowania prawa UE, wynikającego z działania lub zaniechania podmiotu, które ma lub może mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii poprzez obciążenie budżetu Unii nieuzasadnionym wydatkiem.
Pomocnicze
u.s.d.g. art. 22 § ust. 1
Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej
Określa limit płatności gotówkowych między przedsiębiorcami (15.000 zł), którego przekroczenie w przypadku wydatków kwalifikowalnych może skutkować uznaniem ich za niekwalifikowalne.
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada praworządności.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej.
k.p.a. art. 107
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymagane elementy decyzji administracyjnej.
ustawa wdrożeniowa art. 9 § ust. 2 pkt 9
Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020
Zadania Instytucji Zarządzającej, w tym odzyskiwanie kwot podlegających zwrotowi.
ustawa wdrożeniowa art. 24 § ust. 9
Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020
Obowiązek podjęcia działań w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości indywidualnej.
Umowa o dofinansowanie art. § 13 § ust. 1 lit. a) i b)
Umowa o dofinansowanie projektu
Określa przypadki, w których beneficjent jest zobowiązany do zwrotu dofinansowania (wykorzystanie niezgodnie z przeznaczeniem lub z naruszeniem procedur).
Umowa o dofinansowanie art. § 4 § pkt 9 lit. d)
Umowa o dofinansowanie projektu
Określa warunki kwalifikowalności wydatków, w tym konieczność zgodności z Wytycznymi i przepisami prawa krajowego i unijnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez Fundację Rozwoju art. 22 ust. 1 u.s.d.g. poprzez płatność gotówką powyżej 15.000 zł. Naruszenie przez Fundację Rozwoju Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków, które wyłączają transakcje gotówkowe powyżej limitu. Nierozliczenie przez Stowarzyszenie części otrzymanej dotacji. Obowiązek beneficjenta (Stowarzyszenia) do stosowania się do regulaminu projektu, który nakładał wymóg zgodności z Wytycznymi, nawet w odniesieniu do ostatecznych odbiorców. Uznanie wydatków za niekwalifikowalne stanowi realną szkodę w budżecie Unii Europejskiej.
Odrzucone argumenty
Wytyczne nie mają zastosowania do wydatków ponoszonych przez ostatecznych odbiorców wsparcia. Naruszenie wewnętrznego regulaminu przez ostatecznego odbiorcę nie jest równoznaczne z naruszeniem procedur w rozumieniu art. 184 u.f.p. Naruszenie regulaminu nie jest równoznaczne z naruszeniem prawa unijnego lub krajowego dotyczącego stosowania prawa unijnego. Brak szkody w budżecie UE. Organ nie uwzględnił, że cel, na jaki zostały przeznaczone środki publiczne, został osiągnięty. Decyzja została wydana z naruszeniem przepisów o postępowaniu administracyjnym (art. 6, 7, 7a, 8, 10 § 1, 81a, 107 k.p.a.).
Godne uwagi sformułowania
naruszenie prawa unijnego lub prawa krajowego dotyczącego stosowania prawa unijnego, które ma lub może mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii poprzez obciążenie budżetu Unii nieuzasadnionym wydatkiem regulamin ten przestaje być 'wewnętrznym, prywatnym dokumentem skarżącego', jak to argumentowano w skardze, a staje się częścią systemu udzielania wsparcia rozliczenie wydatków niekwalifikowalnych stanowi realne działanie wywołujące szkodę w budżecie Unii Europejskiej
Skład orzekający
Anna Juszczyk - Wiśniewska
przewodniczący
Damian Bronowicki
sprawozdawca
Jacek Niedzielski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kwalifikowalności wydatków w ramach funduszy UE, odpowiedzialności beneficjenta za działania podmiotów powiązanych, znaczenia wewnętrznych regulaminów projektów oraz kwalifikowalności płatności gotówkowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w perspektywie finansowej 2014-2020. Interpretacja może być odmienna w przypadku innych regulaminów lub przepisów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu niekwalifikowalnych wydatków w projektach unijnych, zwłaszcza w kontekście płatności gotówkowych i odpowiedzialności beneficjenta za działania podwykonawców lub partnerów. Pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie regulaminów i wytycznych.
“Projekt unijny: dlaczego płatność gotówką za samochód może kosztować Cię zwrot dofinansowania?”
Dane finansowe
WPS: 85 696,36 PLN
Sektor
ekonomia społeczna
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
I SA/Go 409/20 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. Data orzeczenia 2021-02-25 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2020-11-12 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. Sędziowie Anna Juszczyk - Wiśniewska /przewodniczący/ Damian Bronowicki /sprawozdawca/ Jacek Niedzielski Symbol z opisem 6559 Hasła tematyczne Egzekucyjne postępowanie Sygn. powiązane I GSK 483/21 - Wyrok NSA z 2025-02-11 Skarżony organ Zarząd Województwa Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 869 art. 207 ust. 1 Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Juszczyk - Wiśniewska Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski Asesor WSA Damian Bronowicki (spr.) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Agnieszka Czajkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2021 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] na decyzję Zarządu Województwa z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zwrotu dofinansowania oddala skargę w całości. Uzasadnienie Stowarzyszenie [...] (dalej jako: "Stowarzyszenie", "Beneficjent", "strona", "skarżący"), działające przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. na decyzję Zarządu Województwa, pełniącego rolę Instytucji Zarządzającej (dalej jako: "IZ", "organ") z dnia [...] września 2020 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Zarządu Województwa z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w sprawie zwrotu dofinansowania wynikającego z umowy o dofinansowanie projektu nr [...] pn. "Ośrodek Wsparcia Ekonomii Społecznej" w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego 2020 w ramach: Osi priorytetowej 7. Równowaga społeczna Działania 7.6 Wsparcie dla OWES i ROPS we wzmacnianiu sektora ekonomii społecznej Poddziałania 7.6.1 Wsparcie rozwoju ES poprzez działania ośrodków wsparcia ekonomii społecznej. Z akt wynika następujący stan faktyczny. Strona zawarła z Zarządem Województwa w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego 2020 w dniu [...] listopada 2016 r. umowę o dofinansowanie nr [...] na realizację projektu pn. "Ośrodek Wsparcia Ekonomii Społecznej' w ramach działania 7.6 Wsparcie dla OWES i ROPS we wzmacnianiu sektora ekonomii społecznej. Zgodnie z treścią umowy, projekt może podlegać kontrolom przeprowadzanym przez instytucje będące podmiotami systemu realizacji Regionalnego Programu Operacyjnego 2020. W dniach od [...] lutego do [...] marca 2019 r. organ przeprowadził postępowanie kontrolne na projekcie nr [...] pn.: "Ośrodek Wsparcia Ekonomii Społecznej". W wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono, iż zakup samochodu osobowego dokonany w gotówce w kwocie 40.788,00 zł przez Fundację Rozwoju został dokonany z innym przedsiębiorcą, co stanowi naruszenie art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1829 ze zm., dalej jako "u.s.d.g."). Ponadto organ stwierdził, że Stowarzyszenie [...], nie rozliczyło w całości otrzymanej dotacji i nie zwróciło stronie nierozliczonej kwoty 37 116,98 zł, co jest niezgodne z zapisami § 13 ust.1 lit. a) i lit b) Umowy o dofinansowanie projektu [...] z dnia [...] listopada 2016 r. Informacja pokontrolna zawierająca wszystkie informacje została przekazana stronie, która pismem z dnia [...] grudnia 2019 r. przedstawiła swoje stanowisko w sprawie. W związku z podniesionymi w nim argumentami, Wydział Kontroli Departamentu Europejskiego Funduszu Europejskiego Urzędu Marszałkowskiego Województwa wystąpił o opinię prawną w sprawie. Po analizie prawnej, pismem z dnia [...] lutego 2020 r., IZ podtrzymało swoje stanowisko w stosunku do kwestionowanych wydatków. Strona odpowiedziała na powyższe stanowisko pismem z dnia [...] marca 2020 r. W konsekwencji przeprowadzonego postępowania kontrolnego, pismem nr [...] z dnia [...] stycznia 2020 r. organ wezwał Stowarzyszenie do zwrotu środków uznanych za niekwalifikowalne, wraz z zastrzeżeniem, że w przypadku braku wykonania obowiązku zwrotu zostanie wszczęte postępowanie administracyjne w celu wydania decyzji orzekającej zwrot przedmiotowej kwoty przez stronę. W odpowiedzi na wezwanie do zapłaty, pismem z dnia [...] lutego 2020 r. Stowarzyszenie zawiadomiło organ, iż po dokonaniu wnikliwej analizy wezwania do zapłaty podtrzymuje swoje stanowisko zawarte w piśmie nr [...] z dnia [...] grudnia 2019 r. W związku z brakiem dokonania wymaganego zwrotu uchwałą Zarządu Województwa nr [...] z dnia [...] marca 2020 r. wszczęto z urzędu postępowanie administracyjne, o czym strona została zawiadomiona pismem o sygnaturze [...] z dnia [...] marca 2020 r. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego Zarząd Województwa wydał decyzję nr [...] z dnia [...] lipca 2020 r., w której orzekł obowiązek zwrotu środków uznanych za niekwalifikowalne, w wysokości 85.696,36 zł wraz z należnymi odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków na rachunek strony, tj. od dnia [...] czerwca 2017 r., do dnia zwrotu środków na rachunek bankowy Zarządu Województwa. W uzasadnieniu organ stwierdził, iż w trakcie postępowania kontrolnego ustalono, że we wniosku o płatność nr [...] strona przedstawiła do rozliczenia wydatek dotyczący wypłaconej dotacji na podstawie umowy nr [...] zawartej z Fundacją Rozwoju. Podmiot objęty wsparciem w ramach projektu z otrzymanej dotacji zakupił samochód osobowy za gotówkę. Wartość zakupu przewyższała kwotę 15.000,00 zł oraz została i dokonana z innym przedsiębiorcą. Powyższe jest niezgodne z zapisami art. 22 u.s.d.g. Na podstawie zebranych materiałów dowodowych organ stwierdził, iż Fundacja Rozwoju dokonała w dniu [...] listopada 2017 r. zakupu samochodu za kwotę 40.788,80 zł, od przedsiębiorcy zagranicznego - A dokonując płatności gotówką. Powyższe spełnia definicję nieprawidłowości zawartą w art. 2 pkt 36 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) z 17 grudnia 2013 r. nr 1303/2013 ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na Rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. U. UE. L. Nr 347, str. 320 ze zm.), dalej jako: "rozporządzenie ogólne nr 1303/2013", to jest Beneficjent rozliczając w projekcie wydatki (realne działanie), które są niezgodnie z Ustawą o swobodzie działalności gospodarczej (naruszenie prawa unijnego lub prawa krajowego dotyczącego stosowania prawa unijnego), przyczynił się do powstania szkody w budżecie Unii, co stanowi nieprawidłowość w wysokości 40.788,80 zł kosztów bezpośrednich. Beneficjent powołując się na pismo nr [...] Ministerstwa Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] kwietnia 2019 r. twierdzi, iż wydatki poniesione przez uczestników projektu na podstawie Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020, dalej jako: "Wytyczne", powinny zostać uznane jako kwalifikowalne, gdyż nie mają one zastosowania do uczestników projektu. We wskazanym piśmie stwierdzono, iż kontrolerzy Krajowej Administracji Skarbowej zidentyfikowali liczne, poważne naruszenia i nieprawidłowości dotyczące prowadzenia przedsiębiorstw społecznych w ramach projektu. Ponadto wskazano w nim, iż faktycznie niniejsze Wytyczne nie mają zastosowania do odbiorców ostatecznych, niemniej jednak w stwierdzonych przez KAS nieprawidłowościach uczestnicy projektu naruszyli zapisy Regulaminu opracowanego na potrzeby kontrolowanego projektu, jak również art. 44 ust. 3 pkt. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. 2019 r., poz. 869 ze zm., dalej jako" u.f.p.") zgodnie z którym środki publiczne powinny być wydatkowane w sposób celowy i oszczędny. Odnosząc się do przedmiotowego wydatku organ stwierdził, że zgodnie z § 4 pkt. 9 Regulaminu bezzwrotne wsparcie finansowe może być przeznaczone na pokrycie wydatków uznanych przez Realizatora jako kwalifikowalne między innymi zgodnie z zasadami określonymi w Wytycznych oraz obowiązującymi przepisami prawa krajowego i unijnego. Stąd argument, że zapisy Wytycznych nie odnoszą się do uczestników projektu jest bezzasadny, ponieważ przesądził o tym sam Beneficjent regulując tę kwestię w wewnętrznych dokumentach opracowanych na potrzebę realizacji projektu (Regulamin). Wytyczne natomiast bezsprzecznie wskazują że transakcje dokonane w gotówce, których wartość przekracza równowartość kwoty, o której mowa w art. 22 u.s.d.g. są wydatkami niekwalifikowalnymi. Ponadto organ stwierdził, że we wniosku o płatność nr [...] Beneficjent przedstawił do rozliczenia wydatek dotyczący wypłaconej dotacji na podstawie umowy nr [...] zawartej ze Stowarzyszeniem [...]. W wyniku kontroli stwierdzono, iż ww. Stowarzyszenie nie rozliczyło w całości otrzymanej dotacji i nie zwróciło Beneficjentowi nierozliczonej kwoty, co jest niezgodne z zapisami §13 ust. 1 lit. a) i lit. b) Umowy o dofinansowanie Projektu nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r. zmienionej aneksem z dnia [...] marca 2017 r. Powyższe spełnia definicję nieprawidłowości zawartą w art. 2 pkt 36 rozporządzenia ogólnego 1303/2013. W związku z powyższym organ uznał za niekwalifikowalne następujące wydatki: 1. kwota 44.867,68 zł (40.788,80 zł - koszty bezpośrednie, 4.078,88 zł - koszty pośrednie) wraz z odsetkami liczonymi od trzeciej transzy dofinansowania tj. od dnia [...] lipca 2017 r., 2. kwota 40.828,68 zł (37.116,98 zł - koszty bezpośrednie, 3.711,70 zł - koszty pośrednie) wraz z odsetkami liczonymi od drugiej transzy dofinansowania tj. od dnia [...] czerwca 2017 r. Organ wezwał Beneficjenta pismem nr [...] z dnia [...] stycznia 2020 r. do zwrotu środków w ciągu 14 dni. Wobec braku zwrotu przez Beneficjenta do dnia wydania decyzji kwoty zaległości wraz z odsetkami, organ był zobowiązany wydać decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki, oraz sposób zwrotu środków. Od powyższej decyzji Stowarzyszeniu przysługiwał środek odwoławczy, z którego Strona skorzystała wnosząc 10 sierpnia 2020 r. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. We wniosku tym zarzucono przede wszystkim, iż decyzję nr [...] z dnia [...] lipca 2020 r. wydano z naruszeniem przepisów o postępowaniu administracyjnym, powielając uwagi zawarte w ustaleniach kontroli, nie uwzględniając, że uchybienia dotyczą nie Beneficjenta, a ostatecznych odbiorców wsparcia, których zgodnie ze stanowiskiem strony nie obowiązują Wytyczne . Decyzją z dnia [...] września 2020 r. nr [...] Zarząd Województwa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Odpowiadając na zarzut nieuwzględnienia w decyzji nr [...] z dnia [...] lipca 2020 r. zasad ogólnych postępowania administracyjnego określonych w art. 6, 7, 7a ust, 1 oraz 8, art. 10 § 1, art. 81 a i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej jako: "k.p.a.") organ uznał, iż jest on bezzasadny. Zaskarżoną decyzję wydano na podstawie obowiązujących przepisów prawa, które zostały wskazane w treści rozstrzygnięcia. Organ wskazał przepisy prawa procesowego i materialnego, z których wynika jego kompetencja do wydania przedmiotowej decyzji oraz materialnoprawna podstawa nałożenia na stronę obowiązku zwrotu nieprawidłowo wydatkowanych środków. Organ działał na podstawie obowiązujących przepisów prawa, zgodnie z określoną w art. 6 k.p.a. zasadą praworządności. Organ nie naruszył również ustanowionej w art. 7 k.p.a. zasady prawdy obiektywnej. W celu wydania zgodnej ze stanem prawnym oraz faktycznym decyzji zgromadził on materiał dowodowy, który został poddany analizie i stanowił podstawę do zastosowania przepisów wskazanych w opisie stanu prawnego. Organ ustalił stan faktyczny, a następnie oparł rozstrzygnięcie z poszanowaniem wyrażonej w k.p.a. zasady prawdy obiektywnej. W ocenie organu działał on zgodnie z określoną w art. 7a ust. 1 k.p.a. zasadą przyjaznej interpretacji przepisów. Organ działał również zgodnie z wyrażoną w art. 8 k.p.a. zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Organ poinformował stronę postępowania o konsekwencjach wynikających ze zidentyfikowanych uchybień. Decyzja organu została wydana po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, w którym czynnie uczestniczyła strona. Wydane rozstrzygnięcie zostało sporządzone w sposób precyzyjny, z którego jednoznacznie wynika obowiązek strony oraz jego przyczyny. Ponadto decyzja organu zawiera uzasadnienie merytoryczne i prawne wskazujące, że nałożony na stronę obowiązek wynika z przepisów prawa i jest adekwatny do ustalonego stanu faktycznego w sprawie. Zdaniem organu w przedmiotowej sprawie nie został naruszony art. 81a k.p.a., z uwagi na to, że nie zachodzą przesłanki na podstawie, których można uznać, że występują niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego. Ponadto decyzję Zarządu Województwa nr [...] wydano zgodnie z art. 107 k.p.a. określającym wymagane elementy decyzji administracyjnej. Organ przeprowadził postępowanie dowodowe, ustalił stan prawny i faktyczny w sprawie i na tej podstawie wydał rozstrzygnięcie. Organ rozstrzygając sprawę pracował na materiale dowodowym, który był dostępny dla strony i z którym strona zapoznała się w toku rozstrzygania sprawy. Dodatkowo organ wziął pod uwagę wszystkie dowody, o które wnioskowała strona. O tym że zostały one włączone do akt sprawy świadczy fakt, iż organ powoływał się na nie w decyzjach. Dalej organ wskazał, iż kwestia stosowania Wytycznych przez ostatecznych odbiorców wsparcia została wyjaśniona na str. 7 i 8 decyzji, wynika ona z § 4 pkt. 9 Regulaminu. Mając na uwadze podnoszone we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzuty, organ wskazał, że strona sama opracowała i wdrożyła dokumenty na potrzeby realizacji projektu, z których wprost wynika, że przyznawane ostatecznym odbiorcom wsparcia dotacje mają być wykorzystywane zgodnie z Wytycznymi. Stowarzyszenie podkreśliło, że Wytyczne w rozdziale 4 pkt. 6 wyłączają spod swego obowiązywania ostatecznych odbiorców wsparcia. Niemniej zdaniem organu pominięto fakt, iż to wewnętrzne, opracowane przez nią i przyjęte w toku realizacji projektu regulacje narzuciły na ostatecznych odbiorców wsparcia konieczność rozliczania wydatków zgodnie z Wytycznymi. Skarżący opracował bowiem Regulamin, z którego bezsprzecznie wynika fakt, iż ostateczny odbiorca wsparcia jest zobligowany wydatkować środki zgodnie z Wytycznymi. Bezzasadnym jest również zarzut strony, iż organ określając wydatki poniesione niezgodnie z Wytycznymi i Regulaminem nie zastosował zasady proporcjonalności. Wskazane uchybienia stanowią nieprawidłowość w rozumieniu art. 2 pkt. 36 rozporządzenia ogólnego nr 1303/2013, ponieważ są wydatkami niekwalifikowalnymi, a w takiej sytuacji ani umowa o dofinansowanie projektu ani Wytyczne nie przewidują zastosowania zasady proporcjonalności. Obliczanie wysokości korekty w ramach przedmiotowej sprawy przez organ jest zgodne z rozdziałem 7 pkt. 1 i 3 Wytycznych w zakresie sposobu korygowania i odzyskiwania nieprawidłowych wydatków oraz zgłaszania nieprawidłowości w ramach programów operacyjnych polityki spójności na lata 2014-2020. Ponadto wskazanie wydatków niekwalifikowanych do rozliczenia przed Komisję Europejską w ramach składanych do IZ wniosków o płatność stanowi realne działanie wywołujące szkodę w budżecie Unii Europejskiej - co należy uznać za podstawę dochodzenia zwrotu. Za bezzasadny organ uznał również zarzut Strony, że w zaskarżonej decyzji nie wskazano zapisów umowy o dofinansowanie, na podstawie których obowiązek zwrotu środków spoczywa na Beneficjencie, a nie na ostatecznych odbiorcach wsparcia. Zdaniem organu nie istnieją podstawy do zmiany stanowiska przyjętego w decyzji nr [...] Zarządu Województwa z dnia [...] lipca 2020 r. Organ stwierdził, iż Strona dopuściła się uchybień skutkujących uznaniem części wydatków za niekwalifikowalne. Jest to konsekwencją działań niezgodnych z przepisami prawa, dokumentami systemu realizacji, ale również z Regulaminem i umowami o udzielenie wsparcia pomostowego, co stanowi nieprawidłowość. W toku rozpatrywania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Organ dokonał ponownej analizy kwestii kwalifikowalności wydatku poniesionego w gotówce przez Fundację Rozwoju na zakup samochodu osobowego [...] w kwocie 40.788,80 zł. Niemniej organ nie znalazł podstaw do zmiany stanowiska zawartego w zaskarżonej decyzji. Uznał, iż działanie to jest niezgodne z Regulaminem oraz Wytycznymi w związku z czym stanowi wydatek niekwalifikowalny. Z zebranego materiału dowodowego wynika, iż płatności faktycznie dokonano w gotówce. Bezzasadnym jest zatem zarzut, iż Fundacja nie była zobowiązana do stosowania Wytycznych. Ponadto zdaniem organu nie można przyjąć wyjaśnień strony, która twierdzi, iż powyższe działanie nie ma wpływu na rozliczenie dotacji, a przekroczenie limitu mogłoby jedynie wpływać na pozbawienie możliwości zaliczenia tych wydatków do kosztów uzyskania przychodów. Podsumowując, organ podkreślił, że zapłata w gotówce za samochód w kwocie 4. 788,80 zł stanowi naruszenie pkt. 6.3 ust. 1 lit. o Wytycznych. Zgodnie z Regulaminem oraz umową o udzielenie bezzwrotnego wsparcia Fundacja była zobowiązana ponosić wydatki zgodnie z Wytycznymi, co w stosunku do przedmiotowego wydatku nie zostało spełnione. W związku z powyższym wydatek w kwocie 40.788,80 zł na zakup samochodu od innego przedsiębiorcy przez Fundację Rozwoju jest niekwalifikowalny, a rozliczenie go w projekcie stanowiło realną szkodę w budżecie Unii Europejskiej, poprzez finansowanie ze środków budżetu Unii Europejskiej wydatku, który jest niezgodny z zasadami systemu realizacji określonymi w Wytycznych. Podsumowując, strona rozliczając w projekcie koszt związany z zakupem przedmiotowego samochodu w gotówce (realne działanie, które ma szkodliwy wpływ na budżet Unii) działała niezgodnie z Wytycznymi (wydatki niekwalifikowalne), co naruszyło ustalenia umowy o dofinansowanie oraz zasady określone w systemie realizacji (naruszenie prawa unijnego lub prawa krajowego dotyczącego stosowania prawa unijnego). Powyższe skutkuje uznaniem wydatku za nieprawidłowość w świetle art. 2 pkt. 36 rozporządzenia ogólnego nr 1303/2013. W toku rozpatrywania wniosku organ dokonał ponownej analizy kwestii dotyczącej nierozliczenia przez Stowarzyszenie [...] części otrzymanej dotacji. W wyniku tej analizy organ nie znalazł podstaw do zakwestionowania stanowiska wyrażonego w zaskarżonej decyzji Zarządu Województwa. Stowarzyszenie [...] otrzymało I transzę dotacji w wysokości 96.000,00 zł, z czego - co potwierdziła strona - rozliczono 75% jej wartości. Natomiast pozostałe 25% dotyczyło niezrealizowanej inwestycji i nie zostało rozliczone, stąd Stowarzyszenie [...] zostało przez Realizatora wezwane do zwrotu 37.116,98 zł. W sprawie bezsprzecznym jest fakt, iż Stowarzyszeniu [...] została wypłacona I transza wsparcia, w ramach której nie rozliczył on i jak dotąd nie zwrócił kwoty w wysokości 37.116,98 zł. W związku z powyższym wydatek ten słusznie uznano za niekwalifikowalny w ramach projektu. Jak wskazano wcześniej, odpowiedzialność za prawidłową realizację projektu na mocy podpisanej umowy o dofinansowanie ponosi Beneficjent. Wypłacone i nierozliczone przez Stowarzyszenie [...] środki pochodzą ze środków projektu, ale nie zostały wykorzystane w sposób w nim określony, stąd Instytucja Zarządzająca RPO 2020 była zobligowana do ich odzyskania. Jednocześnie organ zwrócił uwagę, iż wysokość określonej w informacji pokontrolnej oraz decyzji nr [...] kwoty zwrotu wynika z ostatecznego wezwania z dnia [...] października 2018 r. wystawionego przez Stowarzyszenie [...] wobec Stowarzyszenia [...], w którym to wymieniono, iż zwrotowi podlega kwota: 23.557,29 zł, do której należy doliczyć podatek VAT w wysokości 13.559,69 zł. Nierozliczenie przez Stowarzyszenie [...] części dotacji, a w konsekwencji nierozliczenie tych wydatków w projekcie jest realnym działaniem, które organ uznał za niezgodne z umową o dofinansowanie projektu, przyczyniającym się do powstania szkody w budżecie Unii, co stanowi nieprawidłowość w wysokości 37.116,98 zł kosztów bezpośrednich. Odnosząc się do zarzutu, iż Zarząd Województwa w zaskarżonej decyzji nie uwzględnił, iż cel na jaki zostały przeznaczone środki publiczne został osiągnięty organ uznał za bezzasadny. Jak wskazano wykazując podstawę prawną zaskarżonej decyzji, do zadań Instytucji Zarządzającej RPO 2020 należy odzyskiwanie kwot podlegających zwrotowi, w szczególności kwot związanych z nałożeniem korekt finansowych, na zasadach określonych w u.f.p. albo w umowie o dofinansowanie projektu, albo w decyzji o dofinansowaniu projektu. Mając na uwadze, że obowiązek zwrotu wynika ze zidentyfikowania w projekcie wydatków niekwalifikowalnych Zarząd Województwa nie miał możliwości odstąpić od obowiązku dochodzenia zwrotu przez Beneficjenta zwrotu tych środków. Skargę na powyższą decyzję złożyło Stowarzyszenie, działając przez pełnomocnika, zarzucając: 1) naruszenie art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. w zw. z § 4 pkt 9 lit. d) ustanowionego przez skarżącego Regulaminu w zw. z Rozdziałem 4 pkt 6) Wytycznych poprzez błędną wykładnię tych przepisów prowadząca do uznania, że: - formułując w Regulaminie ogólne odesłanie do stosowania Wytycznych w zakresie kwalifikowalności, skarżący wprowadził obowiązek stosowania tych Wytycznych także do wydatków ponoszonych przez ostatecznych odbiorców; - Regulamin może być uznawany za procedury, o których mowa w art. 184 u.f.p.; - naruszenie przez ostatecznego odbiorcę - Fundację Rozwoju - Regulaminu świadczy o wykorzystaniu środków z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. i stanowi przesłankę do odzyskiwania od skarżącego środków na podstawie art. 207 ust. 1 pkt. 2) u.f.p.; 2) naruszenie art. 107 § 1 pkt. 6) i § 3 k.p.a. w zw. z art. 207 ust. 1 pkt 2) u.f.p. w związku z art. 2 pkt 36 rozporządzenia ogólnego nr 1303/2013 poprzez błędne uznanie i zaniechanie wyjaśnienia przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji tego, że: - naruszenie Regulaminu, który jest wewnętrznym dokumentem skarżącego, jest równoznaczne z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.t.p.: 2 - naruszenie Regulaminu jest równoznaczne z naruszeniem przepisów prawa unijnego lub krajowego dotyczącego stosowania prawa unijnego, jako przesłanki "nieprawidłowości": - w związku z naruszeniem przez Fundację Regulaminu doszło do powstania szkody w budżecie UE jako przesłanki "nieprawidłowości"; 3) naruszenie § 13 ust. 1 lit. a) i b) Umowy o dofinansowanie w zw. z art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. w związku z art. 2 pkt 36 rozporządzenia ogólnego nr 1303/2013 poprzez całkowicie bezpodstawne i błędne przyjęcie przez organ, że skarżący mógł naruszyć § 13 ust. 1 lit. a) i b) Umowy o dofinansowanie oraz, że naruszenie tego przepisu przez skarżącego może oznaczać wykorzystanie środków z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. oraz naruszenie prawa unijnego lub prawa krajowego dotyczącego stosowania prawa unijnego, jako przesłanki "nieprawidłowości". Na tej podstawie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji nr [...] z dnia [...] września 2020 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Zarządu Województwa nr [...] z dnia [...] lipca 2020 r. oraz umorzenie postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325) – zwanej dalej "P.p.s.a.", który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 P.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Zarządu Województwa z dnia [...] września 2020 r. utrzymująca w mocy decyzję orzekającą o zwrocie przez Beneficjenta –Stowarzyszenie [...] kwoty uznanej za wydatek niekwalifikowalny w wysokości 85.696,36 zł wraz z należnymi odsetkami liczonymi od dnia przekazania środków na rachunek bankowy beneficjenta. Zakreślając ramy prawne sprawy, wpierw należy wskazać na przepisy ustawy z 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2018 r., poz. 1431 ze zm.). Z treści art. 9 ust. 2 pkt 9 cyt. ustawy wynika, że do zadań Instytucji Zarządzającej należy w szczególności odzyskiwanie kwot podlegających zwrotowi, w szczególności kwot związanych z nałożeniem korekt finansowych, na zasadach określonych w ustawie z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych albo w umowie o dofinansowanie projektu, albo w decyzji o dofinansowaniu projektu, w tym m.in. wydawanie decyzji o zwrocie środków przeznaczonych na realizację programów, projektów lub zadań oraz decyzji o zapłacie odsetek, o których mowa odpowiednio w art. 207 ust. 9 i art. 189 ust. 3b ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych. Z treści art. 24 ust. 1 ww. ustawy wynika z kolei, że stwierdzenie wystąpienia nieprawidłowości indywidualnej albo nieprawidłowości systemowej, zwanych dalej "nieprawidłowościami", powoduje powstanie obowiązku podjęcia przez właściwą instytucję odpowiednich działań o których mowa w ust. 9 lub 11. W przypadku stwierdzenia wystąpienia nieprawidłowości indywidualnej w uprzednio zatwierdzonym wniosku o płatność - właściwa instytucja nakłada korektę finansową oraz wszczyna procedurę odzyskiwania od beneficjenta kwoty współfinansowania UE w wysokości odpowiadającej wartości korekty finansowej, zgodnie z art. 207 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, a w przypadku programu EWT - zgodnie z umową o dofinansowanie projektu albo decyzją o dofinansowaniu projektu (art. 24 ust. 9 ustawy wdrożeniowej). Do zwrotu przyznanych płatności stosuje się zatem przepisy ustawy o finansach publicznych. W niniejszej sprawie materialnoprawną podstawą obu decyzji stanowił art. 207 ust. 1 pkt 3 u.f.p. Zgodnie z jego treścią – w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości – podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy. Pojęcie pobrania środków nienależnych nie zostało wyjaśnione w ust. 1 pkt 3 komentowanego przepisu. Zatem należy przyjąć, podobnie jak w przypadku nienależnego pobrania dotacji (art. 169 ust. 3 u.f.p.), iż będą to środki udzielone bez podstawy prawnej albo pobrane w wyniku merytorycznego błędu dotyczącego kwalifikacji projektu, popełnionego przez właściwą instytucję. Nienależne pobranie środków przeznaczonych na realizację projektu będzie następowało w sytuacji, gdy ich wypłata została dokonana bez podstawy. Natomiast pobranie środków w nadmiernej wysokości będzie następowało w sytuacji, w której kwota przekazana beneficjentowi będzie wyższa niż ta, która wynika np. z uprzednio zawartej umowy o dofinansowanie projektu. W celu wykazania, że spełniła się jedna z przesłanek zwrotu środków przez beneficjenta uregulowanych w art. 207 ust. 1 u.f.p., organ musi wskazać naruszenie przez beneficjenta konkretnej normy prawnej wynikającej z przepisów powszechnie obowiązującego prawa i określić w jaki sposób zachowanie beneficjenta spowodowało naruszenie tej normy i co za tym idzie - spełnienie przesłanki zwrotu środków. Obowiązek wykazania przepisów prawa, które beneficjent naruszył swoim konkretnym zachowaniem (działaniem lub zaniechaniem), ogranicza arbitralność organów przy ocenie, czy spełniła się przesłanka zwrotu środków określona w art. 207 ust. 1 u.f.p. Jednocześnie, skoro źródłem obowiązku nakładania korekt finansowych są przepisy unijne wymagające korekty w sytuacji nieprawidłowości, to określając kwotę do zwrotu, polskie organy powinny ustalić, czy uchybienie wymienione w art. 207 ust. 1 u.f.p. stanowi nieprawidłowość w rozumieniu przepisów unijnych. Pojęcie nieprawidłowości indywidualnej zostało zdefiniowane w art. 2 pkt 36 rozporządzenia ogólnego nr 1303/2013, do której to definicji odsyła wprost art. 2 pkt 14 ustawy wdrożeniowej. Zgodnie zatem z definicją zawartą w art. 2 pkt 36 rozporządzenia ogólnego 1303/2013 "nieprawidłowość" oznacza każde naruszenie prawa unijnego lub prawa krajowego dotyczącego stosowania prawa unijnego, wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego zaangażowanego we wdrażania EFSI, które ma lub może mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii poprzez obciążenie budżetu Unii nieuzasadnionym wydatkiem. Nieprawidłowością jest zatem nie tylko działanie wywołujące szkodę, ale także mogące jej wywołać (szkoda potencjalna). Do popełnienia "nieprawidłowości" dochodzi wtedy, gdy naruszony został szeroko rozumiany przepis krajowy ustanawiający wymogi związane z wydatkowaniem środków finansowych budżetu Unii, obejmujący również wytyczne, procedury, regulaminy, umowy. Należy też zauważyć, że przepis rozporządzenia wprowadza generalną definicję nieprawidłowości, bez rozróżnienia na nieprawidłowość indywidualną i systemową o których mowa w art. 24 ust. 1 ustawy wdrożeniowej. Stwierdzenie nieprawidłowości nakłada na państwo członkowskie - zgodnie z art. 143 ust. 2 rozporządzenia - obowiązek dokonania korekt finansowych. Korekty finansowe polegają na anulowaniu całości lub części wkładu publicznego w ramach operacji lub programu operacyjnego. Do postępowania w sprawie zwrotu dofinansowania zastosowanie mają również przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (Kpa). Wynika to z treści art. 67 u.f.p., zgodnie z którym do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy Kpa i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa. Spór miedzy stronami dotyczy zasadniczo odpowiedzi na pytania, czy wystąpiły w sprawie ww. nieprawidłowości, które skutkowałoby zwrotem dofinansowania, a jeżeli tak, to czy za uchybienia odbiorców ostatecznych (uczestników projektu) odpowiedzialność ponosi Beneficjent (Realizator projektu). Ponieważ jednak, ocena tego, kto ponosi odpowiedzialność, jest wtórna wobec stwierdzenia, czy do nieprawidłowości w sprawie w ogóle doszło, Sąd w pierwszej kolejności odniesie się do tych ostatnich. Kwestionowany, w sposób wyżej opisany, wydatek dotyczył zakupu przez Fundację Rozwoju samochodu za kwotę 40.788,80 od przedsiębiorcy zagranicznego. Płatność ta została dokonana gotówką. Stowarzyszenie [...] zawarło z Zarządem Województwa pełniącym rolę Instytucji Zarządzającej w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego 2020 w dniu [...] listopada 2016 r. umowę o dofinansowanie nr [...] na realizację projektu pn. "Ośrodek Wsparcia Ekonomii Społecznej'" w ramach działania 7.6 Wsparcie dla OWES i ROPS we wzmacnianiu sektora ekonomii społecznej. Z § 1 pkt 23 umowy wynika, że ilekroć w umowie jest mowa o rozliczeniu wydatków, należy przez to rozumieć wykazanie i udokumentowanie we wniosku o płatność wydatków kwalifikowalnych poniesionych na realizację Projektu przez Beneficjenta i potwierdzonych przez IZ. Przez wydatki kwalifikowalne – należy z kolei rozumieć koszty i wydatki poniesione w związku z realizacją Projektu, rozliczenia zgodnie m.in. z Rozporządzeniem 1303/2013, Rozporządzeniem KE nr 215/2014, Rozporządzeniem nr 1304/2013, jak również w rozumieniu ustawy wdrożeniowej i przepisów rozporządzeń wydanych do ustawy wdrożeniowej, oraz zgodnie z krajowymi zasadami kwalifikowalności wydatków w okresie programowania 2014-2020, SzOOP i Wytycznymi wydanymi na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, zapisami umowy o dofinansowanie Projektu oraz regulaminem konkursu (§ 1 pkt 35 umowy). W przywoływanych Wytycznych - pkt. 6.3 ust. 1 lit. o stwierdzono, że uznaje się za niekwalifikowalne transakcje dokonane w gotówce, których wartość przekracza równowartość kwoty, o której mowa w art. 22 ust. 1 u.s.d.g. Z ww. ustawy wynika, że była to kwota 15.000 zł. Zatem już proste zestawienie prowadzi do wniosku, że ww. wydatek nie mógł zostać uznany za kwalifikowalny. Sąd nie podziela zarzutu naruszenia art. 2 pkt 36 rozporządzenia ogólnego 1303/2013 z uwagi na brak szkodliwego wpływu na budżet UE. Zawarta w wielokrotnie przywoływanym art. 2 pkt 36 Rozporządzenia nr 1303/2013 definicja nieprawidłowości nakazuje poszukiwać związku pomiędzy naruszenie prawa a szkodą, choćby potencjalną w budżecie UE. Należy zwrócić uwagę, że przepis art. 22. ust. 1 pkt 2 u.s.d.g (czyli przepisu naruszonego transakcją zakupu samochodu za gotówkę) miał na celu m.in. stworzenie warunków umożliwiających większą przejrzystość finansów prowadzonych przez przedsiębiorców. Ograniczał bowiem możliwość uchylania się od płacenia podatków przez ukrywanie obrotów oraz przeciwdziała zjawisku tzw. prania brudnych pieniędzy. Odwołanie do tego przepisu w Wytycznych, a tym samym wprowadzenie konieczności jego przestrzegania w wypadku wydatkowania środków pochodzących z budżetu UE, jest oczywiście zasadne. Zdaniem Sądu do nieprawidłowości dochodzi także wtedy, gdy naruszony został szeroko rozumiany przepis krajowy ustanawiający wymogi związane z wydatkowaniem środków finansowych budżetu Unii, obejmujący również wytyczne, procedury, regulaminy, umowy. Do takich naruszeń, co powyżej opisano, w niniejszej sprawie doszło. Mając zresztą na uwadze, że przy ustalaniu nieprawidłowości wystarczająca jest możliwość zaistnienia szkody, to już stwierdzenie naruszenia prawa pozwala co do zasady przyjąć, że zachodzi związek przyczynowy pomiędzy tym naruszeniem a szkodą w budżecie (wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 9 października 2019r., I SA/Go 304/19, orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu, strona rozliczając ze środków europejskich wydatki, które zostały poniesione niezgodnie z Regulaminem i Wytycznymi (wydatki niekwalifikowalne), bez wątpienia w sposób realny działała na szkodę budżetu Unii. Nie sposób nie dostrzec, że przez rozliczenie wydatku niekwalifikowalnego, doszło do uszczuplenia środków unijnych. Ponadto zapłata za samochód nastąpiła w sposób, który ogranicza przejrzystość finansów prowadzonych przez strony transakcji, a tym samym potencjalnie godzi w interesy fiskalne państw członkowskich i samej UE. Trudno zatem przyjąć, aby wydatek ten był uzasadniony i nie był objęty definicją "nieprawidłowości" w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia ogólnego 1303/2013. Niezależnie od powyższego zauważyć należy, że zgodnie z Wytycznymi (pkt 6.3.3.) wydatki niekwalifikowalne, a związane z realizacja projektu są finansowane nie ze środków UE, lecz przez beneficjenta, jako stronę umowy o dofinansowanie projektu. Zgodnie z art. 143 ust. 2 rozporządzenia nr 1303/2013 państwa członkowskie dokonują korekt finansowych wymaganych w związku z pojedynczymi lub systemowymi nieprawidłowościami stwierdzonymi w operacjach lub programach operacyjnych. Korekty finansowe polegają na anulowaniu całości lub części wkładu publicznego w ramach operacji lub programu operacyjnego. Państwa członkowskie biorą pod uwagę charakter i wagę nieprawidłowości oraz straty finansowe poniesione przez fundusze polityki spójności lub EFMR i stosują proporcjonalną korektę. Korekty finansowe są odnotowywane w zestawieniu wydatków za rok obrachunkowy, w którym podjęto decyzję o anulowaniu. Wynika z tego, że celem korekt finansowych jest zatem spowodowanie sytuacji, w której wszystkie wydatki deklarowane do finansowania ze środków unijnych będą wydatkowane zgodne z prawem i odpowiednimi zasadami i przepisami krajowymi oraz unijnymi. Wysokość korekty finansowej jest determinowana wysokością szkody poniesionej przez dany fundusz w związku z nieprawidłowością, którą z kolei relatywizuje się do charakteru naruszenia i jego wagi. W sytuacji wydatków niekwalifikowalnych, a więc takich, którymi powinien zostać obciążany beneficjent a nie budżet UE, ani umowa o dofinasowanie ani też Wytyczne nie przewidują zastosowania zasady proporcjonalności. Wskazanie tychże wydatków do rozliczenia, stanowiło realne działanie wywołujące szkodę w budżecie. Trudno zatem przyjąć, że organ powinien stosować zasadę proporcjonalności w sytuacji, gdy szkoda w budżecie jest realna i konkretna. Tego rodzaju wymóg dotyczy w ocenie Sądy sytuacji, gdy brak możliwości ustalenia wysokości szkody, a z taką sytuacją nie mamy w sprawie do czynienia. Sąd nie podziela również stanowiska strony, że Wytyczne nie mają zastosowania do oceny wydatków ponoszonych przez uczestników projektu (obiorców ostatecznych). Skarżąca powołuje się przy tym na pkt 4 pkt. 6 Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków, zgodnie z którym: Wytyczne nie mają zastosowania do wydatków ponoszonych przez uczestników projektu i ostatecznych odbiorców, z zastrzeżeniem podrozdziału 6.20 Wytycznych. Kierując się jedynie tą regulacją, należałoby przyznać rację stronie. We wniosku o dofinansowanie, stanowiącym integralną część umowy o dofinansowanie, skarżąca wskazała min., że "Szczegółowe zasady udzielania pomocy określone są w Regulaminie udzielania bezzwrotnego wsparcia finansowego na utworzenie nowego miejsca pracy w nowych lub istniejących przedsiębiorstwach społecznych bądź podmiotach ekonomii społecznej, pod warunkiem przekształcenia tych podmiotów w przedsiębiorstwo społeczne" (str. 18 wniosku). W tym kontekście regulamin ten przestaje być "wewnętrznym, prywatnym dokumentem skarżącego", jak to argumentowano w skardze, a staje się częścią systemu udzielania wsparcia. Do jego stworzenia skarżąca była bowiem zobowiązana treścią umowy o dofinansowanie – "Beneficjent odpowiada za realizację projektu zgodnie z wnioskiem" (§4 ust. 1 umowy o dofinansowanie). Zatem, w ocenie Sądu, omawiany dokument należy uznać za procedurę, o której mowa w art. 184 u.f.p. W § 4 pkt 9 lit. d tego Regulaminu zawarto stwierdzenie, że: bezzwrotne finansowe wsparcie finansowe może być przeznaczone na pokrycie wydatków uznanych przez Realizatora, jako kwalifikowalne, zgodnie z zasadami Regionalnego Programu Operacyjnego - 2020, Szczegółowym Opisem Osi Priorytetowych RPO - 2020, Wytycznymi w zakresie realizacji przedsięwzięć w obszarze włączenia społecznego i zwalczania ubóstwa z wykorzystaniem środków Europejskiego Funduszu Społecznego i Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego na lata 2014 - 2020, Wytycznymi w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020 oraz obowiązującymi przepisami prawa krajowego i unijnego, w szczególności: poniesionych w sposób efektywny zgodnie z Wytycznymi w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020 oraz Wytycznymi w zakresie realizacji przedsięwzięć w obszarze włączenia społecznego i zwalczania ubóstwa z wykorzystaniem środków Europejskiego Funduszu Społecznego i Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego ni lata 2014 – 2020. W konsekwencji, należy podzielić pogląd IZ, że strona, zobowiązana do tego treścią wniosku o dofinansowanie, sama stworzyła regulację – Regulamin, który bezsprzecznie obowiązuje ostatecznych odbiorców. Regulamin ten zaś nakazuje oceniać wydatki pod kątem kwalifikowalności zgodnie z Wytycznymi. Jest zatem oczywiste, że jeżeli wydatki są ponoszone przez ostatecznych odbiorców, to ci są zobowiązani stosować Wytyczne w tym zakresie. Przyjęcie, że jest inaczej, de facto prowadziłoby do sytuacji, że wydatek wymykał by się spod oceny dotyczącej jego kwalifikowalności, co jest niedopuszczalne i czyniłoby utworzony na potrzeby realizacji projektu Regulamin zbędny. Sąd podziela ocenę strony skarżącej, że nie naruszyła ona § 13 ust. 1 lit. a i b Umowy o dofinansowanie. Przepis ten stanowi bowiem, że jeżeli zostanie stwierdzone, że dofinansowanie jest: a) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, b) wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ustawy o finansach publicznych, Instytucja Zarządzająca wzywa Beneficjenta do zwrotu całości lub części dofinansowania wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia przekazania środków lub do wyrażenia zgody na pomniejszenie wypłaty kolejnej należnej mu transzy dofinansowania o kwotę podlegającą zwrotowi zgodnie z art. 207 ust. 2 ustawy o finansach publicznych. Trafnie wskazał autor skargi, że regulacja ta ma charakter normy kompetencyjnej skierowanej do Instytucji Zarządzającej i nie może zostać naruszona przez Beneficjenta. Niezależnie jednak od częściowo błędnego uzasadnienia zaskarżonej decyzji, w sprawie bezspornym jest, że Stowarzyszenie [...] nie rozliczyło w całości otrzymanej dotacji i nie zwróciło beneficjentowi tej kwoty. Nie ulega również wątpliwości, że zgodnie z §13 ust. 2 umowy o dofinansowanie Beneficjent zwraca środki, o których mowa w ust. 1, wraz z odsetkami, na pisemne wezwanie Instytucji Zarządzającej. Brak rozliczenia otrzymanej dotacji uniemożliwia uznanie jej za zgodną, z określonymi w Wytycznych, warunkami uznania wydatku za kwalifikowalny. Wydatek ten nie może zatem zostać uznany ani za wykorzystany zgodnie z przeznaczeniem ani bez naruszenia procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. Podlega on zatem zwrotowi, z przyczyn wyjaśnionych już przy omawianiu pierwszego wydatku, stosownie do wskazanego na wstępie zaskarżonej decyzji art. 207 § 1 ust. 1 u.f.p. Mając na uwadze wszystkie ww. okoliczności, Sąd na podstawie art.151 P.p.s.a. skargę oddalił.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę