I SA/GO 408/22

I SA/Go 408/22 - Postanowienie WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2022-11-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-11-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Dariusz Skupień /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 58 § 1 pkt 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Sędzia WSA Dariusz Skupień po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 listopada 2022 r. sprawy ze skargi T. spółka jawna na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: 1. Odrzucić skargę. 2. Zwrócić stronie skarżącej uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 (sto) złotych.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z [...] maja 2022 r. o nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze działając na podstawie 138 § 2 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej zwana Kpa) uchyliło w całości postanowienie Burmistrza z [...] marca 2022 r. w przedmiocie oddalenia zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W pouczeniu zawartym
w postanowieniu wskazano, że strona niezadowolona z jego treści, może wnieść sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w terminie 14 dni od daty jego doręczenia. Kopię postanowienia organu II instancji, poświadczoną za zgodność
z oryginałem [...].07.2022 r., doręczono pełnomocnikowi strony – radcy prawnemu D.K. w dniu 3 sierpnia 2022 r.
W dniu 16 sierpnia 2022 r. pełnomocnik wniósł na ww. postanowienie pismo zatytułowane "SPRZECIW – SKARGA", zarzucając w nim m.in. naruszenie:
- art. 125 § 1 Kpa w zw. z art. 18 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2018 r. poz. 1314 ze zm., dalej zwana upea)
w zw. z art. 124 § 1 Kpa poprzez zaniechanie doręczenia skarżącemu przez Organ
II instancji postanowienia z [...] maja 2022 r. o uchyleniu zaskarżonego postanowienia Organu I instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia Organowi
I instancji, albowiem takiej funkcji nie może spełniać poświadczona za zgodność kopia postanowienia, gdyż nie spełnia formy aktu administracyjnego – opatrzonego podpisem osoby reprezentującej organ (postanowienie powinno zawierać podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do jego wydania),
a w konsekwencji nie wchodzi do obrotu prawnego;
- art. 124 § 1 Kpa w zw. z art. 18 upea poprzez zaniechanie podpisania przez skład orzekający zaskarżonego postanowienia oraz błędne pouczenie przez Organ II instancji, o przysługującym skarżącemu środku zaskarżenia od przedmiotowego postanowienia
z [...] maja 2022 r. – sprzeciwie, podczas gdy na podstawie art. 64a P.p.s.a. sprzeciw przysługuje od decyzji o której mowa w art. 138§ 2 Kpa, nie zaś od postanowień,
na które przysługuje skarga, co zostało potwierdzone w orzecznictwie.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie w całości.
W uzasadnieniu podano, że art. 126 w zw. z art. 112 i 113 Kpa wskazuje,
iż pouczenie co środka zaskarżenia nie może być uznane za oczywistą pomyłkę. Natomiast z drugiej strony owo błędne pouczenie nie może rodzic dla strony negatywnych skutków prawnych. Strona składając skargę – sprzeciw i podnosząc wszelkie merytoryczne zarzuty nie doznała negatywnych skutków prawnych w zakresie błędnego pouczenia. Ponadto w kwestii doręczenia postanowienia z 28.04.2022 r. organ wyjaśnił, że oryginał został nadany do pełnomocnika po wniesieniu skargi ale brak jest jeszcze dowodu doręczenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu.
Zasadnicze rozważania należy jednak poprzedzić wyjaśnieniami co do wniesionego do sądu środka zaskarżenia. Jak wynika bowiem z akt, organ wydając kasatoryjne postanowienie z [...] maja 2022 r., błędnie pouczył stronę o możliwości wniesienia od tego postanowienia sprzeciwu do WSA. Wszak z art. 64a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2020 r. poz. 329 ze zm.; dalej zwana P.p.s.a.) wynika jednoznacznie, że sprzeciw przysługuje tylko od decyzji o której mowa w art. art. 138 § 2 Kpa. A zatem od postanowień kasatoryjnych na gruncie obowiązującego prawa sprzeciw uregulowany w art. 64a-64e Ppsa nie przysługuje (vide wyroki NSA z: 13.12.2018 r., II FSK 2408/18; 25.05.2018 r.,
I OSK 1519/18). Błąd ten dostrzegł nie tylko skarżący postanowienie, co wyartykułował
w podniesionych zarzutach ale również sam organ w odpowiedzi na skargę, podkreślając, że strona składając skargę – sprzeciw i podnosząc wszelkie merytoryczne zarzuty, nie doznała negatywnych skutków w zakresie błędnego pouczenia. W związku z powyższym należało uznać, że od postanowienia z [...] maja 2022 r. stronie przysługiwała skarga i tak też pismo spółki z [...] sierpnia 2022 r. zostało przez Sąd zakwalifikowane.
Uzasadniając z kolei odrzucenie skargi należy stwierdzić, że zaskarżony przez spółkę akt nie wszedł – zdaniem Sądu - do obrotu prawnego. Wskazać należy, że zgodnie z art. 18 upea, jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kpa. W myśl z kolei art. 125 § 1 Kpa, postanowienia, od których służy stronom zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego, doręcza się na piśmie. Ponieważ na mocy art. 126 Kpa do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące decyzji, w tym art. art. 110 Kpa, to należy stwierdzić, że organ administracji publicznej, który wydał postanowienie, jest nim związany od chwili jego doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej.
W świetle powyższego, zasadnicza kwestia dotyczy tego, co należy rozumieć pod pojęciem doręczenia postanowienia na piśmie. Należy zauważyć, że w orzecznictwie ugruntowany jest pogląd co do kwestii doręczenia decyzji, który niewątpliwe można odnieść także do doręczenia postanowień. Podkreśla się zatem, że przez doręczenie należy rozumieć doręczenie jej oryginału. Każda "kopia" decyzji (postanowienia), która zostaje doręczona stronom, musi być podpisana przez osobę (osoby) upoważnioną do wydania rozstrzygnięcia, przez co każdy egzemplarz jest na prawach oryginału. Nie ma podstaw do uznania, że w aktach sprawy można pozostawić oryginał wydanej decyzji (postanowienia), a stronie doręczyć li tylko wypis lub odpis (por. postanowienie NSA
z dnia 27 października 1998 r., II SA/Gd 1618/96, Lex nr 44208; wyrok NSA z dnia
12 stycznia 2011 r., I OSK 782/10, Lex nr 9520600). Stanowisko takie jest także konsekwentnie prezentowane w piśmiennictwie. Przyjmuje się mianowicie, że przepisy prawa procesowego stanowią o doręczeniu stronie "decyzji" czy też "postanowienia",
a więc oryginału, a nie odpisu, wyciągu z protokołu posiedzenia organu, czy też kopii. Strona jest uprawniona do otrzymania w oryginale, z własnoręcznym podpisem osoby reprezentującej organ, dokumentu, jakim jest decyzja (postanowienie) sporządzona
na piśmie (por. B. Adamiak, J. Borkowski, K.p.a. Komentarz, C.H. Beck 2011, s. 443; M. Jaśkowska, A. Wróbel, K.p.a, Komentarz, Wolters Kluwer Polska 2011, s. 680-681). Gdyby ustawodawcy chodziło o doręczenie jedynie "odpisu", przesądziłby o tym
w wyraźny sposób. Skoro zatem nie czyni tego wyraźnie, w sposób niebudzący wątpliwości, to zamiaru takiego przypisać mu nie można. Ustawy procesowe łączą skutki prawne z doręczeniem stronie decyzji (postanowienia) w formie prawem przewidzianej, a nie z zapoznaniem się z treścią rozstrzygnięcia przez stronę, jak i z faktycznym otrzymaniem takiej decyzji (postanowienia) przez stronę (por. wyrok NSA z dnia
2 września 2010 r., II FSK 636/09).
Nie ulega ponadto wątpliwości, że wymóg doręczenia jest spełniony wówczas, gdy strona otrzyma oryginał postanowienia zawierający wymagane przez art. 124 Kpa elementy tj. m.in. podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do jego wydania, który co należy podkreślić, jest wymogiem konstytutywnym.
Mając na uwadze powyższe, Sąd podziela pogląd strony, że w sprawie doszło do naruszenia art. 125 § 1 Kpa. poprzez zaniechanie doręczenia oryginału postanowienia. Jest bowiem niewątpliwe, że pełnomocnikowi doręczono w dniu 3 sierpnia 2022 r. jedynie kopię postanowienia poświadczoną za zgodność z oryginałem. Doręczenie zaskarżonego postanowienia w ww. postaci, zdaniem Sądu, nie wywołało żadnych skutków prawnych, a zatem akt nie wszedł do obrotu prawnego. Sąd podziela pogląd zawarty w postanowieniu WSA we Wrocławiu z 20 marca 2017 r. sygn. akt I SA/Wr 1624/16, że doręczenie uwierzytelnionej kopii, ma jedynie walor informacyjny i nie wywiera skutku prawnego. Przez doręczenie postanowienia należy rozumieć doręczenie jego oryginału, co w niniejszej sprawie niewątpliwie nie miało miejsca. Nie ma podstaw do uznania, że w aktach sprawy można pozostawić oryginał wydanego postanowienia,
a stronie doręczyć uwierzytelnioną kopię. A zatem strona powinna otrzymać dokument
z własnoręcznym podpisem osoby reprezentującej organ. W sytuacji próby doręczenia uwierzytelnionej kopii decyzji (postanowienia), ten wymóg także nie zostaje spełniony.
W tym miejscu należy także odwołać się do uchwały NSA z 7 marca 2022 r. sygn. akt I FPS 4/21, w której Sąd odnosząc się do kwestii doręczenia zwrócił uwagę, że brak skutecznego doręczenia powoduje, że nie powstają żadne skutki materialnoprawne ani procesowe będące następstwem prawidłowego doręczenia. W szczególności akt nie wchodzi do obrotu prawnego. Nie rozpoczyna swojego biegu termin do wniesienia środka zaskarżenia. Organ podatkowy nie może konwalidować tej wadliwej czynności. Zobowiązany jest jedynie do ponowienia czynności doręczenia. Jak wynika z treści odpowiedzi na skargę, organ jak się wydaje świadom powyższego, podał, że oryginał postanowienia został nadany do pełnomocnika, jednak jak podkreślił, już po wniesieniu skargi i brak jeszcze dowodu doręczenia. Gdyby jednak tak było, to z uwagi na ponowienia czynności po wniesieniu skargi, okoliczność ta nie może mieć wpływu na ocenę dokonaną w niniejszej sprawie. Reasumując, należało uznać, że w sprawie na moment wniesienia skargi tj. 16 sierpnia 2022 r., akt będący przedmiotem zaskarżenia nie istniał w obrocie prawnym. Przyjmuje się bowiem, że jedną z cech aktu administracyjnego jest jego zewnętrzny charakter, co oznacza, że musi on być doręczony stronie. Od chwili jego wydania do chwili jego doręczenia akt ten nie wywołuje żadnych skutków prawnych. Choć już istnieje
w przepisanym kształcie, to jednak nie wyszedł na zewnątrz, poza organ administracyjny. Przed doręczeniem decyzja (postanowienie) istnieje, natomiast wywiera skutki prawne dopiero z chwilą ich doręczenia. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 września 2008 r., I OSK 1326/07).
Biorąc pod uwagę, że zaskarżone postanowienie na moment wniesienia skargi nie weszło do obiegu prawnego, trzeba było stwierdzić, że skarga była niedopuszczalna
i jako taka podlega odrzuceniu, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a.