I SA/Go 394/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.Gorzów Wlkp.2022-12-15
NSApodatkoweWysokawsa
podatek dochodowy od osób prawnychkoszty uzyskania przychodówamortyzacjaśrodki trwałewartości niematerialne i prawnezakład budżetowyprzekształceniespółka z o.o.dotacjasukcesja podatkowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił interpretację indywidualną Dyrektora KIS, uznając, że spółka powstała z przekształcenia zakładu budżetowego ma prawo zaliczać do kosztów uzyskania przychodów odpisy amortyzacyjne od środków trwałych nabytych z dotacji, które nie były wcześniej amortyzowane.

Spółka z o.o., powstała z przekształcenia samorządowego zakładu budżetowego, wniosła o interpretację indywidualną w sprawie prawa do zaliczania do kosztów uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych od środków trwałych nabytych przez zakład z dotacji, a wniesionych do spółki jako wkład niepieniężny. Dyrektor KIS uznał to za niedopuszczalne, powołując się na brak amortyzacji przez poprzednika i przepisy o sukcesji podatkowej. Sąd uchylił interpretację, stwierdzając, że spółka ma prawo do amortyzacji, ponieważ nabycie przez nią środków trwałych w formie wkładu niepieniężnego na pokrycie kapitału zakładowego jest odpłatne, a ograniczenia wynikające z art. 16 ust. 1 pkt 48 u.p.d.o.p. nie mają zastosowania.

Sprawa dotyczyła skargi M. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (DKIS) dotyczącą podatku dochodowego od osób prawnych. Spółka powstała z przekształcenia samorządowego zakładu budżetowego, a jej kapitał zakładowy został pokryty wkładem niepieniężnym w postaci mienia przekształconego zakładu, które zostało nabyte przez zakład ze środków pochodzących z dotacji i nie było przez niego amortyzowane podatkowo. Spółka pytała, czy ma prawo zaliczać do kosztów uzyskania przychodów odpisy amortyzacyjne od tych środków. DKIS uznał, że nie, powołując się na zasadę sukcesji podatkowej i art. 16 ust. 1 pkt 48 ustawy o CIT, który wyłącza z kosztów odpisy od części wartości nabytych środków, jeśli wydatek na ich nabycie został odliczony od podstawy opodatkowania lub zwrócony podatnikowi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. uchylił zaskarżoną interpretację. Sąd podkreślił, że przekształcenie zakładu budżetowego w spółkę jest zmianą formy organizacyjno-prawnej, a spółka wstępuje we wszystkie prawa i obowiązki poprzednika. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było stwierdzenie, że nabycie środków trwałych przez spółkę w formie wkładu niepieniężnego na pokrycie kapitału zakładowego jest czynnością odpłatną, gdyż gmina (właściciel) uzyskuje w zamian udziały. W związku z tym, ograniczenie wynikające z art. 16 ust. 1 pkt 48 u.p.d.o.p. nie ma zastosowania. Sąd powołał się na wcześniejsze orzecznictwo, w tym wyroki NSA, które potwierdzały, że zasada kontynuacji odpisów amortyzacyjnych dotyczy wysokości i metody, ale nie samego prawa do zaliczenia ich do kosztów uzyskania przychodów. Sąd uznał, że spółka ma prawo do dokonywania odpisów amortyzacyjnych od wniesionych środków i zaliczania ich do kosztów uzyskania przychodów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, spółka ma prawo do zaliczania do kosztów uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych od tych środków.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że nabycie środków trwałych przez spółkę w formie wkładu niepieniężnego na pokrycie kapitału zakładowego jest czynnością odpłatną, ponieważ gmina (właściciel) uzyskuje w zamian udziały. W związku z tym, ograniczenie wynikające z art. 16 ust. 1 pkt 48 u.p.d.o.p. nie ma zastosowania. Ponadto, zasada kontynuacji odpisów amortyzacyjnych nie wyłącza prawa do zaliczenia ich do kosztów uzyskania przychodów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (15)

Główne

u.p.d.o.p. art. 16 ust. 1 pkt 48

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

u.p.d.o.p. art. 15 ust. 6

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

Pomocnicze

o.p. art. 93b

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 93a § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

u.p.d.o.p. art. 16g § ust. 9

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

u.p.d.o.p. art. 16g § ust. 18

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

u.p.d.o.p. art. 16h § ust. 3

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

UGK art. 22 § ust. 1

Ustawa z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej

UGK art. 23 § ust. 1

Ustawa z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej

UGK art. 23 § ust. 3

Ustawa z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej

k.c. art. 551

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny

k.c. art. 44

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nabycie środków trwałych przez spółkę w formie wkładu niepieniężnego na pokrycie kapitału zakładowego jest czynnością odpłatną, co wyłącza zastosowanie art. 16 ust. 1 pkt 48 u.p.d.o.p. Zasada kontynuacji amortyzacji nie wyłącza prawa do zaliczenia odpisów amortyzacyjnych do kosztów uzyskania przychodów. Spółka wstępuje we wszystkie prawa i obowiązki poprzednika prawnego (zakładu budżetowego) na mocy przepisów o sukcesji podatkowej.

Odrzucone argumenty

Argumentacja DKIS oparta na braku amortyzacji przez poprzednika prawnego i zastosowaniu art. 16 ust. 1 pkt 48 u.p.d.o.p. w związku z sukcesją podatkową.

Godne uwagi sformułowania

przekształcenie samorządowego zakładu budżetowego w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością na skutek likwidacji tego zakładu [...] nie oznacza likwidacji przedmiotowej i podmiotowej tego podmiotu, lecz tylko zmianę formy organizacyjno-prawnej prowadzenia działalności gospodarczej. zasada kontynuacji odpisów amortyzacyjnych odnosi się do wysokości odpisów, metody amortyzacji i wartości początkowej. Wskazana zasada [...] nie odnosi się natomiast do kwestii zaliczania odpisów amortyzacyjnych do kosztów uzyskania przychodów. Nabycie środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych przez Spółkę ma zatem charakter odpłatny, gdyż w zamian za wkład niepieniężny Gmina uzyskała udziały.

Skład orzekający

Anna Juszczyk - Wiśniewska

sprawozdawca

Jacek Niedzielski

członek

Zbigniew Kruszewski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie prawa do amortyzacji środków trwałych nabytych z dotacji i wniesionych jako wkład niepieniężny do spółki powstałej z przekształcenia zakładu budżetowego, w kontekście sukcesji podatkowej i wyłączeń z kosztów uzyskania przychodów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przekształcenia zakładu budżetowego w spółkę z o.o. z wniesieniem mienia nabytego z dotacji jako wkład niepieniężny.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podatkowego związanego z przekształceniami podmiotów gospodarczych i możliwością zaliczania do kosztów odpisów amortyzacyjnych od aktywów nabytych w specyficzny sposób (z dotacji, przez zakład budżetowy). Jest to istotne dla wielu firm i doradców podatkowych.

Amortyzacja z dotacji po przekształceniu: Spółka wygrywa z fiskusem!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Go 394/22 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2022-12-15
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-10-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Anna Juszczyk - Wiśniewska /sprawozdawca/
Jacek Niedzielski
Zbigniew Kruszewski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
6560
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób prawnych
Sygn. powiązane
II FSK 416/23 - Wyrok NSA z 2025-12-17
Skarżony organ
Minister Finansów
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną interpretację
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 749
art. 93 b
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.
Dz.U. 2021 poz 1800
art. 15 ust. 6, art.16 ust. 1 pkt 48, art. 16g ust 9, ust. 18, art. 16h ust 3
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych.
Dz.U. 2021 poz 679
art. 22 ust. 1, art. 23 ust 1
Ustawa z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Kruszewski Sędziowie Sędzia WSA Anna Juszczyk – Wiśniewska (spr.) Sędzia WSA Jacek Niedzielski Protokolant Starszy sekretarz sądowy Marta Andrzejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi M. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych 1. Uchyla zaskarżoną interpretację w całości. 2. Zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
M sp. z o.o. (dalej zwana Strona, Skarżąca, Spółka) złożył skargę na interpretacje indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej zwanego DKIS) z dnia [...] sierpnia wydaną w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych.
Zaskarżona interpretacja wydana została w związku ze wnioskiem Strony o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie ustalenia, czy Spółka ma prawo do zaliczania do kosztów uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych od środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych innych niż przekazane zakładowi w trwały zarząd, wniesionych przez Miasto na pokrycie kapitału zakładowego w związku z likwidacją i przekształceniem zakładu w Spółkę, które zostały nabyte przez zakład ze środków pochodzących z dotacji przekazanej przez Miasto, a które nie były amortyzowane podatkowo w zlikwidowanym zakładzie budżetowym.
We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny:
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (dalej: "Spółka", "Wnioskodawca") jest spółką prawa handlowego, której założycielem i 100% udziałowcem jest Gmina (dalej: "Miasto", "Gmina"). Wnioskodawca powstał z przekształcenia samorządowego zakładu budżetowego w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością na podstawie uchwały z 25 sierpnia 2020 r. Rady Miasta w sprawie likwidacji samorządowego zakładu budżetowego w celu zawiązania jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.
Wszystkie udziały zostały objęte przez jedynego wspólnika - Gminę, tj. 70.646 udziałów o wartości nominalnej 500 zł każdy, o łącznej wartości 35 323 000 zł, które zostały pokryte wkładem niepieniężnym w postaci mienia przekształconego zakładu budżetowego. Wniesienie mienia zakładu do Spółki stanowiło wniesienie przedsiębiorstwa w rozumieniu art, 551- ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2020 r. poz. 1740 z późn. zm.). Przekształcenie nastąpiło na podstawie art. 22 i 23 ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej (Dz. U. z 2021 r., poz. 679 z późn. zm.; dalej: "UGK").
Nowo powstała Spółka wstąpiła we wszystkie prawa i obowiązki związane z działalnością zakładu budżetowego, w tym przejęła należności i zobowiązania likwidowanego zakładu, pracownicy zakładu stali się pracownikami Spółki, składniki mienia przekształcanego zakładu stały się majątkiem Spółki, przy czym prawo trwałego zarządu nieruchomościami przysługujące samorządowemu zakładowi budżetowemu w chwili przekształcenia stało się prawem użytkowania wieczystego Spółki. Mienie przekształconego zakładu budżetowego obejmowało środki trwałe wprowadzone do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych likwidowanego zakładu. Środki trwałe likwidowanego zakładu obejmowały składniki nabyte przez zakład ze środków pochodzących z dotacji przekazanej przez Gminę oraz środki trwałe przejęte w trwały zarząd.
Zakład budżetowy nie dokonywał amortyzacji podatkowej składników majątku wniesionych jako wkład niepieniężny do Spółki ze względu na sposób finansowania.
W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:
Czy Spółka ma prawo do zaliczania do kosztów uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych od środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych innych niż przekazane zakładowi w trwały zarząd, wniesionych przez Miasto na pokrycie kapitału zakładowego w związku z likwidacją i przekształceniem zakładu w Spółkę, które zostały nabyte przez zakład ze środków pochodzących z dotacji przekazanej przez Miasto, a które nie były amortyzowane podatkowo w zlikwidowanym zakładzie budżetowym?
Zdaniem Wnioskodawcy Spółka ma prawo do zaliczania do kosztów uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych od środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych innych niż przekazane zakładowi w trwały zarząd, wniesionych przez Miasto na pokrycie kapitału zakładowego w związku z likwidacją i przekształceniem zakładu w Spółkę, które zostały nabyte przez zakład ze środków pochodzących z dotacji przekazanej przez Miasto i które nie były amortyzowane podatkowo w zlikwidowanym zakładzie budżetowym.
Organ w wydanej [...] sierpnia 2022 r. interpretacji indywidualnej uznał stanowiska Spółki za nieprawidłowe. Zdaniem DKIS jeżeli w następstwie określonych zdarzeń prawnych dokonywane odpisy amortyzacyjne nie stanowiły w całości lub w części kosztów uzyskania przychodów w zlikwidowanym zakładzie budżetowym (na podstawie art. 16 ust. 1 u.p.d.o.p.), to w związku z art. 93 b Ordynacji podatkowej, nie będą one również takim kosztem u podmiotu będącego sukcesorem tego zakładu (w tym przypadku Spółki). Tym samym, jeżeli w stosunku do podmiotu przekształconego miały zastosowanie ograniczenia wynikające z przepisu art. 16 ust. 1 u.p.d.o.p. to będą one miały zastosowanie także do podmiotu powstałego w wyniku przekształcenia (tj. Spółki). Spółka, będąca następcą prawnym przekształcanego zakładu budżetowego, nie będzie uprawniona do rozpoznania kosztów uzyskania przychodów z tytułu dokonywanych odpisów amortyzacyjnych od środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych zakupionych z dotacji, bowiem zastosowanie znajdą regulacje zawarte w art 16 ust. 1 pkt 48 ustawy o CIT, z których wynika, że nie uważa się za koszty uzyskania przychodów odpisów z tytułu zużycia środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych dokonywanych, według zasad określonych w art. 16a-16m, od tej części ich wartości, która odpowiada poniesionym wydatkom na nabycie lub wytworzenie we własnym zakresie tych środków lub wartości niematerialnych i prawnych, odliczonym od podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym albo zwróconym podatnikowi w jakiejkolwiek formie.
W skardze Strona zarzuciła zaskarżonej interpretacji:
- dopuszczenie się błędu wykładni przepisu prawa materialnego art 16 ust. 1 pkt 48, art. 16a ust. 1, art. 16g ust. 1 pkt 4, ust. 9, ust. 18, art 16h ust. 3 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2021, poz. 1800 z późn.zm.; dalej - ustawa o CIT) poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że Spółka będąca następcą prawnym zakładu budżetowego nie jest uprawniona do rozpoznania kosztów uzyskania przychodów z tytułu odpisów amortyzacyjnych od środków trwałych oraz wartości materialnych i prawnych zakupionych przez zakład z dotacji, gdyż poprzednik Spółki nie dokonywał odpisów amortyzacyjnych, a w konsekwencji naruszenie art. 93a § 1 w związku z art. 93b ustawy z dnia z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2021, poz. 1540 z późn.zm.; dalej — OP) poprzez niewłaściwe zastosowanie zasady sukcesji podatkowej
W związku z powyższym Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej Interpretacji i zasądzenie od DKIS na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał zaprezentowane w interpretacji indywidualnej stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga okazała się zasadna. Stan faktyczny sprawy, w tym stanowiska strony i organu nie budzą wątpliwości. Z uwagi na to, że został on zaprezentowany powyżej brak jest, w ocenie Sądu, konieczności ponownego jego powielania.
Zaskarżoną interpretacją uznano za nieprawidłowe stanowisko podatnika, powstałego z przekształcenia samorządowego zakładu budżetowego w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w trybie art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 827 z późn. zm. – dalej u.g.k.). Jego zdaniem, Spółka ma prawo do zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych od środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych innych niż przekazane zakładowi budżetowemu w trwały zarząd, wniesionych przez gminę na pokrycie kapitału zakładowego w związku z likwidacją i przekształceniem zakładu budżetowego w Spółkę, które zostały nabyte przez zakład ze środków pochodzących z dotacji przekazanej przez gminę i, które nie były amortyzowane podatkowo w zlikwidowanym zakładzie budżetowym.
Organ interpretacyjny stoi natomiast na stanowisku, że jeżeli w następstwie określonych zdarzeń prawnych dokonywane odpisy amortyzacyjne nie stanowiły w całości lub w części kosztów uzyskania przychodów w zlikwidowanym zakładzie budżetowym (na podstawie art. 16 ust. 1 u.p.d.o.p.), to stosowanie do art. 15 ust. 6 u.p.d.o.p. w związku z art. 93b o.p., nie będą one również takim kosztem u podmiotu będącego sukcesorem tego zakładu. Inaczej rzecz ujmując, zdaniem organu interpretacyjnego, skoro środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne w zakładzie budżetowym nie podlegały amortyzacji podatkowej, to również w Spółce odpisy amortyzacyjne nie będą mogły stanowić kosztów uzyskania przychodu. Ponadto niemożność zaliczenia wspomnianych odpisów amortyzacyjnych do kosztów uzyskania przychodu Spółki wynika także z faktu, że środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne zostały zakupione przez zakład budżetowy z dotacji. Z tego też względu, zdaniem organu interpretacyjnego, zastosowanie znajduje art. 16 ust. 1 pkt 48 u.p.d.o.p. Zgodnie z nim nie uważa się za koszty uzyskania przychodów odpisów z tytułu zużycia środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych dokonywanych, według zasad określonych w art. 16a-16m, od tej części ich wartości, która odpowiada poniesionym wydatkom na nabycie lub wytworzenie we własnym zakresie tych środków lub wartości niematerialnych i prawnych, odliczonym od podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym albo zwróconym podatnikowi w jakiejkolwiek formie.
W tym miejscu stwierdzić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wyrokiem z dnia 13 marca 2014 r. o sygn. akt I SA/Go 8/14 (Lex nr 1601890) rozstrzygnął podobny problem do tego, który zaistniał w niniejszej sprawie. Nadmienić należy, że pogląd zaprezentowany we wskazanym orzeczeniu została zaaprobowany przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 lipca 2016 r. o sygn. akt II FSK 1936/14 (Lex nr 2101455). Skład orzekający w pełni go podzielając posłuży się zawartą tam argumentacją.
Przystępują do rozstrzygnięcia zaistniałego sporu w pierwszej kolejności należy przytoczyć art. 22 ust. 1 u.g.k. zgodnie z którym organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego może, w drodze uchwały, zdecydować o likwidacji samorządowego zakładu budżetowego w celu zawiązania spółki akcyjnej albo spółki z ograniczoną odpowiedzialnością przez wniesienie, na pokrycie kapitału spółki, wkładu w postaci mienia samorządowego zakładu budżetowego pozostałego po jego likwidacji. Z kolei według art. 23 ust. 1 u.g.k. składniki mienia samorządowego zakładu budżetowego przekształconego w spółkę stają się majątkiem spółki. Stosownie zaś do art. 23 ust. 3 u.g.k., spółka powstała w wyniku przekształcenia wstępuje we wszystkie prawa i obowiązki związane z działalnością zakładu budżetowego.
Z przytoczonych przepisów wynika, że przekształcenie zakładu budżetowego w spółkę prawa handlowego musi odbyć się poprzez likwidację zakładu budżetowego, dokonaną w celu zawiązania jednej z wymienionych rodzajów spółek, a nie w celu definitywnego zakończenia działalności komunalnej prowadzonej dotychczas przez daną jednostkę. Tym samym zgodzić się należy ze stanowiskiem, że pojęcie przekształcenia samorządowego zakładu budżetowego w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością na skutek likwidacji tego zakładu, o którym mowa w art. 22 ust. 1 i art. 23 ust. 3 u.g.k. w związku z art. 93b o.p., nie oznacza likwidacji przedmiotowej i podmiotowej tego podmiotu, lecz tylko zmianę formy organizacyjno-prawnej prowadzenia działalności gospodarczej. Wyżej wskazane przepisy ustawy o gospodarce komunalnej wiążą skutek przekształcenia tylko ze składnikami mienia samorządowego zakładu budżetowego pozostałego po jego likwidacji, które stają się po przekształceniu majątkiem spółki, a nie składnikami mienia gminy. Przepis art. 22 ust. 1 u.g.k. używa bowiem pojęcia "mienie samorządowego zakładu budżetowego". Pojęcie to powinno być rozumiane tak, jak w prawie cywilnym, o którym mowa w art. 44 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny. W konsekwencji skoro zgodnie z art. 23 ust. 1 u.g.k. składniki mienia tego zakładu, z dniem przekształcenia stały się majątkiem spółki, to stosownie do art. 23 ust. 3 u.g.k. w związku z art. 93b i art. 93a § 1 o.p. spółka powstała w wyniku przekształcenia wstąpiła we wszystkie prawa i obowiązki związane z działalnością samorządowego zakładu budżetowego. Artykuł 23 u.g.k. nie normuje szczególnego trybu przekształcania zakładów budżetowych w spółki (z pominięciem procedury likwidacji tych zakładów), lecz reguluje jedynie majątkowe konsekwencje tego procesu, o którym jest mowa w art. 22 u.g.k.
Stanowisko to znajduje potwierdzenie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 2011 r. o sygn. akt II FSK 1634/09 (Lex nr 952705), zgodnie z którym - pojęcie przekształcenia samorządowego zakładu budżetowego w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością na skutek likwidacji tego zakładu, o którym mowa w art. 22 ust. 1 i art. 23 ust. 3 u.g.k. nie oznacza likwidacji przedmiotowej i podmiotowej tego podmiotu, lecz tylko zmianę formy organizacyjno-prawnej prowadzenia działalności gospodarczej. W konsekwencji, należy stwierdzić, że w stanie faktycznym sprawy Spółka przedstawiła we wniosku przekształcenie zakładu budżetowego w spółkę z o.o., które polegało na tym, że Spółka wstąpiła we wszystkie prawa i obowiązki podatkowe podmiotu przekształcanego (samorządowego zakładu budżetowego), zgodnie z art. 93a § 1 w związku z art. 93b o.p. Podobny pogląd został zaprezentowany również w wyroku NSA z dnia 19 lipca 2012 r. sygn. akt II FSK 2647/10 (Lex nr 1244270).
Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 74, poz. 397 z późn. zm. – dalej u.p.d.o.p.), kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1. Tym samym kosztami uzyskania przychodów są wszelkie racjonalne i gospodarczo uzasadnione wydatki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, których celem jest osiągnięcie, zabezpieczenie, bądź zachowanie źródła przychodów i które nie zostały wyłączone z kosztów na podstawie art. 16 ust. 1 u.p.d.o.p.
Podkreślić należy, że określony wydatek, nie wymieniony w katalogu wydatków nie stanowiących kosztów podatkowych, może stanowić koszt uzyskania przychodu, pod warunkiem, że między tym wydatkiem, a osiągnięciem przychodu zachodzi związek przyczynowo - skutkowy, czyli że poniesienie tego wydatku ma lub może mieć wpływ na powstanie, zwiększenie lub zachowanie przychodu podatnika.
Stosownie natomiast do art. 15 ust. 6 u.p.d.o.p., kosztem uzyskania przychodów są odpisy z tytułu zużycia środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych (odpisy amortyzacyjne) dokonywane wyłącznie zgodnie z przepisami art. 16a - 16m, z uwzględnieniem art. 16.
Zasadnie wskazał organ, że na podstawie art. 16g ust. 9 u.p.d.o.p. w razie przekształcenia formy prawnej, podziału albo połączenia podmiotów, z zastrzeżeniem ust. 19, dokonywanych na podstawie odrębnych przepisów - wartość początkową środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych ustala się w wysokości wartości początkowej określonej w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, o której mowa w art. 9 ust. 1, podmiotu przekształconego, połączonego albo podzielonego.
Przepis ten ma zastosowanie, jeżeli z odrębnych przepisów wynika, że podmiot powstały z przekształcenia, podziału albo połączenia lub podmiot istniejący, do którego przeniesiono w wyniku wydzielenia część majątku podmiotu dzielonego, wstępuje we wszelkie prawa i obowiązki podmiotu przekształconego, połączonego albo podzielonego (art. 16g ust. 18 u.p.d.o.p.).
Nadto stosownie do art. 16h ust. 3 u.p.d.o.p. podmioty, o których mowa w art. 16g ust. 9 u.p.d.o.p., powstałe z przekształcenia, podziału, z zastrzeżeniem ust. 5, albo połączenia podmiotów oraz podmioty, które przejęły całość lub część innego podmiotu na skutek tych zdarzeń, dokonują odpisów amortyzacyjnych z uwzględnieniem dotychczasowej wysokości odpisów oraz kontynuują metodę amortyzacji przyjętą przez podmiot przekształcony, podzielony, połączony z uwzględnieniem art. 16i ust. 2-7.
Wskazane przepisy wyrażają tzw. zasadę kontynuacji ustalania wartości początkowej oraz dokonywania odpisów amortyzacyjnych zarówno w zakresie ich wysokości, jak i metody amortyzacji dla podmiotów powstałych z przekształcenia, połączenia, czy podziału. Przy czym, zasada ta znajduje zastosowanie, jeżeli z odrębnych przepisów wynika, że powstały w powyższy sposób podmiot wstępuje we wszystkie prawa i obowiązki podmiotu przekształconego, połączonego lub podzielonego, tj. ma miejsce tzw. sukcesja generalna.
W świetle art. 16g ust. 18 w związku z art. 16g ust. 9 i art. 16h ust. 3 u.p.d.o.p. zasady kontynuacji wartości początkowej, wysokości odpisów oraz metody amortyzacji przyjętych przez podmiot przekształcony, objęte są następstwem prawnym podmiotu powstałego w wyniku tego przekształcenia tylko wtedy, gdy składniki trwałe i wartości niematerialne i prawne stanowiące mienie podmiotu przekształconego zgodnie z art. 22 ust. 1 i art. 23 ust. 1 u.g.k. były objęte ewidencją środków trwałych prowadzoną przez podmiot przekształcony.
Zwrócić należy jednak uwagę, że zasada kontynuacji odpisów amortyzacyjnych odnosi się do wysokości odpisów, metody amortyzacji i wartości początkowej. Wskazana zasada (zasada kontynuacji) nie odnosi się natomiast do kwestii zaliczania odpisów amortyzacyjnych do kosztów uzyskania przychodów. Do zaliczenia w Spółce do kosztów uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych nie ma znaczenia, czy takie odpisy były zaliczone do kosztów uzyskania przychodów zakładu budżetowego.
Co do zasady odpisy amortyzacyjne stanowią koszty uzyskania przychodów – art. 15 ust. 6 u.p.d.o.p. ustawodawca przewidział wyjątki od tej zasady i wymienił je w przepisie art. 16 ust. 1 pkt 48, pkt 63 i 64 u.p.d.o.p.
Organ interpretacyjny uznał, że w rozpatrywanej sprawie zachodzi przypadek określony w art. 16 ust. 1 pkt 48 u.p.d.o.p. Zgodnie z nim nie uważa się za koszty uzyskania przychodów odpisów z tytułu zużycia środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych dokonywanych, według zasad określonych w art. 16a - 16m, od tej części ich wartości, która odpowiada poniesionym wydatkom na nabycie lub wytworzenie we własnym zakresie tych środków lub wartości niematerialnych i prawnych, odliczonym od podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym albo zwróconym podatnikowi w jakiejkolwiek formie. Twierdzenie to uzasadnił tym, że poprzednik prawny Spółki – zakład budżetowy, środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne nabył z dotacji.
W ocenie Sądu, w stanie faktycznym przedstawionym przez Spółkę nie znajduje zastosowania art. 16 ust. 1 pkt 48 u.p.d.o.f. Przede wszystkim zwrócić należy uwagę, że to zakład budżetowy dokonywał nabycia składników majątkowych (środków trwałych), które wprawdzie pozostawały w jego dyspozycji, to jednak ich właścicielem była jednostka samorządu terytorialnego. Od nabytych w ten sposób środków trwałych zakład budżetowy nie dokonywał odpisów amortyzacyjnych. Majątek ten, obejmujący środki trwałe nabyte z dotacji udzielonych przez gminę, jak również przekazany w trwały zarząd, został następnie przekazany przez jednostkę samorządu terytorialnego na kapitał zakładowy w zamian za udziały w Spółce. W następstwie tej czynności doszło do zmiany stosunków właścicielskich, gdyż w miejsce gminy wstąpiła Spółka. Przy czym nabycie tych środków trwałych następuje odpłatnie, gdyż jak wskazano wcześniej gmina uzyskuje w zamian udziały Spółki. Nie można więc przypisać Spółce, aby doszło w tym przypadku do wystąpienia przypadku z art. 16 ust. 1 pkt 48 u.p.d.o.p.
Istotne jest to, że zakład budżetowy nie dokonywał amortyzacji podatkowej składników majątku wniesionych jako wkład niepieniężny do Spółki, gdyż zakład nie posiadał osobowości prawnej, a mienie zakładu stanowiło majątek Gminy. Wskazany przez DKIS powód braku możliwości uwzględnienia w kosztach uzyskania przychodów dokonywanych przez Spółkę odpisów amortyzacyjnych nie może być więc odnoszony do Spółki, czy to bezpośrednio, czy też jako przyjęte w drodze sukcesji ograniczenie w uznaniu dokonywanych odpisów amortyzacyjnych za koszty uzyskania przychodów (podobnie wyrok NSA sygn. akt. II FSK 2378/18
z 18.12.2020 r.)..
Konkludując, w ocenie Sądu, Spółka jest uprawniona do dokonywania odpisów amortyzacyjnych. Z żadnych bowiem przepisów nie wynika, by w przypadku otrzymania przez podatnika środków trwałych oraz wartości niematerialnych
i prawnych (nabytych przez zakład budżetowy z dotacji udzielonych przez gminę oraz tych przekazanych mu w trwały zarząd), za które zostały wydane udziały, zostało wyłączone prawo do zaliczenia do kosztów podatkowych odpisów amortyzacyjnych. Wniesione w formie wkładu niepieniężnego środki trwałe i wartości niematerialne
i prawne przekazane zostały w całości na utworzenie kapitału zakładowego Spółki. Tym samym Spółka stała się właścicielem przedmioty wkładu, czyli nabyła ten przedmiot na własność. Z drugiej strony podmiot wnoszący wkład – Gmina - utraciła prawo własności. Jest to sytuacja, w której na skutek dokonania czynności prawnej jeden podmiot traci prawo własności na rzecz drugiego podmiotu. Nabycie środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych przez Spółkę ma zatem charakter odpłatny, gdyż w zamian za wkład niepieniężny Gmina uzyskała udziały.
Z uwagi na powyższe, w ocenie Sądu, w przedstawionym stanie faktycznym Spółka ma prawo do zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych oraz wartości niematerialnych i prawnych wniesionych przez Gminę do Spółki na pokrycie kapitału zakładowego w związku z likwidacją i przekształceniem zakładu w Spółkę, niezależnie od tego czy środki te i wartości niematerialne i prawne zakład otrzymał odpłatnie, nieodpłatnie czy też zakupił z własnych środków. Nie ma zatem znaczenia to, czy środki trwałe, przed przekształceniem w trybie art. 22 u.g.k. nabyte zostały przez zakład budżetowy z dotacji udzielonych przez gminę, czy też były mu przekazane w trwały zarząd. Nie można więc, w ocenie Sądu, pozbawiać Spółki prawa do dokonywania odpisów amortyzacyjnych od środków trwałych, a w dalszej kolejności zaliczania ich do kosztów uzyskania przychodów, które zostały przez nią nabyte w sposób odpłatny.
Ponownie rozpoznając sprawę, organ podatkowy, stosownie do art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm. – dalej p.p.s.a.), zobowiązany jest uwzględnić przy orzekaniu, przedstawioną w niniejszym uzasadnieniu, ocenę prawną.
O kosztach postępowania w kwocie 697 zł orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., zaliczając do nich uiszczony wpis od skargi w kwocie 200 zł, wynagrodzenie radcy prawnego w kwocie 480 zł, ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r. poz. 1804 z późn. zm.) oraz opłatę skarbową od udzielonego pełnomocnictwa 17 zł.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI