I SA/Go 383/16

I SA/Go 383/16 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2016-12-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-11-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Dariusz Skupień /przewodniczący sprawozdawca/
Jacek Niedzielski
Krystyna Skowrońska-Pastuszko
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
6560
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ
Minister Finansów
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną interpretację
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 361
art. 21 ust 13 pkt 2
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędzia WSA Krystyna Skowrońska-Pastuszko Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Czajkowski po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 2016 r. na rozprawie sprawy ze skargi "S" S.A. na interpretację indywidualną Ministra Rozwoju i Finansów - Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych 1. Uchyla zaskarżoną interpretację w całości. 2. Zasądza od Ministra Rozwoju i Finansów – Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej kwotę 680,00 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Skarżąca "S" Spółka Akcyjna (zwana dalej: skarżącą, spółką), wniosła skargę na indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego wydaną przez Dyrektora Izby Skarbowej z [...] lipca 2016r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie obowiązków płatnika w związku ze zwrotem kosztów podróży pracownikowi, odbywającemu podróż na posiedzenie Europejskiej Rady Zakładowej w charakterze przedstawiciela załogi oraz w zakresie obowiązków płatnika w związku z nieodpłatnym udostępnieniem samochodu służbowego pracownikowi, odbywającemu podróż na posiedzenie Europejskiej Rady Zakładowej w charakterze przedstawiciela załogi.
W sprawie wystąpił, następujący stan faktyczny.
W dniu 28 kwietnia 2016 r. został złożony wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie obowiązków płatnika w związku ze zwrotem kosztów podróży pracownikowi, odbywającemu podróż na posiedzenie Europejskiej Rady Zakładowej w charakterze przedstawiciela załogi oraz w zakresie obowiązków płatnika w związku z nieodpłatnym udostępnieniem samochodu służbowego pracownikowi, odbywającemu podróż na posiedzenie Europejskiej Rady Zakładowej w charakterze przedstawiciela załogi. Spółka wskazała, iż w dniu [...] kwietnia 2015 r. została wydana przez Dyrektora Izby Skarbowej na wniosek Spółki interpretacja indywidualna sygn. [...]. Spółka powyższą interpretację otrzymała w dniu 16 kwietnia 2015r. Spółka należy do grupy kapitałowej E. W każdej spółce tworzącej grupę kapitałową działają związki zawodowe. W myśl Porozumienia o odnowieniu Europejskiej Rady Zakładowej (dalej jako ERZ) w Grupie E z dnia [...] marca 2011r. członkowie związku zawodowego, będący jednocześnie pracownikami Spółki, wyjeżdżają na cykliczne posiedzenia ERZ, w ramach których odbywają się obrady i szkolenia. Posiedzenia te mają miejsce na terytorium Francji, tam bowiem znajduje się główna siedziba firmy. Spółka w całości zwraca koszty poniesione przez członków związku zawodowego, które są związane z tymi wyjazdami. Co również istotne w sprawie, dojazd na posiedzenia odbywa się samochodem służbowym, będącym własnością spółki. Samochód ten jest nieodpłatnie udostępniany członkom związku zawodowego. Do tak przedstawionego stanu faktycznego Spółka zadała następujące pytania:
1.Czy kwoty zwracane przez skarżącą pracownikowi, będącemu członkiem związku zawodowego, jako rozliczenie kosztów podróży na posiedzenie ERZ, stanowią przychód tego członka związku zawodowego i czy przychód ten będzie korzystał ze zwolnienia w podatku dochodowym od osób fizycznych?
2.Czy nieodpłatne udostępnienie przez skarżącą pracownikowi, będącemu członkiem związku zawodowego samochodu służbowego w celu odbycia podróży na posiedzenie ERZ stanowi dla tego członka związku zawodowego przychód ze stosunku pracy w postaci nieodpłatnego świadczenia ?
Spółka stanęła na stanowisku, że:
ad.1 Wydatki zwracane przez nią członkowi związku zawodowego, który poniósł je odbywając podróż na posiedzenie ERZ, stanowią jego przychód podatkowy. Analiza zaś ustawy PIT wskazuje, że przychód ten nie podlega zwolnieniu od podatku dochodowego.
ad.2. Zdaniem skarżącej, przychód z tytułu nieodpłatnego korzystania z samochodu służbowego, będzie stanowił dla członka związku zawodowego nieodpłatny przychód ze stosunku pracy.
Dyrektor Izby Skarbowej w wydanej przez siebie interpretacji potwierdził prawidłowość stanowiska Spółki. Aby uniknąć jakichkolwiek wątpliwości interpretacyjnych spółka złożyła kolejny wniosek interpretacyjny w podobnym jak powyżej stanie faktycznym, z tą różnicą, że pracownik wyjeżdżający na posiedzenie Europejskiej Rady Zakładowej jedzie tam jako przedstawiciel załogi. Podsumowując, spółka należy do grupy kapitałowej E. W myśl Porozumienia o odnowieniu Europejskiej Rady Zakładowej (dalej jako ERZ) w Grupie E z dnia [...] marca 2011 r. jej pracownicy wyjeżdżają na cykliczne posiedzenia ERZ, w ramach których odbywają się obrady i szkolenia.
Co bardzo istotne w sprawie, posiedzenia ERZ zwoływane są przez jej przewodniczącego, niezależnie od woli i wiedzy władz spółki. Pracownicy wyjeżdżają na te posiedzenia jako przedstawiciele załogi. Posiedzenia te mają miejsce na terytorium Francji, tam bowiem znajduje się główna siedziba firmy. Spółka w całości zwraca koszty poniesione przez pracowników, które są związane z tymi wyjazdami. Co również istotne w sprawie, dojazd na posiedzenia odbywa się samochodem służbowym, będącym własnością spółki. Samochód ten jest nieodpłatne udostępniany pracownikom.
W tak przedstawionym stanie faktycznym spółka zadała następujące pytania:
1.Czy kwoty zwracane przez nią pracownikowi, odbywającemu podróż na posiedzenie ERZ jako przedstawiciel załogi, jako rozliczenie kosztów podróży, stanowi przychód tego pracownika i czy przychód ten będzie korzystał ze zwolnienia w podatku dochodowym od osób fizycznych?
2.Czy nieodpłatne udostępnienie przez spółkę pracownikowi samochodu służbowego w celu odbycia podróży na posiedzenie ERZ jako przedstawiciel załogi, stanowi dla tego pracownika przychód ze stosunku pracy w postaci nieodpłatnego świadczenia?
Spółka stanęła na stanowisku, że:
ad.1. Wydatki zwracane przez nią pracownikowi, który poniósł je odbywając podróż na posiedzenie ERZ jako przedstawiciel załogi, stanowią jego przychód podatkowy. Analiza zaś ustawy o PIT wskazuje, że przychód ten nie podlega zwolnieniu od podatku dochodowego.
ad.2. Zdaniem spółki, przychód z tytułu nieodpłatnego korzystania z samochodu służbowego, będzie stanowił dla pracownika odbywającego podróż jako przedstawiciel załogi, nieodpłatny przychód ze stosunku pracy.
W wydanej przez siebie, w dniu [...] sierpnia 2015r., interpretacji indywidualnej Dyrektor Izby Skarbowej (sygn. [...]) ponownie potwierdził prawidłowość stanowiska Spółki.
W grudniu 2014r. grupie pracowników spółki, w tym A.P., przyznane zostały premie uznaniowe w kwocie po 4.305,70 zł (3.000 zł netto). Spółka uznała udzielenie pojazdu służbowego A.P., w celu wyjazdu na ERZ, za nieodpłatne świadczenie. Wartość przedmiotowego świadczenia nieodpłatnego spółka wyceniła na kwotę 2.882,80 zł, a następnie naliczyła i opłaciła składki emerytalno-rentową, chorobową i zdrowotną oraz zaliczkę na poczet podatku dochodowego od osób fizycznych w łącznej kwocie 873,96 zł. Wskazanego rozliczenia spółka dokonała jednocześnie z rozliczeniem i wypłatą przyznanej A.P. premii uznaniowej, wypłacając mu kwotę 2.186,04 zł. Spółka postąpiła zatem zgodnie z treścią otrzymanych później interpretacji. A.P. pozwem z dnia [...] marca 2015r. skierowanym przeciwko spółce wniósł o zasądzenie nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym kwoty 873 zł tytułem niewypłaconej części nagrody jubileuszowej wraz z ustawowymi odsetkami. Nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczym z dnia [...] marca 2015r. Sąd Rejonowy nakazał spółce, aby zapłaciła na rzecz A.P. żądaną kwotę 873 zł wraz z ustawowymi odsetkami, tytułem nagrody jubileuszowej. W terminie ustawowym spółka wniosła sprzeciw od nakazu zapłaty zaskarżając go w całości i wnosząc o zasądzenie od powoda kosztów postępowania według norm przepisanych. Wyrokiem z dnia [...] listopada 2015r. Sąd Rejonowy Wydział Pracy oddalił powództwo i nie obciążył spółki kosztami postępowania. Apelację od powyższego wyroku wniósł A.P., w której wniósł o zmianę wyroku w zaskarżonej części poprzez zasądzenie od spółki na jego rzecz kwoty 873 zł z odsetkami, tytułem niewypłaconej mu części nagrody jubileuszowej. Sąd Okręgowy Wydział Pracy
i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia [...] marca 2016 r. (sygn. [...]) dokonał oceny zarzutów apelacji i stwierdził, że uzasadniają one zmianę zaskarżonego wyroku. Na wstępie Sąd Okręgowy za wątpliwe uznał dokonane potrącenia przez spółkę, obejmujące koszt paliwa i opłat autostradowych, a także koszt wynajmu samochodu. Zdaniem Sądu Okręgowego, odnosząc się do rozważań natury prawnej, konieczne jest przywołanie przepisów regulujących kwestie związane z możliwością dokonywania potrąceń. Sąd Okręgowy wskazał, że w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz 361 ze zm., dalej jako ustawa o PIT), rozróżnia się przychody na poszczególne źródła, w szczególności przychód ze stosunku pracy i stosunków pokrewnych (pkt 1), działalność wykonywaną osobiście (pkt 2), czy inne źródła (pkt 9).Zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy o PIT za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne
z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17. Zdaniem Sadu Okręgowego określenie
"w szczególności" świadczy o tym, że ustawodawca pozostawił otwarty katalog przychodów wchodzących w zakres "przychodów z innych źródeł". Dalej Sąd Okręgowy wskazał, że kwalifikacja do konkretnego źródła przychodu determinuje sposób opodatkowania dochodu podatnika. Mając na względzie istniejący w ustawie katalog źródeł przychodów, przychód uzyskany przez przedstawicieli załogi z tytułu otrzymania nieodpłatnych świadczeń w postaci zwrotu przez spółkę kosztów wyjazdów A.P. na posiedzenia ERZ nie ma swojego źródła w łączącym strony stosunku pracy. Sąd Okręgowy wskazał zatem, że przychody te powinny być zakwalifikowane do przychodów z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o PIT.
Sąd Okręgowy w uzasadnieniu wyroku wskazał również, że zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 16 ustawy o PIT, wolne od podatku dochodowego są diety i inne należności za czas:
a) podróży służbowej pracownika,
b) podróży osoby niebędącej pracownikiem
- do wysokości określonej w odrębnych ustawach lub w przepisach wydanych przez ministra właściwego do spraw pracy w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej, z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju oraz poza granicami kraju, z zastrzeżeniem ust. 13.
Sąd Okręgowy wskazał, iż w niniejszej sprawie podróż A.P. na posiedzenie ERZ jako przedstawiciela załogi nie może być klasyfikowana jako podróż służbowa pracownika. Odnosząc się zaś do treści art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. b ustawy o PIT, Sąd Okręgowy wskazał, że przepis ten nie odwołuje się do podróży służbowej, lecz do sytuacji osoby, której wyjazd nie wynika ze stosunku pracy. Zgodnie z literalnym brzmieniem art. 21 ust. 13 pkt 2 ustawy o PIT, przepis ust. 1 pkt 16 lit. b stosuje się, jeżeli otrzymane świadczenia nie zostały zaliczone do kosztów uzyskana przychodów i zostały poniesione w celu realizacji zadań organizacji i jednostek organizacyjnych działających na podstawie przepisów odrębnych ustaw. Zdaniem Sądu Okręgowego, sytuację A.P. reguluje norma wynikająca z ww. uregulowania. W ocenie Sądu, ww. przepis będzie miał zastosowanie do sytuacji A.P., a świadczenie jakie wypłacono nie podlega doliczeniu do przychodu, ponieważ to nie A.P. był beneficjentem tych świadczeń.
W opinii Sądu, zobowiązana do poniesienia kosztów podróży i pobytu była z mocy przepisów ERZ i w konsekwencji to ona uzyskała przychód. Dalej Sąd argumentował, że wyjazdy przedstawiciela załogi wynikają z pełnionej przez niego funkcji i mają na celu uczestnictwo w pracach ERZ. Cykliczne posiedzenia ERZ, w ramach których odbywają się obrady i szkolenia członków związku zawodowego, będących jednocześnie pracownikami spółki, funkcjonują na podstawie porozumienia
o odnowieniu ERZ w Grupie E z dnia [...] marca 2011r., do której należy spółka. Między ERZ a Zarządem spółki istnieje protokół porozumienia, który jednoznacznie mówi, że koszty dojazdów na obrady ponoszą zarządy lokalne, a wyżywienie oraz nocleg ponosi zarząd centralny.Co istotne, ERZ jest przedstawicielem pracowniczym ustanowionym Dyrektywą Rady 94/45/WE z dnia 22 września 1994 r. w sprawie ustanowienia ERZ lub trybu informowania i konsultowania pracowników w przedsiębiorstwach lub w grupach przedsiębiorstw o zasięgu wspólnotowym (Dziennik Urzędowy L 254 z 30 września 1994 r., str. 0064-0070). Zasady tworzenia i funkcjonowania europejskich rad zakładowych określa ustawa z dnia 5 kwietna 2002r. o europejskich radach zakładowych (Dz. U. z 2002 r., nr 62, poz. 556). Dodatkowo Sąd wskazał, że w przedmiotowej sprawie ponoszenie wydatków w postaci wypłacanych przedstawicielom załogi i członkom ERZ zwrotu kosztów wyjazdów odbywanych w celach tej organizacji poza siedzibę pracodawcy, nie miało charakteru przychodu pracownika. Kwoty zwracane przez Spółkę pracownikowi, będącemu przedstawicielem załogi, jako rozliczenie kosztów podróży na posiedzenie ERZ stanowią przychód, jednak nie po stronie A.P., a po stronie podmiotu który powinien te koszty ponieść w świetle obowiązujących przepisów.
W świetle powyższego Sąd Okręgowy uznał za niezasadne odliczenie od wypłaconego wynagrodzenia składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne oraz zaliczki od podatku dochodowego w związku z rozliczeniem kosztów podróży A.P. na posiedzenia ERZ.
W związku z powyższym zadano następujące pytania.
1. Czy na tle przedstawionego stanu faktycznego, należy uznać, że kwoty zwracane przez spółkę pracownikowi, odbywającemu podróż na posiedzenie ERZ w charakterze przedstawiciela załogi, jako rozliczenie kosztów podróży, stanowią przychód tego pracownika i czy przychód ten będzie korzystał ze zwolnienia w podatku dochodowym od osób fizycznych zgodnie z art. 21 ust. 13 pkt 2 ustawy o PIT?
2. Czy nieodpłatne udostępnienie przez skarżącą pracownikowi samochodu służbowego, w celu odbycia podróży na posiedzenie ERZ w charakterze przedstawiciela załogi, nie stanowi dla tego pracownika przychodu ze stosunku pracy w postaci nieodpłatnego świadczenia?
Zdaniem spółki, w odniesieniu do pytania oznaczonego nr 1, kwoty zwracane przez nią pracownikowi, odbywającemu podróż na posiedzenie ERZ w charakterze przedstawiciela załogi, jako rozliczenie kosztów podróży, stanowią przychód tego pracownika, a przychód ten będzie korzystał ze zwolnienia w podatku dochodowym od osób fizycznych zgodnie z art. 21 ust. 13 pkt 2 ustawy o PIT.Ponadto, spółka wskazała, że zobowiązana do poniesienia kosztów podróży i pobytu była z mocy przepisów ERZ. Wyjazdy przedstawiciela załogi wynikają z pełnionej przez niego funkcji i mają na celu uczestnictwo w pracach ERZ. Cykliczne posiedzenia ERZ, w ramach których odbywają się obrady i szkolenia członków związku zawodowego, będący jednocześnie pracownikami spółki, funkcjonują na podstawie porozumienia o odnowieniu ERZ
w Grupie E z dnia [...] marca 2011r., do której należy spółka. Nadto wskazała, że między ERZ, a Zarządem spółki istnieje protokół porozumienia, który jednoznacznie mówi, że koszty dojazdów na obrady ponoszą zarządy lokalne, a wyżywienie oraz nocleg ponosi zarząd centralny. Co istotne, ERZ jest przedstawicielem pracowniczym ustanowionym Dyrektywą Rady 94/45/WE z dnia 22 września 1994r. w sprawie ustanowienia ERZ lub trybu informowania i konsultowania pracowników w przedsiębiorstwach lub w grupach przedsiębiorstw o zasięgu wspólnotowym (Dziennik Urzędowy L 254 z 30 września 1994r., str. 0064-0070). Zasady tworzenia
i funkcjonowania europejskich rad zakładowych określa ustawa z dnia 5 kwietnia 2002r. o europejskich radach zakładowych (Dz. U. z 2002 r., nr 62, poz. 556).Powyższe, zdaniem skarżącej, spełnia warunek wymieniony w art. 21 ust. 13 pkt 2 ustawy o PIT,
a biorąc pod uwagę, że przedstawiciel załogi nie zaliczy otrzymanych świadczeń do kosztów uzyskania przychodów i że nie zostały one poniesione w celu osiągnięcia przychodów, to uzyskany przychód będzie korzystał ze zwolnienia od podatku.
Zdaniem skarżącej, w odniesieniu do pytania oznaczonego nr 2, nieodpłatne udostępnienie przez nią pracownikowi samochodu służbowego w celu odbycia podróży na posiedzenie ERZ w charakterze przedstawiciela załogi, nie stanowi dla tego pracownika przychód ze stosunku pracy w postaci nieodpłatnego świadczenia.
W przedmiotowym stanie faktycznym podróż przedstawicieli załogi na posiedzenie ERZ nie może być klasyfikowana jako podróż służbowa pracownika. Wyjazd przedstawicieli załogi nie jest bowiem wyjazdem służbowym, realizowanym na polecenie pracodawcy jako zadanie służbowe. Odnosząc się zaś do treści art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. b ustawy
o PIT zauważyć należy, że przepis nie odwołuje się już do podróży służbowej, lecz traktuje ogólnie o podróży osoby niebędącej pracownikiem .W ocenie spółki, ww. przepis będzie miał zastosowanie do przedstawicieli załogi wyjeżdżających na posiedzenia ERZ, a świadczenie jakie wypłacono nie podlega doliczeniu do przychodu, ponieważ to nie przedstawiciele załogi są beneficjentami tych świadczeń. Spółka stoi na stanowisku, że ponoszenie wydatków w postaci wypłacanych przedstawicielom załogi zwrotu kosztów wyjazdów odbywanych w celach realizowanych przez ERZ poza siedzibę pracodawcy, nie miało charakteru przychodu pracownika. Kwoty zwracane przez spółkę pracownikowi, będącemu przedstawicielem załogi, jako rozliczenie kosztów podróży na posiedzenie ERZ stanowią przychód, jednak nie po stronie przedstawicieli załogi, a po stronie podmiotu, który powinien te koszty ponieść w świetle obowiązujących przepisów. Zdaniem skarżącej, jeśli wystąpił przychód, to jedynie po stronie ERZ, a nie po stronie przedstawiciela załogi jako delegata na posiedzenie ERZ.
W wydanej w dniu [...] lipca 2016r. interpretacji indywidualnej nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej uznał stanowisko skarżącej za nieprawidłowe. Stwierdził, że nie można zgodzić się ze spółką, że przedstawiciel załogi nie uzyskuje przychodu z tytułu nieodpłatnych świadczeń w związku ze zwrotem przez nią kosztów podróży, ponieważ to nie przedstawiciel załogi jest beneficjentem tych świadczeń. Wskazał, że przedstawiciel załogi odnosi realną korzyść poprzez fakt, że nie ponosi uszczerbku w swoim majątku, bowiem koszty wyjazdu ponoszone są przez inny podmiot. Przychód przedstawiciela załogi z tego tytułu należy zakwalifikować do przychodów z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, który nie korzysta ze zwolnienia w podatku dochodowym od osób fizycznych. W związku z powyższym na spółce nie ciążył obowiązek poboru zaliczki na podatek dochodowy, a jedynie obowiązek wystawienia informacji PIT-8C stosownie do treści art. 42a tej ustawy.
Natomiast nieodpłatne udostępnienie przez spółkę pracownikowi, będącemu przedstawicielem załogi, samochodu służbowego w celu odbycia podróży na posiedzenie Europejskiej Rady Zakładowej, w świetle przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, stanowi dla niego przychód z tytułu nieodpłatnego świadczenia, który należy zakwalifikować do przychodów ze stosunku pracy, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 12 ust. 1 tej ustawy. W konsekwencji spółka zobowiązana była do ustalenia przychodu po stronie pracownika z tytułu nieodpłatnego świadczenia oraz do pobrania zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych, stosownie do treści art. 31 cyt. ustawy. Interpretację doręczono w dniu 29 lipca 2016r., 12 sierpnia 2016r. wpłynęło wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, jednak organ interpretacyjny podtrzymał stanowisko prezentowane w wydanej interpretacji.
Skarżąca wniosła skargę, zarzucając wydanej interpretacji:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez dopuszczenie się błędnej wykładni, a w konsekwencji niewłaściwą ocenę co do zastosowania art. 12 ust. 1, art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. b) i art. 21 ust. 13 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361, dalej zwanej - PIT), poprzez uznanie, że pracownik skarżącej, odbywający podróż zagraniczną, jako przedstawiciel załogi na posiedzenie Europejskiej Rady Zakładowej, otrzymujący od skarżącej zwrot kosztów podróży do czego zobowiązywało ją porozumienie z ERZ, uzyskuje przychód z tzw. innych źródeł niekorzystający ze zwolnienia od podatku dochodowego, a w konsekwencji to na skarżącej ciążył obowiązek wystawienia informacji PIT-8C. Dokonując niewłaściwej oceny co do zastosowania wskazanych przepisów w przedstawionym stanie faktycznym, organ dodatkowo stwierdził, że
w związku z udostępnieniem pracownikowi przez skarżącą samochodu służbowego do celów prywatnych, a za takowy uznał wyjazd pracownika na posiedzenie ERZ, powstaje dla pracownika nieodpłatny przychód ze stosunku pracy, niekorzystający ze zwolnienia od podatku dochodowego, a dla skarżącej obowiązki płatnika,
2) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 14c § 1 i § 2 oraz art. 121 § 1 ustawy
z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.; dalej - Ordynacja podatkowa), poprzez wydanie interpretacji, która narusza zasadę zaufania do organów, bowiem zawartość skarżonej interpretacji nie do końca spełnia wymogi stawiane przez przepisy prawa. Ponadto zaskarżonej interpretacji skarżąca zarzuca także naruszenie dalszych przepisów postępowania, tj. art. 122, art. 187 oraz art. 190 Ordynacji podatkowej, poprzez mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia uchybienia w zakresie postępowania dowodowego, które doprowadziło do wydania przez organ rozstrzygnięcia niezgodnego z prawem. Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżąca wniosła, o uchylenie zaskarżonej interpretacji indywidualnej prawa podatkowego w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania. Przechodząc do szczegółowego uzasadnienia przedstawionych na wstępie skargi zarzutów odnośnie skarżonej interpretacji, w pierwszej kolejności strona wskazała na nieprawidłowości popełnione przez organ co do samego wydania interpretacji stwierdzającej nieprawidłowość stanowiska skarżącej. Zgodnie z art. 14c § 1 i § 2 Ordynacji, interpretacja indywidualna musi zawierać ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz
z uzasadnieniem prawnym tej oceny. Przy czym stanowisko organu zawsze musi być ustosunkowaniem się do poglądu (stanowiska) prezentowanego w danej sprawie przez wnioskodawcę. Uzasadnienie prawne musi natomiast stanowić rzetelną informację dla wnioskodawcy, dlaczego w jego sprawie znajdują zastosowanie określone przepisy,
a także dlaczego wyrażony przez niego pogląd nic zasługuje na uwzględnienie (tutaj dodatkowo pogląd będący powieleniem poglądu sądu powszechnego, wyrażonego w tej samej faktycznie sprawie). Innymi słowy, w uzasadnieniu prawnym organ winien m.in. wytłumaczyć wnioskodawcy z jakich przyczyn zastosował w danym stanie faktycznym konkretny przepis albo go nie zastosował. Dopiero ocena stanowiska wnioskodawcy
i stanowisko własne organu podatkowego składają się na interpretację, przy czym ocena z istoty swej musi, obok krytyki lub aprobaty-- stanowiska wnioskodawcy, zawierać "wyjaśnienie", dlaczego takie a nie inne stanowisko zostało zajęte. Tych wszystkich elementów - zdaniem skarżącej - brakuje skarżonej interpretacji.
Zasada zaufania wyrażona w Ordynacji podatkowej, mająca zastosowanie także do postępowania w zakresie interpretacji indywidualnych, nakłada zdaniem skarżącej na organy obowiązek odniesienia się do wszystkich istotnych dla interpretacji (wykładni) argumentów wnioskodawcy, o ile jego stanowisko uznane zostało za nieprawidłowe. Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych powoduje, że treści uzasadnienia indywidualnej interpretacji powinno wynikać, że wszystkie istotne dla sprawy argumenty wnioskodawcy zostały przez organ rozważone. Swoje zaś odmienne stanowisko, organ powinien uzasadnić przy użyciu argumentacji prawnej w sposób, który pozwalałby wnioskodawcy poznać przyczyny, dlaczego jego argumentacja została uznana za nieprawidłową.
Z przedstawionych wyżej powodów, zdaniem skarżącej, zostały w wydanej interpretacji naruszone przepisy dotyczące reguł wydawania interpretacji indywidualnych,
w powiązaniu z zasadami ogólnymi postępowania.Uzasadniając merytorycznie naruszenie materialnych przepisów prawa, skarżąca stwierdziła, że argumentacja organu pozostaje sprzeczna z treścią art. 21 ust. 1 pkt 16 oraz art. 21 ust. 13 PIT, jak również z treścią art. 12 tejże ustawy. Co do zasady, skarżąca w całości podtrzymuje swoją argumentację przedstawioną we wniosku o interpretację. Zdaniem skarżącej, także w odniesieniu do drugiego zagadnienia przedstawionego do interpretacji, tj. kwestii udostępnienia pracownikowi samochodu służbowego w celu dojazdu na posiedzenie ERZ, wykładnia przepisów i ocena co do ich zastosowania przedstawiona przez organ w skarżonej interpretacji, nie mogą być zaakceptowane. Nie można zatem mówić o powstaniu nieodpłatnego świadczenia w relacji skarżąca - jej pracownik/działacz związkowy. W konsekwencji przedstawione przez organ stanowisko, iż bezpośrednim beneficjentem świadczenia w postaci samochodu służbowego, przekazanego przez skarżącą, jest pracownik, wobec czego występuje przychód ze stosunku pracy i obowiązki płatnika podatku dochodowego po stronie Skarżącej, jest nieprawidłowe.
Organ w udzielonej odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej interpretacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Na wstępie należy podkreślić, iż zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2015r poz.1224 ze zm.), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145-150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 poz. 718. Ze zm.) – w skrócie P.p.s.a. Powyższe oznacza, że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie; w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. "Sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt lub interpretację albo stwierdza bezskuteczność czynności." – art. 146 § 1 P.p.s.a.
Wskazać także należy, że zgodnie z art. 57a P.p.s.a. "Skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną."
W skardze podniesiono, zarzutu naruszenia przez organ przepisów interpretacyjnych, oznacza to, że w pierwszej kolejności należy, je rozpoznać.
Oceniając wydaną interpretację należy stwierdzić, że skarga jest uzasadniona bowiem stanowisko zajęte przez organ w interpretacji narusza prawo procesowe w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy jak również prawo materialne, które miało wpływ na wynik sprawy, a to zobowiązuje Sąd do wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Przedmiotem sądowej kontroli w rozpoznawanej sprawie jest rozstrzygnięcie organu mające charakter interpretacji indywidualnej, wydane na podstawie art. 14 b § 1 i § 6 Ordynacji podatkowej, a istota sporu dotycząca zadanego pytania pierwszego, dotyczy czy kwoty zwracane przez skarżącą pracownikowi, odbywającemu podróż na posiedzenie ERZ w charakterze przedstawiciela załogi, jako rozliczenie kosztów podróży, stanowią przychód tego pracownika i czy przychód osiągany przez jej pracownika z tytułu zwracanych za podróż na posiedzenie ERZ kwot, będzie korzystał ze zwolnienia w podatku dochodowym od osób fizycznych zgodnie z art. 21 ust. 13 pkt 2 ustawy o PIT?. Organ przedstawiając swoje stanowisko, kwestionujące zaprezentowany przez skarżącą pogląd, w zakresie odniesienia się do zwolnienia uregulowanego w art.21 ust.13 pkt 2 ustawy o PIT, nie przedstawił, w tym zakresie żadnej argumentacji, stwierdzając jedynie "że przedstawiciel załogi nie zaliczy poniesionych przez siebie wydatków do kosztów uzyskania przychodów i wyjazd nie miał na celu osiągnięcia przez niego przychodu. Również nie zostaną spełnione przesłanki zawarte w pkt 2-4". W tym miejscu należy podkreślić, że zgodnie art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej interpretacja indywidualna musi zawierać, wyczerpujący opis przedstawionego we wniosku stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego oraz ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny. Można odstąpić od uzasadnienia prawnego, jeżeli stanowisko wnioskodawcy jest prawidłowe w pełnym zakresie. W razie negatywnej oceny stanowiska wnioskodawcy interpretacja indywidualna - stosownie do art. 14c § 2 ww. ustawy - zawiera wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym. Interpretacja składa się z dwóch zasadniczych elementów, a mianowicie oceny stanowiska wnioskodawcy oraz uzasadnienia prawnego tej oceny, przy czym uzasadnienie prawne jest obligatoryjne jedynie wówczas, gdy organ dokonuje negatywnej oceny stanowiska wnioskodawcy. Oba te elementy mają równorzędne znaczenie. Musi zachodzić między nimi spójność, zwłaszcza gdy organ nie podziela całej prezentowanej przez wnioskodawcę argumentacji stanowiska wniosku. Oba one winny też się odnosić do stanowiska wyrażonego przez wnioskodawcę na tle przedstawionego stanu faktycznego. Zakres oceny stanu faktycznego, zawartego we wniosku o wydanie interpretacji, wyznacza też treść zadanego przez wnioskodawcę pytania oraz zajętego przez wnioskodawcę stanowiska. Uzasadnienie prawne oceny jest obligatoryjne w przypadku wyrażenia negatywnej oceny stanowiska wnioskodawcy, a jego zakres zależy od tego, czy ocena prawidłowości odnosi się do pełnego zakresu stanowiska wnioskodawcy, czy też tylko do jego części. W tej sytuacji uzasadnienie prawne nie może bowiem dotyczyć innej kwestii niż stanowisko ocenione w niekorzystny dla wnioskodawcy sposób. Prawidłowe uzasadnienie prawne interpretacji indywidualnej winno zawierać przytoczenie przepisów prawa, na których organ oparł swoje stanowisko (wraz z podaniem ich treści), wyjaśnienie znaczenia tych przepisów, w kontekście podanego przez stronę stanu faktycznego, ze wskazaniem jego znamion, istotnych dla zakresu stosowania powołanych przepisów. Z uzasadnienia prawnego interpretacji wynikać winien tok rozumowania organu interpretacyjnego, który doprowadził z jednej strony do zanegowania słuszności stanowiska wnioskodawcy, a z drugiej strony - do przyjęcia odmiennego stanowiska. Uzasadnienie prawne musi stanowić rzetelną informację dla wnioskodawcy, dlaczego w jego sprawie określone przepisy znajdują zastosowanie,
a także dlaczego wyrażony przez niego pogląd nie zasługuje na uwzględnienie. Rzeczą organu jest wskazać, dlaczego w świetle przepisów pogląd wnioskodawcy jest wadliwy. Wymaga to odniesienia się do istoty argumentacji wnioskodawcy (wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 16 kwietnia 2009 r., I SA/Wr 1332/08, wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 marca 2010 r., III SA/Wa 1689/09, wyrok WSA w Łodzi z dnia 7 grudnia 2010, I SA/Łd 1178/10, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 22 grudnia 2009 r., I SA/GL 474/09). Wnioski płynące z analizy wskazanych przepisów dodatkowo wzmacnia art. 14h Ordynacji podatkowej poprzez odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisu art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, statuującego zasadę zaufania do organów podatkowych. Zasadę tą należy traktować nie tylko jako postulat ustawodawcy wobec organów podatkowych, ale także jako przesłankę oceny ich działania (wyrok WSA w Krakowie z dnia 15 stycznia 2009 r. I SA/Kr 1544/08 LEX nr 475273 oraz wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 13 lipca 2009 r., I SA/Wr 293/09).Podkreślić należy, że musi przedstawiać wywód prawny, z którego będzie można w sposób jednoznaczny wywieść, dlaczego stanowisko wnioskodawcy uznano za nieprawidłowe i jakie względy przemawiają za przyjęciem stanowiska organu. Nie może ono ograniczać się do przytoczenia przepisów prawa bez dokonania ich wykładni (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 2 sierpnia 2012 r., sygn. akt II FSK 98/11). Za nieprawidłowe uznaje się takie działanie organu podatkowego, gdy nie wyjaśnia on w sposób precyzyjny
i przekonujący dlaczego stanowisko strony jest nieprawidłowe, poprzez nie odniesienie się do przedstawionych we wniosku argumentów (tak Naczelny Sąd Administracyjny
w wyroku z dnia 14 grudnia 2011 r., sygn. akt II FSK 1150/10). Wskazanych wyżej wymogów nie spełnia zaskarżona w tej sprawie interpretacja w zakresie pytania pierwszego, organ nie uzasadnił bowiem dlaczego jego zdaniem, nie ma zastosowania zwolnienie z art.21 ust13 pkt 2 ustawy o PIT. Przypomnieć należy, że do wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego w rozumieniu rozdziału 1a działu II Ordynacji podatkowej uprawnione są wyłącznie organy podatkowe, a nie sądy administracyjne. Jeżeli zaskarżona interpretacja indywidualna narusza prawo, sąd administracyjny powinien rozważyć to, ocenić i skonstatować w wyroku wzruszającym jej byt prawny. Nie może natomiast "udzielać prawidłowych interpretacji" za organy podatkowe, gdyż nie leży to w zakresie jego uprawnień i obowiązków, a także - i przede wszystkim - ponieważ naruszałoby konstytucyjną zasadę rozdzielenia władzy wykonawczej od sądowniczej. Sąd nie jest władny dokonywać interpretacji "zastępujących" pogląd organu podatkowego, gdyż oznaczałoby to współadministrowanie (byłoby wykonywaniem zadań zastrzeżonych dla organów podatkowych). Wyrok (rozstrzygnięcie i uzasadnienie) sądu administracyjnego ocenia tylko legalność - zgodność z prawem materialnym, procesowym i ustrojowym - zaskarżonej interpretacji. W żadnym przypadku nie stanowi interpretacji indywidualnej
w rozumieniu przepisów rozdziału 1a działu II Ordynacji podatkowej, zastosowanie się do niego nie wywołuje skutków prawnych unormowanych w art. 14k-14n Ordynacji podatkowej ( tak J. Brolik Ogólne oraz indywidualne interpretacje przepisów prawa podatkowego. LexisNexis, str.234, Warszawa 2013r.)
Wskazane naruszenia, w ocenie Sądu, mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, skoro bowiem celem interpretacji jest właściwe wskazanie podatnikowi określonego zachowania i ochrona podatnika przed negatywnymi skutkami niezgodnego z prawem działania, to powinien on posiadać pełną informację co do prezentowanej przez organ interpretacyjny wykładni mających zastosowanie w przedstawionym we wniosku stanie faktycznym przepisów prawa podatkowego (art. 14k Ordynacji podatkowej).
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Minister Finansów powinien zatem prawidłowo uzasadnić sporządzoną pisemną indywidualną interpretację podatkową oraz uwzględnić wskazanie i dokonaną przez Sąd ocenę prawną obowiązków organów podatkowych
w zakresie udzielania i uzasadniania interpretacji przepisów prawa podatkowego
w sprawach indywidualnych. Przy czym powinien zwrócić uwagę, że pracownik skarżącej będący przedstawicielem załogi bierze udział w pracach ERZ, której zasady tworzenia i funkcjonowania są regulowane ustawą z dnia 5 kwietnia 2002r
o europejskich radach zakładowych ( Dz. U. z 2002r. nr 62, poz.556) oraz szczegółowo wyjaśnić dlaczego w tym przypadku nie ma zastosowania regulacja z art.21 ust.13 pkt 2 ustawy o PIT.
Nie można także podzielić stanowiska organu interpretacyjnego w zakresie udzielonej odpowiedzi na pytanie drugie. Organ interpretacyjny, podsumowując udzieloną w tym zakresie odpowiedź podkreślił, że nieodpłatne udostępnienie przez skarżącą pracownikowi, będącemu przedstawicielem załogi, samochodu służbowego
w celu odbycia podróży na posiedzenie Europejskiej Rady Zakładowej, w świetle przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, stanowi dla niego przychód z tytułu nieodpłatnego świadczenia, który należy zakwalifikować do przychodów ze stosunku pracy, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 12 ust. 1 tej ustawy. Podkreślić należy, podzielając zaprezentowany przez organ wywód,
że wobec niezdefiniowania w ustawie podatkowej pojęcia "nieodpłatnego świadczenia" zasadne jest odwołanie się do znaczenia tego pojęcia ukształtowanego w orzecznictwie sądowym, zgodnie z którym, nieodpłatnym świadczeniem w rozumieniu przepisów
o podatku dochodowym - generalnie - jest każde zdarzenie prawne i zjawisko gospodarcze, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, lub te wszystkie zdarzenia prawne i gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne,
to jest niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie majątku danej osobie, mające konkretny wymiar finansowy. Przysporzenie to może polegać na zwiększeniu majątku (aktywów) bądź uniknięciu jego pomniejszenia (zaoszczędzenie wydatków). Z przedstawionego we wniosku o udzielenie interpretacji stanu faktycznego wynika, że skarżąca wskazała, iż zobowiązana do poniesienia kosztów podróży i pobytu była z mocy przepisów ERZ. Wyjazdy przedstawiciela załogi wynikają z pełnionej przez niego funkcji i mają na celu uczestnictwo w pracach ERZ. Cykliczne posiedzenia ERZ, w ramach których odbywają się obrady i szkolenia członków związku zawodowego, będących jednoczenie pracownikami spółki, funkcjonują na podstawie porozumienia
o odnowieniu ERZ w Grupie E z dnia [...] marca 2011r., do której należy spółka. Nadto spółka wskazała, że między ERZ a jej Zarządem istnieje protokół porozumienia, który jednoznacznie mówi, że koszty dojazdów na obrady ponoszą zarządy lokalne,
a wyżywienie oraz nocleg ponosi zarząd centralny. Z powyższe stanu faktycznego wynika, że przedstawiciel załogi w żadnej sytuacji nie będzie ponosił kosztów dojazdów na posiedzenia ERZ, gdyż ponosić je ma ERZ lub jak rozpoznawanej sprawie na mocy zawartego porozumienia skarżąca spółka. Zatem pracownik skarżącej nie uzyskuje korzyści polegającej na zaoszczędzeniu wydatków, gdyż w żadnym przypadku koszty przejazdu ( w tym przypadku udostępnionego samochodu) nie mają go obciążać, gdyż ma je ponosić ERZ, a na skutek zawartego porozumienia skarżąca.
Uznając zatem, że zaskarżona interpretacja w zakresie udzielenia odpowiedzi na pytanie pierwsze została wydana z naruszeniem przepisów proceduralnych, art. 14c § 1 i 2 i 14h Ordynacji podatkowej, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz nieprawidłowe przyjęcie w przypadku pytania drugiego, że wystąpiło nieodpłatne świadczenie, należało, na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. - należało uchylić zaskarżoną interpretację. Organ ponownie rozpoznając sprawę uwzględni zaprezentowany przez sąd pogląd. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 cytowanej ustawy, zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.