I SA/Go 372/22

I SA/Go 372/22 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2022-12-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-10-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Damian Bronowicki
Dariusz Skupień
Zbigniew Kruszewski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Kruszewski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Dariusz Skupień Asesor WSA Damian Bronowicki po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi O. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] marca 2022 r. nr [...], Samorządowe Kolegium odwoławcze (SKO, organ nadzoru), po rozpoznaniu zażalenia O. Sp. z o.o. (skarżącej) utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta (organ egzekucyjny) z dnia [...] stycznia 2022 r. nr [...] o oddaleniu zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej.
Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia oraz dokumentów znajdujących się w aktach postępowania wynika następujący stan sprawy:
Dnia [...] czerwca 2021 r. Prezydent Miasta wystawił tytuł wykonawczy nr [...], w którym jako zobowiązanego określił O. Sp. z o.o., a adres jej siedziby: [...]. Tytuł wystawiono dla wykonania obowiązku z tytułu nieuiszczonych kolejnych rat podatku od nieruchomości: od stycznia 2020 r. do maja 2021 r., zaś podstawą wystawienia tytułu były deklaracje podatkowe (tytuł wykonawczy – k. 31 akt adm.). Tytuł wykonawczy doręczono skarżącej pod adres jej siedziby w [...] (k. 29 akt adm.).
Pismem z [...] grudnia 2021 r. skarżąca wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, podnosząc:
- na podstawie art. 33 § 2 pkt 3 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2022 poz. 479 ze zm., dalej: u.p.e.a.) zarzut błędu co do zobowiązanego, z uwagi na wskazanie w treści tytułu wykonawczego adresu w [...], zaś spółka ma siedzibę w [...], co wynika z zapisów w Krajowym Rejestrze Sądowym (KRS);
- na podstawie art. 33 § 2 pkt 6 u.p.e.a. zarzut prowadzenia egzekucji pomimo trwającego postępowania w sprawie zastosowania ulgi podatkowej.
Wymienionym na wstępie postanowieniem z [...] stycznia 2022 r. organ egzekucyjny oddalił zarzuty skarżącej. Odnosząc się do pierwszego z podniesionych zarzutów, wskazał, że wobec licznych zmian adresu siedziby spółki, w tytule wykonawczym umieszczono adres położenia opodatkowanej nieruchomości. Drugi z zarzutów uznano za niezasadny, ponieważ postępowanie w sprawie ulgi zostało zakończone decyzją o odmowie umorzenia zaległości podatkowych.
Pismem z [...] stycznia 2022 r. skarżąca wniosła zażalenie od postanowienia organu egzekucyjnego, kwestionując stanowisko organu co do obu podniesionych zarzutów. Stwierdziła, że organ egzekucyjny pominął fakt, że tytuł wykonawczy był wadliwy w zakresie oznaczenia zobowiązanego, co stanowiło podstawę do umorzenia postępowania. Podtrzymując zarzut prowadzenia postępowania pomimo trwającego postępowania z jej wniosku o udzielenie ulgi, dodatkowo zarzuciła, że pomimo takiego obowiązku, organ nie wydał postanowienia o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego.
Wymienionym na wstępie postanowieniem z [...] marca 2022 r. (doręczonym 26 lipca 2022 r.), SKO utrzymało w mocy postanowienie organu egzekucyjnego. Uznało za trafną zawartą w nim ocenę w odniesieniu do obu zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej. Organ nadzoru uznał, że nie ma żadnych wątpliwości, iż postępowanie egzekucyjne dotyczy skarżącej. Nie ma więc mowy o "błędzie co do osoby zobowiązanego" w rozumieniu art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a. Natomiast błąd co do osoby zobowiązanego wystąpiłby, gdyby organ egzekucyjny podjął czynności egzekucyjne wobec podmiotu, który błędnie uznał za zobowiązanego albo wskazał w tytule wykonawczym podmiot, na którym nie ciąży obowiązek egzekucyjny.
Odnosząc się natomiast do zarzutu braku formalnego tytułu wykonawczego ze względu na błędnie wskazany adres siedziby spółki, SKO wskazało, że podawany w tytule wykonawczym adres zobowiązanego, nie tylko służy do właściwej identyfikacji dłużnika czy przesyłania mu korespondencji, ale również do ustalenia właściwości miejscowej organu egzekucyjnego — art. 22 § 2 u.p.e.a.
SKO oceniło dalej, że sporny tytuł wykonawczy z dnia [...] czerwca 2021r. sporządzony został według wzoru stanowiącego załącznik do rozporządzenia Ministra Finansów z 25 maja 2020 r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej (Dz. U. z 2020. poz. 968) i zawiera wszystkie elementy określone w art. 27 § 1 u.p.e.a. W tytule wykonawczym wskazano art. 2 u.p.e.a. jako podstawę egzekucji należności pieniężnych, które są wymagalne i podlegają egzekucji administracyjnej. Z kolei, w części E poz. 4 formularza tytułu wykonawczego wskazano identyfikację podstawy prawnej obowiązku. Tytuł wykonawczy zawiera także wskazanie okresu, którego dotyczy należność pieniężna, kwoty należności głównej, informacje o odsetkach za zwłokę, tj. datę, od której nalicza się odsetki, rodzaj i stawkę odsetek. Zwrot tytułu wykonawczego w trybie przepisu art. 29 § 2 pkt 3 u.p.e.a. mógłby nastąpić jedynie w sytuacji całkowitego braku adresu zobowiązanego w jego treści. Organ nadzoru wyjaśnił, że jeżeli adres widnieje w tytule wykonawczym, a jedynie organ egzekucyjny jest w posiadaniu informacji, że uległ on zmianie, to zgodnie z obowiązkiem wynikającym z przepisu art. 65 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. winien przekazać w drodze postanowienia tytuł wykonawczy właściwemu organowi egzekucyjnemu, lecz tylko wówczas, gdy zmiana adresu ma wpływ na zmianę właściwości organu egzekucyjnego. Celem podawania w tytule wykonawczym "adresu zobowiązanego" jest m.in. umożliwienie organowi skutecznego jego doręczenia, co w sprawie miało miejsce.
SKO nie uwzględniło również stanowiska skarżącej o prejudycjalności równolegle toczącego się postępowania sądowo-administracyjnego w sprawie z wniosku skarżącej o umorzenie zaległości podatkowych stanowiących egzekwowany obowiązek.
Odnośnie zarzutu naruszenia art. 35 § 1 pkt. 5 u.p.e.a., SKO wyjaśniło, że zawieszenie postępowania egzekucyjnego następuje z mocy prawa z chwilą wniesienia przez zobowiązanego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, w konsekwencji czego organ egzekucyjny nie ma obowiązku wydawać postanowienia o zawieszeniu postępowania
Pismem z [...] sierpnia 2022 r. skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na postanowienie SKO. Zarzuciła:
1. naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 27 § 1 pkt. 2 u.p.e.a. w zw. z art. 26 § 1 u.p.e.a., poprzez wadliwe wystawienie tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę do prowadzenia postępowania egzekucyjnego w administracji, bowiem wystawiony tytuł wykonawczy zawiera wskazanie, iż siedziba zobowiązanej mieści się przy ul. [...], w [...] (sekcja A1 tytułu wykonawczego), podczas gdy właściwy adres zobowiązanej Jest inny aniżeli wskazany w tytule wykonawczym, co wynika z informacji ujawnionych w powszechnie dostępnych oraz publicznych rejestrach podmiotów gospodarczych (Krajowy Rejestr Sądowy), a także znanych organowi a mianowicie: [...], co w konsekwencji świadczy o wadliwości wystawionego tytułu wykonawczego w przedmiotowym zakresie, bowiem zawiera wadliwe oznaczenie zobowiązanej w zakresie pkt. 6-14 w sekcji A1 tytułu wykonawczego;
2. naruszenia przepisów postępowania, a mianowicie art. 26 § 1 u.p.e.a. w zw. z art. 26 §1e u.p.e.a. w zw. z art. 27 § 1 u.p.e.a. poprzez brak odpowiedniego rozróżnienia właściwości miejscowej organu egzekucyjnego wyznaczanej przepisami u.p.e.a, a wadliwości wystawionego tytułu wykonawczego w zakresie siedziby zobowiązanej, bowiem Prezydenta Miasta w wydanym postanowieniu zrównał obydwie kwestie przyjmując, iż miejsce położenia majątku zobowiązanej stanowiące przedmiot egzekucji w Istocie stanowi jednocześnie siedzibę zobowiązanej, podczas gdy siedziba zobowiązanej mieści w [...], natomiast majątek stanowiący przedmiot egzekucji się przy ul. [...];
3. naruszenia przepisów postępowania, a mianowicie art. 35 § 1 u.p.e.a. w zw. z art. 56 § 3 u.p.e.a. poprzez niewydanie przez organ egzekucyjny postanowienia o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego, podczas gdy było to obowiązkiem organu egzekucyjnego wynikającym z przepisów u.p.e.a., ze względu na podniesione zarzuty przez zobowiązaną
4. naruszenia przepisów postępowania, a mianowicie art. 56 § 1 pkt. 5 u.p.e.a. poprzez prowadzenie postępowania egzekucyjnego pomimo trwającego postępowania w przedmiocie zastosowania ulgi podatkowej względem zobowiązanej.
Jednocześnie wniosła o: uchylenie tytułu wykonawczego, zawieszenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 35 § 1 u.p.e.a., zawieszenie postępowania egzekucyjnego do czasu prawomocnego zakończenia postępowania, umorzenie postępowania egzekucyjnego z uwagi na wadliwie wystawiony tytuł wykonawczy oraz o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpoznania zarzutów.
SKO wniosło o oddalenie skargi.
Zarządzeniem z dnia 17 listopada 2022 r. Przewodniczący Wydziału I WSA w Gorzowie Wlkp. skierował sprawę do rozpoznania w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; dalej: p.p.s.a.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy wyjaśnić, że rozpoznanie sprawy w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, znalazłopodstawę prawną we wspomnianym art. 119 pkt 3 p.p.s.a., a uzasadnione było tym, że przedmiotem skargi było postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny uchyla zaskarżony akt w przypadku stwierdzenia przez naruszenia prawa materialnego lub procesowego, w sposób odpowiednio - mający lub mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak też w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania. W przypadku stwierdzenia braku podstaw do uwzględnienia skargi, sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddala.
Zgodnie natomiast z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną w niej podstawą prawną.
Sąd ocenił, że zaskarżone postanowienie nie naruszało prawa.
Zgodnie z art. 33 § 2 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest: nieistnienie obowiązku (pkt 1); określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1, przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu (pkt 2 lit. a-c); błąd co do zobowiązanego (pkt 3); brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane (pkt 4); wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części (pkt 5); brak wymagalności obowiązku w przypadku: odroczenia terminu wykonania obowiązku, rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, wystąpienia innej przyczyny (pkt 6 lit. a-c).
Jak trafnie wyjaśniono w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, na co zresztą wskazała skarżąca w treści pisma zawierającego jej zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej, zarzut błędu co do zobowiązanego (art. 33 § 2 pkt 3 u.p.e.a.) jest zasadny w dwóch sytuacjach. Po pierwsze wtedy, gdy organ egzekucyjny lub egzekutor podjęli czynności egzekucyjne wobec osoby, którą błędnie uznali za zobowiązanego, a która w istocie zobowiązanym nie jest, ponieważ nie ciąży na niej obowiązek dochodzony na podstawie tytułu egzekucyjnego. Po drugie wtedy, gdy błąd jest wynikiem błędnego określenia zobowiązanego w tytule wykonawczym przez wierzyciela lub przejścia obowiązku na inny podmiot przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Należy przyjąć, że zarzut błędu co do zobowiązanego dotyczy kontroli formalnej tożsamości podmiotu wobec którego prowadzi się egzekucję (zob. C. Kulesza [w:] Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz, wyd. II, red. D. R. Kijowski, Warszawa 2015, uw. 3.4.1. do art. 33). Jak trafnie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazanie w tytule adresu zobowiązanego służy również: ustaleniu właściwości miejscowej organu egzekucyjnego, oraz doręczeniom w postępowaniu egzekucyjnym.
W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, że organ egzekucyjny w tytule wykonawczym wadliwie wskazał jako adres siedziby skarżącej spółki: [...]. Tymczasem, jak wynika z zapisów w KRS (dostępny na wyszukiwarce podmiotów; https://ekrs.ms.gov.pl),w dacie wystawiania tytułu wykonawczego adres siedziby spółki mieścił się w [...]. Adres wskazany w tytule wykonawczym, będący adresem nieruchomości spółki, był adresem siedziby spółki do dnia [...] lipca 2019 r. Tym niemniej wadliwe wskazanie nieaktualnego adresu w treści tytułu wykonawczego nie doprowadziło do błędnej identyfikacji zobowiązanego. W tytule wykonawczym bowiem, zgodnie z art. 27 § 1 pkt 2 u.p.e.a., obok wskazania adresu zobowiązanego, zawarto również numer identyfikacji podatkowej (NIP), czyli unikalny indywidualny numer identyfikujący określony podmiot, nadawany w trybie przepisów ustawy z 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz. U. z 2022 r. poz. 2500 ze zm.). Numer podany w tytule wykonawczym odpowiada numerowi posiadanemu przez skarżącą spółkę. Tym samym dane zobowiązanego zawarte w tytule wykonawczym odpowiadają danym skarżącej. Należy też zwrócić uwagę, że pomimo wskazania nieaktualnego adresu w tytule wykonawczym, organ egzekucyjny doręczył tytuł pod właściwy, aktualny adres skarżącej.
Ubocznie już tylko wspomnieć należy, że wskazanie adresu [...], w miejsce [...], nie rzutowało na prowadzenie postępowania egzekucyjnego przez niewłaściwy miejscowo organ egzekucyjny, ponieważ w sprawie, jako, że egzekwowanym obowiązkiem był podatek od nieruchomości położonej na terenie Miasta [...], czyli należność, do określania której był właściwy Prezydent Miasta, ten właśnie organ był również organem egzekucyjnym, niezależnie od siedziby podatnika (art. 19 § 2 u.p.e.a).
Tym samym wskazanie w tytule wykonawczym nieaktualnego adresu skarżącej, w realiach rozpoznawanej sprawy, nie doprowadziło do błędnej identyfikacji zobowiązanego.
Trzeba też wskazać, że nie budzi wątpliwości, iż opisane w tytule wykonawczym należności stanowią zaległości podatkowe skarżącej. Tym samym nie można przyjąć, ze organ skierował egzekucję wobec podmiotu niebędącego zobowiązanym.
Trafnie więc uznało SKO, że w sprawie nie zaszła żadna z okoliczności mogących stanowić uzasadnioną podstawę zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej opisaną w art. 33 § 2 pkt 3 u.p.e.a.
Prawidłowa była również ocena zarzutu braku wymagalności egzekwowanych obowiązków (art. 33 § 2 pkt 6 u.p.e.a.). Organy zasadnie nie uwzględniły twierdzeń skarżącej, iż na przeszkodzie prowadzeniu egzekucji administracyjnej stał brak wymagalności obowiązków wynikający ze złożenia wniosku o umorzenie zaległości podatkowych. Złożenie wniosku o przyznanie ulgi podatkowej nie stanowi bowiem ustawowej podstawy zgłoszenia zarzutu z art. 33 § 1 pkt 1 lub pkt 2 u.p.e.a., gdyż jego złożenie nie wstrzymuje wykonania obowiązku. Dopiero wydanie decyzji o przyznaniu ulgi podatkowej mogłoby stanowić uzasadnioną podstawę zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Pogląd o braku wpływu samego wniosku o umorzenie zaległości podatkowych na przebieg postępowania egzekucyjnego jest przyjmowany w orzecznictwie sądowym (por. np. wyroki: WSA w Gliwicach z 26 października 2010r., I SA/Gl 510/10, NSA z 11 stycznia 2017 r. II FSK 3856/14).
Za nieskuteczny uznał Sąd zarzut naruszenia art. 35 § 1 w zw. z art. 56 § 3 u.p.e.a. poprzez niewydanie postanowienia o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego wskutek wniesionych zarzutów sprawie egzekucji. Zawieszenie postępowania egzekucyjnego na tej podstawie następuje zatem z mocy prawa, z chwilą wniesienia przez zobowiązanego zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.Mimo to organ egzekucyjny faktycznie zobligowany jest do wydania postanowienia na podstawie art. 56 § 3 u.p.e.a. Postępowanie egzekucyjne będzie kontynuowane, jeżeli wierzyciel po otrzymaniu zarzutu wystąpi z uzasadnionym wnioskiem o podjęcie zawieszonego postępowania egzekucyjnego lub z wnioskiem o podjęcie środków zabezpieczających na podstawie tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Wydane postanowienie o zawieszeniu postępowania ma jednak charakter deklaratoryjny, zaś skutki zawieszenia postępowania powstają z mocy prawa z momentem zaistnienia zdarzenia, o którym mowa w art. 35 § 1 u.p.e.a., tj. z momentem zgłoszenia zarzutów. Tym samym niewydanie postanowienia o zawieszeniu nie stanowi naruszenia prawa mającego wpływ na treść orzeczenia w przedmiocie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej.
Pozostałe zarzuty skargi znalazły bezpośrednią lub pośrednią odpowiedź we wcześniejszych fragmentach uzasadnienia.
W tym stanie rzeczy Sąd oddalił skargę (art. 151 p.p.s.a.).