I SA/GO 361/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.Gorzów Wielkopolski2022-12-29
NSAAdministracyjneWysokawsa
postępowanie egzekucyjneabonament RTVzarzutyuchylenie postanowieniabrak dowodówdoręczenieprzedawnienienieistnienie obowiązku

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienia organów egzekucyjnych dotyczące zarzutów w sprawie opłat abonamentowych RTV, uznając brak wystarczających dowodów na istnienie obowiązku i prawidłowość doręczenia upomnienia.

Skarżący J.B. złożył skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymujące w mocy odmowę uznania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym zaległości abonamentowych RTV. Skarżący podnosił m.in. nieistnienie obowiązku i przedawnienie. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, wskazując na niewystarczający materiał dowodowy w zakresie istnienia zobowiązania oraz wadliwość doręczenia upomnienia.

Sprawa dotyczyła skargi J.B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS), które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego odmawiające uznania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym zaległości abonamentowych RTV. Skarżący kwestionował istnienie obowiązku, jego przedawnienie, niedopuszczalność egzekucji oraz brak doręczenia upomnienia. Naczelnik Urzędu Skarbowego przyjął do realizacji tytuł wykonawczy na zaległości abonamentowe za okres od stycznia 2014 r. do kwietnia 2019 r. Skarżący złożył zarzuty, wskazując m.in. na wyrejestrowanie odbiorników w 2005 r. i brak informacji o zobowiązaniu do 2016 r. Po wielokrotnych postępowaniach i uchyleniach postanowień przez organy, Sąd uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że organy egzekucyjne nie wykazały w sposób wystarczający istnienia zobowiązania abonamentowego, a także prawidłowości doręczenia upomnienia. W szczególności, brak było dowodów na skuteczne doręczenie upomnienia w trybie art. 44 K.p.a., a także nie wykazano, że skarżący został poinformowany o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Sąd podkreślił, że wierzyciel (Poczta Polska) nie wykazał, aby skarżący po 2005 r. nadal był zobowiązany do opłat, a brak reakcji wierzyciela przez ponad 10 lat usprawiedliwiał brak posiadania przez skarżącego dowodu wyrejestrowania odbiorników. W konsekwencji, Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ egzekucyjny nie wykazał w sposób wystarczający istnienia zobowiązania abonamentowego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wierzyciel (Poczta Polska) nie przedstawił wystarczających dowodów na istnienie obowiązku, w szczególności nie wykazał, że skarżący został skutecznie poinformowany o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, a brak reakcji wierzyciela przez ponad 10 lat usprawiedliwiał brak posiadania przez skarżącego dowodu wyrejestrowania odbiorników.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (24)

Główne

k.p.a. art. 145 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji w całości.

P.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji w całości.

P.p.s.a. art. 153

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie było przedmiotem zaskarżania.

Dz.U. 2022 poz 329 art. 145 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji w całości.

Dz.U. 2022 poz 329 art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji w całości.

Dz.U. 2022 poz 329 art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie było przedmiotem zaskarżania.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 15 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 34 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 34 § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

k.p.a. art. 153

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 200

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 205 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

P.p.s.a. art. 7

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 77

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz.U. 2020 poz 1427 art. 15 § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Dz.U. 2020 poz 1427 art. 34 § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Dz.U. 2020 poz 1427 art. 34 § 2

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Dz.U. 2022 poz 329 art. 153

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Dz.U. 2022 poz 329 art. 200

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Dz.U. 2022 poz 329 art. 205 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Dz.U. 2022 poz 329 art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz.U. 2022 poz 329 art. 205 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wystarczających dowodów na istnienie obowiązku abonamentowego RTV. Niewykazanie skutecznego doręczenia upomnienia w trybie art. 44 K.p.a. Niewykazanie, że skarżący został skutecznie poinformowany o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Brak reakcji wierzyciela przez ponad 10 lat usprawiedliwia brak posiadania przez skarżącego dowodu wyrejestrowania odbiorników.

Godne uwagi sformułowania

Sąd uznał, że organy egzekucyjne nie wykazały w sposób wystarczający istnienia zobowiązania abonamentowego. Brak dowodów na skuteczne doręczenie upomnienia w trybie art. 44 K.p.a. Stanowisko wierzyciela nie może prowadzić do iluzorycznej ochrony podmiotu wobec którego prowadzone było postępowanie.

Skład orzekający

Anna Juszczyk - Wiśniewska

sprawozdawca

Jacek Niedzielski

przewodniczący

Zbigniew Kruszewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących postępowania egzekucyjnego w administracji, w szczególności w zakresie ciężaru dowodu istnienia zobowiązania, wymogów formalnych doręczenia upomnienia oraz kontroli sądowej nad stanowiskiem wierzyciela."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki egzekucji administracyjnej zaległości abonamentowych RTV, ale zasady dotyczące dowodzenia i doręczeń mogą mieć szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe udokumentowanie przez organy egzekucyjne istnienia zobowiązania i doręczenia pism, nawet w pozornie rutynowych sprawach jak abonament RTV. Pokazuje też, jak sąd może interweniować w obronie praw obywatela.

Czy Poczta Polska może egzekwować abonament RTV bez dowodów? Sąd administracyjny odpowiada.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Go 361/22 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2022-12-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-09-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Anna Juszczyk - Wiśniewska /sprawozdawca/
Jacek Niedzielski /przewodniczący/
Zbigniew Kruszewski
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1427
art. 15 par. 1, art. 34 par. 1 i 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 7, art. 44, art. 77
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 153, art. 200, art. 205 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Kruszewski Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska (spr.) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Agnieszka Czajkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi J.B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1. Uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] r. o nr [...], w całości. 2. Zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz skarżącego kwotę 597,00 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Skarżący J.B. – dalej zwany Stroną, Skarżącym– złożył skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (dalej zwany DIAS) z dnia [...] lipca 2022 r. Zaskarżone postanowienie utrzymywało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] kwietnia 2022 r. wydane w przedmiocie odmowy uznania zarzutów. Zaskarżone postanowienie wydane zostało w następującym stanie faktycznym:
Naczelnik Urzędu Skarbowego (dalej Naczelnik) przyjął do realizacji tytuł wykonawczy nr [...] z [...] września 2019r., wystawiony przez Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej, w celu wyegzekwowania z majątku Strony zaległości z tytułu opłat abonamentowych RTV za okres od stycznia 2014 r. do kwietnia 2019 r.
W toku przedmiotowego postępowania, organ egzekucyjny zawiadomieniem
z [...] października 2019 r., wystawionym w oparciu o ww. tytuł wykonawczy, dokonał zajęcia wynagrodzenia za pracę Skarżącego. Odpis powyższego zawiadomienia wraz z odpisem tytułu wykonawczego doręczono Skarżącemu 14 października 2019r. Pismem z [...] października 2019 r. Skarżący złożył zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie ww. tytułu wykonawczego, wskazując na nieistnienie obowiązku, przedawnienie roszczenia. niedopuszczalność egzekucji administracyjnej, brak uprzedniego doręczenia upomnienia o którym mowa w art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Jednocześnie wniósł o wstrzymanie czynności egzekucyjnych i umorzenie postępowania egzekucyjnego.
Pismem z [...] października 2019 r. organ egzekucyjny, przekazał Wierzycielowi pismo Strony zawierające zarzuty, celem zajęcia stanowiska odnośnie zgłoszonych zarzutów. W dniu 12 marca 2020 r. wpłynęło do Urzędu Skarbowego pismo Poczty Polskiej z [...] marca 2020 r., przesyłające w załączeniu ostateczne postanowienie Wierzyciela z [...] stycznia 2020 r., nr [...] uznające zarzuty Skarżącego, zgłoszone pismem z [...] października 2019 r., za niezasadne. Do pisma z [...] marca 2020 r. zostały załączone kserokopie: zawiadomienia z [...] lipca 2008 r. o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych, upomnienie z [...] maja 2019 r., nr [...] oraz koperta.
Postanowieniem z [...] września 2020 r. Naczelnik, mając na uwadze ostateczne stanowisko wierzyciela, po rozpatrzeniu zgłoszonych zarzutów, odmówił uznania zarzutu nieistnienia obowiązku oraz przedawnienia roszczenia, niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, braku uprzedniego doręczenia upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 ww. ustawy oraz zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Postanowienie to zostało dręczone Skarżącemu 30 września 2020 r.
Skarżący 5 października 2020 r. złożył zażalenie, w którym zaskarżył przedmiotowe postanowienie w zakresie odmowy uznania zarzutu nieistnienia obowiązku ponadto wniósł o "uchylenie zaskarżonego postanowienia i uznanie zarzutu nieistnienia obowiązku". Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, po rozpatrzeniu sprawy, [...] grudnia 2020 r. wydał postanowienie, którym uchylił zaskarżone postanowienie organu egzekucyjnego w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
W dniu 25 stycznia 2021 r. do Izby Administracji Skarbowej wpłynęła skarga z [...] stycznia 2021 r. Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polska na ww. postanowienie organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W wyniku rozpoznania sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie WIkp., wyrokiem sygn. akt i SA/Go 102/21 z 21 października 2021 r. oddalił ww. skargę.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Naczelnik wydał postanowienie z [...] stycznia 2021 r., którym odmówił uznania zgłoszonych zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego, prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z [...] września 2019 r. Skarżący złożył do DIAS zażalenie na ww. postanowienie w zakresie odmowy uznania zarzutu nieistnienia obowiązku, wnosząc o "uchylenie zaskarżonego postanowienia z dnia [...] stycznia 2021 r. oraz go poprzedzającego postanowienia z dnia [...] września 2020 r. nr [...] poprzez uznanie zarzutu nieistnienia obowiązku za uzasadniony i umorzenie postępowania."
DIAS postanowieniem nr [...] z [...] lutego 2022 r. uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej, wydając postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela, nie przekazał organowi egzekucyjnemu dokumentów potwierdzających istnienie egzekwowanego obowiązku. Podkreślił jednocześnie, że wierzyciel wskazując w postanowieniu z [...] stycznia 2020 r., znak [...], że rejestracja odbiornika radiofonicznego/ telewizyjnego została zgłoszona na imię i nazwisko Skarżącego, a po rejestracji została wydana książeczka radiofoniczna stanowiąca dowód zarejestrowania przedmiotowych odbiorników i służyła do dokonywania opłat abonamentowych, nie wskazał kiedy faktycznie nastąpiła rejestracja. Również z akt sprawy nie wynikało kiedy nastąpiła pierwotna rejestracja Skarżącego jako użytkownika RTV, w tym mając na uwadze twierdzenia Skarżącego, że w 2005 roku wyrejestrował odbiornik w [...]. Organ odwoławczy zauważył, że organ egzekucyjny rozpatrując ponownie sprawę nie zebrał wystarczających dowodów świadczących o tym, że Wierzyciel wysłał, a nie tylko wygenerował przedmiotowe pismo z systemu komputerowego. Podkreślić należy, że nie chodziło tylko i wyłącznie o formalne potwierdzenie nadania pisma. Brak również dowodów wskazujących, kiedy miała miejsce rejestracja Skarżącego jako abonenta. Organ odwoławczy wskazał na brak w przedmiotowej sprawie jednoznacznych dowodów, potwierdzających prawidłowość doręczenia Skarżącemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Ponadto zwrócił uwagę, że w zakresie zarzutu dotyczącego niedopuszczalności egzekucji administracyjnej określonego w art. 33 § 1 pkt 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, stanowisko Wierzyciela jest wymagane ale nie jest ono wiążące dla organu egzekucyjnego. Organ egzekucyjny powinien zatem rozstrzygnąć we własnym zakresie zasadność tego zarzutu, mając na uwadze przesłanki dopuszczalności egzekucji oraz zebrany w sprawie materiał dowodowy, a ocenę i uzasadnienie - zawrzeć w wydanym rozstrzygnięciu. Nadto organ egzekucyjny w żaden sposób nie odniósł się do podniesionych przez Skarżącego argumentów, iż niezrozumiałe jest dla Niego wydanie dwóch tytułów wykonawczych, przez Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej, na zaległości w opłatach abonamentowych obejmujących te same zaległości za okres od [...] stycznia 2014 r. do [...] sierpnia 2015 r., w sytuacji gdy nie zakończono jeszcze sprawy, w której Skarżący również kwestionuje istnienie obowiązku w tym zakresie.
Naczelnik, ponownie rozpatrując sprawę, pismem z [...] marca 2022 r. zwrócił się do Wierzyciela o uzupełnienie materiału dowodowego, poprzez przekazanie: dowodu w postaci zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru Identyfikacyjnego użytkownikowi odbiornika RTV z dnia [...] lipca 2008 r. oraz dowodu jego nadania do Skarżącego; dowodu wskazującego, kiedy miała miejsce rejestracja Skarżącego jako abonenta; dowodu potwierdzającego prawidłowość doręczenia Skarżącemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji; wyjaśnienia kwestii wydania dwóch tytułów wykonawczych na zaległości obejmujące okres od [...] stycznia 2014 r. do [...] sierpnia 2015 r.
W dniu 19 kwietnia 2022 r. do Urzędu Skarbowego wpłynęło pismo Dyrektora Centrum Obsługi Poczty Polskiej z [...] kwietnia 2022 r., przy którym Wierzyciel doręczył organowi egzekucyjnemu wydruk z bazy danych o abonentach Poczty Polskiej potwierdzający zarejestrowanie Skarżącego jako abonenta w elektronicznej bazie danych w dniu [...] września 1988 r., kopię upomnienia nr [...] z [...] maja 2019 r. wraz z kopertą i wydruk z systemu Poczty Polskiej, który przedstawia historię doręczenia przesyłki zawierającej upomnienie oraz duplikat zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych z dnia [...] lipca 2008 r. Jednocześnie Wierzyciel poinformował organ egzekucyjny, że nie dysponuje dowodem nadania ww. zawiadomienia w związku z nadaniem go listem zwykłym. Zaznaczył przy tym, że taki sposób przesłania dokumentu był wystarczającym działaniem Poczty Polskiej, w świetle unormowań przepisu § 5 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych. Ponadto Poczta Polska. wyjaśniła okoliczności wydania dwóch tytułów wykonawczych na zaległości w opłatach abonamentowych obejmujących te same zaległości za okres od [...] stycznia 2014 r. do [...] sierpnia 2015 r.
Po otrzymaniu ww. dokumentów Naczelnik wydał postanowienie z [...] kwietnia 2022 r., którym odmówił uznania zarzutu: nieistnienia obowiązku, przedawnienia roszczenia, niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego.
Skarżący wniósł zażalenie na ww. postanowienie, wskazując na nieistnienie obowiązku, przedawnienie roszczenia, brak uprzedniego doręczenia upomnienia oraz niedopuszczalność egzekucji administracyjnej, spowodowaną tym, że należności objęte tytułem wykonawczym z [...] września 2019 r. były objęte postępowaniem egzekucyjnym prowadzonym przez Naczelnika pod znakiem [...]. Skarżący powołał się na wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie WIkp. o sygn. akt I SA/Go 102/21 i I SA/Go 275/21 z 21 października 2021 r. podnosząc, że odbiorniki RTV wyrejestrował w 2005 r. w związku z wyjazdem za granicę. Natomiast do 2016 r. nie miał żadnej informacji pochodzącej od Poczty Polskiej, że jest zobowiązany do zapłaty abonamentu. Skarżący wskazał, że zarówno wszczęcie jak i prowadzenie egzekucji z Jego majątku było i jest niezasadne i nie znajduje podstaw w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy, dlatego od 2016 r. zwraca się o uznanie nieistnienia obowiązku względem Jego osoby, umorzenie postępowania i wyeliminowanie z obrotu prawnego wydawanych postanowień. W złożonym środku zaskarżenia Skarżący wskazał, że niezrozumiałe są twierdzenia zawarte w skarżonym postanowieniu, a dotyczące kwestii wydania dwóch tytułów wykonawczych, tj. nr [...] z [...] marca 2016 r. wystawionego przez Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej na zaległości w opłatach abonamentowych za okres od [...] stycznia 2011 r. do [...] sierpnia 2015 r. i nr [...] z [...] września 2019 r. wystawionego przez Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty na zaległości w opłatach abonamentowych za okres od [...] stycznia 2014 r. do [...] kwietnia 2019 r., w sytuacji gdy na dzień wystawienia drugiego z ww. tytułów wykonawczych, nie zakończono jeszcze pierwszej sprawy, w której Skarżący kwestionował istnienie obowiązku. W ocenie Skarżącego dochodzone zobowiązanie nie istnieje, a postanowienia wierzyciela naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.
DIAS, po rozpoznaniu zażalenia wydał postanowienie z [...] lipca 2022 r., którym utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Naczelnika w przedmiocie uznania za niezasadne zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej. Postanowienie to zostało doręczone Skarżącemu 25 lipca 2022 r.
Na przedmiotowe postanowienie Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie WIkp. Zaskarżonemu postanowieniu Strona zarzuca naruszenie następujących przepisów postępowania, tj.:
- art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego i art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia z [...] kwietnia 2022 r. Naczelnika Urzędu Skarbowego, podczas gdy zaistniały podstawy do jego uchylenia,
- art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że kwestionowany obowiązek wobec Skarżącego istnieje, pomimo niewykazania przez wierzyciela, jego istnienia i pojawienia się w sprawie niedających się usunąć wątpliwości w stanie faktycznym,
- art. 33 § 2 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez uznanie, że postanowienie wierzyciela nie narusza prawa i zasadnym jest prowadzenie egzekucji wobec Skarżącego, pomimo niewykazania przez wierzyciela istnienia obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym uzasadniającego prowadzenie egzekucji, co zostało potwierdzone wyrokiem WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 21 października 2021 r. o sygn. akt I SA/Go 102/21, w którym wskazano, że wierzyciel nie wykazał by wierzyciel w okresie, którego dotyczy tytuł wykonawczy Skarżący posiadał wiedzę, że pomimo wyrejestrowania odbiornika jest nadal zobowiązany do uiszczania opłat abonamentowych,
- art. 34 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez jego niezastosowanie polegające na nieumorzeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego o nr [...] z [...] września 2019 r. pomimo wyrejestrowania przez skarżącego odbiornika radiowo-telewizyjnego w 2005 r, (skarżony organ nie przedstawił jakiegokolwiek przeciwdowodu, obciążając obowiązkiem dowodzenia skarżącego), ' "(...) art. 7, art. 77 PPSA (...)" w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a polegające na zaniechaniu przez organy obu instancji inicjatywy dowodowej poprzez:
• niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy oraz niewykazanie, że Skarżący nie dokonał skutecznego wyrejestrowania odbiornika radiowo-telewizyjnego w 2005 r. oraz by Skarżący posiadał wiedzę, że pomimo wyrejestrowania odbiornika jest nadal zobowiązany do uiszczania opłat abonamentowych względem Poczty, co stanowiłoby jedyną przesłankę obciążenia skarżącego obowiązkiem uiszczenia opłaty abonamentowej za lata 2014- 2019.
• bezzasadne przyjęcie, iż Skarżący nie wyrejestrował odbiornika, podczas gdy wierzyciel dysponuje oświadczeniem o jego wyrejestrowaniu, co najmniej od 2005 r. (względnie w reprezentowanym przez skarżącego stanowisku od 2016 r.) i w oparciu o posiadaną dokumentację obowiązany był taką okoliczność ustalić,
• zaniechanie przeprowadzenia dowodu z zaświadczenia o zameldowaniu, z 2005 r. i prowadzenia działalności na terenie Niemiec przedkładanych przez Skarżącego na wykazanie okoliczności zaprzestania płacenia przez Skarżącego abonamentu od czasu wyprowadzki za granicę w 2005 r. i zamieszkiwanie w Niemczech, co w połączeniu z zaniechaniem dochodzenia od niego przez wierzyciela opłat abonamentowych za okres od 2005 r. do września, 2016 r. dowodzi bezsprzecznie skutecznego wyrejestrowania odbiornika przez Skarżącego w 2005 r.
- art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę dowodów i przyjęcie, że wierzyciel udowodnił fakt ponownego zarejestrowania odbiornika po jego wyrejestrowaniu przez Skarżącego w 2005 r. oraz skutecznego przesłania indywidualnego numeru abonenta wobec braku w materiale dowodowym dowodów potwierdzających ww. okoliczności, a jednocześnie uznał za nieudowodnioną okoliczność wyrejestrowania odbiornika z uwagi na nieprzedłożenie po 10 latach dowodów potwierdzających ww. okoliczność pomimo spójnych i logicznych wyjaśnień Skarżącego w tym zakresie,
- art. 81a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, w której istnieją niedające się usunąć wątpliwości w stanie faktycznym w zakresie okoliczności: przesłania informacji o nadaniu indywidualnego numeru abonenta, wyrejestrowania odbiornika przez skarżącego w związku z wyprowadzką za granicę w 2005 r.,
- art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez wadliwe uzasadnienie decyzji i niewskazanie, z jakich powodów organ odmówił wiarygodności wyjaśnieniom skarżącego o wyrejestrowaniu odbiornika i braku skorzystania z przepisu art. 81a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Ponadto Strona skarżąca zarzuciła, poprzez zastosowanie ustaw obowiązujących po wyrejestrowaniu przez Skarżącego odbiornika, naruszenie:
- § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przepis ten nie wymaga legitymowania się przez operatora jakimkolwiek potwierdzeniem wysłania zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, aby spełniony był wymóg "przesłania", o którym mowa w tym przepisie, art. 6 ust. 4 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz.U. Nr 85, poz. 728 i nr 157, poz. 1314) w związku z § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. 2007, nr 187, poz. 1342) poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że skarżący nie dokonał skutecznego wyrejestrowania odbiornika RTV.
Wobec powyższych zarzutów Strona skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi oraz uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i uchylenie w całości postanowienia organu pierwszej instancji. Ponadto wnosząc o rozpoznanie skargi na rozprawie. Skarżący wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania wg norm przepisanych.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Uczestnik postępowania – Poczta Polska - w piśmie z dnia [...] listopada 2022 r. wskazał, że [...] czerwca 2022 r. Skarżący dopełnił formalności wyrejestrowania odbiorników radiowo-telewizyjnych . Zdaniem Uczestnika oznacza to, że Skarżący do dnia poprzedzającego dzień wyrejestrowania tj. [...] czerwca 2022 r. posiadał status formalnoprawny abonenta zobligowanego do regulowania opłat abonamentowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga okazała się zasadna.
Zaskarżone postanowienie zostało wydane w postępowaniu prowadzonym w zakresie złożonych przez Zobowiązanego zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.
W myśl art. 27 § 1 pkt 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zobowiązanemu przysługuje prawo zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu tytułu wykonawczego. Podstawę zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowić mogą okoliczności enumeratywnie wymienione w przepisie art. 33 § 1 powołanej ustawy, czyli:
1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;
2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;
3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;
4) błąd co do osoby zobowiązanego;
5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;
6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;
7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;
8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;
9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;
10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.
Z kolei zasady rozpatrywania zarzutów na postępowanie egzekucyjne zostały określone w art. 34 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie z którym: • zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. Organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego (§4). Natomiast zgodnie z trybem art. 35 § 1 ww. ustawy zgłoszenie przez zobowiązanego zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 zawiesza postępowanie egzekucyjne do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonego zarzutu, o ile wierzyciel po otrzymaniu zarzutu nie wystąpi z uzasadnionym wnioskiem o podjęcie zawieszonego postępowania egzekucyjnego. Uczestnik w dniu [...] stycznia 2020 r. wydał postanowienie zawierające stanowisko wierzyciela w którym uznał zarzuty za niezasadne.
DIAS rozpatrując zażalenie na postanowienie Naczelnika wydane w przedmiocie odmowy uznania zarzutów nieistnienia obowiązku, przedawnienia roszczenia, niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, zarzutu zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W niniejszej sprawie było to kolejne rozstrzygnięcie DIAS w przedmiocie zarzutów. We wcześniejszych postanowieniach (z [...] grudnia 2020 r., [...] lutego 2022 r.) organ rozstrzygnięcia odmawiające uznania zarzutów uchylał i przekazywał sprawę do ponownego rozstrzygnięcia uznając, że materiał zgromadzony w postępowaniu jest niewystarczający do oceny czy zgłoszone przez Zobowiązanego zarzuty są zasadne czy też nie.
Skarżący konsekwentnie twierdzi, że odbiorniki RTV wyrejestrował w 2005 r. w związku z wyjazdem za granicę, gdzie przebywał do 2009 r. Ponadto do 2016 r. nie miał żadnej informacji pochodzącej od Poczty Polskiej, że jest zobowiązany do zapłaty abonamentu. W 2016 r. otrzymał tytuł wykonawczy wystawiony na zobowiązanie obejmujące za abonament od I 2011r. do VIII 2015 nie miał żadnej informacji, świadczącej o tym, że Poczta Polska nie ma "odnotowanego" wyrejestrowania odbiorników RTV, co w ocenie Skarżącej uprawnia do twierdzenia, że zobowiązany nie wyrejestrował odbiornika, a tym samym jest zobowiązany do opłacania abonamentu. W odniesieniu do tytułu wykonawczego wystawionego w 2016 r. obejmującego zobowiązanie za abonament od I 2011 r. do VIII 2015 r. Uczestnik wniósł te same zarzuty jak w niniejszej sprawie. Postępowanie egzekucyjne zostało jednak ostatecznie umorzone z uwagi, że Skarżącemu uprzednio nie zostało doręczone upomnienie.
W sprawie ma znaczenie okoliczność, że postanowienie zawierające stanowisko wierzyciela wydano [...] stycznie 2020 r., więc w stanie prawnym w którym postanowienia tego nie można było odrębnie zaskarżyć do sądu administracyjnego. Należy zwrócić uwagę, że Ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r. poz. 658) dokonano zmiany przepisów i wyłączono możliwość zaskarżania postanowień wierzyciela w sprawie niedopuszalności zgłoszonego zarzutu (art. 34 § 1a u.p.e.a.) oraz postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela (art. 34 § 2 u.p.e.a.). Uznano bowiem, że tego rodzaju postanowienia "mają charakter incydentalny. W tych przypadkach w pełni skuteczna ochrona praw jednostki jest zapewniona poprzez możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego rozstrzygnięć wydanych w sprawie głównej (postanowień organu egzekucyjnego w sprawie zgłoszonych zarzutów" (Uzasadnienie do projektu ustawy o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Druk sejmowy Nr 1633 i 2538, VII kadencja Sejmu, s. 4).
Postanowienia wydane na podstawie art. 34 § 2 u.p.e.a. nie posiadają charakteru rozstrzygnięcia w znaczeniu materialnym, ale są tylko elementem materiału dowodowego w sprawie wniesionych zarzutów, dlatego też mogą one zostać skontrolowane podczas badania postanowienia w sprawie rozpoznania zarzutu wydanego przez organ egzekucyjny.
Ustawodawca dokonując zmiany ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ww. zakresie nie przesądził o utracie postanowienia wierzyciela w przedmiocie zarzutów waloru wiążącego dla organu egzekucyjnego. W tym względzie nie doszło również do zmiany ustawy egzekucyjnej, bowiem zgodnie z art. 34 § 1 stanowisko wierzyciela w zakresie zarzutów wskazanych w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 jest dla organu egzekucyjnego wiążące. W ocenie Sądu zmiana art. 3 § pkt 2 pkt 3 p.p.s.a. nie mogła pozbawić jednak zobowiązanego ochrony prawnej. Niewątpliwie fakt, że stanowisko wierzyciela w zakresie zarzutów określonych w pkt 1-5 oraz 7 art. 33§1 u.p.e.a. jest dla organu wiążące, mogłoby doprowadzić do iluzorycznej ochrony podmiotu wobec którego prowadzone było postępowanie. Z tego też względu by tę ochronę zapewnić, stanowisko wierzyciela musiało być poddane "weryfikacji" i odbywała się ona na etapie zaskarżania do sądu administracyjnego rozstrzygnięć wydanych przez organ egzekucyjny w przedmiocie zarzutów. Dopiero kolejną nowelizacją przepisów - Ustawa z 11.09.2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 2070) przywrócono możliwość wnoszenia skarg m.in. na postanowienia wierzyciela w przedmiocie wnoszonych zarzutów. Jednak przepisy te weszły w życie od 30 lipca 2020 r. i nie miały zastosowania do postanowienia wierzyciela wydanego w styczniu 2020 r.
Mając na uwadze stan prawny w którym wydano postanowienie zawierające stanowisko wierzyciela, konieczne jest zbadanie kompletności materiału dowodowego pod kątem istnienia zobowiązania w okolicznościach jakie zaistniały w sprawie czy też prawidłowości doręczenia upomnienia. Brak było możliwości zaskarżenia stanowiska wierzyciela do sądu, a było ono wiążące dla organu i mogło być oceniane dopiero w skardze na postanowienie w przedmiocie zarzutów.
Zagwarantowanie ochrony prawnej zobowiązanego w taki sposób by ochrona ta nie była iluzoryczna, szczególnie w sytuacji w których istnienie zobowiązania w ocenie organu było wątpliwe czy też wątpliwości budziło prawidłowość doręczenia upomnienia.
Z tego też względu zasadne jest dążenie organu egzekucyjnego do wyjaśnienia kwestii istnienia zobowiązania, dopuszczalności egzekucji czy też prawidłowości doręczenia upomnienia. Jednak w ocenie Sądu zgromadzony materiał dowodowy nie był wystarczający do uznania, że egzekwowane świadczenie istniało. Tym samym w ocenie Sądu w trakcie postępowania naruszono przepisy art. 7 i 77 K.p.a. co w konsekwencji miało wpływ na ocenę zarzutów w szczególności na zarzut dotyczący nieistnienia zobowiązania i brak doręczenia upomnienia.
Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że Wierzyciel - Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej - po rozpatrzeniu argumentów powołanych przez Zobowiązanego, ostatecznym postanowieniem z dnia [...] stycznia 2020 r., uznał zarzuty Zobowiązanego zawarte w podaniu z dnia [...] października 2019 r., dot. nieistnienia obowiązku, przedawnienia roszczenia, niedopuszczalności egzekucji i braku uprzedniego doręczenia upomnienia za niezasadne.
Uzasadniając odmowę uwzględnienia zarzutu nieistnienia obowiązku Wierzyciel wskazał, że w rozważanej sprawie zgłoszono rejestrację odbiornika telewizyjnego na dane osobowe Skarżącego, po czym wydana została książeczka opłat rtv stanowiąca dowód zarejestrowania odbiornika i służąca do dokonywania opłat z tytułu abonamentu rtv. W chwili wejścia w życie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych został Uczestnikowi przyporządkowany indywidualny numer identyfikacyjny abonenta. Wierzyciel podkreślił, że obowiązek uiszczania opłat abonamentowych jest przypisany do osób, które dokonały rejestracji odbiorników a nie do adresu rejestracji. Na abonencie spoczywa obowiązek aktualizacji danych, a w przypadku zaprzestania używania odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych - obowiązek ich wyrejestrowania. Wyłącznie podjęcie przez abonenta działań zmierzających do wyrejestrowania odbiornika radiofonicznego i telewizyjnego, opisanych w powołanych wyżej powszechnie obowiązujących przepisach, może doprowadzić do ustania obowiązku opłacania abonamentu. Jeżeli abonent nie dokona skutecznego prawnie wyrejestrowania odbiorników, to nadal jest zobowiązany do uiszczania opłat abonamentowych. Wywiązanie się z ustawowego obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, wnoszenia opłat abonamentowych oraz zgłaszania w placówce pocztowej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, należy do obowiązków abonenta. Wierzyciel wskazał, że na dzień wydania zaskarżonego postanowienia Poczta Polska nie dysponowała dokumentem, który stanowiłby o dopełnieniu przez Zobowiązanego w placówce pocztowej formalności, związanych ze zgłoszeniem wyrejestrowania odbiornika radiofonicznego /telewizyjnego, jak również takiego dokumentu Zobowiązany nie przedstawił. Brak dokumentu o wyrejestrowaniu odbiornika telewizyjnego oznacza, że abonent jest zobowiązany do uregulowania zaległych opłat abonamentowych, a nadto, że wszczęcie egzekucji administracyjnej jest w pełni uzasadnione.
Stanowisko Uczestnika (Wierzyciela) pomija okoliczność podnoszoną przez Skarżącego, że odbiorniki wyrejestrował jeszcze w 2005 r. Poczta Polska dopiero w 2016 r. podjęła jakiekolwiek czynności o których Uczestnik miał wiedzę w zakresie egzekwowanie opłaty abonamentowej.
Wierzyciel., uzasadniając odmowę uwzględnienia zarzutu nieistnienia obowiązku wskazał, że w rozważanej sprawie zgłoszono rejestrację odbiornika telewizyjnego na dane osobowe zobowiązanego, po czym wydana została książeczka opłat RTV stanowiąca dowód zarejestrowania odbiornika i służąca do dokonywania opłat z tytułu abonamentu RTV. W chwili wejścia w życie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych został zobowiązanemu przyporządkowany indywidualny numer identyfikacyjny abonenta [...]. Wierzyciel podkreślił, że obowiązek uiszczania opłat abonamentowych jest przypisany do osób, które dokonały rejestracji odbiorników a nie do adresu rejestracji.
Poza sporem jest , że Skarżący wcześniej posiadał zarejestrowany odbiornik, co potwierdził Uczestnik wskazując, że Strona była zarejestrowanym abonentem od 1988 r. W sprawie spornym jest nie to czy Strona zarejestrowała odbiornik, ale czy w 2014 r. nadal była zobowiązana uiszczać abonament.
W toku prowadzonego postępowania organ egzekucyjny zwrócił się pismami
z dnia [...] kwietnia 2020r., z dnia [...] czerwca 2020r. oraz [...] marca 2022 r. do Poczty o przesłanie potwierdzonych za zgodność z oryginałem pełnych akt sprawy, a przede wszystkim zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, który stanowi dowód zarejestrowania odbiorników rtv i zastępuje dotychczasowe dowody zarejestrowania w formie imiennych książeczek z datą nadania przesyłki listowej powiadomienia abonenta oraz inne niezbędne dokumenty, w których posiadaniu jest Poczta Polska. W odpowiedzi Poczta Polska pismem z dnia [...] maja 2020 r., pismem z dnia [...] lipca 2020 r. oraz pismem z dnia [...] kwietnia 2022 r. potwierdziła, iż przesłany wcześniej duplikat zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownika odbiorników radiofonicznych/ telewizyjnych z dnia [...] lipca 2008 r. stanowi obecnie jedyny i wyłączny dowód zarejestrowania odbiornika. Do abonenta wysłano przesyłką listową zawierającą zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego [...] wraz z pakietem zawierającym spersonalizowane blankiety wpłat, Wierzyciel podkreślił, iż nie anulował zgłoszonego przez użytkownika wcześniejszego wniosku rejestracyjnego, a jedynie zastąpił imienną książeczkę opłat Nr [...] indywidualnym numerem identyfikacyjnym.
W ocenie Sądu w świetle wyjaśnień Zobowiązanego, że wyrejestrował odbiorniki RTV w 2005r. wyjaśnienia udzielone przez Wierzyciela pismem z dnia [...] maja 2020 r., z dnia [...] lipca 2020 r. oraz z dnia [...] kwietnia 2022 r. nie dowodzą, że przesyłka zawierająca zawiadomienie z dnia [...] lipca 2008 r. została wysłana do zobowiązanego - brak na to dowodów w aktach sprawy. Wskazywanie, że wydruk duplikatu pisma o powiadomieniu o wskazanym numerze oraz okoliczność, że przesyłka nie została zwrócona jako niedoręczona, w kontekście braku jakichkolwiek dowodów potwierdzających powyższe okoliczności oraz twierdzeń zobowiązanego, że spornego pisma nie otrzymał i że w ogóle nie istnieje wobec niego obowiązek, jest niewystarczające do stwierdzenia, że takie zawiadomienie zostało do zobowiązanego nadane/wysłane.
Co do zasady rację ma Poczta Polska , że z żadnych przepisów nie wynikał obowiązek posiadania dowodu nadania (doręczenia) numeru identyfikacyjnego abonenta. Jednak w niniejszej sprawie Poczta Polska zarzuca Skarżącemu, że nie dysponuje dowodem wyrejestrowania. Skarżący natomiast wskazuje, że z uwagi iż od 2005 r. do 2016 r. nie miał żadnych informacji od Poczty Polskiej z których wynikałoby, iż nadal jest traktowany jako osoba zobowiązana do uiszczania abonamentu, zasadnym jest wyjaśnienie czy po 2005 r. Poczta Polska w jakikolwiek sposób komunikowała Zobowiązanemu o jego zobowiązaniach.
Skarżący konsekwentnie podnosił, że w 2005 z uwagi na wyjazd za granicę wyrejestrował odbiorniki radiowo – telewizyjne. Na potwierdzenie wyjazdu Strona przedłożyła dowód na zameldowanie zagranicą. Natomiast pierwszy tytuł wykonawczy dotyczący opłat otrzymał w 2016 r. Z uwagi na upływ czasu od daty wyrejestrowania odbiorników nie posiada już dowodów na potwierdzenie wyrejestrowania odbiornika. Zatem należało przyjąć, że skoro od momentu wyrejestrowania odbiornika upłynęło ponad 10 lat, to skarżący nie miał obowiązku przechowywania dowodu dokonania tej czynności. Ponadto jeżeli Skarżący przez wiele lat nie otrzymał żadnej informacji dotyczącej istnienia obowiązku uiszczania opłat, a nadto brak jest jakiegokolwiek dowodu, że informację o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego dla uiszczania opłat abonamentowych doręczono Skarżącemu, to można uznać, za uzasadnione przeświadczenie Strony, że wierzyciel został powiadomiony o wyrejestrowaniu odbiorników, a nawet uprawnia do twierdzenia, że Uczestnik odbiorniki RTV wyrejestrował. Skarżący wskazuje, że gdyby otrzymał informację o nadaniu numeru identyfikacyjnego w 2007 r. miałby możliwość wyjaśnienia, faktu wyrejestrowania odbiorników RTV.
W ocenie Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy należy przyjąć, że brak od 2005 r. jakiejkolwiek reakcji wierzyciela na nieuiszczanie opłat abonamentowych (w każdym razie wierzyciel powyższego nie wykazał) należy ocenić jako uzasadnione stanowisko Strony, że dopełniła wszelkich formalności w zakresie wyrejestrowania odbiorników i że skutecznie poinformowała o tym fakcie wierzyciela.
Z żadnych przepisów nie wynika, że strona jest zobowiązana bezterminowo przechowywać dokument wyrejestrowania. Wysłane pismo i konsekwentnie nieuiszczanie opłat abonamentowych przy braku jakiejkolwiek reakcji Poczty Polskiej przez okres 10 lat, przy pięcioletnim terminie przedawnienia wynikającym z art. 70 § 1 O.p., w ocenie Sądu w pełni usprawiedliwia i tłumaczy brak posiadania dokumentu wyrejestrowania. Szczególnie, że Poczta Polska nie przedłożyła żadnego dowodu, że Strona po 2005 r. uiściła jakąkolwiek należność abonamentową.
W postępowaniu Poczta stwierdziła kategorycznie, że nie ma dowodów na dokonanie skutecznego powiadomienia Poczty Polskiej o wyrejestrowaniu odbiorników przez Zobowiązanego. Wierzyciel nie ma również dowodów, że pomiędzy 2005 a 2016 r. w jakikolwiek sposób komunikował Zobowiązanemu o nierealizowaniu przez niego opłat abonamentowych. Wyżej wskazane okoliczności pozwalają, w ocenie sądu, przyjąć że Wierzyciel nie wykazał istnienia obowiązku abonamentowego. Poczta Polska nawet pośredni sposób nie wykazała, że po 2005 r. Skarżący miał informację, że nadal jest zobowiązany do opłat abonamentowych.
Zdaniem Sądu nie do zaakceptowania jest arbitralne działanie organów z góry odrzucające stanowisko i argumenty Zobowiązanego. Zwrócić przy tym należy uwagę na okoliczność, że Poczta Polska przy wysyłaniu korespondencji o nadaniu numeru identyfikacyjnego powoływała się na brak obowiązku przesłania przesyłki listem poleconym czy też posiadania jakiegokolwiek dowodu jego nadania/doręczenia. Jednocześnie wymaga od Skarżącego dowodowego wykazania, że informował Pocztę Polską o wyrejestrowaniu odbiorników, a więc w konsekwencji wymaga, aby skarżący przechowywał bezterminowo dowód wyrejestrowania, pomimo, że Wierzyciel przez ponad 10 lat wykazywał bierność w egzekwowaniu opłat (przy pięcioletnim terminie przedawnienia za poszczególne okresy). Tymczasem – tak jak w przypadku nadania numeru identyfikacyjnego - z żadnego przepisu nie wynika obowiązek abonenta do wiecznego przechowywania dokumentu świadczącego o wyrejestrowaniu odbiorników rtv. Zatem w ocenie Sądu wartość dowodowa oświadczeń Poczty jak i Strony w tym zakresie jest taka sama i winna być oceniana według tych samych zasad. Ponadto to wierzyciel musi wykazać istnienie egzekwowanego zobowiązania. Z uwagi na brak w materiale dowodowym jakiegokolwiek potwierdzenia, że po 2005 r. Skarżący nadal był zobowiązany uiszczać opłaty abonamentowe należy uznać za zasadny zarzut nieistnienia zobowiązania i niedopuszczalności egzekucji. Uwzględnienie zarzutu skutkuje umorzeniem postępowania egzekucyjnego.
Jako potwierdzenie istnienia zobowiązania nie może również być okoliczność wskazana przez Wierzyciela, że Skarżący formalnie wyrejestrował się w czerwcu 2022 r. Jak już wcześniej wskazano, w aktach znajdują się wyjaśnienia Strony z których wynika, że wyrejestrował odbiorniki RTV w 2005 r., konsekwentne oświadczenia Strony co najmniej od 2016 r., dotyczące tego, że nie jest abonentem. Wierzyciel uparcie powyższego nie przyjmował do wiadomości, z tego też względu zrozumiałym jest niekonsekwentne zachowanie Strony (w świetle wyjaśnień, że w 2005 r. dokonał wyrejestrowania odbiorników RTV).
Dodatkowo odnosząc się do kwestii prawidłowości doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. to wskazać należy, że organ jak i Wierzyciel nie wykazali, że upomnienie zostało doręczone. Z przedłożonych przez Wierzyciela dokumentów i wyjaśnień wynika, że przesyłka zawierająca upomnienie została doręczona w trybie art. 44 k.p.a.
Sąd wyjaśnia, że przewidziana w art. 44 k.p.a. instytucja fikcji doręczenia rodzi domniemanie prawne, że pismo zostało skutecznie doręczone jego adresatowi. Ustanowienie przez ustawodawcę tego rodzaju fikcji doręczenia podyktowane jest postulatami płynącymi z zasady ekonomiki procesowej i ma na celu ochronę biegu postępowania przed jego zatamowaniem wskutek nieodebrania pisma przez stronę. Przyjęcie ww. fikcji doręczenia jest w pełni skuteczne i wywiera takie same skutki, jak doręczenie właściwe pisma adresatowi. Innymi słowy, instytucja fikcji doręczenia w istocie sprowadza się do stwierdzenia, że strona odebrała przesyłkę, podczas gdy fizycznie do takiego odbioru nie doszło. Strona miała jednakże możliwość odbioru przesyłki, ale z niej nie skorzystała.
Należy jednak wskazać, że o skutecznym doręczeniu w trybie art. 44 k.p.a. można mówić jednak jedynie w sytuacji, gdy spełnione są wszystkie wymogi wynikające z przytoczonej regulacji. Tylko prawidłowo wypełniony druk zwrotnego potwierdzenia odbioru, stwarza domniemanie skuteczności doręczenia tej korespondencji, przy czym przez skuteczność należy rozumieć przeprowadzenie doręczenia nie w jakikolwiek sposób, ale w jeden ze sposobów przewidzianych przez ustawodawcę, w tym przypadku w art. 44 k.p.a. (por. wyrok WSA w Lublinie z 16 kwietnia 2021 r., I SA/Lu 23/21).
Dowodem doręczenia pisma jest druk zwrotnego potwierdzenia odbioru, na którym winny być zapisane dane dotyczące sposobu doręczenia, terminu oraz miejsca doręczenia przesyłki. Należy zaznaczyć, że w orzecznictwie szeroko prezentowany jest pogląd, zgodnie z którym dokument urzędowy, jakim jest zwrotne potwierdzenie odbioru wraz z adnotacjami urzędowymi zamieszczonymi na przesyłce (§ 2), jeśli jest sporządzony w przepisanej formie przez uprawniony do tego podmiot, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Korzysta on zatem z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim
W aktach administracyjnych znajduje się jedynie kserokopia koperty w której znajdowało się przedmiotowe upomnienie oraz wydruk z systemu Poczty Polskiej Brak natomiast druku zwrotnego potwierdzenia odbioru. Kserokopia koperty jest niewystarczająca by można było do przesyłki zastosować domniemanie doręczenia. Do zastosowania domniemania doręczenia niezbędny jest prawidłowo wypełniony formularz dowodu doręczenia korespondencji stronie. Formularza tego nie może zastąpić wydruk z systemu Poczty Polskiej. Jak już wcześniej wskazano dowodem może być tylko prawidłowo wypełniony formularz druk zwrotnego potwierdzenia odbioru. Dla uznania, że przesyłka została doręczona stronie w trybie zastępczym, nie jest wystarczające jedynie stwierdzenie faktu dwukrotnego awizowania przesyłki. Okoliczności dotyczące sposobu, w jaki adresat został zawiadomiony o nadejściu przesyłki oraz gdzie i w jakim terminie może ją odebrać, nie mogą nasuwać wątpliwości i muszą wynikać z materiału dowodowego sprawy, a przede wszystkim z tzw. zwrotnego potwierdzenia odbioru dołączonego do doręczanej przesyłki, gdyż to na nim powinna znajdować się adnotacja doręczyciela o dopełnieniu wszystkich wskazanych przez powołane przepisy warunków pozwalających na stwierdzenie skuteczności doręczenia. Jest to o tyle istotne, że w świetle z art. 44 § 2 k.p.a. zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru może być umieszczone - w zależności od sytuacji - w różnych miejscach, a nie tylko w oddawczej skrzynce pocztowej. Na załączonym wydruku Poczty Polskiej (który chyba miał zastąpić druk zwrotnego potwierdzenia odbioru) wskazanych danych brak. By uznać doręczenie zastępcze za prawidłowo dokonane muszą zostać łącznie spełnione przesłanki określone w art. 44 k.p.a. W odmiennym przypadku, brak jest podstaw do przyjęcia domniemania doręczenia i łączenia z wadliwym doręczeniem skutków prawnych, jakie można wywodzić jedynie ze skutecznego doręczenia przesyłki stronie. Przyjęcie fikcji doręczenia pisma może mieć doniosłe skutki dla strony postępowania administracyjnego i dlatego nie może nasuwać wątpliwości, że doręczyciel dochował wymogów zawartych w art. 44 k.p.a., w tym wymogu dotyczącego sposobu zawiadomienia adresata o złożeniu przesyłki na określony czas w placówce pocztowej. Natomiast z kserokopii koperty wynika tylko, że przesyłka była dwukrotnie awizowana.
Do zastosowania domniemania przewidzianego w art. 44 k.p.a. nie jest wystarczające tylko to, że przesyłka musi być zaadresowana na prawidłowy adres jak wskazał organ egzekucyjny (str. 7 decyzji). Tym samym w ocenie Sądu brak dowodu, by do przesyłki zawierającej upomnienie można było zastosować domniemanie doręczenia.
Ponownie rozpoznając sprawę, organ egzekucyjny przy ocenie zarzutów wniesionych przez Skarżącego winien wziąć pod uwagę wskazania zawarte w niniejszym uzasadnieniu, szczególnie w zakresie oceny zarzutu dotyczącego nieistnienia zobowiązania.
Sąd mając na uwadze, że organ egzekucyjny zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a. związany jest stanowiskiem wierzyciela, a Wierzyciel niezależnie od wcześniejszego stanowiska Sądu zaprezentowanego w wyroku z dnia 21 października 2021 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Go 102/21 uparcie stoi na stanowisku, że wykazał istnienie zobowiązania – Sąd doszedł do przekonania, że do załatwienia sprawy w zakresie zgłoszonych zarzutów wystarczającym będzie uchylenie postanowień organu I i II instancji i dokonana w niniejszej sprawie ocena prawna. Zgodnie z treścią art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie było przedmiotem zaskarżania (...).
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145§ 1 pkt 1 lit c P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 2 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI