I SA/Go 342/22

I SA/Go 342/22 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2022-12-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-09-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Anna Juszczyk - Wiśniewska /przewodniczący sprawozdawca/
Dariusz Skupień
Zbigniew Kruszewski
Symbol z opisem
6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
III FSK 1087/23 - Wyrok NSA z 2025-02-27
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1540
art. 153 par. 2, art. 240 par. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Juszczyk – Wiśniewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędzia WSA Zbigniew Kruszewski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi N.P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji ostatecznej w sprawie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności wspólnika spółki cywilnej za zaległości tej spółki w podatku od towarów i usług za okres od maja do października 2014 roku oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] czerwca 2022 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] lutego 2022 r. w przedmiocie odmowy uchylenia w całości decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] grudnia 2019 r. nr [...] w sprawie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności N.P. za zaległości E. s.c. w podatku od towarów i usług za okres od maja do października 2014 r.,
Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:
Decyzją z [...] września 2019 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego określił E. s.c. zobowiązanie w podatku od towarów i usług za miesiące od maja do października 2014 r. Postanowieniem z [...] grudnia 2019 r. tenże organ wszczął z urzędu postępowania podatkowe w sprawie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności N.P. jako wspólnika ww. spółki za zaległości tej spółki w podatku od towarów i usług za wskazany powyżej okres.
W tym samym dniu, podczas wizyty skarżącej w US kontroler skarbowy sporządził notatkę w sprawie doręczenia postanowienia o wszczęciu ww. postępowania podatkowego stwierdzając w niej, że N.P. odmówiła przyjęcia postanowienia, tym samym uznano je za doręczone w trybie art. 153 § 2 Ordynacji podatkowej w dniu 4 grudnia 2019 r.
Następnie ww. organ decyzją z [...] grudnia 2019 r. nr [...], orzekł o solidarnej odpowiedzialności N.P. za zaległości E. s.c. w podatku od towarów i usług za ww. okres w wysokości 5.381.865,00 zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę w wysokości 2.300.243,00 zł oraz kosztami postępowania egzekucyjnego w wysokości 456.110,23 zł. Powyższe rozstrzygnięcie zostało doręczone na adres Strony: ul. [...] , w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej, w dniu 17 stycznia 2020 r. Pismem z [...] sierpnia 2020 r. N.P. wniosła o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ww. decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] grudnia 2019 r., jako podstawę wznowienia postępowania wskazując przesłankę braku udziału Strony w postępowaniu bez własnej winy (art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej). W uzasadnieniu wniosku Strona podniosła, że organ podatkowy wszelką korespondencję w sprawie kierował na nieaktualny adres: ul. [...]. Tymczasem 4 grudnia 2019 r. złożyła w siedzibie Urzędu Skarbowego pismo o zmianie adresu do doręczeń na adres: ul. [...].
Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z [...] października 2020 r. nr [...], odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, następnie DIAS decyzją z [...] marca 2021 r. uchylił ww. decyzję organu pierwszej instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Naczelnik Urzędu Skarbowego, postanowieniem z [...] kwietnia 2021 r. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, a następnie decyzją z [...] lutego 2022 r. nr [...], odmówił uchylenia w całości decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności N.P. za zaległości E. s.c., w podatku od towarów i usług za okres od maja do października 2014 r.
W ocenie organu pierwszej instancji, postanowieniem z [...] grudnia 2019 r. wszczęto postępowanie podatkowe w sprawie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności N.P. - jako wspólnika spółki E. s.c. za zaległości tej spółki. Postanowienie to uznano za doręczone z dniem 4 grudnia 2019 r., zgodnie z art. 153 § 2 Ordynacji podatkowej, ponieważ Strona odmówiła przyjęcia postanowienia w siedzibie urzędu. Organ pierwszej instancji wskazał ponadto, że wszelka korespondencja w przedmiotowej sprawie, wysyłana była na adres: ul. [...], ponieważ pismem z [...] listopada 2019r. N.P. zawiadomiła Naczelnika Urzędu Skarbowego o zmianie adresu zamieszkania i do doręczeń na adres ul. [...]. Naczelnik Urzędu Skarbowego wskazał również, że w urzędzie brak jest pisma z [...] grudnia 2019 r., informującego o kolejnej zmianie adresu do doręczeń, a próba wyjaśnienia ze stroną braku tego pisma w urzędzie nie powiodła się.
Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem, pismem z [...] lutego 2022 r. N.P. złożyła odwołanie podnosząc w nim, że wbrew twierdzeniom organu pierwszej instancji, w dniu 4 grudnia 2019 r. nie odmówiła odebrania postanowienia. Wskazała przy tym: "byłam w tut. urzędzie w związku z tym, że urząd wyznaczył 7-dniowy termin na zapoznanie się z materiałem dowodowym w innym postępowaniu - postępowaniu VAT." Przy próbie doręczenia postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie odpowiedzialności za zaległości spółki, odwołująca wskazała jedynie, że przedmiotowe pismo odbierze dopiero po zakończeniu czynności przeglądania akt. Jednak z uwagi na problemy zdrowotne, strona zmuszona była opuścić siedzibę urzędu wcześniej, wskutek czego czynność przejrzenia akt postępowania uległa przerwaniu. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji zauważył, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy podatkowej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym została ona wydana, było dotknięte wadą określoną w art. 240 Ordynacji podatkowej. W niniejszej sprawie – zdaniem DIAS- nie ulega wątpliwości, że strona miała wiedzę o wszczęciu wobec niej postępowania podatkowego w sprawie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości E. s.c. Wprawdzie Strona nie brała czynnego udziału w postępowaniu (nie uczestniczyła w gromadzeniu materiału dowodowego, nie wypowiadała się co do tego materiału, nie otrzymała faktycznie decyzji z [...] grudnia 2019 r. nr [...]), jednak dla stwierdzenia, czy przesłanka z art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej zaistniała w okolicznościach sprawy istotne jest to, czy brak udziału w postępowaniu był przez Stronę w jakikolwiek sposób zawiniony, czy też nie. W ocenie organu, brak uczestniczenia strony w postępowaniu w sprawie przeniesienia odpowiedzialności, nastąpił z jej winy, gdyż poprzez podjęte w sprawie działania, odmówiła przyjęcia postanowienia z [...] grudnia 2019 r. nr [...]. Ponadto zauważył, że Naczelnik Urzędu Skarbowego, przed wszczęciem postępowania w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności N.P. za zaległości E. s.c. w podatku od towarów i usług, dysponował pismem Strony z [...] listopada 2019 r., w którym N.P. zawiadomiła o zmianie adresu zamieszkania i do doręczeń z ul. [...] na adres ul. [...] i na podstawie tych danych kierował korespondencję na adres zamieszkania Strony. Organ pierwszej instancji wskazał również, że w urzędzie brak jest pisma z [...] grudnia 2019r., informującego o kolejnej zmianie adresu do doręczeń na ul. [...], którego fotokopię Strona dołączyła do wniosku o wznowienie postępowania podatkowego, natomiast próba wyjaśnienia ze stroną braku tego pisma w urzędzie nie powiodła się. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zauważył, że powoływanie się jedynie na brak skuteczności doręczenia przesyłki uznaje się za niewystarczające do stwierdzenia, że zaistniała przesłanka z art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej, (wyrok NSA z 16 czerwca 2016 r., sygn. akt I FSK 12/15). W ocenie DIAS, organ pierwszej instancji przed wszczęciem postępowania podatkowego dysponował danymi zawartymi w Centralnej Rejestracji i Ewidencji Podatników oraz pismem strony z [...] listopada 2019 r. i na podstawie tych danych miał prawo kierować korespondencję na jedyny znany w tym względzie adres zamieszkania strony. Zauważył przy tym należy, że przy zwrocie korespondencji przekazywanej na znany z rejestrów adres Strony, nie zamieszczono adnotacji, które wskazywałyby wątpliwości co do prawidłowości tego adresu. W przedstawionym stanie faktycznym sprawy, w ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, nie można stwierdzić, że postępowanie o orzeczeniu solidarnej odpowiedzialności podatkowej N.P. za zaległości E. s.c. w którym zapadła ostateczna decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] grudnia 2019 r. było dotknięte kwalifikowaną wadą wskazaną w art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej. W skardze strona za niezasadne uznała argumenty o odmowie przyjęcia pisma oraz brak uczestniczenia w postępowaniu z jej winy. Podniosła, że do urzędu udała się tylko z tego względu, że w postępowaniu za listopad 2014 r. został wyznaczony 7 – dniowy termin na zapoznanie się z materiałem dowodowym i wypowiedzenie w sprawie. Podała, że nie ma możliwości zweryfikowania co zostało zapisane w notatce z dnia [...] grudnia 2019 r., ponieważ tworzona była bez jej udziału. Uważa, że nie można uznać próby doręczenia pisma za skuteczną, nie zachowując minimum wymaganych procedur. Poza tym pracownik nie miał przy sobie legitymacji służbowej, przez co nie wiedziała kim jest.
W odpowiedzi na skargę, wniesiono o jej oddalenie w całości .
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 239) – powoływanej dalej jako: "P.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który dotyczy interpretacji podatkowych i który nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym (art. 119 pkt 2 P.p.s.a.).
Należy również podkreślić, że instytucja wznowienia postępowania stanowi jeden z nadzwyczajnym trybów wzruszania decyzji ostatecznych. Jest to zatem wyłom od zasady trwałości decyzji administracyjnej (art. 128 Ordynacji podatkowej). Jak podkreślił WSA w Szczecinie w wyroku z 6 października 2010 r. (syn. akt I SA/Sz 508/10) zasada trwałości decyzji ostatecznych ma podstawowe znaczenie dla stabilizacji opartych na decyzji skutków prawnych, dlatego uchodzi za jedno z kardynalnych założeń całego systemu postępowania administracyjnego. Jest to tzw. domniemanie mocy obowiązującej decyzji. Wyznaczone przepisami odstępstwa od tej zasady (tzw. tryby nadzwyczajne) podlegają ścisłej wykładni.
Wskazana instytucja ma na celu zatem stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostateczną decyzja podatkową, jeżeli postępowania podatkowe było dotknięte wadami procesowymi, wyliczonymi wyczerpująco w art. 240 Ordynacji podatkowej ( zob. B. Gruszczyński, w: S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyńki, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, Ordynacja podatkowa Komentarz, Warszawa 2009, s. 832.). Tak więc, wznowienie postępowania jest instytucją procesową, która umożliwia weryfikację ostatecznych decyzji z powodu wad postępowania, a nie samej decyzji (por. wyrok NSA
z 10.07.2003 r., III SA 2809/01).
Postępowanie uruchamiane na skutek wznowienia postępowania nie jest jednak kontynuacją postępowania instancyjnego i nie daje podstaw do pełnej merytorycznej kontroli decyzji, którą zakończono sprawę w postępowaniu zwykłym (por. m.in. wyrok WSA w Gliwicach z 3 sierpnia 2009 r., I SA/Gl 175/09; wyrok NSA z 22 maja 2003 r., III SA 2367/01), lecz pozwala dokonać weryfikacji ww. decyzji jedynie pod kątem przesłanek określonych w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej.
Spór co do meritum w niniejszej sprawie koncentruje się więc wokół oceny, czy zaistniała przesłanka o której mowa w art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej tj. strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Jak wskazuje się w orzecznictwie, do wznowienia postępowania na tej podstawie prawnej niewystarczające jest stwierdzenie, że strona nie brała w nim udziału, ale konieczne jest też wykluczenie jej zawinienia. Konieczne jest to, aby strona wykazała brak zawinienia w związku z faktem, że nie brała udziału w postępowaniu. Zadaniem strony jest więc powołanie takich okoliczności i zdarzeń, które - mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw - uniemożliwiły jej udział w postępowaniu podatkowym (zob. wyroki NSA z: 3 marca 2022 r. sygn. akt II FSK 1648/19, z dnia 5 lipca 2022 r., sygn. akt III FSK 410/22). Podstawę wznowienia postępowania stanowi brak udziału strony w postępowaniu, co oznacza brak jej udziału w tym postępowaniu w ogóle lub brak udziału w istotnej części tego postępowania ważnej dla ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy. Tym samym o podstawie do wznowienia postępowania można mówić, gdy strona nie została zawiadomiona o wszczęciu postępowania lub nie została dopuszczona do udziału w istotnych czynnościach procesowych albo nie mogła w nich brać udziału z powodów przez nią niezawinionych (vide: wyrok WSA w Warszawie z 9 czerwca 2022 r., sygn. akt III SA/Wa 2938/21). Skarżąca we wniosku o wznowienie postępowania twierdzi, że nie brała nie ze swej winy udziału w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną orzekającą o jej solidarnej odpowiedzialności jako wspólnika spółki cywilnej. Wyjaśniając podała, że w dniu 4 grudnia 2019 r. złożyła w Urzędzie Skarbowym informację o zmianie adresu dla doręczeń na ul. [...], mimo to organ kierował wszelką korespondencję w tym decyzję, na nieaktualny adres: ul. [...]. W skardze za niezasadny uznała zaś argument organu o odmowie przyjęcia przez nią pisma w dniu 4 grudnia 2019 r. podczas wizyty w siedzibie organu. W ocenie organu natomiast brak udziału w postępowaniu nastąpił z winy podatniczki, gdyż podczas wizyty w urzędzie skarbowym odmówiła przyjęcia postanowienia z [...] grudnia 2019 r. o nr [...] o wszczęciu postępowania podatkowego, w związku z czym postanowienie to uznano za doręczone w trybie art. 153 § 2 Ordynacji podatkowej, a poza tym brak w urzędzie pisma z [...] grudnia 2019 r. informującego o kolejnej zmianie adresu.
W świetle powyższego wpierw należało zatem ocenić, czy w okolicznościach niniejszej sprawy, organ zasadnie zastosował fikcję doręczenia określoną w art. 153 § 2 Ordynacji podatkowej w odniesieniu do postanowienia o wszczęciu postępowania. Odnosząc się do powyższego należy zauważyć, że zgodnie z art. 144 § 1 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy doręcza pisma:
1) za pokwitowaniem, za pośrednictwem operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, pracowników urzędu obsługującego ten organ, funkcjonariuszy lub upoważnionych pracowników innego organu podatkowego, lub przez organy lub osoby uprawnione na podstawie odrębnych przepisów, lub
2) za urzędowym poświadczeniem odbioru, za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej. W myśl art.153 § 1 Ordynacji podatkowej, jeżeli adresat odmawia przyjęcia pisma doręczanego mu w sposób określony w art. 144 § 1 pkt 1, pismo zwraca się nadawcy z adnotacją o odmowie jego przyjęcia i datą odmowy. Pismo wraz z adnotacją pozostawia się w aktach sprawy. Natomiast w § 2 stwierdzono, że w przypadkach, o których mowa w § 1, uznaje się, że pismo doręczone zostało w dniu odmowy jego przyjęcia przez adresata. Rozwiązanie zawarte w tym przepisie wprowadza tzw. fikcję prawną doręczenia, a zatem odmowa przyjęcia pisma przez adresata rodzi takie same skutki prawne jak samo faktyczne fizyczne doręczenie pisma. W jednolitym orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że przyjęcie fikcji prawnej polegającej na uznaniu pisma za doręczone w dniu odmowy jego przyjęcia jest możliwe tylko przy zachowaniu ściśle określonych warunków. Z uwagi na daleko idące konsekwencje odmowy przyjęcia pism, instytucja doręczenia w trybie art. 153 O.p. została obwarowana wyjątkowymi obowiązkami, jakich musi dopełnić doręczyciel, aby uznać, że odmowa przyjęcia rzeczywiście miała miejsce, a samej odmowy doręczenia nie można domniemywać (zob. wyrok NSA z dnia 18 listopada 2016 r., sygn. akt II FSK 2853/14). Jeżeli adresat odmawia przyjęcia pisma, osoba doręczająca jest zobowiązana uczynić adnotację na powyższą okoliczność. Adnotację zamieszcza się na formularzu potwierdzenia odbioru bądź na piśmie, jeżeli doręczenie następuje za pośrednictwem pracowników organu podatkowego. Z odmową odbioru pisma możemy mieć do czynienia dopiero wtedy, gdy doręczający zaofiaruje przekazanie pisma adresatowi, natomiast adresat wyraźnie oświadczy doręczającemu, że pisma nie przyjmuje albo też w inny sposób uzewnętrzni wolę odmowy jego przyjęcia, np. przez oddalenie się z miejsca doręczenia, wyproszenie osoby doręczającej z mieszkania. Odmowa odbioru pisma zawsze musi mieć charakter wyraźny. Okoliczność tę ma potwierdzać stosowna adnotacja. Nie może przy tym budzić wątpliwości fakt, że skoro czynności dręczenia dokonuje określony pracownik operatora pocztowego lub organu, to także wspomniana adnotacja musi być dokonana przez tego samego doręczającego. Ponadto adnotacja ta powinna w swej treści jednoznacznie wskazywać, że to adresat odmówił przyjęcia doręczanego mu pisma oraz datę odmowy odbioru przesyłki. Jako datę doręczenia traktuje się w takim przypadku dzień odmowy jego przyjęcia przez adresata, podany w adnotacji przez doręczającego. W orzecznictwie sądów administracyjnych podnosi się również, że prawidłowość doręczeń jest jednym z kluczowych warunków przestrzegania praw strony, zaś same przepisy traktujące o doręczeniach mają charakter gwarancyjny. Z gwarancyjnego charakteru instytucji doręczenia wynika, że tylko doręczenie zgodnie z obowiązującymi przepisami można uznać za skuteczne i wywołujące określone następstwa prawne. Przepisy postępowania podatkowego wprowadzają regułę bezpośredniego doręczenia pisma adresatowi. Wszystkie wyjątki od tej zasady należy interpretować ściśle, a warunki dopuszczające w tym zakresie odstępstwa muszą być przestrzegane rygorystycznie (B. Dauter (w:) Babiarz S., Hauser R., Kabat A., Niezgódka-Medek M., Rudowski J., Ordynacja podatkowa. Komentarz. WKP 2017, por. wyrok NSA z dnia 21 listopada 2014 r., sygn. akt I OSK 1653/13).
Mając na uwadze powyższe, Sąd podziela pogląd organu o ziszczeniu się warunków do zastosowania trybu z art. 153 § 2 Ordynacji podatkowej. Należy w tym miejscu odwołać się do notatki z [...] grudnia 2019 r. w sprawie doręczenia postanowienia o wszczęciu postępowania dotyczącego przeniesienia na skarżącą odpowiedzialności podatkowej za zaległości podatkowe spółki E. s.c., sporządzonej przez pracownika organu. Wynika z niej, że podczas próby doręczenia korespondencji przez pracownika organu, stwierdziła, że nie odbierze korespondencji; w chwili obecnej odmawia jej odbioru, a może ją przyjąć ewentualnie po zakończeniu zapoznawania się z przeglądanymi aktami postępowania i po konsultacji z prawnikiem. Jednocześnie z informacji uzyskanej od pracownika obecnego przy przyglądaniu akt przez N.P. wynika, że cyt. "Pani P. ok. 12:30 oświadczyła, że wychodzi do samochodu po laptopa i zaraz wróci, jednak nie wróciła".
Powyższy opis dowodzi, że skarżąca będąc obecna w dniu 4 grudnia 2019 r. w siedzibie organu, odmówiła przyjęcia postanowienia z [...] grudnia 2019 r. o nr [...]. Przedstawiony w notatce w sposób drobiazgowy przebieg zdarzeń wskazuje, że N.P. od samego początku nie miała zamiaru odebrać korespondencji. Wyraźnie bowiem już na początku oświadczyła pracownikowi organu, że pisma nie odbierze. Potwierdziły to następnie jej działania, które miały doprowadzić do oddalenia się z siedziby organu, bez odbioru postanowienia, a co ostatecznie słusznie utwierdziło organ w przekonaniu o braku woli przyjęcia pisma. Powyższego w żaden sposób nie podważa argumentacja strony o tym, że pracownik nie przestawił się, nie miał legitymacji służbowej. Pomijając, że okoliczność wylegitymowania się przez pracownika jest nieweryfikowalna, to przede wszystkim sama skarżąca w skardze potwierdza, że wiedziała kim jest osoba podejmująca próbę doręczenia przesyłki, stwierdzając że "ten człowiek" mówił, że jest pracownikiem organu i ma dla mnie pismo, co przeczy twierdzeniom strony. Należy jedynie dodać, że trudno sobie wyobrazić sytuację, że w okolicznościach niniejszej sprawy, próbę doręczenia przesyłki w dniu 4 grudnia 2019 r. mógłby podjąć ktoś inny aniżeli pracownik organu w siedzibie którego strona przebywa.
Trzeba również w tym miejscu zaakcentować, że stanowisko organu co do próby doręczenia przesyłki zostało oparte na ww. notatce z [...] grudnia 2019 r. Co do mocy takiej notatki należy stwierdzić, że jest ona dokumentem urzędowym wywierającym skutki prawne wskazane w art. 194 Ordynacji podatkowej, tak samo jak notatka sporządzana przez pracownika operatora pocztowego. Oznacza to, że korzysta ona z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w niej stwierdzone. Nie jest zatem możliwe odrzucenie, bez przeprowadzenia przeciwdowodu, istnienia faktu stwierdzonego w dokumencie urzędowym. Natomiast nieuznanie faktu stwierdzonego w dokumencie urzędowym stanowiłoby naruszenie prawa procesowego (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H. Beck Warszawa 2016, s. 406, nb 6). Skarżąca poza polemiką przedstawioną w skardze, nie przedstawiła kontrargumentów, które mogłyby skutecznie obalić przebieg zdarzeń opisanych w notatce z [...] grudnia 2019 r.
Nie mógł odnieść zamierzonego skutku także zarzut, że strona nie mogła zweryfikować treści notatki, gdyż była sporządzana bez jej udziału, a przez co zdaje się sugerować, że nie wiedziała, czego przesyłka dotyczyła. Odnosząc się do powyższego należy zaakcentować, że to nie kto inny jak sama strona – co wynika z notatki - podejmowała różne działania, by do doręczenia jej przesyłki przez pracownika ostatecznie nie doszło. A zatem sama pozbawiła się informacji co do tego, czego przesyłka dotyczyła. Po drugie zaś, nie można nie zauważyć, że także w sytuacji podjęcia próby doręczenia przez pracownika urzędu pocztowego, adresat odmawiając odbioru przesyłki, nie zdobędzie wiedzy co jej zawartości. Trudno też zarzucić organowi, że sporządził notatkę bez udziału strony, skoro skarżąca oddaliła się z urzędu, pomimo zapewnień, że "zaraz wróci". Okoliczność ta trafnie została zinterpretowana przez organ jako potwierdzająca ostatecznie odmowę przyjęcia postanowienia o wszczęciu postępowania. Bez znaczenia w odniesieniu do kwestii spornej pozostaje stan zdrowia skarżącej do którego się odwołuje. Skoro skarżąca była w stanie stawić się osobiście w siedzibie organu w celu przeglądania akt, to nie była to okoliczność – w ocenie Sądu – która uniemożliwiłaby odbiór korespondencji.
Opis sytuacji dotyczącej próby doręczenia Skarżącej pisma w urzędzie, który przedstawiła Strona nie odbiega od opisanej w notatce. Skarżąca potwierdziła, że w urzędzie w dniu [...] grudnia 2019 r. była, do pokoju w którym przebywała w związku z inną sprawą, przyszedł "ten człowiek" twierdząc, że jest pracownikiem organu i chciał jej doręczyć pismo. Skarżąca w tamtej chwili odmówiła jego przyjęcia.
Notatka relacjonująca przebieg czynności pracownika organu podatkowego, podejmującego próbę doręczenia podatnikowi korespondencji odpowiada wymogom art. 153 § 1 Ordynacji podatkowej – konkretyzuje osobę adresata, jako podmiot odmawiający przyjęcia pisma, datę odmowy oraz podpis doręczającego. W ocenie Sądu organ wykazał w sposób jednoznaczny i bezpośredni okoliczności odmowy przyjęcia pisma.
Z kolei co do zarzutu ekspediowania przez organ korespondencji (w tym decyzji orzekającej o solidarnej odpowiedzialności skarżącej za zaległości spółki) na nieaktualny adres, należy zauważyć, że w aktach sprawy znajduje się pismo skarżącej z [...] grudnia 2019 r. w którym informuje Naczelnika Urzędu Skarbowego o poprawnym i aktualnym adresie do doręczeń tj. ul. [...]. Jednocześnie informuje w nim, że adres: ul. [...]. jest adresem nieaktualnym. Wraz z wnioskiem o wznowienie postępowania podatkowego, strona przedłożyła fotokopię pisma datowanego na dzień z [...] grudnia 2019 r. (data prezentaty organu: [...] grudnia 2019 r. ) w który miała poinformować, że od [...] grudnia 2019 r. ulega zmianie adres do doręczeń na ul. [...]. Przy czym, w ocenie Sądu strona nie dowiodła, że organ był w dyspozycji tego pisma. Stwierdzić należy, że organ dysponował danymi zawartymi w Centralnej Rejestracji i Ewidencji Podatników. Ponadto jak wynika z akt, po wpływie wniosku o wznowienie postępowania, w Urzędzie Skarbowym podjęto szereg czynności celem wyjaśnienia wpływu pisma m.in. poprzez zwrócenie się do komórek organizacyjnych o wyjaśnienia. Z poczynionych ustaleń jednak wynika, że w dniu 4 grudnia 2019 r. do US wpłynęło tylko jedno pismo od N.P., dotyczyło prowadzonego postępowania wymiarowego i nie zawierało informacji o zmianie adresu.
Co również istotne, NUS pismem z [...] sierpnia 2020 r. zwrócił się z prośbą do skarżącej o udostępnienie do wglądu wszystkich pism złożonych w US w dniu 4 grudnia 2019 r., jednak skarżąca nie przedłożyła żądanych pism stwierdzając, że wszelka korespondencja znajduje się we władania organu. Następnie pismami z [...] maja i [...] czerwca 2021 r. organ wezwał do przedłożenia oryginału pisma z [...].12.2019 r. o zmianie adresu do doręczeń z dniem [...].12.2019 r. Także w odpowiedzi na te wezwania skarżąca nie przedłożyła do wglądu oryginału pisma o które była wzywana.
W świetle powyższego w ocenie Sądu, słuszna jest konstatacja organu, że przedłożona fotokopia pisma nie stanowi dowodu na to, że skarżąca bez własnej winy nie brała udziału w postępowania. Strona skarżąca konsekwentnie odmawiała przedłożenie oryginału pisma, a jednocześnie podjęte w urzędzie czynności wyjaśniające nie potwierdziły jego wpływu do organu. Należy jeszcze raz zaakcentować, że do wznowienia postępowania niewystarczające jest stwierdzenie, że strona nie brała w nim udziału, ale konieczne jest też wykluczenie jej zawinienia. Przy czym, pojęcie "winy własnej" o której mowa w art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej obejmuje obie jej postacie tj. winę umyślną oraz nieumyślną, także w postaci niedbalstwa (por. wyrok NSA z 16 grudnia 2020 r., sygn. akt I FSK 733/20). Nie można przyjąć w świetle opisanych okoliczności, że strona dołożyła należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw. Natomiast nie jest obowiązkiem organu poszukiwania każdorazowo adresu strony i prowadzenia szeroko zakrojonych czynności w celu ustalenia adresu strony (vide: wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 lipca 2020 r., III SA/Wa 2181/19, wyrok NSA z 28 czerwca 2017 r., sygn. akt II FSK 3102/15).
Końcowo, ponieważ strona we wniosku o wznowienie powołała się na nieskuteczność doręczenia m.in. decyzji, a zatem brak swej winy upatrywała w błędzie w zakresie w doręczenia, to w okolicznościach niniejszej sprawy należy powtórzyć za organem że powoływanie się jedynie na brak skuteczności doręczenia przesyłki uznaje się za niewystarczające do stwierdzenia, że zaistniała przesłanka z art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej (tak też NSA w wyrokach: z 16 czerwca 2016 r., sygn. akt I FSK 12/15; z 5 czerwca 2019 r., sygn. akt II FSK 2076/17.).
Mając na uwadze wszystkie ww. okoliczności, Sąd podziela stanowisko organu, że postępowanie w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej N.P. za zaległości E. s.c. nie było obarczoną wadą wskazaną w art. 240§ 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.