I SA/Go 336/11

I SA/Go 336/11 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2011-05-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-04-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Alina Rzepecka /sprawozdawca/
Anna Juszczyk - Wiśniewska /przewodniczący/
Jacek Niedzielski
Symbol z opisem
6551
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II GSK 1937/11 - Wyrok NSA z 2013-01-08
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 149 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 5, art. 147, art. 151 par. 1 pkt 2, art. 7 i art. 9, art. 40 par. 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2007 nr 109 poz 750
par. 19 ust. 3 pkt. 1
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozowju Wsi  z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Renty strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z dnia 21  czerwca 2007 r.)
Dz.U. 2003 nr 229 poz 2273
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej
Dz.U. 2004 nr 95 poz 954
par. 4
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania pomocy dla małych i średnich  przedsiębiorców w zakresie niektórych ulg podatkowych.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska Sędziowie Sędzia WSA Alina Rzepecka (spr.) Sędzia WSA Jacek Niedzielski Protokolant Specjalista Marta Surmacz-Buszkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2011 r. sprawy ze skargi T.B. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty strukturalnej oddala skargę.
Uzasadnienie
T.B. (zw. dalej: Strona Skarżący) wniósł skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR (zw. dalej: Dyrektor OR ARiMR, organ II instancji, organ odwoławczy ) z dnia [...] lutego 2011r. nr [...] w sprawie utrzymania w mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR ( zw. dalej: Kierownik BP ARiMR, organ I instancji ) z dnia [...] października 2010r. nr [...] o uchyleniu decyzji o przyznaniu renty strukturalnej nr [...] z dnia [...] lipca 2006r. oraz odmawiającą Skarżącemu przyznania renty strukturalnej.
Rozstrzygnięcia organów zapadły w następującym, wynikającym z akt sprawy stanie faktycznym.
Skarżący w dniu 30 marca 2006r. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR wniosek
o przyznanie renty strukturalnej. W załączeniu przedstawił wypis z rejestru gruntów ze Starostwa Powiatowego dla działki numer [...]; zaświadczenie nr [...] z dnia [...] marca 2006r. KRUS Placówki Terenowej potwierdzające brak zadłużenia konta z tytułu opłacania składek ubezpieczenia oraz podleganiu ubezpieczeniu społecznemu rolników w okresach: 1/ [...] stycznia 1993 do [...] czerwca 1993 z mocy ustawy w zakresie emerytalno - rentowym oraz wypadkowym, chorobowym i macierzyńskim jako rolnik; 2/ [...] października 1993 do [...] maja 1994 z mocy ustawy w zakresie emerytalno - rentowym oraz wypadkowym, chorobowym i macierzyńskim jako rolnik; 3/ [...] grudnia 1994 do [...] kwietnia 1995 z mocy ustawy w zakresie emerytalno - rentowym oraz wypadkowym, chorobowym i macierzyńskim jako rolnik; 4/ [...] grudnia 1995 do [...] czerwca 1996 z mocy ustawy w zakresie emerytalno - rentowym oraz wypadkowym, chorobowym i macierzyńskim jako rolnik; 5/ [...] września 1998 do [...] września 2004 z mocy ustawy w zakresie emerytalno - rentowym oraz wypadkowym, chorobowym i macierzyńskim jako rolnik; 6/ [...] września 2004 do nadal z mocy ustawy
w zakresie emerytalno - rentowym oraz wypadkowym, chorobowym i macierzyńskim jako rolnik. Nadto dołączył również zaświadczenie KRUS dotyczące okresów podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników, okresów podlegających zaliczeniu oraz wysokości opłaconych składek Strony, odpis z księgi wieczystej Kw. Nr [...] prowadzonej
przez Sąd Rejonowy Wydział Ksiąg Wieczystych, oświadczenie o użytkach rolnych wchodzących w skład przekazywanego gospodarstwa rolnego, oświadczenie
o prowadzeniu działalności rolniczej w okresie nieobjętym ubezpieczeniem emerytalno - rentowym w okresie ostatnich 10 lat przed złożeniem wniosku o przyznanie renty strukturalnej, oświadczenie o nie ubieganiu się zwiększenia renty o dodatek na małżonka, swoje świadectwo dojrzałości, oraz oświadczenie o posiadaniu kwalifikacji zawodowych następcy przydatnych do prowadzenia działalności rolniczej.
Po przeprowadzonej weryfikacji przedstawionej dokumentacji Kierownik BP ARiMR postanowieniem nr [...] stwierdził, że Strona spełnia warunki niezbędne do uzyskania renty strukturalnej określone w §4 pkt 1-3, pkt 6 i 7, §11, §20 ust.4 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 114, poz. 1191 z późn. zm.).
Z kolei, po przekazaniu gospodarstwa rolnego oraz zaprzestaniu prowadzenia działalności rolniczej Skarżący w dniu [...] czerwca 2006r. złożył w BP ARiMR dokumenty potwierdzające fakt przekazania posiadanego gospodarstwa rolnego oraz zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej tj.: akt notarialny Repertorium A numer [...], umowę darowizny, umowę cesji, oświadczenie o zaprzestaniu prowadzenia wszelkiej działalności rolniczej – wszystkie z dnia [...] maja 2006r. Nadto w dniu 7 lipca 2006r. złożył
w BP oświadczenie o nie posiadaniu zwierząt nie zarejestrowanych w bazie IRZ oraz nie posiadaniu praw do produkcji (kwoty mlecznej).
W wyniku przeprowadzonego postępowania Kierownik BP ARiMR decyzją z dnia [...] lipca 2006r. nr [...] przyznał Skarżącemu rentę strukturalną na okres od miesiąca czerwca 2006 do maja 2016r.. Rozstrzygnięcie stało się ostateczne w dniu [...] lipca 2006r. Płatność z tytułu w/w decyzji wypłacana była przez ARiMR co miesiąc na konto strony.
W dniu 5 lutego 2010r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynęła decyzja Prezesa KRUS o znak: [...] z dnia [...] stycznia 2010r. stwierdzającą ustanie ubezpieczenia społecznego rolników w zakresie ubezpieczenia emerytalno - rentowego oraz wypadkowego, chorobowego i macierzyńskiego dla Skarżącego od dnia [...] stycznia 2005r. Powodem wydania tego rozstrzygnięcia było rozpoczęcie prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej przez Stronę z dniem [...] października 2004r.
i nie powiadomienie o tym fakcie KRUS Placówki Terenowej, poprzez złożenie w terminie 14 dni od dnia rozpoczęcia wykonywania tej działalności lub współpracy przy tej działalności oświadczenia o kontynuowaniu ubezpieczenia.
Strona nie złożyło odwołania od przedmiotowego orzeczenia. KRUS Placówki Terenowej pismem z dnia [...] kwietnia 2010r. poinformowała, iż w/w rozstrzygnięcie dotyczące ustania ubezpieczenia społecznego rolników stało się prawomocne.
W dniu [...] kwietnia 2010r. Kierownik BP ARiMR wezwał Stronę do złożenia wyjaśnień dotyczących przyznanej renty strukturalnej.
W piśmie z dnia [...] maja 2010r. Skarżący wyjaśnił, iż gospodarstwo rolne zaczął prowadzić od 1987r. W związku z prowadzoną działalnością rolniczą podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników. Potwierdził, iż prowadząc gospodarstwo rolne jednocześnie prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą. We wrześniu 2004r. został poinformowany przez urzędnika KRUS o konieczności zlikwidowania prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej, a następnie ponownym jej zarejestrowaniu ze względu na zmianę przepisów oraz możliwości kontynuacji ubezpieczenia w KRUS. Wyjaśnił, iż w związku z ponownym rozpoczęciem prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej nie złożył w KRUS oświadczenia o kontynuowaniu tego ubezpieczenia, gdyż o tym nie wiedział. Stwierdza, iż naruszenie tego przepisu nastąpiło bez jego winy, wynikało z jego stanu zdrowia, niewiedzy a także z faktu, że urzędnicy KRUS nie udzielili jemu w tym zakresie pełnej informacji, co stało się przyczyną wyłączenia z ubezpieczenia społecznego rolników. Dodatkowo wskazał, iż składając wniosek o przyznanie renty strukturalnej załączył niezbędne dokumenty potwierdzające stan faktyczny zgodny
z prawdą. Spełnił wszystkie wymagania formalne, posiadał wymagany okres opłacania składek w KRUS, jak również przekazał grunty rolne następcy. W związku, z czym renta strukturalna została przyznana na podstawie prawomocnej decyzji z dnia [...] lipca 2006r. oraz z obowiązującymi przepisami prawa. W raz z pismem załączył dokumentację medyczną potwierdzającą stan jego zdrowia, tj.: kartę przyjęcia do szpitala z dnia
[...] marca 2004r., zaświadczenie o stanie zdrowia z dnia [...] września 2004r., zwolnienia lekarskie w ilości 4 sztuk.
Pismem z dnia [...] czerwca 2010r. Kierownik BP ARiMR w związku z prowadzonym postępowaniem w sprawie ustalenia prawa do renty strukturalnej Skarżącego wystąpił do Urzędu Miasta o udzielenie informacji w zakresie czy Strona jest zarejestrowana w ewidencji działalności gospodarczej, kiedy została wpisana do ewidencji oraz jakiego rodzaju działalność zarejestrowała. Z udzielonej w piśmie
z dnia [...] czerwca 2010r. odpowiedzi wynikało, iż z dniem [...] października 2004r. Skarżący rozpoczął działalność gospodarczą i został wpisany do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Burmistrza Miasta pod numerem [...]. Do dnia wydania zaświadczenia nie zgłoszono wykreślenia wpisu z ewidencji działalności gospodarczej.
Organ I instancji działając w oparciu o art.149 §1 w związku z art.145 §1 pkt 5, art.147 i art.150 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm. – zw. dalej Kpa) wznowił z urzędu postępowanie w sprawie przyznania renty strukturalnej Skarżącemu (postanowienie z dnia [...] lipca 2010r.).
W dniu 3 sierpnia 2010r. do Biura Powiatowego wpłynęło pełnomocnictwo procesowe upoważniające radców prawnych M.W., A.W., oraz adwokata T.A. do reprezentowania Strony w prowadzonym postępowaniu.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2010r. pełnomocnik wystąpił z wnioskiem o przeprowadzenie dodatkowych dowodów tj. przesłuchanie świadków L.R. – B. i R.B. na okoliczność prowadzenia przez Skarżącego działalności gospodarczej w szczególności jej rozpoczęcia, świadomości istnienia obowiązku zawiadomienia KRUS, stanu zdrowia w 2004r. i możliwości podejmowania przez niego czynności prawnych oraz wiedzy w zakresie obowiązków wynikających z przyznanej renty strukturalnej.
W dniu [...] sierpnia 2010r. Kierownik BP ARiMR działając na podstawie art.89 oraz art.10 Kpa wezwał Stronę do wzięcia udziału w rozprawie wyznaczonej na dzień
3 września 2010r. na godzinę 1000 w siedzibie Biura Powiatowego. O terminie rozprawy powiadomiono pełnomocnika Strony, świadków: R.B., L.R. –B.. Świadkowie w swych zeznaniach podkreślali zły stan zdrowia Skarżącego, jego problemy z samodzielnością oraz pamięcią. Pełnomocnik jako dowód przedłożył decyzję Prezesa KRUS z dnia [...] listopada 2004r. przyznającą Stronie zasiłek chorobowy od dnia [...] września 2004r. do dnia [...] kwietnia 2005r.
Nadto pełnomocnik zwrócił się do Kierownika BP ARiMR z wnioskiem z dnia [...] września 2010r. o przesłuchanie Skarżącego w charakterze Strony. W swych zeznaniach odebranym na rozprawie w dniu 1 października 2010r. Skarżący zwracał uwagę na swój zły stan zdrowia, problemy z pamięcią oraz samodzielnością. Potwierdził również fakt prowadzenia działalności gospodarczej od 1987r. oraz, to, że w roku 2004 za poradą pracownika KRUS Placówki Terenowej w dniu [...] września 2004r. wyrejestrował działalność gospodarczą a następnie w dniu [...] października 2004r. ponownie ją zarejestrował. Stwierdził ponad to, że " cała sytuacja z KRUS dotycząca wyłączenia z ubezpieczenia wyniknęła na skutek choroby i nieświadomości o obowiązkach", ponieważ nie został poinformowany przez pracownika KRUS o konsekwencjach wyrejestrowania i ponownego zarejestrowania pozarolniczej działalności gospodarczej.
W dniu 11 października 2010r. do BP ARiMR wpłynęło pismo pełnomocnika Strony w raz z zaświadczeniem z dnia [...] października 2010r. wystawionym przez Urząd Miejski znak [...], potwierdzającym, iż Skarżący był wpisany do ewidencji działalności gospodarczej pod nr [...] od dnia [...] lutego 1987r. do [...] września 2004r.
Decyzją z dnia [...] października 2010r. organ I instancji uchylił rozstrzygnięcie
o przyznaniu renty strukturalnej nr [...] z dnia [...] lipca 2006r. wydane przez Kierownika Biura Powiatowego oraz odmówił Skarżącemu przyznania renty strukturalnej.
W odwołaniu wniesionym w ustawowym terminie Strona zarzuciła naruszenie:
1/ art.145 §1 pkt5 kpa poprzez przyjęcie, iż zaszły nowe okoliczności istniejące w chwili wydania decyzji z dnia [...] lipca 2006r., które dają podstawę do uchylenia decyzji
i orzeczenia co do istoty sprawy polegającej na odmowie przyznania Stronie renty strukturalnej; 2/ art.151 §1 pkt2 kpa poprzez wydanie decyzji uchylającej decyzję
o przyznaniu renty strukturalnej oraz orzeczenie o odmowie przyznania tej renty wobec braku przesłanek z art.145 §1 pkt5 kpa; 3/ rażące naruszenie prawa polegające na niewłaściwej podstawie prawnej zaskarżonej decyzji poprzez przyjęcie, iż wniosek strony z dnia [...] marca 2006r. o przyznanie renty strukturalnej należy rozpatrywać w oparciu
o aktualnie obowiązujące przepisy; 4/ rażące naruszenie art.7 i art.9 Kpa poprzez nieuwzględnienie przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy słusznego interesu strony, a także faktu, iż strona nie została prawidłowo pouczona przez KRUS o obowiązkach związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej przy korzystaniu z ubezpieczenia społecznego rolników; 5/ art.40 §2 Kpa poprzez nie doręczenie decyzji pełnomocnikowi Strony.
Dyrektor OR ARiMR nie stwierdziwszy naruszenia przepisów praw materialnego
i procesowego decyzją z dnia z [...] lutego 2011r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
W motywach podniósł, iż zaskarżone orzeczenie zostało bezpośrednio stronie skarżącej, z pominięciem jej pełnomocnika, a więc z naruszeniem art.40 §2 Kpa. Strona przekazała je pełnomocnikowi, który w ustawowym terminie wniósł od niego odwołanie. To oznacza, że doręczenie stronie przedmiotowej decyzji z pominięciem jej pełnomocnika nie pociągnęło za sobą negatywnych dla niej skutków, umożliwiając mimo to wniesienie odwołania przez pełnomocnika Strony. W takiej sytuacji, naruszenie art.40 §2 kpa, nie może zostać zakwalifikowane jako rażące, a zatem nie stanowi przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji, o której mowa w art.156 §1 pkt2 kpa. (wyrok NSA z dnia 28 kwietnia 2009r. sygn. akt II GSK 887/2008).
Dalej organ wyjaśnił, że tryb i warunki przyznawania rent strukturalnych w ramach PROW 2004-2006 uregulowano w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004r.
w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 114, poz. 1191 z późn. zm.). Postępowanie w sprawie przyznania renty strukturalnej wszczyna się na wniosek złożony osobiście przez rolnika lub jego małżonka. Zgodnie
z §4 tego rozporządzenia o "rentę strukturalną" mógł wnioskować producent rolny, będący osobą fizyczną, który przed złożeniem wniosku o rentę strukturalną łącznie spełniał następujące warunki: 1/ ma ukończone 55 lat, lecz nie osiągnął jeszcze wieku emerytalnego i nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty z ubezpieczenia społecznego lub zaopatrzenia emerytalnego lub ubezpieczenia społecznego rolników,
2/ prowadził nieprzerwanie działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym w okresie co najmniej 10 lat bezpośrednio poprzedzających złożenie wniosku o rentę strukturalną
i w tym okresie podlegał ubezpieczeniu emerytalno - rentowemu, określonemu
w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników przez okres co najmniej 5 lat;
3/ w dniu złożenia wniosku o rentę strukturalną, podlegał ubezpieczeniu emerytalno — rentowemu; 4/ przekazał gospodarstwo rolne o łącznej powierzchni użytków rolnych wynoszącej co najmniej 1 ha; 5/ zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej; 6/ wpisany został do ewidencji producentów, stanowiącej część krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności; 7/ nie posiadał zaległości z tytułu opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników.
Podkreślił, że zgodnie z §20 ust2 pkt 1 w/w Rozporządzenia Kierownik BP weryfikując wniosek rolnika ubiegającego się o rentę strukturalną ustala spełnienie warunków określonych w § 4 pkt 1 - 3, 6 i 7.
Następnie wskazał, że organ sprawę po wznowieniu postępowania dokonał rozstrzygnięcia w oparciu o §19 ust.3 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty Strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 (Dz. Nr 109, poz. 750 ze zm.), stanowiącym, iż weryfikując wniosek, Kierownik BP ustala spełnienie warunków określonych w §4 tj. rentę strukturalną przyznaje się producentowi rolnemu będącemu osobą fizyczną prowadzącą na własny rachunek działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym położonym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zwanemu dalej "rolnikiem" jeżeli łącznie spełnia on następujące warunki: 1/ ukończył 55 lat, lecz nie osiągnął wieku emerytalnego i nie ma ustalonego prawa emerytury lub renty, 2/ prowadził nieprzerwanie działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym w okresie co najmniej 10 lat bezpośrednio poprzedzających złożenie wniosku o rentę strukturalną i w okresie ostatnich 10 lat podlegał przez okres co najmniej 5 lat ubezpieczeniu emerytalno - rentowemu, określonemu w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników, 3/ w dniu złożenia wniosku o rentę strukturalną: a) podlegał ubezpieczeniu emerytalno - rentowemu, b) nie zalegał z zapłatą należności z tytułu ubezpieczenia społecznego rolników, 4/ został wpisany do ewidencji producentów (prowadzonej przez ARiMR) stanowiącej część krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, 5/ przekazał gospodarstwo rolne o łącznej powierzchni użytków rolnych wynoszącej co najmniej - 6 ha; 6/ zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej.
Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z §27 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa
i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty Strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 (Dz. Nr 109, poz. 750 ze zm.) stanowiącym, iż "do postępowań w sprawach przyznania rent strukturalnych prowadzonych w ramach wdrażania Planu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2004 - 2006, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy dotyczące wspierania rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej".
W ocenie organu niezależnie od zastosowanych przepisów prawa sytuacja prawna wnioskodawcy pozostaje niezmieniona. Zarówno przepisy obowiązujące w dacie rozpatrywania wniosku o przyznanie renty strukturalnej, jak również obecne, jednoznacznie określają szczegółowe warunki i tryb przyznawania płatności z tytułu rent strukturalnych, których Skarżący nie spełnia. Odwołując się do poglądu wyrażonego
w orzeczeniu WSA w Opolu sygn. akt. IISA/Op 325/07 wskazał, że organ administracji publicznej, wydając decyzją co do meritum sprawy, na podstawie art.151 §1 pkt2 Kpa rozpoznaje sprawę na nowo, a więc stosuje przepisy obowiązujące w chwili wydawania tej nowej decyzji. Zatem, w rozpatrywanej sprawie doszło do naruszenia §4 pkt3
lit. a Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007r.
w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty Strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 (Dz. Nr 109, poz. 750 ze zm.) definiującym, iż "Wnioskodawca w dniu złożenia wniosku o rentę strukturalną podlegał ubezpieczeniu emerytalno - rentowemu ".
W odpowiedzi na zarzut Strony dotyczący naruszenia art.145 §1 pkt 5 Kpa poprzez przyjęcie przez organ I instancji, iż zaszły nowe okoliczności istniejące w chwili wydania decyzji z dnia 10 lipca 2006r., dające podstawę do uchylenia tej decyzji i orzeczenia co do istoty sprawy polegającej na odmowie przyznania stronie renty strukturalnej wyjaśnił, iż Kierownik BP ARiMR decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2006r. przyznał skarżącemu rentę strukturalną. W związku z tym, iż Strona nie wniosła odwołania od w/w decyzji, stała się ona ostateczna w sprawie.
W dniu 5 lutego 2010r. do BP ARiMR wpłynęła decyzja Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego znak: [...] z dnia [...] stycznia 2010r. stwierdzająca ustanie ubezpieczenia społecznego rolników w zakresie ubezpieczenia emerytalno - rentowego oraz wypadkowego, chorobowego i macierzyńskiego dla Strony od dnia [...] stycznia 2005r. Powodem zaistniałej sytuacji było zarejestrowanie i rozpoczęcie z dniem [...] października 2004r. prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej i nie powiadomienie o tym fakcie, poprzez złożenie oświadczenia o kontynuowaniu tego ubezpieczenia w KRUS PT w terminie 14 dni od dnia rozpoczęcia tej działalności. W konsekwencji Prezes KRUS wydał decyzję o ustaniu ubezpieczenia w pełnym zakresie z dniem [...] stycznia 2005r. Strona nie zaskarżyła tego orzeczenia do Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w związku z powyższym decyzja ta stała się prawomocna (dowód: pismo KRUS PT znak [...] z dnia [...] kwietnia 2010r.). Organ wskazał, że Strona w świetle dokumentów złożonych wraz z wnioskiem o przyznanie renty strukturalnej tj. zaświadczenia nr [...] z dnia [...] marca 2006r. wydanego przez KRUS PT oraz zaświadczenia z dnia [...] marca 2006r. dotyczącego okresów podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników, okresów podlegających zaliczeniu oraz wysokości opłaconych składek w dniu ([...] lipca 2006r.) wydania decyzji nr [...] o przyznaniu renty strukturalnej spełniał wszelkie warunki do uzyskania pomocy finansowej.
Jednakże wskutek wydanej decyzji przez Prezesa KRUS z dnia [...] stycznia 2010r. okazało się, że w dniu złożenia wniosku skarżący nie był uprawniony do świadczenia jakim było ubezpieczenie w zakresie emerytalno - rentowym. Fakt prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej przy jednoczesnym braku zgłoszenia tych okoliczności w ustawowym terminie oraz braku złożenia stosownego oświadczenia o kontynuacji ubezpieczenia w KRUS powodujący utratę uprawnień do objęcia ubezpieczeniem społecznym rolników niewątpliwie istniał w dniu wydania decyzji nr [...] o przyznaniu renty strukturalnej. Tym samym, organ uznał, że w omawianej sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania, a prawidłowość takiego postępowania potwierdza orzecznictwo sądów administracyjnych - wyrok WSA w Krakowie sygn. akt I SA/Kr 1077/10.
Co do zastosowanej procedury, wyjaśnił, że instytucja wznowienia postępowania stanowi wyjątek od ogólnej trwałości decyzji administracyjnej, określonej w art.16 Kpa,
a korzystanie z tego nadzwyczajnego środka procesowego może mieć miejsce wyłącznie w przypadkach i na zasadach określonych w Kpa. Na podstawie art.145 §1 pkt 5 Kpa
w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeśli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Wznowienie postępowania nastąpiło po kumulatywnym spełnieniu następujących przesłanek: decyzja przyznająca rentę strukturalną była decyzją ostateczną, po jej wydaniu wyszły na jaw nowe okoliczności, które miały istotne znaczenie dla sprawy istniejące w dacie wydania decyzji, której wznowienie dotyczy, a okoliczności te nie mogły być znane organowi, który wydał decyzję w chwili jej wydania.
Podkreślił, że z dokumentów zebranych w aktach sprawy, w szczególności z prawomocnej decyzji Prezesa KRUS znak: [...] z dnia [...] stycznia 2010r. wynika, że ustanie ubezpieczenia społecznego rolników Skarżącego w zakresie emerytalno - rentowym oraz wypadkowym, chorobowym i macierzyńskim nastąpiło od dnia 1 stycznia 2005r. Okoliczność, ta jak również przesłanki z powodu których stwierdzono ustanie ubezpieczenia nie mogą podlegać ocenie zarówno organu I instancji jak i przez Dyrektora OR ARiMR ze względu na brak kompetencji w zakresie orzekania o podleganiu rolniczemu ubezpieczeniu społecznemu rolników.
Rozstrzygnięcie w tym przedmiocie uzyskało status prawomocności (Strona nie skorzystała z prawa wniesienia odwołania do Sądu). Zasadniczą kwestią jest
jedynie samo rozstrzygnięcie Prezesa KRUS, czyli wykluczenie Strony z podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników z datą wsteczną tj. od dnia [...] stycznia 2005r., a nie zaś okoliczności podjęcia tego rozstrzygnięcia. Podleganie ubezpieczeniu emerytalno - rentowemu jest jednym z obligatoryjnych warunków przyznania renty strukturalnej. Ponieważ do przyznania renty strukturalnej muszą być spełnione łącznie wszystkie warunki określone przepisami prawa, oznacza to, iż niespełnienie jednego z nich równoznaczne jest z brakiem podstaw do przyznania świadczenia.
W oświadczeniu złożonym po zapoznaniu się z zebranym materiałem Strona wniosła
o skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Wskazała na brak doręczenia decyzji jej pełnomocnikowi. Stwierdziła też, że stanowisko Kierownika BP nie zasługuje na uwzględnienie, a ona ma prawo do rzetelnego rozpatrzenia
sprawy i w tym celu zamierza złożyć wniosek o przesłuchanie w charakterze świadka Ł.K. ówczesnego - pracownika BP na okoliczność przyznania jej renty strukturalnej.
Dyrektor OR ARiMR pismem z dnia [...] grudnia 2010r. poinformował Skarżącego oraz jego pełnomocnika o możliwości przeprowadzenia dodatkowego postępowania w trybie art.136 Kpa.
Pismem z dnia [...] grudnia 2010r. Strona wniosła o przesłuchanie w charakterze świadka Ł.K. na okoliczność rozpatrywania wniosku o przyznanie renty strukturalnej Skarżącemu, kompletności tego wniosku i złożonych oświadczeń.
Przesłuchanie odbyło się [...] lutego 2011r. Dyrektor OR ARiMR odnosząc się do treści złożonego zeznania stwierdził, że może ono stanowić dowód poprawnej obsługi wniosku o przyznanie renty strukturalnej skarżącemu, jednakże pozostają one bez wpływu na rozstrzygnięcie w prowadzonej sprawie. Zaznaczył, że wpływ na ostateczne rozstrzygnięcie w przeprowadzonym postępowaniu w sprawie wznowienia postępowania o przyznanie renty strukturalnej skarżącemu miało pojawienie się nowych okoliczności potwierdzających brak podlegania strony ubezpieczeniu emerytalno - rentowemu w dniu złożenia wniosku o rentę strukturalną tj. [...] marca 2006r. W związku z powyższym uznać należało, iż nie zostały spełnione przesłanki do przyznania renty strukturalnej.
W skardze na powyższe rozstrzygnięcie zarzucono naruszenie: przepisów proceduralnych i materialnych: 1/ art.42 kpa w zw. z art.109 §1 Kpa oraz art.32 Kpa poprzez rozpatrzenie odwołania od decyzji Kierownika PB ARiMR dnia 18 października 2010r., która nie weszła do obrotu prawnego, bowiem nie została doręczona pełnomocnikowi strony, 2/ art.134 Kpa poprzez nie wydanie postanowienia
o niedopuszczalności odwołania, 3/ art.4 pkt 3a, art.27 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty Strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007- 2013 (Dz. U. Nr 109 poz.750 ze zm.), poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznania "że organ I instancji, wydając decyzję, prawidłowo oparł jej rozstrzygnięcie na wyżej wymienionym Rozporządzeniu, 4/ art.1, art.3 ust.2 pkt 1 ustawy z dnia 28.11.2003r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji gwarancji Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. 2003, Nr 229. poz. 2273 ze zm.) oraz art.1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.04.2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich poprzez ich błędne niezastosowanie
i w rezultacie błędne przyjęcie, iż organ powinien ocenić zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i wydać rozstrzygnięcie w oparciu o Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19.06.2007 w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty Strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, 4/ art.7 kpa, art.9 Kpa poprzez nieuwzględnienie przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy słusznego interesu strony, a w tym faktu, iż strona nie została prawidłowo pouczona przez KRUS
o obowiązkach związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej przy korzystaniu
z ubezpieczenia społecznego rolników, 5/ art.151 §1 pkt 2 kpa poprzez orzekanie przy rozstrzygnięciu co do istoty sprawy na podstawie przepisów obowiązujących z dnia wydania zaskarżonej decyzji gdy tymczasem na mocy przepisu szczególnego §27 Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19.06.2007 w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty Strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 - winny być zastosowane przepisy obowiązujące na dzień złożenia wniosku, tj. 30.03.2006r., 6/ art. 145 § 1 pkt 5 kpa, poprzez przyjęcie, iż wystąpiła nowa okoliczność wynikająca z decyzji prezesa KRUS z dnia [...] stycznia 2011r., na mocy której skarżący został wyłączony z ubezpieczenia społecznego rolników z datą wsteczną tj. od [...] stycznia 2005r. co dało podstawę do orzeczenia o odmowie przyznania renty strukturalnej.
W uzasadnieniu skargi w rozszerzonej formie ponowiono argumentację podnoszoną
w toku postępowania odwoławczego.
Ostatecznie wniesiono alternatywnie o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji uchylenie zaskarżonej decyzji, jak i decyzji Kierownika BP ARiMR z dnia [...] października 2010r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji nie zmieniając swojego stanowiska wniósł
o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W świetle przepisów art.1 §1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo
o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr153, poz.1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta - jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do
wznowienia postępowania - art.145 §1 pkt1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. – zw. dalej P.p.s.a.).
Dodać również należy, że stosownie do art.134 §1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z przepisu tego wynika, że niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze sąd z urzędu bada, czy nie nastąpiło naruszenie prawa materialnego lub procesowego skutkujące koniecznością usunięcia zaskarżonego aktu z obrotu przez jego uchylenie lub stwierdzenie nieważności
Mając na względzie powyższy wzorzec kontroli sądowoadministracyjnej, Sąd rozpoznający niniejszą sprawę stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie
z uwagi na fakt, iż zaskarżona decyzja nie narusza ani prawa materialnego w stopniu, mającym wpływ na wynik sprawy, ani też prawa procesowego w takim stopniu, że mogło to mieć istotny wpływ na wynik podjętego przez organy rozstrzygnięcia.
Tym samym, uprawnionym jest stwierdzenie, że nie wystąpiła żadna z przesłanek skutkująca uchyleniem zaskarżonych aktów, stosownie do treści art.145 §1 pkt 1 lit.a lub c powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Przedmiotem kontroli Sądu jest rozstrzygnięcie wydane w trybie nadzwyczajnym – wznowienia postepowania - w przedmiocie uchylenia decyzji z dnia [...] października 2010r. dotyczącej uchylenia decyzji o przyznaniu renty strukturalnej z dnia [...] lipca 2006r. oraz odmowy Skarżącemu przyznania renty strukturalnej
Główny trzon podniesionej w skardze argumentacji opiera się na dowodzeniu, że
w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, gdyż podstawą podjętych przez organy orzeczeń były przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007r., w sytuacji gdy wniosek o przyznanie renty strukturalnej został złożony w 2004r. i do jego rozstrzygnięcia winny mieć zastosowanie przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004r., ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej.
Wobec powyższego należy zatem przypomnieć, że zgodnie z §27 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007r. do postępowań w sprawach przyznania rent strukturalnych prowadzonych w ramach wdrażania Planu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2004-2006, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy dotyczące wspierania rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji
i Gwarancji Rolnej.
W wyniku uchylenia decyzji ostatecznej o przyznaniu skarżącemu renty strukturalnej, postępowanie wszczęte jego wnioskiem z [...] marca 2004r. o przyznanie renty strukturalnej nie było zakończone, a zatem zgodnie z §27 powołanego rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007r. do postępowania tego miały zastosowanie dotychczasowe przepisy dotyczące wspierania obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji
i Gwarancji Rolnej, zawarte w ustawie z dnia 28 listopada 2003r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 ze zm.) oraz w wydanym na podstawie art.3 ust.2 pkt1 tej ustawy rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia
30 kwietnia 2004r.
Treść powołanych przepisów wskazuje, że w stanie faktycznym sprawy mają bez wątpienia zastosowanie przepisy rozporządzenia RM z dnia 30 kwietnia 2004r., ustawy z dnia 28 listopada 2003r.
Wobec tego podniesiony w skardze zarzut błędnego przyjęcia przez organy, że powinny ocenić zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i wydać rozstrzygnięcie
w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictw i Rozwoju Wsi z dnia
19 czerwca 2007r., jest z pewnością uzasadniony.
Niemniej jednak, Sąd zobowiązany do badania popełnionych przez organy uchybień pod kątem ich wpływu na wynik podjętego rozstrzygnięcia doszedł do przekonania, że w analizowanym stanie mylna ocena prawna organu nie miała wpływu na wynik sprawy.
Należy bowiem zwrócić uwagę, że niezależnie od zastosowanych przepisów prawa sytuacja prawna wnioskodawcy pozostaje niezmieniona. Zarówno przepisy obowiązujące w dacie rozpatrywania wniosku o przyznanie renty strukturalnej, jak również przyjęte za podstawę orzekania w decyzji, jednoznacznie określają szczegółowe warunki i tryb przyznawania płatności z tytułu rent strukturalnych, których Skarżący bezsprzecznie nie spełnia.
Podstawą uchylenia decyzji z dnia [...] lipca 2006r. i odmowy przyznania renty strukturalnej jest brak posiadania ubezpieczenia emerytalno-rentowego w dniu złożenia wniosku przez Skarżącego. Kwestia ta została stwierdzona prawomocną decyzją KRUS.
Wymóg, o którym powyżej, został sformułowany zarówno w treści Rozporządzenia Ministra Rolnictwa z dnia 30 kwietnia 2004r. ( art.4 pkt.3), jak też Rozporządzenia
z dnia 19 czerwca 2007r. (art.4 pkt.3a). Przepisy obu aktów są w tym względzie identycznej treści.
Należy też zwrócić uwagę, że organy, mimo błędnego przekonania co do wyboru zastosowanej podstawy prawnej podejmowanych rozstrzygnięć, w treści decyzji
(w szczególności Dyrektora OR) przytoczyły brzmienie §4 obu rozporządzeń oraz dokonały ich porównania (k- 6/7) w tym także pod kątem ewentualnych skutków prawnych dla strony.
Reasumując, należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja mimo nawet błędnego przytoczenia przepisów Rozporządzenia, ostatecznie odpowiada prawu - co do wymogów, które legły u podstaw konieczności uchylenia decyzji o przyznaniu renty strukturalnej .
Zatem za nieskutkujące uchyleniem decyzji należy uznać zarzuty opisane w skardze
w pkt 3,4,6.
Podobnie, zdaniem składu orzekającego, należy ocenić zarzuty naruszenia art.42 Kpa w zw. z art.109 §1 Kpa oraz art.32 Kpa przejawiające się w rozpatrzeniu odwołania od decyzji Kierownika PB ARiMR z dnia [...] października 2010r., która w przekonaniu skarżącego nie weszła do obrotu prawnego, bowiem nie została doręczona jego pełnomocnikowi.
Odnosząc się do powyższego, należy wskazać, że doręczenie decyzji nie jest czynnością obojętną dla jej bytu prawnego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ukształtował się pogląd, że wydanie decyzji jest formą załatwienia sprawy, a więc aktu administracyjnego zewnętrznego przez władcze działanie prawne organu administracji publicznej, skierowane do konkretnego adresata. Uzewnętrznienie decyzji w stosunku do strony stwarza nową sytuację procesową, a więc możliwość wniesienia odwołania. Doręczenie lub ogłoszenie decyzji stanowi jej wprowadzenie do obrotu prawnego.
Od tego dopiero momentu decyzja wiąże organ administracji publicznej i stronę,
a następnie wywołuje skutki prawne określone przez przepisy prawa (por. uchwała siedmiu sędziów NSA z dnia 4 grudnia 2000r., sygn. FPS 10/00, opubl. ONSA 2001/2/56 i z dnia 6 października 2003r., sygn. FPS 8/03, opubl. ONSA 2004/1/7).
Z treści art.129 § 2 Kpa wynika, ze odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie od dnia jej ogłoszenia stronie. Przez doręczenie (ogłoszenie) decyzji należy rozumieć doręczenie lub ogłoszenie w sposób unormowany w art. 39-40 k.p.a.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie się podkreśla, że powyższe normy, z uwagi na ich ogólny cel stanowią w istocie gwarancje przestrzegania przez organ administracji publicznej zasady demokratycznego państwa prawnego. Ich zadaniem jest ochrona obywatela przed nadużyciami ze strony administracji. Zatem nie mogą być interpretowane niejako "na szkodę" obywatela,
w sytuacji, gdy ten podejmuje wszelkie starania mające zapewnić mu prawo do wniesienia skutecznego odwołania od wydanej decyzji.
Oznacza to, że każda sytuacja naruszenia przez organ obowiązków doręczenia decyzji stronie powinna być oceniana indywidualnie, ze szczególnym uwzględnieniem np. okoliczności sprawy oraz ewentualnych skutków procesowych dla podmiotu będącego adresatem decyzji, które to skutki spowodowane zostały nieprawidłowym doręczeniem decyzji (por. wyrok NSA: z dnia 12 grudnia 2007r., sygn. II GSK 268/07, niepubl, wyrok z 6 stycznia 2009r., II GSK 600/08).
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy, mimo iż doręczenie decyzji stronie nastąpiło z uchybieniem art.40 §2 Kpa, to brak jest podstaw do przyjęcia, iż złożone poprzez pełnomocnika odwołanie jest przedwczesne
W tym miejscu Sąd pragnie zwrócić uwagę, że znana mu jest linia orzecznicza sądów, w tym między innymi Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego,
w której prezentowana jest wykładnia art.40 §2 Kpa zgodnie z którą, doręczenie decyzji stronie z pominięciem pełnomocnika jest bezskuteczne. Niemniej jednak należy zauważyć, że miała ona na celu ochronę strony przed negatywnymi, arbitralnymi działaniami organów administracji publicznej tak, aby nie pozbawić jej prawa do sądu. Strona ustanawiając pełnomocnika chce się ustrzec przed skutkami nieznajomości prawa, więc jeżeli organ pomija pełnomocnika w toku czynności postępowania administracyjnego, to w ten sposób niweczy skutki wspomnianej staranności strony
w dążeniu do ochrony jej praw i interesów oraz zapewnienia sobie ochrony jaką powinna uzyskać w państwie prawa. W celu tak rozumianych praw strony, gdy pominięcie pełnomocnika prowadziło do tego, że albo odwołanie do organu administracji publicznej, albo skarga do sądu administracyjnego były uznane za spóźnione, Sądy stawały w obronie zagwarantowania przewidzianego w art.45 ust.1 Konstytucji RP prawa do sądu. (patrz, np.: postanowienie SN z dnia 24 kwietnia 1997r., sygn. III RN 19/97, postanowienie SN z dnia 6 stycznia 1999r., sygn. III RN 95/98, wyrok NSA z dnia 11 marca 1997r., sygn. I SA/Po 1333/96, wyrok NSA z 6 stycznia 2009r., II GSK 600/08).
Natomiast przekonaniu Składu orzekającego obecnie, z jednej strony uznając fakt doręczenia Skarżącemu decyzji z uchybieniem art.40 §2 Kpa, z drugiej - analizując jednocześnie okoliczności niniejszej sprawy, należało stwierdzić, że uchybienie to nie uniemożliwiło Skarżącemu wniesienia odwołania przy udziale pełnomocnika. Zatem brak jest podstaw do przyjęcia, że wniesione w ten sposób odwołanie jest przedwczesne.
Dla oceny analizowanego zarzutu istotnym jest, że Skarżący nie poniósł negatywnych skutków prawnych, które mogłyby wynikać z nieprawidłowego doręczenia decyzji. Odwołanie zostało bowiem wniesione w terminie, zarzuty dotyczące zaskarżonej decyzji zostały precyzyjnie sformułowane z odniesieniem ich do konkretnych przepisów prawa, a także obszernie uzasadnione. Co także istotne, organ odwoławczy będąc zobowiązanym ustawą do ponownego rozpatrzenia sprawy merytorycznie w jej całokształcie, uczynił zadość temu obowiązkowi.
W uzupełnieniu wypada dodać, że mając na względzie brzmienie art.40 §2 Kpa strona postępowania działająca przez ustanowionego pełnomocnika, co jest organowi administracji publicznej wiadome, nie powinna w ogóle otrzymywać żadnych pism od organu administracji, w szczególności decyzji, dopóki pełnomocnictwo nie zostanie cofnięte. Jeżeli jednak ze względów znanych tylko organowi, skierował on decyzje bezpośrednio do strony, a ta złożyła odwołanie za pośrednictwem ustanowionego przez siebie pełnomocnika, nie może ono w żadnym razie zostać uznane za złożone przedwcześnie.
Reasumując, skład orzekający w sprawie podziela wyrażony w orzecznictwie NSA pogląd, w myśl którego - fakt doręczenia decyzji organu I instancji stronie, a nie jej pełnomocnikowi, w sytuacji gdy nie pociągało to za sobą negatywnych dla niej skutków, uniemożliwiając mimo to wniesienie odwołania, aczkolwiek jest naruszeniem przepisu art.40 §2 k.p.a., to nie takim o którym mowa w art.145 §1 pkt1 p.p.s.a., to jest mającym wpływ na wynik sprawy (por. wyroki NSA z: 4 kwietnia 2008r., sygn. akt II GSK 3/08;
6 listopada 2008r., sygn. akt II GSK 463/08; 5 stycznia 2007r. sygn. akt II OSK 136/06).
Wobec poczynionych uwag, za bezpodstawne należało także uznać przekonanie strony, iż organ odwoławczy winien był, stosownie do brzmienia art.134 Kpa wydać postanowienia o niedopuszczalności odwołania.
W ocenie Sądu, nie znajduje również właściwego uzasadnienia, tak w odniesieniu do przepisów prawa, jak również stanu faktycznego sprawy, zarzut naruszenia art.7 Kpa w zw. z art.9 Kpa.
Zgodzić się bowiem należy z Dyrektorem OR, iż niewątpliwie w interesie strony leży uzyskanie korzystnego dla niej rozstrzygnięcia - w tym wypadku pozytywnej decyzji
o przyznaniu renty strukturalnej, niemniej jednak pojęcie "słusznego interesu strony", nie może zobowiązać organu administracji do wydania decyzji z naruszeniem przepisów prawa.
Zdaniem składu orzekającego jako bezzasadny należy również ocenić zarzut naruszenia art.145 §1 pkt 5 Kpa., według strony, wyrażający się w przyjęciu przez organ I instancji pogląd, że zaszły nowe okoliczności istniejące w chwili wydania decyzji z dnia [...] lipca 2006r., dające podstawę do uchylenia tej decyzji i orzeczenia co do istoty sprawy polegającej na odmowie przyznania stronie renty strukturalnej.
Zgodnie z powołaną normą prawa, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Wznowienie postępowania może więc nastąpić gdy spełnione zostaną w sposób kumulatywny następujące przesłanki: decyzja musi być ostateczna, po jej wydaniu muszą wyjść na jaw nowe okoliczności, które muszą mieć istotne znaczenie dla sprawy, powyższe okoliczności muszą istnieć w dacie wydania decyzji, której wznowienie dotyczy oraz okoliczności te nie mogły być znane organowi, który wydał decyzję w chwili jej wydania.
Analiza akt sprawy dowodzi, że skarżący w świetle dokumentów złożonych wraz
z wnioskiem o przyznanie renty strukturalnej - w dniu wydania decyzji o przyznaniu renty strukturalnej spełniał wszelkie warunki do uzyskania pomocy finansowej.
Natomiast, powodem wdania przez Prezesa KRUS decyzji z dnia [...] stycznia 2010r.
o ustaniu ubezpieczenia w pełnym zakresie z dniem [...] stycznia 2005r. było zarejestrowanie przez Skarżącego i rozpoczęcie z dniem [...] października 2004r. prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej i nie powiadomienie o tym fakcie, poprzez złożenie oświadczenia o kontynuowaniu tego ubezpieczenia w KRUS PT
w terminie 14 dni od dnia rozpoczęcia tej działalności. Ponieważ Strona nie skorzystała z przysługującego jej prawa do wniesienia odwołania – rozstrzygnięcie to stało prawomocne.
W konsekwencji, wskutek wydanej w/w decyzji z dnia [...] stycznia 2010r. okazało się, że w dniu złożenia wniosku skarżący nie był uprawniony do świadczenia jakim było ubezpieczenie w zakresie emerytalno - rentowym.
Bez wątpienia, fakt prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej przy jednoczesnym braku zgłoszenia tych okoliczności w ustawowym terminie oraz braku złożenia stosownego oświadczenia o kontynuacji ubezpieczenia w KRUS powodujący utratę uprawnień do objęcia ubezpieczeniem społecznym rolników niewątpliwie istniał w dniu wydania decyzji o przyznaniu renty strukturalnej. Zatem uprawnionym było przekonanie organu, iż w omawianej sprawie zaistniały przesłanki mające wpływ na wznowienie postępowania. W konsekwencji, prawidłowo w tym też trybie wydały decyzję z dnia [...] października 2010r.
Z dokumentów zebranych w aktach sprawy, w szczególności decyzji Prezesa KRUS
z dnia [...] stycznia 2010r. ustanie ubezpieczenia społecznego rolników skarżącego
w zakresie emerytalno - rentowym oraz wypadkowym, chorobowym i macierzyńskim nastąpiło od dnia [...] stycznia 2005r. Należy przyznać rację organom, że okoliczność ta, jak również przesłanki z powodu których stwierdzono ustanie ubezpieczenia nie mogą podlegać ich ocenie ze względu na brak kompetencji w zakresie orzekania
o podleganiu rolniczemu ubezpieczeniu społecznemu rolników. Co istotne, rozstrzygnięcie w tym przedmiocie przez kompetentny organ uzyskało status prawomocności.
Natomiast zasadniczą kwestią jest jedynie samo orzeczenie Prezesa KRUS, czyli wykluczenie Strony z podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników z datą wsteczną tj. od dnia [...] stycznia 2005r., nie zaś okoliczności podjęcia tego rozstrzygnięcia. Podleganie ubezpieczeniu emerytalno - rentowemu jest jednym z obligatoryjnych warunków przyznania renty strukturalnej. Ponieważ do przyznania renty strukturalnej muszą być spełnione łącznie wszystkie warunki określone przepisami prawa, oznacza to, iż niespełnienie jednego z nich równoznaczne jest z brakiem podstaw do przyznania świadczenia.
Reasumując, w świetle całokształtu poczynionych uwag, wobec niestwierdzenia
w zaskarżonej decyzji naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy stwierdzenia nieważności decyzji, jak również naruszenia innych przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art.151 P.p.s.a., Sąd orzekł o oddaleniu skargi.
(-) Alina Rzepecka (-) Anna Juszczyk Wiśniewska (-) Jacek Niedzielski