I SA/GO 328/19

I SA/Go 328/19 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2019-08-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-05-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Anna Juszczyk - Wiśniewska /przewodniczący/
Dariusz Skupień /sprawozdawca/
Zbigniew Kruszewski
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I GSK 2025/19 - Wyrok NSA z 2023-08-30
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
art. 77, 88, 107
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska Sędziowie Sędzia WSA Dariusz Skupień (spr.) Asesor WSA Zbigniew Kruszewski Protokolant sekretarz sądowy Marta Andrzejewska po rozpoznaniu w dniu 24 lipca 2019 r. na rozprawie sprawy ze skargi "M." spółki jawnej na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowej na 2017 rok 1. Uchyla zaskarżoną decyzję w całości. 2. Zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz "M." spółki jawnej, kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. 3. Zwraca od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim na rzecz skarżącej spółki kwotę 2887 (dwa tysiące osiemset osiemdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu nadpłaconego wpisu od skargi.
Uzasadnienie
"M. spółka jawna (dalej:skarżąca, spółka), wniosła skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nr [...] z dnia [...].03.2019 r.,( dalej organ II instancji, organ odwoławczy) utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] grudnia Nr [...] Kierownika Biura Powiatowego ARiMR ( dalej też: organ I instancji) w sprawie płatności rolnośrodowiskowej (PROW [...]) na rok 2017.
Z dokonanych przez organy ustaleń wynika następujący stan faktyczny.
W dniu 30 maja 2017 r. do organu I instancji wpłynął wniosek skarżącej
o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2017.
Wniosek obejmował: Pakiet 2. Rolnictwo ekologiczne Wariant 2.3 - "Trwałe użytki zielone (dla których zakończono okres przestawiania)" o powierzchni 442,87 ha (działki rolne: [...] ). Pakiet 3. Ekstensywne trwałe używki zielone Wariant 3.1.2 - "Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach na obszarach Natura 2000" o powierzchni 10,21 ha (działki rolne: [...]). Pakiet 5. Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk lęgowych ptaków obszarach Natura 2000. Wariant 5.1- Ochrona siedlisk lęgowych ptaków o powierzchni 441,16 ha (działki rolne [...]).
Wniosek został wytypowany do kontroli na miejscu. Kontrole zostały przeprowadzone w różnych terminach. Kontrola na miejscu metodą FOTO - została przeprowadzona w dniu [...] sierpnia 2017 r., z której sporządzony został raport
z kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni nr [...].
Ponadto gospodarstwo zostało wytypowane do kontroli również w zakresie realizowanego programu rolnośrodowiskowego oraz w zakresie wzajemnej zgodności. Kontrola w zakresie wzajemnej zgodności została przeprowadzona
w dniu [...] grudnia 2017r., a z wyników został sporządzony raport nr [...], natomiast kontrola w ramach realizowanego w gospodarstwie programu rolnośrodowiskowego została przeprowadzona w dniach [...] grudnia 2017 r.
Z w/w raportów wynika, iż R.K., wspólnik spółki był obecny przy kontroli oraz otrzymał kopię sporządzonych raportów. Skarżąca złożyła do organu odwoławczego pisma z [...].2018 r. z zastrzeżeniami do raportu z kontroli. W pismach wskazywała na nieprawidłowe ustalenia dotyczące realizowanego w gospodarstwie zobowiązania. Organ odwoławczy podtrzymał wyniki z kontroli w gospodarstwie oraz wskazał, iż raport z kontroli na miejscu jest tylko jednym z elementów na podstawie, których Kierownik Biura Powiatowego ARiMR podejmuje decyzję w sprawie wniosków o przyznanie płatności.
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR poddał w/w wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej (PROW [...]) kontroli administracyjnej zgodnie
z art. 28, art. 29 Rozporządzenia (UE) nr 809/2014, która odbywa się m.in. w oparciu o system identyfikacji działek rolnych ustanawiany na podstawie map lub dokumentów ewidencji gruntów lub też innych danych kartograficznych zgodnie z art. 70 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią
i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG)
nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005
i (WE) nr 485/2008(Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013 r" str.549, z późn. zm.) - zwane dalej Rozporządzeniem (UE) nr 1306/2013.
Biorąc pod uwagę także wyniki z kontroli na miejscu, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR stwierdził, w wariancie:
- 3.1.2 na działkach rolnych: "[...]" - nieprawidłowość odnoszącą się
do nieprzestrzegania wymogu pozostawienie nieskoszonej części działki
w szczególności innej niż zaznaczona na materiale graficznym ( - raport w którym kontrolerzy zastosowali kod nieprawidłowości L19 N2000) oraz nieprawidłowość odnoszącą się do nieprzestrzegania wymogu pozostawienie większej niż 10 %, lecz mniejszej niż 50 % nieskoszonej powierzchni działki rolnej (- raport w którym kontrolerzy zastosowali kod nieprawidłowości L17 N2000);
"[...]"- nieprawidłowość odnoszącą się do nieprzestrzegania wymogu koszenia działki rolnej (- raport, w którym kontrolerzy zastosowali kod nieprawidłowości L10 N2000);
- 5.1 na działkach rolnych: "[...]" - nieprawidłowość odnoszącą się do nieprzestrzegania wymogu koszenia działki rolnej ( - raport w którym kontrolerzy zastosowali kod nieprawidłowości N 11);
"[...]" nieprawidłowość odnoszącą się do nieprzestrzegania wymogu pozostawienie większej niż 10 %, lecz mniejszej niż 50 % nieskoszonej powierzchni działki rolnej ( - raport w którym kontrolerzy zastosowali kod nieprawidłowości
N018).
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r.
w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej PROW [...], przyznał skarżącej między innymi płatność w wariancie :
- 3.1.2 w wysokości 4.060,75 zł pomniejszoną o kwotę 1.044,25 zł ze względu
na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia,
- 5.1. w wysokości 371.290,55 zł pomniejszoną o kwotę 236.252,17 zł ze względu
na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia.
Skarżąca wniosła odwołanie, organ odwoławczy decyzją z [...] października 2018 r. uchylił decyzję organu I instancji oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Po przeprowadzeniu postępowania Kierownik Biura Powiatowego ARiMR
w dniu [...] grudnia 2018 r., wydał decyzję [...] w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej PROW [...], przyznał skarżącej między innymi płatność w wariancie:
- 3.1.2 w wysokości 2.710,50 zł pomniejszoną o kwotę 2.109,50 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia, za powierzchnię uwzględnioną w płatności organ I instancji uznał powierzchnię 9,64 ha tj. powierzchnię mniejszą o 0,57 ha od powierzchni deklarowanej;
- 5.1. w wysokości 290.410,14 zł pomniejszoną o kwotę 305.169,96 zł
ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia, za powierzchnię uwzględnioną w płatności organ I instancji uznał powierzchnię 434,73 ha tj. powierzchnię mniejszą o 6,43 ha od powierzchni deklarowanej.
W uzasadnieniu wskazał, iż przy ustalaniu powierzchni kwalifikującej się
do płatności PRŚ uwzględniono dane zawarte w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w art. 70 Rozporządzenia nr 1306/2013 oraz wyniki kontroli na miejscu metodą inspekcji terenowej przeprowadzonej w gospodarstwie wnioskodawcy w dniach [...].12.2017 r. w zakresie programu rolnośrodowiskowego oraz w oparciu o przepisy Rozporządzenia PRŚ.
Podniósł, że podczas kontroli zostały stwierdzone nieprawidłowości, które miały wpływ na płatność PRŚ. Odnosząc się do poszczególnych wariantów organ
I instancji wskazał, iż w ramach wariantu:
- 2.3 płatność została przyznana zgodnie z przepisem art. 19 ust. 1 Rozporządzenia (UE) nr 640/2014 w związku z § 5 oraz § 13 Rozporządzenia PRŚ
z uwagi na stwierdzone przedeklarowanie powierzchni o więcej niż 2 ha ale nie więcej niż 20% powierzchni obszaru stwierdzonego, ponadto Kierownik Biura Powiatowego ARiMR jak wynika z decyzji w związku z § 20 ust. 2. Rozporządzenia PRŚ przy obliczaniu płatności uwzględnił uśrednioną stawkę płatności po zastosowaniu degresywności,
- 3.1.2 płatność została przyznana zgodnie z przepisem art. 19 ust. 1 Rozporządzenia (UE) nr 640/2014 w związku z § 5 oraz § 13 Rozporządzenia PRŚ
z uwagi na stwierdzone przedeklarowanie powierzchni o więcej niż 2 ha ale nie więcej niż 20% powierzchni obszaru stwierdzonego, jednocześnie Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wskazał, iż ustalone, w trakcie kontroli w gospodarstwie uchybienia w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach wariantu
- stwierdzono na działkach rolnych:
"[...]" - pozostawienie nieskoszonej części działki w szczególności innej niż zaznaczona na materiale graficznym (zastosowano kod nieprawidłowości L19 N2000) oraz pozostawienie mniejszej niż 10% nieskoszonej powierzchni działki rolnej (zastosowano kod nieprawidłowości L17 N2000),
"[...]"- stwierdzono wykoszenie całej działki rolnej (zastosowano kod nieprawidłowości L10 N2000), skutkowały zastosowaniem załącznika nr 4 w związku z § 7 ust. 2 rozporządzenia PRŚ (w brzmieniu wynikającym z Dz. U. z 2016 r. poz. 344 ze zm.), - w przypadku stwierdzenia braku przestrzegania wymogu zmniejsza się kwotę płatności do wariantu 3.1.2 na działce zgodnie z załącznikiem nr 4 odpowiednio o 50% za niespełnienie normy L10N2000, 30% za niespełnienie normy L17N2000, oraz 5% za niespełnienie normy L19 N2000;
- 5.1 organ I instancji wskazał, że płatność została przyznana zgodnie
z przepisem art. 19 ust. 1 Rozporządzenia (UE) nr 640/2014 w związku z § 5 oraz
§ 13 Rozporządzenia PRŚ z uwagi na stwierdzone przedeklarowanie powierzchni
o więcej niż 2 ha ale nie więcej niż 20% powierzchni obszaru stwierdzonego, ponadto Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wskazał iż ustalone w trakcie kontroli
w gospodarstwie uchybienia w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach wariantu - stwierdzono na działkach rolnych "[...]"- wykoszenie całej powierzchni działki rolnej (zastosowano kod nieprawidłowości N11). "[...]" - nieprzestrzeganie wymogu pozostawienia większej niż 10 %, lecz mniejszej niż 50 % nieskoszonej powierzchni działki rolnej (zastosowano kod nieprawidłowości N0 18); skutkowały zastosowaniem § 38 Rozporządzenia PRŚ zgodnie z, którym stwierdzenie uchybienia w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach określonych wariantów poszczególnych pakietów, skutkuje zastosowaniem określonych w załączniku nr 7 redukcji w części dotyczącej działki rolnej, co do której stwierdzono taką nieprawidłowość.
Jednocześnie organ I instancji analizując zobowiązanie skarżącej w roku 2013 zakończonego decyzją nr [...] w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej z dnia [...] maja 2014r. stwierdził, iż w odniesieniu do wymienionych uchybień t.j. N018, N011, L10N2000, L19N2000 wystąpiła powtarzalność. Powyższe skutkowało zastosowaniem § 5 ust. 2 rozporządzenia PRŚ (w brzmieniu wynikającym z Dz. U. z 2016 r. poz. 344 ze zm.), który stanowi,
że w przypadku zobowiązań rolnośrodowiskowych podjętych przed dniem 15 marca 2014 r., jeżeli w odniesieniu do danego uchybienia wystąpi powtarzalność, o której mowa w art. 35 ust. 3 akapit piąty Rozporządzenia (UE) nr 640/2014, płatność rolnośrodowiskowa jest zmniejszana - dodatkowo o kwotę stanowiącą iloczyn 7% kwoty, którą rolnik otrzymałby, gdyby to uchybienie nie wystąpiło, oraz liczby lat,
w których wcześniej stwierdzono podobne niezgodności.
Skarżąca wniosła od tej decyzji odwołanie, zaskarżonej decyzji zarzuciła:
- błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iż nie przestrzegała wymogów o których mowa w par 4 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia PRŚ oraz
w załączniku nr 3 na działkach [...];
- błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iż nie przestrzegała wymogów co skutkowało zmniejszeniem płatności do wariantu 3.12 dla działek "[...]", - naruszenia § 38 rozporządzenia PRŚ poprzez błędne zastosowanie,
- naruszenie art. 35 ust. 3 Rozporządzenia (UE) nr 640/2014 poprzez błędną wykładnię.
W uzasadnieniu podniosła, że doszło do naruszenia przepisów postępowania tj.:-art.7,art.77 § 1, art. 80 K.p.a. poprzez brak wszechstronnej oceny zgromadzonego materiału - art. 7 art. 107 § 1 K.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji i zawarcia w niej zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufanie obywateli do organów Państwa, w odniesieniu do powyższego naruszenia skarżąca wskazała, iż Kierownik Biura Powiatowego ARiMR nie wyjaśnił jakimi dowodami dysponował przy podjęciu ustaleń wynikających z decyzji.
Uzasadniając powyższe oraz odnosząc się do zdaniem strony błędnych ustaleń wynikających z decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w zakresie stwierdzonych nieprawidłowości oznaczonych kodami L10N2000, L17N2000, N 11 , N 018 wskazała, iż organ dokonał błędnych ustaleń stanu faktycznego.
Skarżąca stoi na stanowisku, iż "na działkach "[...]", pozostawiona została powierzchnia niewykoszona, zgodnie z zaleceniem eksperta. W przypadku działki "[...]" pozostawiono niewykoszoną powierzchnię - jednak w inny miejscu niż zalecenia eksperta. Skarżąca podkreśliła, że na powyższe wskazywała wielokrotnie w treści zastrzeżeń składanych do raportu kontroli, dołączając dokumentacje fotograficzną oraz pomiary GPS, które jednoznacznie potwierdzają jej twierdzenia (...).Ponadto podkreśliła, że brak jest przepisów w PROW [...] w zakresie użytkowania kośno - pastwiskowego nakazującego "pozostawianie niewypasanej części działki". Tym samym zgodnie z wymaganiami pakietu 3.2.1 i 5.1 skarżąca wypasała na całej powierzchni działki, natomiast kosiła pozostawiając zgodnie z wymaganiami powierzchnię nieskoszone tj. z trawą, której bydło nie zjadło, bądź z trawą podjedzoną przez bydło tzn. "niedojadami". Na potwierdzenie powyższego przedłożyła dowody w formie materiału fotograficznego wykonanego w kwietniu 2018 r. oraz szkice działek z zaznaczonymi miejscami wykonania zdjęć oraz zaznaczonym obszarami, które było niekoszone ale wypasane.
Odnosząc się do sankcji w wysokości 7% nałożonych przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR za powtarzalność stwierdzonych niezgodności w ostatnich czterech latach (art. 35 ust. 3 akapit piaty Rozporządzenia (UE) nr 640/2014) wskazała, iż brak jest podstaw do ich stosowania ponieważ - nie wystąpiły uchybienie. Ponadto wskazała, iż nawet gdyby wystąpiły uchybienia to aby zastosować powyższy przepis organ powinien " przy podejmowaniu decyzji o kwocie wsparcia podlegającego odmowie lub wycofaniu w wyniku nieprzestrzegania zobowiązań lub innych obowiązków o których mowa w ust. 2 państwa członkowskie wziąć pod uwagę dotkliwość, zasięg trwałości i powtarzalność niezgodności dotyczącej warunków przyznania wsparcia określonych w ust. 2. W przedmiotowej decyzji organ nie wziął pod uwagę dotkliwości zasięgu oraz trwałości, wskazując jedynie, iż pomniejszenie wynika z powtórnego stwierdzenia nieprawidłowości
w danym zobowiązaniu. Organ również nie wziął pod uwagę tego, iż rozporządzenie obowiązuje od roku 2014 i nie obowiązuje więc roku 2013. " Jednocześnie odnosząc się do nałożenia pomniejszeń w wysokości w wysokości 7% strona wskazała, iż nieprawidłowość o symbolu stwierdzone zostały po raz pierwszy na działkach rolnych "[...]",gdyż poprzednie nieprawidłowości o symbolu N11 stwierdzono na innych działkach rolnych.
Organ odwoławczy decyzją [...] marca 2019r., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Skarżąca nie zgodziła się z decyzją organu odwoławczego i pismem
[...] kwietnia 2019r., wniosła od niej skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. zarzuciła w niej:
Naruszenie art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. poprzez utrzymanie decyzji organu pierwszej instancji w mocy, w sytuacji gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem:
I. prawa materialnego, tj. § 38 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy (...) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie,
II. prawa materialnego, tj. § 5 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa
i Rozwoju Wsi zmieniające Rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków
i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "program rolnośrodowiskowy" objętego programem rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 z dnia [...] marca 2016 r. (Dz.U. z 2016 r. poz. 344) poprzez błędne zastosowanie,
III. prawa materialnego, tj. art. 35 ust. 3 Rozporządzenie Delegowane Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności z dnia 11 marca 2014r, (Dz. Urz. UE, L nr 181, str. 48) poprzez jego błędną wykładnię,
IV. art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, co w konsekwencji doprowadziło do powielenia błędu organu I instancji i dokonaniu pomniejszeń płatności rolnośrodowiskowej oraz przyjęciem istnienia uchybień oznaczonych kodem N 11,
N 018, L10N2000, L17N2000 oraz L19N2000 w zakresie realizacji planu rolnośrodowiskowego, co skutkowało zastosowaniem pomniejszeń w wysokości 7 %,
V. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iż skarżąca nie przestrzegała wymogów o których mowa w par. 4 ust. 2 pkt. 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego oraz w załączniku nr 3 do tego rozporządzenia,
co w konsekwencji spowodowało zmniejszenie płatności [...] (niespełnienie normy N11) oraz dla działki [...] (niespełnienie normy N018), podczas gdy prawidłowa ocena stanu dla działek faktycznego prowadzi do wniosku całkowicie odmiennego, a mianowicie, iż podmiot spełnił wymogi uprawniające do uzyskania płatności rolnośrodowiskowej w pełnej wysokości,
VI. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iż skarżąca nie przestrzegała odpowiednich wymogów, co skutkowało zmniejszeniem płatności do wariantu 3.1.2.,tj. dla działek [...] (niespełnienie normy L10N2000), "[...]" (niespełnienie normy L17N2000 i L19N2000), podczas gdy prawidłowa ocena stanu faktycznego prowadzi do wniosku całkowicie odmiennego, a mianowicie, iż podmiot spełnił wymogi uprawniające do uzyskania płatności rolnośrodowiskowej w pełnej wysokości.
Podnosząc tej treści zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Organ odwoławczy w piśmie z [...] maja 2019r. zawierającym odpowiedź
na skargę, wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał swoje stanowisko zawarte
w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona, ponieważ zaskarżone nią postanowienie naruszało prawo.
Na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018, poz. 2107 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018, poz. 1302 – dalej: P.p.s.a.), ogranicza podstawy prawne uwzględnienia skargi do stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 §1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Ponadto podkreślić należy, że zgodnie z art. 133 § 1 P.p.s.a., Sąd wydaje wyrok
po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy (...). Aktami sprawy w rozumieniu art. 133 § 1 są zarówno akta sądowe, jak i przedstawione sądowi administracyjnemu akta administracyjne (por. wyrok NSA z dnia 9 września 2005 r., FSK 1925/04).
W rozpoznawanej sprawie skarżąca spółka zarzuciła naruszenie przez organ odwoławczy przepisów prawa materialnego:
- tj. § 38 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r.
w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy (...),
- § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi zmieniające Rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "program rolnośrodowiskowy" objętego programem rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 z dnia [...] marca 2016 r.
- oraz art. 35 ust. 3 Rozporządzenie Delegowane Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności z dnia 11 marca 2014 r.
W tym miejscu należy podkreślił, że jedną z istnych kwestii powstałego sporu było stwierdzenie przez organ nieprawidłowości w postaci pozostawienia mniejszej niż dopuszczalna powierzchni nieskoszonej oraz wykoszenia całej powierzchni. Zdaniem skarżącej, organ dokonał błędnych ustaleń stanu faktycznego, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenie prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie ww. przepisów lub ich błędną wykładnie.
Skarżący między innymi podniósł, że organ nieprawidłowo zastosował kody: - N11
w stosunku do działek [...]., - N018 co działki "[...]",- L10N2000 w przypadku działki "[...]".Podkreślił, że wbrew ustaleniom organu powierzchnie ww. działek nie zostały w całości wykoszone - organ błędnie uznał, iż doszło do wykoszenia przez skarżącego całej powierzchni działek. Uwagę na powyższe wielokrotnie zwracał skarżący, zarówno w treści zastrzeżeń składanych do raportu kontroli, dołączając dokumentacje fotograficzną oraz pomiary GPS, które jednoznacznie potwierdzały jego zdaniem stanowisko w tej kwestii jak i w odwołaniu od decyzji z dnia [...] stycznia 2019 r, Dokumentacja fotograficzna, która była przedkładana do pism skarżącej, a która została wykonana przez inspektorów podczas przeprowadzonej kontroli, wyraźnie według niego wskazuje, iż podczas koszenia działek, zawsze pozostawiono część nieskoszoną. Tym samym nie wiadomo na jakiej podstawie organ dokonał odmiennych ustaleń faktycznych, co w konsekwencji doprowadziło do nałożenia na skarżącego sankcji. Podkreśliła, że powierzchnie wykoszeń mieszczą się procentowo w dopuszczalnych normach. Dalej skarżąca spółka zaakcentowała, że organ w uzasadnieniu decyzji - str. 52 stwierdził, że "nie neguje, że Strona nie pozostawiła obszaru nieskoszonego w odpowiednich miejscach ale zwraca uwagę, iż wypasając na tym obszarze bydło (co wynika również z rejestru - wykaz wypasów) doprowadziło do sytuacji, że kontrolujący słusznie uznali, iż nie został spełniony warunek pozostawienia obszaru nieskoszonego w miejscach zaznaczonych na dołączonym do wniosku załączniku graficzny".
Zdaniem skarżącej powyższe świadczy, iż organ przyjął, że koszenie i wypas traktuje jak równorzędne działania czy zabiegi agrotechniczne, tymczasem koszenie to zupełnie co innego niż wypas zwierząt.
Sąd rozpoznający sprawę podkreśla, że postawioną tezę o równorzędnym traktowaniu koszenia i wypasu, oprócz wyżej zawartego w decyzji stwierdzenia, organ odwoławczy przedstawił także w piśmie skierowanym do skarżącej z dnia [...] maja 2019r, gdzie stwierdzono "iż przez pozostawienie 5-10% powierzchni nieskoszonej rozumie się utrzymywanie jej w takim stanie do rozpoczęcia terminu koszenia w roku następnym. Oznacza to, że wypas nie może być na niej prowadzony, albowiem prowadziłoby do tych samych efektów co jej wykoszenia,
co przeczyłoby celom programu rolnośrodowiskowego w deklarowanych wariantach, takim jak ochrona siedlisk przyrodniczych czy gatunków ptaków". Dalej organ przypomniał, "że zapisy w raporcie z kontroli na miejscu są tylko jednym z elementów na podstawie których podejmowana jest decyzja. Nie wyklucza się przeprowadzenia przez organ administracyjny innych dowodów , zgodnie z art. 75 oraz art.77KPA".
Ponadto w udzielonej odpowiedzi na skargę, w części odnoszącej się do postawionego zarzutu, że organ "koszenie i wypas traktuje jak równorzędne działania czy zabiegi agrotechniczne" stwierdził, że " w przypadku deklarowanych wariantów 3.1.2 oraz 5.1 wprowadzono m.in. takie zasady użytkowania rolniczego, które sprzyjają bioróżnorodności siedlisk. Z tego względu w przypadku użytkowania kośnego, czy kośno-pastwiskowego wymóg pozostawienia powierzchni niewykoszonych ma umożliwić rozsiewanie się roślin lub służyć jako kryjówka dla ptaków, małych ssaków czy bezkręgowców. Tym samym w ocenie Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR oznacza to, że jeśli dany trwały użytek zielony jest użytkowany kośno-pastwiskowo, to wypas zwierząt nie powinien zakłócać funkcji obszaru pozostawionego w danym roku bez koszenia. Ustawodawca przy wskazaniu użytkowania kośno-pastwiskowego (załącznik nr 3 rozdział 4 pkt 2 pod pkt. 4 b do Rozporządzenia PRS) literalnie wskazał uwarunkowania dotyczące wymogów, w tym obowiązek pozostawienia 5-10% powierzchni niekoszonej.
W związku z powyższym rolnik realizujący zobowiązanie PRS w formie użytkowania kośno-pastwiskowego nie może w dowolny sposób prowadzić działalności na deklarowanych działkach, w tym nie pozostawiać powierzchni niekoszonej poprzez prowadzenie wypasu na całej powierzchni jak w przypadku użytkowania pastwiskowego "
Tym samym w ocenie Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR oznacza to, że jeśli dany trwały użytek zielony jest użytkowany kośno-pastwiskowo, to wypas zwierząt nie powinien zakłócać funkcji obszaru pozostawionego w danym roku bez koszenia.
Odnosząc się do tego zarzutu przypomnieć należy, że (zgodnie z § 4 ust. 2 pkt 3
i ust.3 Rozporządzenia PRŚ oraz załącznika nr 3 do rozporządzenia ) określone dla wariantu 3.1.2. i 5.1 w wariancie 3.1.2 - Ekstensywna gospodarka na łąkach
i pastwiskach na obszarach Natura 2000" w wariancie 5.1 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków należało spełnić m.in. poniższe wymogi:- koszenie w terminie od dnia 1 sierpnia do dnia 30 września (wariant 5.1), od dnia
1 czerwca do dnia 30 września (wariant 3.2); wysokość koszenia 5-15 cm,
- pozostawienie 5-10% powierzchni działki rolnej nieskoszonej, przy czym w każdym roku powinno to dotyczyć innej części działki, - usuniecie lub złożenie w stogi ściętej biomasy w terminie 2 tygodni po pokosie, a w uzasadnionych przypadkach
w dłuższym terminie, niezwłocznie po ustaniu przyczyn, ze względu, na które termin ten nie był przestrzegany, - zakaz koszenia okrężnego od zewnątrz do środka koszonej powierzchni trwałych użytków zielonych, - wypasanie w sezonie pastwiskowym trwającym od dnia 1 maja do dnia 15 października - na obszarach poniżej 30 m n.p.m. oraz od dnia 20 maja do dnia
1 października - na obszarach powyżej 300 m n.p.m., przy obsadzie zwierząt wynoszącej nie więcej niż 0,2 DJP/ha i obciążeniu pastwiska wynoszącym nie więcej niż 5t/ha (10 DJP/ha), przy czym wypasanie na terenach zalewowych rozpoczyna się nie wcześniej niż w terminie 2 tygodni po ustąpieniu wód, z wyłączeniem wypasania koników polskich i koni huculskich, które jest dopuszczalne przez cały rok przy obsadzie zwierząt wynoszącej nie więcej niż 0,2 DJP/ha i obciążeniu pastwiska wynoszącym nie więcej niż 5t/ha (10 DJP/ha), - niewykaszanie niedojadów poza okresem od dnia 1 sierpnia do dnia 30 września.
Zdaniem Sądu orzekającego w sprawie stanowisko organu odwoławczego,
że "w przypadku użytkowania kośno-pastwiskowego - pozostawienie 5-10% powierzchni działki rolnej bez koszenia odnosi się również do wypasania, nie znajduje podstawy z przedstawionym powyżej załączniku nr 3 do rozporządzenia
z 13 marca 2013r. Brak jest bowiem takiego wymogu, t.j. zakazu wypasania na części działki, która nie była koszona. Organ odwoławczy na konkretny zakaz także nie wskazuje, powołując się na ogólne założenia wariantów 3.1.2 oraz 5.1 . Stwierdzając, "że wprowadzono m.in. takie zasady użytkowania rolniczego, które sprzyjają bioróżnorodności siedlisk. Z tego względu w przypadku użytkowania kośnego, czy kośno-pastwiskowego wymóg pozostawienia powierzchni niewykoszonych ma umożliwić rozsiewanie się roślin lub służyć jako kryjówka dla ptaków, małych ssaków czy bezkręgowców. To oznacza, że dokonywanie wypasu na całej powierzchni - będzie uniemożliwiać rozsiewania się roślin oraz nie będzie służyć jako kryjówka dla ptaków, małych ssaków czy bezkręgowców".
Z takim poglądem nie można się zgodzić albowiem stoi on w sprzeczności
z wymogami stawianymi w przypadku użytkowania pastwiskowego, gdzie nie postawiono wymogu "pozostawienie określonej powierzchni działki rolnej bez wypasania". Oznacza to, dokonywanie wypasu na całym obszarze działki w sezonie pastwiskowym trwającym od dnia 1 maja do dnia 15 października, co nie stanowi przeszkody w "umożliwieniu rozsiewania się roślin lub służyć jako kryjówka dla ptaków, małych ssaków czy bezkręgowców". Dlaczego zatem takie samo wypasanie w przypadku użytkowania kośno - pastwiskowego miałoby stanowić przeszkodę
w rozsiewaniu się roślin lub nie stanowić kryjówki dla ptaków, małych ssaków czy bezkręgowców.
Zdaniem Sądu wprowadzenie dodatkowego wymogu w przypadku użytkowania kośno - pastwiskowego, poprzez pozostawienie określonej części powierzchni oraz późniejszych dat koszenia od wypasania spowodowane jest, uciążliwością dla środowiska prac wykowanych przy pomocy maszyn, w szczególności hałasu, który powodują, jak również brakiem możliwości uniknięcia w czasie ich pracy zniszczenia "kryjówek ptaków, małych ssaków czy bezkręgowców". Takich zastrzeżeń nie można natomiast postawić w przypadku wypasania, albowiem zwierzęta, nie powodują hałasu, jak również nie dokonują takich zniszczeń jak maszyny "kryjówek ptaków, małych ssaków czy bezkręgowców".
Nie można zatem uznać, za zasadne zastosowanie w rozpoznawanej sprawie kodu N 11, L10N2000 skoro, z przeprowadzonego postępowania nie wynika, aby doszło do wykoszenia całej powierzchni. Organ odwoławczy powołał się również na braki wpisów w kolumnie 10 przedstawionego w czasie kontroli na miejscu rejestru działalności rolnośrodowiskowej. Jednak tego dokumentu nie skonfrontowano,
z twierdzeniami skarżącej zawartymi we wniesionym odwołaniu, w którym sporządzono tabelę odnosząc się do zdjęć i szkiców sporządzonych w czasie kontroli oraz sporządzonych przez skarżącą szkiców i zdjęć. Sam brak określonych wpisów w kolumnie 10 przedstawionego w czasie kontroli na miejscu rejestru działalności rolnośrodowiskowej, nie może być wystarczającym elementem ustalenia stanu faktycznego albowiem, gdyby miał decydujące znaczenie, to wystarczyłoby wyłącznie skontrolowanie tego rejestru bez konieczności prowadzenia kontroli na działkach
i sporządzania zdjęć. Ponadto organ nie wskazał, aby istniała regulacja nakazująca wyłączne oparcie decyzji na tym rejestrze, ponadto w cytowanym powyżej piśmie
z dnia [...] maja 2019r.,organ odwoławczy sam stwierdził, że "zapisy w raporcie
z kontroli na miejscu są tylko jednym z elementów na podstawie których podejmowana jest decyzja. Nie wyklucza się przeprowadzenia przez organ administracyjny innych dowodów, zgodnie z art. 75 oraz art.77KPA", zatem organ przy ustaleniu stanu faktycznego powinien także odnieść się do dowodów przedstawionych w odwołaniu.
Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia przez organ odwoławczy § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 09.03.2016r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, Dz. U. z 2016 r. poz. 344 ze zm.), z, którego wynika, że w przypadku zobowiązań rolnośrodowiskowych podjętych przed dniem 15 marca 2014 r., jeżeli w odniesieniu do danego uchybienia wystąpi powtarzalność, o której mowa w art. 35 ust. 3 akapit piąty Rozporządzenia nr 640/2014, płatność rolnośrodowiskowa jest zmniejszana
- dodatkowo o kwotę stanowiącą iloczyn 7% kwoty, którą rolnik otrzymałby, gdyby to uchybienie nie wystąpiło, oraz liczby lat, w których wcześniej stwierdzono podobne niezgodności. Zgodnie z tym przepisem zmniejszenie płatności o 7% ma miejsce tylko wówczas, jeżeli zostaną stwierdzone podobne niezgodności podczas realizacji programu rolnośrodowiskowego np. podczas kontroli na miejscu. Jednak wskazać należy, że organ I instancji zastosował sankcję 40.457,33 zł za nieprawidłowości określone kodem N011 oraz sankcję 40.457,33 za nieprawidłowości określone kodem N018.
Z decyzji z dnia [...].05.2014 r., Nr [...] dotyczącej wniosku skarżącej
o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej PROW [...]r., przedłożonej przez skarżącą, na etapie postępowania sądowego ( brak jej było bowiem w aktach administracyjnych, chociaż organ odwoławczy na nią się powołał ) wynika,
że przeprowadzone były również czynności kontrolne na miejscu w gospodarstwie rolnym skarżącej, podczas których wykazano wówczas nieprawidłowości o kodach N11,N018, N019,N020, L19N2000. Zdaniem sądu słuszne jest stanowisko organu odwoławczego, że uchybienie nie musi powtórnie wystąpić na tej samej działce, ale wystarczy, że zostanie ponownie stwierdzona w związku z realizacją zobowiązania określonego we wniosku. Zatem przesłanka "powtarzalności" wystąpiła, co do nieprawidłowości oznaczonej kodem N018. Natomiast skoro organ dokonał nieprawidłowego oceny stanu faktycznego dotyczącego wniosku za 2017r.,
w zakresie zastosowania kodu N11 (gdyż uznał wypasanie za równoznaczne
z koszeniem), to przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy rozważyć czy wystąpiły podstawy do zastosowania sankcji z powodu nieprawidłowości oznaczonej kodem N11 w wysokości 40.457,33 zł.
Odnosząc się natomiast do podniesionego w uzasadnieniu skargi zarzutu naruszenia art. 35 ust.3 Rozporządzenie Delegowane Komisji (WE) nr 640/2014
z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania
i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności. Zgodnie z tą regulacją przy podejmowaniu decyzji o kwocie wsparcia podlegającego odmowie lub wycofaniu w wyniku nieprzestrzegania zobowiązań lub innych obowiązków, o których mowa w ust. 2, państwa członkowskie biorą pod uwagę dotkliwość, zasięg, trwałość
i powtarzalność niezgodności dotyczącej warunków przyznania wsparcia określonych w ust. 2. Stwierdzić należy, że w zaskarżonej decyzji organ odwoławczy nie przeprowadził analizy tej regulacji, w szczególności nie wyjaśnił z jakich przyczyn nie wziął pod uwagę dotkliwości, zasięgu oraz trwałości niezgodności, wskazując jedynie iż pomniejszenie wynika z powtórnego stwierdzenia nieprawidłowości w danym zobowiązaniu.
Organ odwoławczy ponownie rozpoznając sprawę uwzględni zaprezentowany powyżej pogląd sądu, że nie ma podstaw prawny do równoznacznego traktowania pojęć "wykoszenia na całej powierzchni działki" z "wypasaniem na całej powierzchni działki". Dokona ponownej oceny stanu faktycznego odnosząc się do przedstawionych przez skarżącą dokumentów i zdjęć. Następnie ponownie rozstrzygnie czy w rozpoznawanej sprawie zaistniały podstawy do zastosowania kodu N11, N18 oraz z powodu zastosowania tych kodów, sankcji z § 5 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 09.03.2016r. Organ odwoławczy wyjaśni ponadto, czy w sprawie ma zastosowanie art. 35 ust.3 akapit pierwszy Rozporządzenia Delegowanego Komisji (WE) nr 640/2014
z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013.
Mając na uwadze, że w rozpoznawanej doszło do naruszenia także art.77 §1, art. 80, art.107§3 k.p.a zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145§1 pkt1 lit. a) i c) P.p.s.a., należało uchylić.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a. zasądzając należy wpis sądowy w wysokości 200zł oraz dokonać zwrotu 2887 zł nadpłaconego wpisu, albowiem wpis w prawidłowej wysokości wynosi 200zł, natomiast skarżąca dokonała wpłaty kwoty 3087 zł.