I SA/Go 316/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi M. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego (NUS) w przedmiocie odsetek za zwłokę od zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za styczeń i grudzień 2014 roku. Podatnik zarzucał przedawnienie zobowiązania podatkowego. DIAS argumentował, że bieg terminu przedawnienia został zawieszony na podstawie art. 70 § 6 pkt 4 Ordynacji podatkowej (O.p.) w związku z wszczęciem postępowania karnego skarbowego. Sąd administracyjny, analizując stan faktyczny i prawny, uznał skargę za bezzasadną. Sąd podkreślił, że odsetki za zwłokę od zaliczek mają charakter pochodny i są naliczane z mocy prawa, a decyzja w tym przedmiocie jest konsekwencją decyzji wymiarowej. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, czy bieg terminu przedawnienia został skutecznie zawieszony. Sąd, powołując się na uchwałę NSA I FPS 1/21, stwierdził, że ocena przesłanek zastosowania art. 70 § 6 pkt 1 O.p. mieści się w granicach kontroli sądowej, w tym ocena braku instrumentalności wszczęcia postępowania karnoskarbowego. W analizowanej sprawie, wszczęcie postępowania karnego skarbowego, a następnie przedstawienie zarzutów podatnikowi (przekształcenie postępowania z "in rem" w "in personam"), nastąpiło na długo przed upływem terminu przedawnienia i było uzasadnione podejrzeniem popełnienia czynu zabronionego. Sąd uznał, że nawet zmiana kwalifikacji podatkowej rozliczeń wewnątrz konsorcjum nie unieważnia skutku zawieszenia biegu terminu przedawnienia, gdyż podejrzenie przestępstwa wiązało się z niewykonaniem zobowiązania podatkowego. Sąd oddalił również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych i materialnoprawnych, wskazując, że postępowanie zostało przeprowadzone zgodnie z zasadami Ordynacji podatkowej, a ustalenia decyzji wymiarowej, dopóki nie zostały wyeliminowane z obrotu prawnego, stanowią podstawę dla decyzji odsetkowej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie skuteczności zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z postępowaniem karnoskarbowym, zwłaszcza w kontekście przejścia postępowania z fazy "in rem" do "in personam" oraz oceny instrumentalności jego wszczęcia. Potwierdzenie pochodnego charakteru decyzji odsetkowej od decyzji wymiarowej.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji podatkowej i proceduralnej, w tym zastosowania przepisów Ordynacji podatkowej oraz Kodeksu karnego skarbowego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wszczęcie postępowania karnego skarbowego, a następnie jego zawieszenie, skutecznie zawiesza bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wszczęcie postępowania karnego skarbowego, które wiąże się z niewykonaniem zobowiązania podatkowego, a następnie jego zawieszenie, skutecznie zawiesza bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, zgodnie z art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że postępowanie karnoskarbowe przeszło z fazy "in rem" do "in personam" (przedstawiono zarzuty podatnikowi), co wyklucza instrumentalność jego wszczęcia. Samo zawieszenie postępowania karnoskarbowego z powodu toczących się postępowań podatkowych było uzasadnione i nie stanowiło podstawy do stwierdzenia przedawnienia.
Czy decyzja w przedmiocie odsetek za zwłokę od zaliczek na podatek dochodowy jest samoistna, czy też zależy od prawidłowości decyzji wymiarowej określającej zobowiązanie główne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Decyzja w przedmiocie odsetek za zwłokę od zaliczek na podatek dochodowy ma charakter pochodny i jest konsekwencją decyzji wymiarowej. Dopóki decyzja wymiarowa nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego, jej ustalenia stanowią podstawę faktyczną dla decyzji odsetkowej.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że odsetki za zwłokę naliczane są z mocy prawa, a decyzja w tym przedmiocie określa jedynie ich wysokość. Ustalenia decyzji wymiarowej są wiążące dla organu w sprawie pochodnej, jaką jest określenie odsetek, bez potrzeby ponownego badania tych samych kwestii.
Czy wszczęcie postępowania karnego skarbowego miało charakter instrumentalny w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wszczęcie postępowania karnego skarbowego nie miało charakteru instrumentalnego, gdyż zostało ono wszczęte w związku z podejrzeniem popełnienia czynu zabronionego i przeszło w fazę "in personam" (przedstawiono zarzuty podatnikowi).
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że przekształcenie postępowania karnego skarbowego w fazę "in personam" zasadniczo wyklucza możliwość przypisania mu cechy instrumentalności, która jest charakterystyczna dla fazy "in rem".
Przepisy (13)
Główne
O.p. art. 70 § 6 pkt 1
Ordynacja podatkowa
Bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego ulega zawieszeniu z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania.
O.p. art. 53a
Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy wydaje decyzję określającą wysokość odsetek za zwłokę, jeżeli stwierdzi, że podatnik mimo ciążącego na nim obowiązku nie złożył deklaracji, wysokość zaliczek jest inna niż wykazana w deklaracji lub zaliczki nie zostały zapłacone w całości lub w części.
O.p. art. 53 § 1
Ordynacja podatkowa
Od zaległości podatkowych naliczane są odsetki za zwłokę.
u.p.d.o.f. art. 44 § 1 pkt 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Podatnicy osiągający dochody z działalności gospodarczej są obowiązani bez wezwania wpłacać w ciągu roku podatkowego zaliczki na podatek dochodowy.
u.p.d.o.f. art. 44 § 3
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Podatnicy są obowiązani wpłacać zaliczki miesięczne.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
Pomocnicze
O.p. art. 70 § 6 pkt 4
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 70c
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 53 § 4
Ordynacja podatkowa
u.p.d.o.f. art. 44 § 6
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
k.k.s. art. 114a
Kodeks karny skarbowy
Postępowanie w sprawach o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe może być zawieszone, jeżeli jego prowadzenie jest w istotny sposób utrudnione ze względu na prowadzoną kontrolę podatkową, kontrolę celno-skarbową lub toczące się postępowanie przed organami podatkowymi, organami celnymi lub sądami administracyjnymi.
k.p.k. art. 303
Kodeks postępowania karnego
p.p.s.a. art. 111 § 1 i 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy wniosku o połączenie spraw.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skuteczne zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z wszczęciem postępowania karnoskarbowego. • Postępowanie karnoskarbowe przeszło z fazy "in rem" do "in personam", co wyklucza instrumentalność jego wszczęcia. • Decyzja w przedmiocie odsetek za zwłokę jest pochodna od decyzji wymiarowej i wiążąca dopóki ta ostatnia nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego. • Zawieszenie postępowania karnoskarbowego z powodu toczących się postępowań podatkowych było uzasadnione.
Odrzucone argumenty
Zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego. • Zarzut instrumentalnego wszczęcia postępowania karnoskarbowego. • Zarzut naruszenia przepisów proceduralnych i materialnoprawnych dotyczących postępowania wymiarowego. • Zarzut naruszenia art. 303 K.p.k. w zw. z art. 113 k.k.s. i art. 114a k.k.s.
Godne uwagi sformułowania
Odsetki od niewpłaconej w terminie zaliczki mają charakter pochodny, ponieważ warunkiem ich powstania jest uprzednie istnienie zobowiązania głównego. • Decyzja w przedmiocie odsetek od zaliczek nie wymaga powtórzenia wszystkich ustaleń faktycznych postępowania podatkowego, a organ nie ma obowiązku ponownego ich oceniania, ani odnoszenia się do zarzutów proceduralnych, czy materialnoprawnych dotyczących postępowania "wymiarowego". • Wkroczenie postępowania w fazę in personam zasadniczo wyklucza możliwość przypisania mu cechy instrumentalności, możliwości charakterystycznej dla fazy in rem, a to ze względu na ukierunkowanie przygotowawczego postępowania karnoskarbowego na doprowadzenie do skazania konkretnej osoby.
Skład orzekający
Alina Rzepecka
przewodniczący
Damian Bronowicki
sprawozdawca
Jacek Niedzielski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie skuteczności zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z postępowaniem karnoskarbowym, zwłaszcza w kontekście przejścia postępowania z fazy \"in rem\" do \"in personam\" oraz oceny instrumentalności jego wszczęcia. Potwierdzenie pochodnego charakteru decyzji odsetkowej od decyzji wymiarowej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji podatkowej i proceduralnej, w tym zastosowania przepisów Ordynacji podatkowej oraz Kodeksu karnego skarbowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kluczowego zagadnienia przedawnienia podatkowego i jego zawieszenia w kontekście postępowań karnych skarbowych, co jest częstym problemem w praktyce. Wyjaśnia, jak sąd ocenia instrumentalność wszczęcia takich postępowań.
“Czy postępowanie karne skarbówki może zamrozić przedawnienie Twojego długu podatkowego? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.