I SA/Go 314/22

I SA/Go 314/22 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2022-12-08
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-08-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Anna Juszczyk - Wiśniewska /sprawozdawca/
Jacek Niedzielski /przewodniczący/
Zbigniew Kruszewski
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I GSK 252/23 - Wyrok NSA z 2026-01-16
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2015 poz 187
§13k ust. 1, ust. 3.ust. 7
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji  Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
Dz.U. 2018 poz 800
art.21§1 pkt 2, art.68§2 pkt 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.
Dz.U. 2019 poz 1505
art.29 ust. 1, 1 c, 2 i 8
Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędziowie Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska (spr.) Sędzia WSA Zbigniew Kruszewski Protokolant Starszy sekretarz sądowy Marta Andrzejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi F. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności przyznanych z tytułu pomocy finansowej producentowi rolnemu oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Skarżąca F. sp. z o.o. – dalej zwana Stroną, Skarżącą, Spółką - złożyła skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa– dalej zwany OR ARMiR, organ odwoławczy, Dyrektor- z dnia [...] maja 2022 r.
Zaskarżoną decyzją Dyrektor orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Organu I instancji - decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...].02.2022r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności.
Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym:
W dniu 17.02.2017 r., Spółka złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR wniosek o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu prowadzącemu w 2016 r. gospodarstwo, w którym utrzymywany był drób, położone na obszarze zapowietrzonym lub zagrożonym określonych w związku z wystąpieniem wysoce zjadliwej grypy ptaków - zwany dalej wnioskiem w sprawie ptasiej grypy. Z przedłożonego przez Stronę wniosku wynikało, że spółka ubiegała się o przyznanie pomocy do łącznej ilości 24 586 szt. drobiu w gospodarstwach mieszczących się w [...] (18 890 szt.) oraz [...] (5 696 szt.). W złożonym wniosku w sekcji IV "Oświadczenia dotyczące warunków udzielenia pomocy" oświadczono, iż:
gospodarstwo nie zostało wyznaczone, jako ognisko wysoce zjadliwej grypy ptaków,
gospodarstwo jest położone w obszarze zapowietrzonym lub zagrożonym i nie zostało wyznaczone, jako ognisko wysoce zjadliwej grypy ptaków, i w stosunku do którego Powiatowy Lekarz Weterynarii nie nakazał w drodze decyzji, zabicia drobiu lub poddania go ubojowi.
Wraz z wnioskiem w sprawie ptasiej grypy Strona przedłożyła:
kserokopie faktury vat nr [...] z dnia [...].10.2016 r. na zakupi piskląt: indor 8 472 szt. oraz indyczki 11 189 szt.,
kserokopie faktury vat nr [...] z dnia [...].10.2016 r. na zakup piskląt: indor 9 594 szt. oraz indyczki 9 835 szt.,
kartę producenta indyków rzeźnych dotyczącą miejsca odchowu [...],
kartę producenta indyków rzeźnych dotyczącą miejsca odchowu [...],
sprawozdanie z badań nr [...],
sprawozdanie z badań nr [...],
wydruk z Krajowego Rejestru Sądowego nr [...] - zwanego dalej KRS.
Następnie w dniu 03.04.2017 r. Strona złożyła dokumenty uzupełniające: zaświadczenie Powiatowego Inspektora Weterynarii z dnia [...].03.2017 r., w którym wskazano, że gospodarstwo producenta mieszczące się w [...], od dnia [...].12.2016 r. znajdowało się w obszarze zagrożonym w powiecie [...] utworzonym wokół ogniska wysoce zjadliwej grypy ptaków, zlokalizowanego w [...] oraz obsadę drobiu, zaświadczenie Lekarza Weterynarii M.J. z dnia [...].03.2017 r., w które wskazuje ilość drobiu znajdującego się w gospodarstwie w miejscowości [...] (18 255 szt. na dzień [...].12.2016 r., natomiast 5 696 szt. drobiu stanowi ilość która została sprzedana w grudniu 2016 r.).
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR nie stwierdził nieprawidłowości w/w wniosku i w dniu [...].04.2017 r. wydał Spółce decyzję o przyznaniu pomocy w całości. Przedmiotową decyzją przyznano spółce prowadzącej w 2016 r. gospodarstwo, w którym utrzymywany jest drób, położone na obszarze zapowietrzonym lub zagrożonym określonym w związku z wystąpieniem wysoce zjadliwej grypy ptaków pomoc w wysokości brutto 614 650,00 zł, stanowiącej równowartość 144 930,44 euro.
Powyższa decyzja została odebrana przez Stronę w dniu 17.05.2017 r. i stała się ostateczna w dniu [...].05.2017 r. Płatność w dniu 12.06.2017 r. została przekazana na rachunek bankowy wskazany we wniosku o wpis do ewidencji producentów.
W dniu [...].10.2019 r. Dyrektor wszczął postępowanie z urzędu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] kwietnia 2017 r. Przyczyną wszczęcia powyższego postępowania była konieczność ustalenia czy wydana w sprawie decyzja o przyznaniu pomocy narusza przepisy prawa określone w § 13k Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. 2015, poz. 187 z póź. zm.) - zwanego dalej rozporządzeniem RM.
Dyrektor w wyniku analizy zgromadzonych dowodów, w tym rozporządzeń wojewody m.in. z dnia [...].12.2016 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie określenia obszaru zapowietrzonego i zagrożonego wystąpieniem ognisk wysoce zjadliwej grypy ptaków, sposoby oznakowania tych obszarów oraz zakazów i nakazów obowiązujących na tych obszarach (DZ. Urz. Woj. poz. 2708), stwierdził, iż gospodarstwo spółki znajdujące się w miejscowości [...], zostało wyznaczone, jako ognisko wysoce zjadliwej grypy ptaków, a w § 13 ust. 7 rozporządzenia RM wskazano, że pomoc nie przysługuje producentowi rolnemu, którego gospodarstwo zostało wyznaczone, jako ognisko wysoce zjadliwej grypy ptaków. W związku z powyższym producent rolny nie spełniał przesłanek do ubiegania się o pomoc, o której mowa w § 13k ust. 1 rozporządzenia RM. Dyrektor w wyniku przeprowadzonego postępowania w trybie art. 156 Kpa stwierdził, że decyzja [...] kwietnia 2017 r. o przyznaniu pomocy narusza przepis prawa § 13k rozporządzenia RM. Wydanie przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w/w decyzji naruszyło przepisy rozporządzenia RM poprzez przyznanie pomocy do gospodarstwa, które zostało wyznaczone jako ognisko wysoce zjadliwej grypy ptaków, pomimo, że pomoc w takim przypadku nie może zostać przyznana (§13k ust.7 rozporządzenia).
W dniu [...].11.2019 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wydał decyzję nr [...] o stwierdzeniu nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...].04.2017 r.
Strona - nie zgadzając się z rozstrzygnięciem decyzji nr [...] z dnia [...].11.2019 r. - wniosła odwołanie do Prezesa ARiMR. Prezes ARiMR w dniu [...].02.2020 r. wydał decyzję nr [...] o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.
Strona na decyzję Prezesa ARiMR złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który w dniu 19.11.2020 r. oddalił skargę spółki (sygn. akt V SA/Wa 747/20). W uzasadnieniu przedmiotowego wyroku wskazano, iż do gospodarstwa znajdującego się w miejscowości [...] nie należy się rekompensata, gdyż indyki utrzymywane były w gospodarstwie wyznaczonym jako ognisko wysoce zjadliwej grypy ptaków, co narusza § 13k ust. 7 pkt 1 rozporządzenia RM. W dalszej części wyroku wskazano, że rozstrzygnięcie o przyznaniu pomocy nie może być akceptowane, ponieważ prowadzi do uzyskania przez spółkę nienależnych korzyści ze środków publicznych o znacznej wartości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podzielił pogląd, że decyzja o przyznaniu pomocy obarczona jest kwalifikowaną wadą prawną i rażąco narusza przepisy prawa.
Spółka od wyroku WSA złożyła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR działając na podstawie art. 61 § 4 Kpa w związku z art. 29 ust. 1, 2 i 8 Ustawy z dnia 9 maj 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2019 r. poz. 1505) - zwanej dalej ustawą o Agencji zawiadomieniem z dnia [...].08.2021 r. wszczął wobec spółki postępowanie w sprawie ustalenia nienależnie pobranych płatności. W w/w zawiadomieniu poinformowano również Stronę, że przysługuje jej prawo czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji prawo wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów.
W wyniku przeprowadzonego postępowania ustalono, że spółka F. jest zobowiązana do dokonania zwrotu płatności w wysokości 142 400,00 zł, za 5 696 sztuk indyków, za które uzyskała pomoc, a które utrzymywane były w strefie wyznaczonej jako ognisko wysoce zjadliwej grypy ptaków w miejscowości [...] tj. w strefie, do której nie przysługuje pomoc w związku regulacjami zawartymi w § 13k ust. 7 rozporządzenia RM. Kwota zwrotu została wyliczona w następujący sposób:
5 696 sztuk x 25 zł/szt. = 142 400 zł
Kwota 142 400,00 zł wypłacona Spółce stała się kwotą nienależnie pobraną i koniecznym stało się jej odzyskanie.
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję nr [...] z dnia [...].02.2022 r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności, na mocy, której zobowiązał Stronę do zwrotu na konto ARiMR kwoty nienależnie pobranych płatności w łącznej wysokości 142 400 zł. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wskazał, iż ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności nastąpiło na podstawie przepisów prawa określonych w art. 29 ustawy o Agencji. W przedmiotowej decyzji Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przywołał regulację działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Od tej decyzji Strona złożyła odwołanie. Dyrektor po przeprowadzonym postępowaniu wydał decyzję z dnia [...] maja 2022 r. w której utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] lutego 2022 r.
W uzasadnieniu Organ II instancji wskazał, że Spółka składając w dniu 17.02.2017 wniosek o pomoc wskazała, iż ubiegała się o przyznanie pomocy do łącznej ilości 24 586 szt. drobiu w gospodarstwach mieszczących się w [...] (18890 szt.) oraz [...] (5696 szt.). W złożonym wniosku spółka oświadczyła, iż:
- gospodarstwo nie zostało wyznaczone, jako ognisko wysoce zjadliwej grypy ptaków,
gospodarstwo jest położone w obszarze zapowietrzonym lub zagrożonym i nie zostało wyznaczone, jako ognisko wysoce zjadliwej grypy ptaków, i w stosunku, do którego Powiatowy Lekarz Weterynarii nie nakazał, w drodze decyzji, zabicia drobiu lub poddania go ubojowi,
gospodarstwo jest położone w obszarze zapowietrzonym lub zagrożonym, w stosunku, do którego Powiatowy Lekarz Weterynarii nie nakazał, w drodze decyzji, zabicia lub uboju drobiu oraz nie zakazał utrzymania w gospodarstwie drobiu.
Oświadczenie spółki było niezgodne z prawdą, ponieważ jedno z gospodarstw spółki znajdujące się w miejscowości [...] na podstawie Rozporządzenia Wojewody z dnia [...] grudnia [...].12.2016 (Dz. Urz. Woj. poz. 2708), zostało wyznaczone, jako ognisko wysoce zjadliwej grypy ptaków.
Mając na uwadze powyższe w odniesieniu do gospodarstwa w [...] wystąpiła przesłanka określona w § 13k ust. 7 pkt 1 rozporządzenia RM, wykluczająca przyznanie pomocy. Wobec powyższego decyzja, którą przyznano pomoc obejmująca rekompensatę za indyki utrzymywane w gospodarstwie wyznaczonym jako ognisko wysoce zjadliwej grypy ptaków, naruszyła § 13k ust. 7 pkt 1 rozporządzenia RM.
Zdaniem Dyrektora Spółka składając w dniu 17.02.2017 r. wniosek o pomoc wnioskowała o przyznanie płatności do łącznej ilości 24 586 szt. drobiu w gospodarstwach mieszczących się w [...] oraz w [...] oświadczyła, iż powyższe gospodarstwa nie zostały wyznaczone, jako ogniska wysoko zjadliwej grypy ptaków. Organ ARiMR został wprowadzony w błąd przez Stronę poprzez zadeklarowanie we wniosku o pomoc z dnia [...].02.2017 r. 5696 szt. indyków, które od dnia [...].12.2016 r. znajdowały się w strefie objętej ogniskiem wysoce zjadliwej grypy ptaków w związku, z czym pomoc do drobiu utrzymywanego w tym gospodarstwie nie należała się. Dalej organ wskazał, że wysokość przyznanej Stronie pomocy została ustalona niezgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, co zostało ustalone przez Dyrektora w decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji, Prezesa ARiMR w decyzji nr [...] z dnia [...].02.2020 r., a następnie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku syg. akt V SA/Wa 747/20. Deklaracja spółki była niezgodna z prawdą, ponieważ jedno z gospodarstw znajdujące się w miejscowości [...] (5696 szt. indyków) zostało wyznaczone jako ognisko zjadliwej grypy ptaków w dniu [...].12.2016 r., tj. przed terminem złożenia wniosku o pomoc.
Dalej organ wskazał, że w § 13 k ust. 1 Rozporządzenia RM określono do kogo pomoc jest kierowana. A w § 13k ust. 3 Rozporządzenia RM określono wysokość pomocy, o której mowa w ust. 1 m.in. 25 zł - za indyka.
Natomiast w § 13k ust. 7 Rozporządzenia RM wskazano, które gospodarstwa nie mogą zostać objęte pomocą czyli pomoc, o której mowa w ust. 1, nie przysługuje producentowi rolnemu, którego gospodarstwo:
1) zostało wyznaczone, jako ognisko wysoce zjadliwej grypy ptaków;
2) jest położone w obszarze zapowietrzonym lub zagrożonym, i gospodarstwo to nie zostało wyznaczone, jako ognisko wysoce zjadliwej grypy ptaków, lecz w stosunku, do którego powiatowy lekarz weterynarii nakazał, w drodze decyzji, zabicie drobiu lub poddanie go ubojowi;
3) jest położone w obszarze zapowietrzonym lub zagrożonym, i w stosunku, do którego powiatowy lekarz, weterynarii, na podstawie art. 48b ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, nakazał, w drodze decyzji, zabicie lub ubój drobiu oraz zakazał utrzymywania w gospodarstwie drobiu.
Zdaniem organu na podstawie §13k ust. 7 Rozporządzenia RM pomoc nie przysługuje jeżeli gospodarstwo zostało wyznaczone jako ognisko wysoce zjadliwej grypy ptaków.
Mając na względzie powyższy stan faktyczny Dyrektor stwierdził, iż Kierownik Biura Powiatowego ARiMR zasadnie uznał, że Spółce nie przysługuje płatność w kwocie 142 400 zł wypłaconą za 5696 szt. indyków znajdujących się w gospodarstwie w miejscowości [...] które znajdowało się od [...].12.2016 r. w ognisku wysoko zjadliwej grypy ptaków jest kwotą nienależnie pobraną.
Organ wskazał, że wydana przez organ I instancji decyzja z dnia [...].02.2022 r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranej na podstawie art. 29 Ustawy o Agencji jest zgodna z przepisami prawa, a kwota w niej ustalona jest kwotą nienależnie pobraną.
Dalej organ II instancji odniósł się do przedawnienia terminu pobrania nadmiernej kwoty 142 400 zł przez spółkę. W ocenie Dyrektora pomoc udzielona z budżetu państwa lub w nadmiernej wysokości - podlega zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. Pomocą pobraną w nadmiernej wysokości jest pomoc w wysokości wyższej niż określona w przepisach, a która została nienależnie udzielona lub pobrana w nadmiernej wysokości. W przypadku zatem, gdy beneficjent dobrowolnie nie zwróci pomocy, właściwy organ ma obowiązek wydać decyzję, w której określi obowiązki beneficjenta do jej zwrotu. Powyższe wskazuje, że obowiązek zwrotu pomocy wynika z mocy prawa.
W niniejszej sprawie w ocenie organu odwoławczego zastosowanie mają przepisy określone w art. 21 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej tj. zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania. Wobec powyższego zobowiązanie do zwrotu pomocy powstaje z mocy zaistnienia określonych okoliczności faktycznych, którą jest pobranie środków w nadmiernej wysokości, ponad to co się zgodnie z przepisami prawa beneficjentowi należało lub w wysokości wyższej niż niezbędna na finansowanie pomocy. Tym samym obowiązek zwrotu dotacji powstaje gdy wydana została decyzja nakazująca jej zwrot. Decyzja o zwrocie pomocy potwierdza jedynie zaistnienie zobowiązania powstałego z mocy prawa. W konsekwencji przytoczonych przepisów nie mógł do niej znaleźć zastosowania art. 68 Ordynacji podatkowej w zakresie przedawnienia.
Organ odwoławczy wskazuje, iż jeśli ponadto przyjąć, że w sprawie mają zastosowanie przepisy art. 68 Ordynacji podatkowej, to również nie doszło do przedawnienia terminu zwrotu środków nienależnie pobranych.
W art. 68 ust. 1 Ordynacji podatkowej uregulowano, iż "zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 21 § 1 pkt 2 nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy".
W kontekście przedawnienia uprawnienia do wydania decyzji o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych środków krajowych organ uznał, że przypadek zawieszenia biegu terminu przedmiotowego przedawnienia został uregulowany w art. 68 § 5 Ordynacji podatkowej, który stanowi, "że bieg terminu przedawnienia zawiesza się, jeżeli wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zawieszenie biegu terminu przedawnienia trwa do dnia, w którym decyzja innego organu stała się ostateczna lub orzeczenie sądu uprawomocniło się, nie dłużej jednak niż 2 lata.
Pod pojęciem "zagadnienia wstępnego" należy rozumieć sytuację, w której wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie może być wypowiedź co do uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego albo inne jeszcze okoliczności mające znaczenie prawne. Inaczej mówiąc, zagadnienie wstępne dotyczy sytuacji, kiedy merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy będącej przedmiotem postępowania uzależnione jest od wcześniejszego rozstrzygnięcia zagadnienia, które z istoty swej należy do kompetencji innego organu lub sądu. Zdaniem organu w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z powyższą sytuacją, ponieważ decyzja Dyrektora z dnia [...].11.2019 r. która stwierdza nieważność decyzji nr [...] rozstrzyga zagadnienie wstępne tj. decyzja nr [...] ustala, iż pomoc wypłacona Skarżącej do gospodarstwa znajdującego się w [...] została przyznana z naruszeniem przepisu § 13k ust. 7 Rozporządzenia RM, w związku z czym wypłacona pomoc się nie należy. Zdaniem organu w przedmiotowej sprawie nie upłynął okres przedawnienia, ponieważ rozpoczął on swój bieg licząc od końca roku kalendarzowego w którym powstał obowiązek podatkowy tj. w roku wypłaty pomocy przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR które miało miejsce w dniu 12.06.2017 r., bieg terminu został zawieszony w dniu doręczenia decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji [...] tj. w dniu 29.11.2019 r. Organ II instancji wskazuje, iż koniec okresu zawieszenia terminu przedawnienia nastąpił w dniu [...].11.2021 r. pomimo tego iż w sprawie trwa nadal postępowanie sądowe w sprawie zagadnienia wstępnego tj. decyzji stwierdza nieważność decyzji - sprawa czeka na orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie w związku ze złożeniem skargi kasacyjnej na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie syg. akt V SA/Wa 747/20 natomiast upłynął już okres 2 lat, o którym mowa w art. 68 § 5 Ordynacji podatkowej. Okres zawieszenia biegu terminu przedawnienia nie może trwać dłużej niż 2 lata. Po zakończeniu zawieszenia termin przedawnienia biegnie dalej. Przedawnienie kończy się o tyle później, ile trwało zawieszenie (niekoniecznie z końcem roku kalendarzowego). Organ wskazał, że mając na uwadze powyższe termin przedawnienia w przedmiotowej sprawie nastąpi w dniu [...].12.2022 natomiast w sprawie jest już wydana decyzja ustalająca kwotę nienależnie pobraną przez spółkę tak więc w przedmiotowej sprawie nie ma mowy o przedawnieniu uprawnienia do wydania decyzji o ustaleniu kwoty nienależnie pobranej.
W złożonej skardze Strona decyzji zarzuciła:
1) mające wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest:
- art. 29 ust. 1, 2 i 8 ustawy z dnia 9.05.2008r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w związku z § 13k Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27.01.2015r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i bezzasadne utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji Organu I instancji - decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...].02.2022r. Nr [...], ustalającej względem Skarżącej kwotę nienależnie pobranych płatności przyznanych z tytułu pomocy finansowej producentowi rolnemu prowadzącemu w 2016r. gospodarstwo, w którym utrzymywany był drób, położone na obszarze zapowietrzonym lub zagrożonym określonych w związku z wystąpieniem wysoce zjadliwej grypy ptaków uzyskanych na mocy decyzji Nr [...] o przyznaniu pomocy z dnia [...].04.2017r. w wysokości 142.400 zł;
- art. 68 § 1 w związku z art. 21 § 1 pkt 1 oraz art. 21 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29.08.1997r. Ordynacja podatkowa w związku z art. 29 ust. 1c oraz 29 ust. 7 ustawy z dnia 9.05.2008r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i błędne stwierdzenie (str. 13 zaskarżonej decyzji), że w przedmiotowej sprawie nie mógł znaleźć zastosowania wskazany wyżej art. 68 Ordynacji podatkowej w zakresie przedawnienia. Organ II instancji błędnie przyjął, że w niniejszej sprawie zastosowanie mają przepisy określone w art. 21 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, tj. zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania. Stanowisko Organu jest sprzeczne z treścią art. 29 ust. 1c ustawy z dnia 9.05.2008r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, zgodnie z którym ustalenie kwoty przyznanych nienależnie lub pobranych w nadmiernej wysokości środków publicznych, o których mowa w ust. 1, następuje w drodze decyzji administracyjnej. Jednocześnie Organ w tej samej części uzasadnienia decyzji (str. 13) podał, że: (...) "obowiązek zwrotu dotacji powstaje gdy wydana została decyzja nakazująca jej zwrot", a zatem w sposób zgodny z art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej: - art. 68 § 5 w związku z art. 68 § 1 ustawy z dnia 29.08.1997r. Ordynacja podatkowa, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i błędne stwierdzenie (str. 14 zaskarżonej decyzji), że w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, w której merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy będącej przedmiotem postępowania uzależnione jest od wcześniejszego rozstrzygnięcia zagadnienia, które z istoty swej należy do kompetencji innego organu lub sądu. Tym samym Organ II instancji błędnie przyjął, że w przedmiotowej sprawie nie upłynął okres przedawnienia, gdyż został zawieszony w dniu [...].11.2019r., a koniec okresu zawieszenia terminu przedawnienia nastąpił w dniu [...].11.2021 r. pomimo tego iż, jak wskazał Organ, w sprawie trwa nadal postępowanie sądowe w sprawie zagadnienia wstępnego. Tymczasem, zdaniem skarżącego, w rozpatrywanej sprawie nie występuje konieczność rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, a zatem upłynął już okres przedawnienia wynikający z art. 68 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, w sytuacji, gdy wynikający ze wskazanego wyżej przepisu 3-letni okres przedawnienia liczony od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiła realizacja płatności na rzecz skarżącego upłynął w dniu 31.12.2020r.
2) mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy nie istnieją podstawy faktyczne i prawne do utrzymania w mocy decyzji Organu I instancji - decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...].02.2022r. Nr [...] ustalającej względem Spółki kwotę nienależnie pobranych płatności przyznanych z tytułu pomocy finansowej producentowi rolnemu prowadzącemu w 2016r. gospodarstwo, w którym utrzymywany był drób, położone na obszarze zapowietrzonym lub zagrożonym określonych w związku z wystąpieniem wysoce zjadliwej grypy ptaków uzyskanych na mocy decyzji Nr [...] o przyznaniu pomocy z dnia [...].04.2017r. w wysokości 142.400 zł.
Strona wniosła o: uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nr [...] z dnia [...].05.2022r., uchylenie w całości decyzji Organu I instancji - decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...].02.2022r. Nr [...] o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności, oraz zasądzenie od Organu administracyjnego na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga okazała się niezasadna. Zaskarżona decyzja, mimo częściowego błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu.
Przedmiotem postępowania jest ustalenie względem Skarżącej spółki nienależnie pobranej kwoty płatności. W przedmiotowej sprawie na konto bankowe spółki F. w dniu 12.06.2017 r. przekazane zostały środki finansowe w kwocie 614 650,00 zł. Środki te zostały wypłacone na mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR nr [...], wydanej w związku z wnioskiem Skarżącej z dnia [...].02.2017 r. Podkreślić należy, że Skarżąca spółka składając w dniu 17.02.2017 wniosek o pomoc wskazała, że ubiegała się o przyznanie pomocy do łącznej ilości 24 586 sztuk drobiu w gospodarstwach mieszczących się w [...] (18890 szt.) oraz [...] (5696 szt.). W złożonym wniosku Skarżąca oświadczyła, że: gospodarstwo nie zostało wyznaczone, jako ognisko wysoce zjadliwej grypy ptaków; gospodarstwo jest położone w obszarze zapowietrzonym lub zagrożonym i nie zostało wyznaczone, jako ognisko wysoce zjadliwej grypy ptaków, i w stosunku, do którego Powiatowy Lekarz Weterynarii nie nakazał, w drodze decyzji, zabicia drobiu lub poddania go ubojowi; gospodarstwo jest położone w obszarze zapowietrzonym lub zagrożonym, w stosunku, do którego Powiatowy Lekarz Weterynarii nie nakazał, w drodze decyzji, zabicia lub uboju drobiu oraz nie zakazał utrzymania w gospodarstwie drobiu.
Jedno z gospodarstw spółki znajdujące się w miejscowości [...], na podstawie Rozporządzenia Wojewody z dnia [...] grudnia [...].12.2016 (Dz. Urz. Woj. poz. 2708), zostało wyznaczone, jako ognisko wysoce zjadliwej grypy ptaków. Strona w toku postępowania wykazywała, że wniosek o przyznanie pomocy został złożony w odniesieniu do drobiu, który był w gospodarstwie w dacie ogłoszenia rozporządzenia Wojewody z dnia [...] grudnia 2016 r. w sprawie określenia obszaru zapowietrzonego i zagrożonego wystąpieniem ognisk wysoce zjadliwej grypy ptaków (...), który został sprzedany przed wyznaczeniem gospodarstwa jako ogniska wysoce zjadliwej grypy ptaków (sprzedaż [...] grudnia 2016 r.).
Zgodnie z § 13k ust. 3 rozporządzenia RM pomoc jest udzielana do określonego gatunku drobiu utrzymywanego w gospodarstwie położonym na obszarze zapowietrzonym lub zagrożonym. Jednakże zgodnie z § 13k ust. 7 rozporządzenia RM, pomoc nie przysługuje producentowi rolnemu, którego gospodarstwo zostało wyznaczone, jako ognisko wysoce zjadliwej grypy ptaków.
Mając na uwadze powyższe należało w odniesieniu do gospodarstwa w [...] stwierdzić czy wystąpiła przesłanka określona w § 13k ust. 7 pkt 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. 2015, poz. 187 z zm.) - zwanego dalej Rozporządzeniem RM - wykluczająca przyznanie pomocy.
W niniejszej sprawie należy zwrócić uwagę, że w obrocie prawnym znajduje się ostateczna decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR nr [...] z dnia [...].11.2019 r. w której organ ten stwierdził nieważność decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR nr [...] z dnia [...].04.2017 r. w związku z rażącym naruszeniem prawa (na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa.). Powyższe stanowisko zostało podtrzymane przez Prezesa ARiMR decyzją nr [...] z dnia [...].02.2020, a następnie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19.11.2020 r. pod sygn. akt. V SA/Wa 747/20. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w przedmiotowym wyroku wskazał, że względem gospodarstwa w [...] wystąpiła przesłanka określona w § 13k ust. 7 pkt 1 Rozporządzenia RM, wykluczająca przyznanie pomocy. Wobec powyższego kontrolowana decyzja, którą przyznano pomoc obejmująca rekompensatę za indyki utrzymywane w gospodarstwie wyznaczonym, jako ognisko wysoce zjadliwej grypy ptaków, narusza § 13k ust. 7 pkt 1 Rozporządzenia RM. Wyrok WSA pod sygn. akt V SA/Wa 747/20 jest nieprawomocny.
W ocenie Sądu, norma zawarta w przytoczonym § 13 k ust. 1 pkt 1 oraz ust. 7 pkt 1 rozporządzenia RM obejmuje swoim zakresem zastosowania wyłącznie gospodarstwa położone na obszarze zapowietrzonym lub zagrożonym wystąpieniem wysoce zjadliwej grypy ptaków ale jednoznacznie nie dotyczy miejsc ustalonych jako ogniska tej choroby. Norma nie jest ograniczona czasowo, tzn. nie wynika z niej by oceniać przedmiotową przesłankę na inny okres niż decyzja o przyznaniu pomocy. Wskazać należy, że na dzień składania wniosku o przyznanie pomocy (17.02.2017 r.), gospodarstwo znajdowało się w obszarze wyznaczonym jako ognisko wysoce zjadliwej grypy ptaków (od [...].12 2018 r.).
Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela pogląd prezentowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (wydanym na tle stanu faktycznego, w którym następowała zmiana kwalifikacji gospodarstwa z obszaru zapowietrzonego/zagrożonego w ognisko w ognisko choroby zakaźnej) zwracającym uwagę, iż na mocy regulacji w § 13k ust. 7 pkt 1 Rozporządzenia RM, w przypadku gospodarstw rolnych objętych koniecznością zwalczania chorób zakaźnych zwierząt i wyznaczonych jako ogniska choroby, nie jest dopuszczalne udzielenie przewidzianego w ust. 1 wsparcia finansowego. Norma prawna zawarta w § 13k ust. 1 pkt 1 rozporządzenia obejmuje swoim zakresem wyłącznie gospodarstwa położone na obszarze zapowietrzonym lub zagrożonym określonym w związku z wystąpieniem wysoce zjadliwej grypy ptaków i nie dotyczy miejsc ustalonych jako ognisko tej choroby. (np. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 31 stycznia 2018 r. sygn.. akt III SA/Po 876/17). Zaznaczyć trzeba, że spełnienie się w stosunku do Spółki wyłączenia określonego w § 13k ust. 7 pkt 1 stało się podstawą do stwierdzenia przez Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w drodze decyzji z dnia [...] listopada 2019 r. - wydanej na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego - nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] kwietnia 2017 r. w przedmiocie przyznania Spółce pomocy. Oddalając skargę Spółki na decyzję organu odwoławczego z dnia [...] lutego 2020 r. utrzymującą w mocy decyzję Kierownika z dnia [...] listopada 2019 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przesądził, że decyzja, którą przyznano stronie pomoc obejmującą rekompensatę za indyki utrzymywane w gospodarstwie wyznaczonym jako ognisko wysoce zjadliwej grypy ptaków narusza § 13k ust. 7 pkt 1 rozporządzenia.
Celem uzupełnienia argumentacji przemawiającej za prawidłowością powyższego stanowiska, podkreślić w tym miejscu należy, iż krajowy ustawodawca przewidział różnorakie formy wsparcia dla producentów (m.in. drobiu) w związku z wystąpieniem choroby zakaźnej, zróżnicowane w zależności od skutków, jakie choroba zakaźna wywołała w gospodarstwie danego producenta rolnego. Bez wątpienia skutki te będą inne dla producenta rolnego, którego gospodarstwo stało się ogniskiem choroby, z którym wiąże się konieczność likwidacji całej obsady, inne zaś dla gospodarstwa znajdującego się w strefie obszaru zapowietrzonego, czy zagrożonego, dla których ustanawiane są zakazy, bądź nakazy mające na celu zapobieganie rozprzestrzenianiu się choroby, które mogą utrudniać, bądź ograniczać producenta w prowadzonej przez niego produkcji zwierzęcej. Z tego też względu w zależności od konsekwencji choroby zakaźnej dla prowadzonej produkcji zwierzęcej, producent rolny może zostać objęty wsparciem mającym na celu zrekompensowanie mu straty powstałej na skutek likwidacji stada (przewidzianym w art. 49 ustawy o ochronie zdrowia zwierząt odszkodowaniem za zwierzęta zabite w wysokości ich wartości rynkowej), bądź wsparciem mającym mu zrekompensować ewentualne utrudnienia narzucone w związku z zakwalifikowaniem do obszaru zapowietrzonego, czy zagrożonego (czemu służy pomoc przewidziana w § 13k ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r.). Unormowane w § 13 ust. 7 rozporządzenia wyłączenie ma na celu zapobieganie dublowaniu się w jednym gospodarstwie dwóch, alternatywnych form znaczącej pomocy ze środków budżetu państwa.
Uwzględniając te regulacje, jak również biorąc pod uwagę okoliczność objęcia wnioskiem Spółki z dnia [...] lutego 2017 r. (o przyznanie pomocy w trybie § 13k ust. 1 rozporządzenia) 5.696 sztuk indyków, które stały się przedmiotem sprzedaży przez stronę w okresie pomiędzy zakwalifikowaniem gospodarstwa w [...] do strefy zapowietrzonej, a uznaniem tego gospodarstwa za ognisko wysoce zjadliwej grypy ptaków (z jednoczesnym nakazem uboju indyków na nim się znajdujących), wskazać trzeba, iż wolą prawodawcy wyrażoną w przywołanych przepisach normujących pomoc dla hodowców drobiu, nie było udzielenie - w sytuacji analogicznej do tej, jaka zaistniała w gospodarstwie Spółki w grudniu 2016 roku - pomocy do drobiu sprzedanego ze strefy zagrożenia, co wynika z faktu wyłączenia w drodze § 13k ust. 7 rozporządzenia możliwości przyznania wsparcia dla gospodarstwa ze strefy zagrożenia i przyznawania na rzecz tego gospodarstwa, już po wydaniu nakazu uboju, wyłącznie pomocy finansowej odpowiadającej wartości rynkowej zwierząt zabitych.
Na brak możliwości przyznania Spółce pomocy do drobiu sprzedanego wskazuje również przepis warunkujący udzielanie pomocy, do którego odsyła § 13k ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów, tj. przepis art. 26 ust. 9 lit. b rozporządzenia Komisji (UE) nr 702/2014 z dnia 25 czerwca 2014 r. uznającego niektóre kategorie pomocy w sektorach rolnym i leśnym oraz na obszarach wiejskich za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz.U. UE. L. z 2014 r. Nr 193, str. 1 ze zm.), na mocy którego, w przypadku pomocy na wyrównywanie strat spowodowanych chorobami zwierząt, odszkodowanie oblicza się jedynie w odniesieniu do utraty dochodów spowodowanej obowiązkiem przeprowadzenia kwarantanny oraz trudnościami związanymi z odtworzeniem stad, przy czym kwotę tę zmniejsza się o wszelkie koszty bezpośrednio nieponiesione z powodu choroby zwierząt, a które w innym przypadku zostałyby poniesione przez beneficjenta.
Przypomnieć na marginesie należy, że przywołany przepis rozporządzenia nr [...] określa ramy pomocy w sektorze rolnym, by zgodna była ona z rynkiem wewnętrznym, tj. by nie zakłócała lub nie groziła zakłóceniem konkurencji poprzez sprzyjanie niektórym przedsiębiorcom lub produkcji niektórych towarów (art. 107 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej), z drugiej zaś strony, by miała na celu naprawienie szkód spowodowanych klęskami żywiołowymi lub innymi zdarzeniami nadzwyczajnymi (art. 107 ust. 2 lit. b Traktatu).
Odnosząc powyższe rozważania do stanu faktycznego niniejszej sprawy należy zatem podkreślić, iż wnioskująca o przyznanie pomocy Spółka nie została dotknięta utratą dochodów w rozumieniu art. 26 ust. 9 lit. b rozporządzenia nr [...] w odniesieniu do 5.696 sztuk indyków z [...] objętych wnioskiem, bowiem indyki te, będąc przedmiotem względnie swobodnego obrotu (wymagały w ówczesnym czasie - na podstawie § 2 ust. 2 rozporządzenia porządkowego Wojewody z dnia [...] grudnia 2016 r. - zgody powiatowego lekarza weterynarii na przewóz poza obszar strefy zagrożonej), zostały sprzedane krótko po kwalifikacji gospodarstwa Spółki w [...] do obszaru zapowietrzonego w dwóch partiach Grupie Producenckiej "I." Sp. z o.o., w konsekwencji czego Spółka - w odniesieniu do "spornych" indyków - nie poniosła żadnych kosztów ich izolacji od ogniska choroby, tudzież nie utraciła dochodu, np. na wskutek wstrzymania ich sprzedaży (w każdym razie powyższe nie wynika z akt). .
W konkluzji powyższych wywodów uznać zatem należało, iż brak było przesłanek dla objęcia F. Sp. z o.o. pomocą z § 13k ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów w odniesieniu do 5.696 sztuk indyków z gospodarstwa Spółki w [...], co w konsekwencji prowadzi do stwierdzenia, iż przyznana Spółce w drodze decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] kwietnia 2017 r. pomoc w wysokość 25 zł na każdą sztukę z 5.696 sztuk indyków sprzedanych (łącznie 142.400 zł) była kwotą Spółce nienależną.
Do nienależnie wypłaconych krajowych środków publicznych zastosowanie znajduje z kolei - nakazujący dokonania ich zwrotu - przepis art. 29 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o Agencji, jak również przewidujący ustalenie kwoty przyznanych nienależnie lub pobranych w nadmiernej wysokości środków publicznych w drodze decyzji przepis art. 29 ust. 1c tejże ustawy.
Postępowanie prowadzone w trybie art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego przedmiotem jest ustalenie, czy w danej sprawie doszło do nienależnego pobrania środków pochodzących z funduszy wskazanych w tym przepisie, a następnie określenie kwoty nienależnie pobranych środków (por. wyrok NSA z 28 listopada 2019 r., sygn. akt I GSK 1526/18). Wobec tego brak wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji przyznającej płatność nie jest przeszkodą do prowadzenia postępowania na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR i ustalenia w jego wyniku przez organ właściwy kwot nienależnie pobranych środków (por. wyrok WSA w Gdańsku z 7 kwietnia 2022 r., sygn. akt III SA/Gd 789/21, CBOSA).
Dla ustalenia, czy Skarżący był zobowiązany do zwrotu nienależnie pobranych z tego tytułu środków kluczowe było ustalenie, czy dokonane płatności stanowiły "płatności nienależne" w rozumieniu przepisów ustawy o Agencji i czy nie wystąpiły przesłanki odstąpienia od żądania zwrotu. Przepisy ustawy o Agencji nie definiują tego pojęcia, dlatego jego znaczenie wywodzić trzeba z ustalenia warunków i podstaw do przyznania "płatności należnej". W takich okolicznościach płatnością nienależną jest taka płatność, która została przyznana niezgodnie z przepisami prawa i wbrew warunkom przewidzianym dla danej płatności. Płatności nienależne to również te należności, które powstały z przyczyn leżących po stronie rolnika (producenta rolnego), także wówczas, gdy nie była to wyłączna przyczyna wypłaty dokonanej w nieprawidłowej wysokości, czyli sytuacje, w których stwierdzono nawet po przyznaniu płatności jakiekolwiek nieprawidłowości.
W ocenie Sądu organy miały więc podstawę do przeprowadzenia postępowania i w konsekwencji do wydania decyzji o ustaleniu nienależnie pobranych płatności.
Osią sporu w rozpoznawanej sprawie pozostawała również kwestia przedawnienia się prawa organu do wydania decyzji ustalającej w trybie art. 29 ust. 1c, którą to możliwość negowała Spółka w postępowaniu przed organami Agencji, jak i w złożonej skardze. Kwestię tę normują przepisy działu III Ordynacji podatkowej, do którego odsyła ustawodawca w art. 29 ust. 7 ustawy o Agencji.
Sąd za błędne uznał stanowisko organu odwoławczego zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż w odniesieniu do nienależnie przyznanych Spółce środków zastosowanie znajduje art. 21 ust. 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, na mocy którego zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania, co wykluczać ma możliwość zastosowania w sprawie normującego instytucję przedawnienia prawa do wydania decyzji przepisu art. 68 Ordynacji podatkowej.
W ocenie Sądu właściwym do oceny momentu powstania zobowiązania skarżącej Spółki pozostaje przepis art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji, zgodnie z którym zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem doręczenia decyzji ustalającej wysokość zobowiązania. Podkreślić bowiem trzeba, że decyzja wydana na podstawie art. 29 ustawy o ARiMR ma charakter konstytutywny, co wynika z literalnego brzmienia tego przepisu (ust. 1c), w którym ustawodawca określa w sposób jednoznaczny, iż w drodze decyzji następuje "ustalenie" kwoty przyznanych nienależnie lub pobranych w nadmiernej wysokości środków publicznych. Decyzja ustalająca kwotę nienależnie pobranej pomocy tworzy zatem nowy stosunek prawny, w którym organ kształtuje dopiero obowiązek strony, urzeczywistniający się z momentem doręczenia przedmiotowej decyzji. Zaprezentowany powyżej pogląd o konstytutywnym charakterze wydawanej w trybie art. 29 ustawy o Agencji decyzji znajduje odzwierciedlenie w dotychczasowym orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 20 września 2022 r., sygn. akt III SA/Łd 402/22).
W konsekwencji, do przedawnienia zobowiązań wynikających z konstytutywnej decyzji ustalającej będzie miał zastosowanie przepis art. 68 Ordynacji podatkowej.
Na marginesie zaznaczyć należy, iż przepis ten stał się podstawą do badania kwestii przedawnienia w decyzji organu I instancji z dnia [...] lutego 2022 r., gdzie na stronie dziesiątej jej uzasadnienia organ ten - w wyniku błędu matematycznego - wskazał, że przerwanie biegu 3-letniego terminu z art. 68 § 1 Ordynacji, liczonego od końca roku 2017, tj. roku kalendarzowego, w którym nastąpiło przekazanie Spółce pomocy, nastąpiło w sierpniu 2021 r. w związku z wszczęciem postępowania w sprawie nienależnie przyznanej pomocy, gdy tymczasem przyjęty przez ten organ termin 3-letni upływałby z końcem roku 2020. Błędne także było stanowisko organu odwoławczego, który zakładając w uzasadnieniu swej decyzji (str. 13-14), w sposób czysto hipotetyczny, możliwość zastosowania w sprawie przepisu art. 68, powoływał się na okoliczność zawieszenia biegu przedawnienia z uwagi na uzależnienie wydania decyzji ustalającej od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego (art. 68 § 5 Ordynacji), sprowadzanego przez ten organ do stwierdzenia nieważności decyzji pomoc przyznającej, gdy tymczasem, na co słusznie zwracał uwagę organ I instancji, co jednolicie przyjmuje się także w orzecznictwie, postępowanie prowadzone w oparciu o przepis art. 29 ustawy o ARiMR jest postępowaniem samodzielnym od postępowania w przedmiocie prawidłowości przyznania pomocy, zaś wydanie w rezultacie jego wszczęcia decyzji nie jest uzależnione od uprzedniego wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji pomoc przyznającej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 listopada 2012 r., sygn. akt II GSK 1518/11, z dnia 17 czerwca 2020 r., sygn. akt I GSK 9/20). Tym samym wydanie decyzji ustalającej nie było zależne od uprzedniego rozstrzygnięcia kwestii prejudycjalnej.
Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie uznał jednak, że stwierdzone powyżej uchybienie przez organy obu instancji przepisom proceduralnym nie miało wpływu na wynik sprawy, bowiem w konsekwencji skutkowało wyprowadzonym przez oba orzekające w sprawie organy słusznego wniosku, iż w sprawie nie doszło do przedawnienia obowiązku zwrotu pobranej przez Spółkę nienależnie w roku 2017 pomocy.
Uwzględniając, co zostało wywiedzione już wyżej, że właściwym do oceny momentu powstania zobowiązania skarżącej Spółki pozostaje odnoszący się do decyzji konstytutywnej przepis art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji, do biegu terminu przedawnienia przewidzianego w tymże przepisie zobowiązania zastosowanie znajduje przepis art. 68 Ordynacji, przewidujący w § 1, jak i w § 2, iż liczony jest on od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Biorąc pod uwagę, iż przepisy działu III Ordynacji podatkowej mają do decyzji z art. 29 ustawy o ARiMR odpowiednie - tj. polegające na bezpośrednim przyjęciu pełnej treści przepisu prawa, bądź z modyfikacjami, bądź na jego wykluczeniu - zastosowanie, uznać należało, iż bieg terminu przedawnienia w niniejszej sprawie liczony być winien od końca roku 2017 roku, w którym dokonane zostało pobranie przez Spółkę nienależnej płatności. Z uwagi na stan faktyczny sprawy w przedmiocie przyznania Spółce pomocy finansowej w trybie § 13k rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r., w której podstawę do jej przyznania stanowił wniosek z dnia [...] lutego 2017 r. zawierający na stronie pierwszej nieprawdziwe oświadczenie Spółki, że jej gospodarstwo nie zostało wyznaczone jako ognisko wysoce zjadliwej grypy ptaków, stwierdzić należało, że w sprawie zastosowanie ma przepis art. 68 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej, przewidujący -w sytuacji nieujawnienia przez podatnika w złożonej deklaracji wszystkich danych niezbędnych do ustalenia wysokości zobowiązania - 5-letni termin na doręczenie stronie decyzji konstytutywnej.
W ocenie Sądu wniosek o przyznanie pomocy finansowej, stanowiący podstawę do wypłaty z budżetu państwa środków publicznych, można bez wątpienia utożsamić z przewidzianą w tymże przepisie deklaracją stanowiącą podstawę ustalenia zobowiązań podatkowych. Wysokość przyznanej stronie przez Agencję skarżącej pomocy zawyżona została wskutek nieujawnienia w lutym 2017 roku we wniosku, że gospodarstwo w którym były indyki objęte wnioskiem- ponad deklarowaną ilość z gospodarstwa w [...] - utrzymywane były w grudniu 2016 roku w gospodarstwie wyznaczonym następnie jako ognisko wysoce zaraźliwej grypy (przy jednoczesnym zatajeniu informacji, że deklarowane do objęcia pomocą 5.696 sztuk było przedmiotem dokonanej w grudniu 2016 roku sprzedaży). Informacja ta została przekazana przez Spółkę dopiero w jej piśmie z dnia [...] lipca 2019 r. złożonym w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem Spółki o udzielenie kolejnej formy wsparcia finansowego (z tytułu czasowego wyłączenia gospodarstwa z produkcji drobiu). Z tych też względów Sąd uznał, że brak jest podstawy do zastosowania w sprawie, jak domagała się w skardze Spółka, 3-letniego okresu przedawnienia z art. 68 § 1 Ordynacji.
Reasumując stwierdzić należy, iż konstytutywna decyzja ustalająca kwotę nienależnej Spółce pomocy finansowej została doręczona Spółce przed upływem przedawnienia, co czyni bezzasadnym zarzuty skargi powołującej się na upływ okresu przedawnienia.
Nie stwierdzając zatem naruszeń prawa mogących mieć wpływ na wynik sprawy, w konkluzji powyższych rozważań uznać należało, iż stwierdzenie okoliczności pobrania przez Spółkę pomocy w nienależnej wysokości obligowało organ właściwy do rozstrzygania w sprawie przyznania pomocy do ustalenia Spółce kwoty pomocy jej nienależnej. Mając powyższe na uwadze zarzuty skargi są niezasadne. Sąd nie stwierdził naruszeń prawa materialnego lub procesowego w stopniu w którym koniecznym byłoby wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego.
Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd skargę F. Sp. z o.o. oddalił.