I SA/GD 939/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2024-01-17
NSApodatkoweWysokawsa
podatek od nieruchomościgrunty rolnedziałalność gospodarczaposiadacz samoistnywspółwłasnośćkompleks wypoczynkowywynajem krótkoterminowyustawa o podatkach i opłatach lokalnych

WSA w Gdańsku oddalił skargę spółki na decyzję SKO w Słupsku, uznając, że grunty rolne i łąki na nieruchomości stanowiącej kompleks wypoczynkowy są związane z działalnością gospodarczą spółki i podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.

Spółka zaskarżyła decyzję SKO utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy dotyczącą podatku od nieruchomości za 2023 r. Spór dotyczył opodatkowania gruntów rolnych i łąk, które zdaniem spółki nie były związane z działalnością gospodarczą. WSA w Gdańsku oddalił skargę, podzielając stanowisko organów podatkowych, że grunty te, mimo oznaczenia w ewidencji jako rolne, w rzeczywistości stanowią część kompleksu wypoczynkowego i są związane z działalnością gospodarczą spółki polegającą na wynajmie krótkoterminowym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę spółki A B Sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy S1. w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2023 r. Spór dotyczył opodatkowania gruntów rolnych i łąk, które zdaniem spółki nie były związane z jej działalnością gospodarczą. Organy podatkowe uznały, że grunty te, mimo oznaczenia w ewidencji gruntów i budynków jako rolne, są częścią kompleksu wypoczynkowego i są związane z działalnością gospodarczą spółki polegającą na wynajmie krótkoterminowym. Sąd podzielił to stanowisko, podkreślając, że spółka jest przedsiębiorcą, a nieruchomość, w skład której wchodzą grunty rolne, została nabyta w ramach prowadzonego przedsiębiorstwa. Sąd powołał się na orzecznictwo NSA i TK, wskazując, że związek nieruchomości z działalnością gospodarczą może wynikać nie tylko z faktycznego wykorzystania, ale także z potencjalnego wykorzystania lub ujęcia w ewidencji środków trwałych. W ocenie Sądu, spółka i D. K. byli samoistnymi posiadaczami nieruchomości, a grunty rolne i łąki, mimo ich klasyfikacji, były potencjalnie lub faktycznie wykorzystywane w ramach działalności gospodarczej spółki, co uzasadniało opodatkowanie ich wyższą stawką podatku od nieruchomości. Sąd oddalił skargę, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, grunty rolne i łąki, które są częścią kompleksu wypoczynkowego i znajdują się w posiadaniu przedsiębiorcy, mogą być uznane za związane z działalnością gospodarczą i podlegać opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, nawet jeśli w ewidencji gruntów są oznaczone jako rolne.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że mimo oznaczenia gruntów jako rolnych, ich faktyczne i potencjalne wykorzystanie w ramach kompleksu wypoczynkowego oraz wpisanie nieruchomości do ewidencji środków trwałych spółki świadczy o związku z działalnością gospodarczą, co uzasadnia opodatkowanie wyższą stawką podatku od nieruchomości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

u.p.o.l. art. 3 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Podatnikami podatku od nieruchomości są m.in. właściciele, z zastrzeżeniem art. 3 ust. 3 u.p.o.l.

u.p.o.l. art. 3 § ust. 3

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Jeżeli przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy ciąży na posiadaczu samoistnym.

u.p.o.l. art. 1a § ust. 1 pkt 3

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Przez grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej rozumie się grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą.

u.p.o.l. art. 2 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty, budynki lub ich części oraz budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Dz.U. 2022 poz 1452 art. 2 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych

Dz.U. 2022 poz 1452 art. 1a § ust. 1 pkt 3

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych

Pomocnicze

u.p.o.l. art. 3 § ust. 4

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

W przypadku nieruchomości pozostającej we współwłasności, obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach.

Dz.U. 2022 poz 2651 art. 233 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

k.c. art. 336

Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Grunty rolne i łąki, mimo oznaczenia w ewidencji, są związane z działalnością gospodarczą spółki ze względu na ich faktyczne i potencjalne wykorzystanie w ramach kompleksu wypoczynkowego. Spółka i D. K. są samoistnymi posiadaczami nieruchomości, co uzasadnia obciążenie ich podatkiem od nieruchomości, wyłączając pozostałych współwłaścicieli.

Odrzucone argumenty

Zarzuty spółki dotyczące naruszenia przepisów postępowania (pominięcie dowodów, dowolne ustalenia faktyczne) oraz prawa materialnego (błędna wykładnia przepisów o podatku od nieruchomości i rolnym) zostały odrzucone przez sąd.

Godne uwagi sformułowania

Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela pogląd prawny, że przepis art. 3 ust. 3 i ust. 4 u.p.o.l. jest przepisem szczególnym, wyłączającym zasadę podatkowej odpowiedzialności właścicieli nieruchomości. Posiadanie nieruchomości przez jej współwłaścicieli (nawet jeżeli jest to tylko jeden z wielu współwłaścicieli) zwykle wynika wyłącznie z wykonywania prawa własności przysługującego współwłaścicielom z respektowaniem prawa własności przysługującego wszystkim z nich, to jest posiadającym nieruchomość i nie posiadającym. Gramatyczna wykładnia ww. przepisu wskazuje, że wszystkie budynki, budowle i grunty będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkami przewidzianymi w art. 1a ust. 2a u.p.o.l., są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej i podlegają opodatkowaniu według najwyższych stawek.

Skład orzekający

Krzysztof Przasnyski

przewodniczący sprawozdawca

Elżbieta Rischka

sędzia

Irena Wesołowska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opodatkowania podatkiem od nieruchomości gruntów rolnych i łąk w kontekście działalności gospodarczej przedsiębiorcy, a także kwestia odpowiedzialności za podatek od nieruchomości w przypadku samoistnego posiadania przez jednego ze współwłaścicieli."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, gdzie grunty rolne są częścią kompleksu wypoczynkowego i są w posiadaniu przedsiębiorcy. Interpretacja przepisów o samoistnym posiadaniu może być stosowana w podobnych przypadkach współwłasności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego podatku od nieruchomości, ale w kontekście nietypowego wykorzystania gruntów rolnych i łąk przez przedsiębiorcę. Wyjaśnia kluczowe kwestie związane z definicją 'związania z działalnością gospodarczą' oraz odpowiedzialnością podatkową współwłaścicieli.

Czy Twoje grunty rolne mogą być opodatkowane wyżej? WSA wyjaśnia, kiedy posiadanie przez firmę zmienia zasady gry.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Gd 939/23 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2024-01-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-10-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Elżbieta Rischka
Irena Wesołowska
Krzysztof Przasnyski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Sygn. powiązane
III FSK 579/24 - Wyrok NSA z 2025-03-20
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 1452
art. 3, art. 2 ust. 1 pkt 1, art. 1a ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2651
art. 233 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.  Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędzia WSA Irena Wesołowska, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Dorota Kotlarek, , po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi A B Sp. z o.o. z siedzibą w Sopocie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 28 czerwca 2023 r. nr SKO.410.125.2023 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2023 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 28 czerwca 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku (dalej jako: "SKO", "Kolegium", "organ II instancji" "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2018 r., poz. 570 ze zm.) oraz art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r., poz. 2651, dalej jako: "O.p."), po rozpatrzeniu odwołania M. z siedzibą w S. (dalej jako: "Spółka", "Skarżąca", "strona") od decyzji Wójta Gminy S1. (dalej jako: "Wójt Gminy", "organ I instancji") z dnia 12 maja 2023 r. w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2023 r., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:
Organ I instancji ustalił, że z dniem 15 sierpnia 2019 r. nastąpiła zmiana udziałów zabudowanej nieruchomości gruntowej, dla której Sąd Rejonowy w Bytowie IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...], stanowiącą działkę gruntu oznaczoną w Ewidencji Gruntów i Budynków nr [...], położonej w S1., w związku z czym wszczęto postępowanie w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2023 r.
Pismem z dnia 13 lutego 2023 r. organ I instancji wezwał wszystkich współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości do złożenia deklaracji na podatek od nieruchomości za 2023 r.
Postanowieniem z dnia 3 marca 2023 r. Wójt Gminy poinformował strony o wszczęciu postępowania w sprawie określenia stronom wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2023 r.
Następnie pismem z dnia 16 marca 2023 r. Wójt Gminy wezwał wszystkich współwłaścicieli zabudowanej nieruchomości gruntowej: A. S., B. B., Z. Ś., D. K. i M. z siedzibą w S. do złożenia wyjaśnień na piśmie dotyczących zakresu i sposobu władania przedmiotową nieruchomością oraz stanowisko względem innych współwłaścicieli (dotyczy 2023 r.), sposobie użytkowania występujących na działce budynków oraz wyjaśnienia dotyczące sposobu wykorzystywania, użytkowania powierzchni działki nr [...] w obrębie ewidencyjnym S1. (dotyczy 2023 r.).
Do organu podatkowego wpłynęły odpowiedzi A. S., Z. Ś. (działającego w imieniu swoim i żony, B. B.) oraz P. M. – prezesa zarządu M. z siedzibą w S.
W odpowiedzi Z. Ś. wskazał, że nadal nieudostępniana jest mu nieruchomość, brak dostępu do działki nr [...], podtrzymał swoje stanowisko, że nieruchomością włada P. M. jako prezes M. wraz z D. K., nie posiada on wiedzy na temat użytkowania budynków, działki nikt nie uzgadniał ani nie podpisywał umów odnośnie działki ani budynków na działce nr [...].
Natomiast z odpowiedzi A. S. wynika, że nie ma on dostępu do nieruchomości, nie prowadzi jakiejkolwiek działalności na tej nieruchomości i nigdy nie wyrażał zgody na prowadzenie działalności innym współwłaścicielom, nie posiada wiedzy na temat umów pomiędzy Spółką a D. K., wszelkie dane i informacje zawarte w protokołach, dokumentach Gminy S1. pozostają według niego aktualne.
P. M., prezes zarządu Skarżącej wskazał, że w 2023 r. do działalności gospodarczej zamierza sezonowo wykorzystywać część nieruchomości, tj. około 2,4 ha. W załączeniu dodano mapkę, z której wynika jaka część nieruchomości wykorzystywana jest przez Spółkę. Dodatkowo nadmieniono, że w działalności gospodarczej w 2023 r. Spółka sezonowo zamierza wykorzystać pięć budynków mieszkalnych. Są one wykorzystywane do działalności gospodarczej Spółki polegającej na najmie krótkoterminowym. Spółka nie zna współwłaścicieli w zakresie korzystania z nieruchomości.
Organ I instancji ustalił, że przedmiotem opodatkowania jest grunt o powierzchni 40.600 m² oraz budynki związane z działalnością gospodarczą o powierzchni 574,51 m², będące w posiadaniu samoistnym D. K. oraz M.
Mając powyższe na uwadze Wójt Gminy, decyzją z dnia 12 maja 2023 r. określił wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości, działka nr [...] o łącznej powierzchni 40.600 m², położona w obrębie ewidencyjnym S1., zabudowana 7 budynkami: 6 budynków mieszkalnych jednorodzinnych z główną funkcją – domki letniskowe oraz 1 pozostały budynek niemieszkalny, za 2023 r. w kwocie 55.911,00 zł solidarnie samoistnym posiadaczom: D. K. oraz M. z siedzibą w S.
SKO, po rozpoznaniu odwołania Spółki, decyzją z dnia 28 czerwca 2023 r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu wskazano, że do nieruchomości nie mają dostępu współwłaściciele, tj. B. B. i Z. Ś. oraz A. S. Fakty te znane są Kolegium z urzędu z uwagi na odwoławcze postępowania podatkowe. Jedynie w stosunku do D. K. nie wykazano ograniczenia w wykonywaniu jego prawa własności.
W toku postępowania ustalono, że w dalszym ciągu w roku podatkowym 2023 nie zmieniła się sytuacja ww. współwłaścicieli; nadal nie mają możliwości korzystania z nieruchomości.
Kolegium wskazało, że Skarżąca w odpowiedzi na wezwanie organu I instancji do złożenia wyjaśnień co do sposobu użytkowania nieruchomości w 2023 r. odpowiedziała, że zamierza prowadzić na części nieruchomości działalność sezonową, najem krótkoterminowy.
Następnie organ odwoławczy stwierdził, że na stronie http://www.[...], gdzie do kontaktu podana jest Spółka, znajduje się szeroka oferta nie tylko wynajmu domków. Oferta jest dostępna również na Booking.com z możliwością rezerwacji w każdym miesiącu bez względu na porę roku, zatem jest to oferta całoroczna. Wśród atrakcji przewidziano możliwość wędkowania w stawie znajdującym się na działce oznaczonej jako grunt RVI, a także atrakcje turystyczne takie jak grillowanie i muzyka przy ognisku (miejsce do tego przeznaczone to widoczna na zdjęciach na ww. stronie zagospodarowana i zadaszona wiata), spływy kajakowe - nieruchomość ma bezpośredni dostęp do jeziora (widoczny jest na zdjęciach w aktach, a także na stronie internetowej pomost), korzystanie z sauny (zdjęcie ze strony internetowej zrobione zimą, na którym widoczne są osoby korzystające z sauny usytuowanej niemal na brzegu jeziora blisko pomostu, przy którym zorganizowano przerębel do zimowych kąpieli). Na terenie nieruchomości znajduje się także plac zabaw. Ponadto oferta zawiera także organizowanie imprez okolicznościowych (na zdjęciu odnoszącym się do oferty widoczna jest wiata). Jest również wskazana możliwość organizacji kuligów zimą.
Kolegium podkreśliło również, że Skarżąca jest przedsiębiorcą, a sprawa dotyczy podatku od nieruchomości za 2023 r. W tym czasie Spółka była współwłaścicielem nieruchomości, albowiem w 2019 r. kupiła udział w nieruchomości, na której w chwili zakupu istniał kompleks domków letniskowych wraz z infrastrukturą rekreacyjno-wypoczynkową z dostępem do jeziora. Całość figuruje na stronie internetowej pod nazwą O. oraz portalu społecznościowym Facebook na koncie [...]. Jako przedmiot działalności Spółka ma wpisane w KRS "Obiekty noclegowe turystyczne i miejsca krótkotrwałego zakwaterowania", "Wynajem i zarządzanie nieruchomościami", "Hotele i podobne obiekty zakwaterowania", "Zakwaterowanie".
Spółka jest współwłaścicielem nieruchomości, w skład której wchodzą grunty rolne od sierpnia 2019 r. Jako podmiot, którego jedyną formą aktywności jest prowadzenie działalności gospodarczej, nieruchomość nabyła w skład prowadzonego przez siebie przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 551 Kodeksu cywilnego. Z oświadczenia Spółki wynika, że grunty zostały ujęte jako składniki majątkowe w prowadzonej ewidencji środków trwałych wartości niematerialnych i prawnych.
Kolegium uznało, że z analizy materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie wynika, że na nieruchomości znajduje się kompleks wypoczynkowy wraz z infrastrukturą rekreacyjno-wypoczynkową. Grunty oznaczone w ewidencji gruntów i budynków jako rolne nie są wykorzystywane na prowadzenie działalności rolnej, wchodzą one w skład całego kompleksu wypoczynkowego. W ocenie organu II instancji, dowody w sprawie wskazują na to, że sytuacja taka istniała już przed nabyciem przez Spółkę udziału w nieruchomości. W rezultacie uznać należy, że grunty rolne są w posiadaniu przedsiębiorcy, nie jest na nich prowadzona działalność rolna, lecz działalność związana z wynajmem domków letniskowych i korzystaniem z miejsc rekreacyjno-wypoczynkowych usytuowanych na terenie O., która mieści się w zakresie przedmiotu działalności Spółki. W rzeczywistości na tych gruntach wykonywane są czynności składające się na prowadzenie działalności gospodarczej, które mieszczą się w zakresie przedmiotu działalności Spółki.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 122 w zw. z art. 187 § 1 O.p. poprzez pominięcie wnioskowanych dowodów w sprawie, tj. przesłuchania świadka P. M., a w konsekwencji dokonanie dowolnych ustaleń faktycznych i ustalenie, że cała powierzchnia działki (4.06 ha) nr [...] położonej w obrębie ewidencyjnym S1. jest zajęta na prowadzenie działalności gospodarczej przez M., podczas gdy łąki trwałe (0.67 ha) oraz grunty orne (2.21 ha) nie były nigdy zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej jak również władztwo nad nieruchomości przypisane jest do wszystkich współwłaścicieli, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego obciążenia Skarżącej podatkiem od nieruchomości za użytki oznaczone jako łąki trwałe (0.67 ha) i grunty orne (2.21 ha),
- art. 122 w zw. z art. 187 § 1 O.p. poprzez dokonanie ustaleń faktycznych sprzecznych z zebranym w sprawie materiałem dowodowym i ustalenie, że łąki trwałe (0.67 ha) znajdujące się na działce nr [...] położonej w obrębie ewidencyjnym S1. należą do klasy bonitacyjnej IV, podczas gdy z informacji z rejestru gruntów sporządzonej w dniu 5 maja 2021 r. jednoznacznie i bezspornie wynika, iż łąki trwałe (0.67 ha) należą do VI klasy bonitacyjnej,
- art. 2 ust 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 1452 ze zm., dalej jako: "u.p.o.l.") poprzez błędne zastosowanie przepisu i opodatkowanie podatkiem od nieruchomości gruntów sklasyfikowanych w informacji z rejestru gruntów sporządzonej w dniu 5 maja 2021 r. (działka nr [...]) jako łąki trwałe oraz grunty orne, które nie były zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej,
- art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 333) poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy Spółka powinna zostać zwolniona od podatku rolnego,
- art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu przez Wójta Gminy S1., że sam fakt posiadania nieruchomości przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą uzasadnia jej związek z prowadzoną działalnością gospodarczą,
- art. 3 ust. 4 u.p.o.l. poprzez nieprawidłowe zastosowanie i uznanie, że podatnikiem podatku od nieruchomości są posiadacze samoistni, podczas gdy z przepisu wynika, że są to współwłaściciele,
- naruszenie przepisu art. 3 ust.1 pkt 2 u.p.o.l. w związku z art. 191 O.p. poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, iż posiadaczem samoistnym nieruchomości, jest Skarżąca i D. K., w sytuacji gdy przedmiotowa nieruchomość objęta jest współwłasnością, a pozostali właściciele roszczą sobie prawa do ww. nieruchomości oraz pożytków z nich uzyskiwanych, a Skarżąca w żadnej mierze nie wyraża woli władania przedmiotową nieruchomością z wyłączeniem pozostałych współwłaścicieli.
Kolegium w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację i stanowisko, jak w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej jako: "p.p.s.a."), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).
Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów, stwierdzić należy, że nie narusza ona prawa w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego.
W niniejszej sprawie spór dotyczy zarówno kręgu podmiotów będących podatnikami podatku od nieruchomości, jak i przedmiotu opodatkowania.
W ocenie Sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdza, że współwłaściciele A. S., B. B. i Z. Ś. nie uzyskali posiadania spornej nieruchomości. W sprawie zostało potwierdzone, że w przedmiotowej sprawie zachodzi sytuacja samodzielnego posiadania przez współwłaścicieli mających odpowiednio udział 58/100 i 2/100, z wyzuciem z własności innych współwłaścicieli.
Wskazanymi w decyzji organu I instancji samoistnymi posiadaczami nieruchomości, wobec których solidarnie określono wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2023 r. są D. K. oraz M. z siedzibą w S.
Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela pogląd prawny, że przepis art. 3 ust. 3 i ust. 4 u.p.o.l. jest przepisem szczególnym, wyłączającym zasadę podatkowej odpowiedzialności właścicieli nieruchomości (por. wyrok NSA z 28 kwietnia 2022 r., sygn. akt III FSK 4562/21).
W art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. wyrażona została zasada, w świetle której podatnikami podatku od nieruchomości są m.in. osoby fizyczne będące właścicielami nieruchomości, z zastrzeżeniem art. 3 ust. 3 u.p.o.l., który stanowi że jeżeli przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości ciąży na posiadaczu samoistnym. W przypadku nieruchomości pozostającej we współwłasności, obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach, co oznacza, że wszyscy współwłaściciele powinni być adresatami decyzji, w której wysokość podatku od nieruchomości należy ustalić w jednej kwocie, niezależnie od wielkości udziału współwłaściciela w nieruchomości. Jak już zaznaczono, zasada opodatkowania podatkiem od nieruchomości właściciela (współwłaścicieli) doznaje wyjątku, w przypadku gdy nieruchomość znajduje się w posiadaniu samoistnym. W myśl art. 336 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2023 r. poz. 1610 ze zm. – dalej jako: "k.c.") posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Posiadanie samoistne jest zatem stanem, w którym posiadacz zarówno faktycznie włada rzeczą (corpus), jak i przejawia wolę posiadania jej jak właściciel (animus rem sibi habendi).
W praktyce, gdy nieruchomość należy do współwłaścicieli, reguła, według której podatkiem od nieruchomości obciążony jest posiadacz samoistny, znajduje zastosowanie na ogół w przypadku, gdy podmiotowi faktycznie władającemu rzeczą jak właściciel nie przysługuje prawo własności. Posiadanie nieruchomości przez jej współwłaścicieli (nawet jeżeli jest to tylko jeden z wielu współwłaścicieli) zwykle wynika wyłącznie z wykonywania prawa własności przysługującego współwłaścicielom z respektowaniem prawa własności przysługującego wszystkim z nich, to jest posiadającym nieruchomość i nie posiadającym.
To, że pozostali współwłaściciele nieruchomości z niej nie korzystają i nie pobierają pożytków, nie jest istotne dla rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie podatku od nieruchomości. W tym zakresie Sąd podziela pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 26 czerwca 2007 r. (sygn. akt II FSK 1748/06), że zgodnie z art. 3 ust. 4 u.p.o.l., w sytuacji, gdy nieruchomość stanowi współwłasność, to obowiązek podatkowy ciąży na wszystkich współwłaścicielach solidarnie. Oznacza to między innymi, że wzajemne relacje współwłaścicieli oraz spory co do zakresu posiadania nieruchomości wspólnej (korzystania z niej), pozostają bez znaczenia z punktu widzenia ponoszenia ciężarów w podatku od nieruchomości (płacenia podatku). Interpretacja powyższa nie odnosi się jednak do sytuacji takiej, jaka może występować w rozpatrywanej sprawie, tj. gdy samoistnym posiadaczem jest jeden ze współwłaścicieli nieruchomości. Jest to sytuacja absolutnie wyjątkowa. Wyjątek taki wiąże się z sytuacją, w której jeden ze współwłaścicieli posiada samoistnie nieruchomość z zamiarem "wyzucia" z własności innych współwłaścicieli (por. wyrok NSA z dnia 28 października 2019 r., sygn. akt II FSK 1393/19).
Należy zauważyć, że Sądowi z urzędu znany jest wyrok WSA w Gdańsku z dnia 16 sierpnia 2023 r., sygn. akt I SA/Gd 386/23 w przedmiocie określenia wobec Skarżącej podatku od nieruchomości za 2022 r. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela pogląd przedstawiony we wskazanym wyroku, że również w sytuacji, gdy posiadanie samoistne obejmuje przedmiot współwłasności, podatnikiem jest samoistny posiadacz, a nie współwłaściciel, który przedmiotu opodatkowania nie posiada.
Pogląd ten zyskał aprobatę w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, a zwłaszcza w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. W szczególności w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 2018 r., sygn. akt II FSK 1087/16 (wszystkie przywołane orzeczenia dostępne są na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl) wskazano, że reguła współodpowiedzialności podatkowej wszystkich współwłaścicieli nieruchomości nie ma zastosowania w sytuacji, gdy zaistnieje samoistne jej posiadanie tylko przez niektórych (nie wszystkich) współwłaścicieli. Podobnie w wyroku z dnia 5 maja 2018 r., sygn. akt II FSK 729/16 stwierdzono, że również w przypadku współwłasności przedmiotu opodatkowania obowiązuje zasada pierwszeństwa obowiązku podatkowego samoistnego posiadacza przed właścicielem, co oznacza, że w przypadku ustalenia, że jeden ze współwłaścicieli nieruchomości stanowiącej przedmiot opodatkowania jest jej posiadaczem samoistnym, na mocy art. 3 ust. 3 u.p.o.l. obowiązek podatkowy ciąży wyłącznie na nim, a określona w art. 3 ust. 4 u.p.o.l. zasada solidarności obowiązku podatkowego współwłaścicieli nie ma w tym przypadku zastosowania.
Zasadę tę potwierdzono w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 sierpnia 2018 r., sygn. akt II FSK 1336/17, akcentując, że jakkolwiek obowiązek podatkowy ciąży na wszystkich współwłaścicielach nieruchomości solidarnie i ich wzajemne relacje oraz spory co do zakresu posiadania i korzystania z nieruchomości wspólnej zasadniczo pozostają bez znaczenia z punktu widzenia obowiązku ponoszenia ciężarów w podatku od nieruchomości, nie odnosi się to jednak do sytuacji samoistnego posiadania nieruchomości tylko przez niektórych współwłaścicieli. Analogiczne stanowisko Naczelny Sąd Administracyjny zajął także w wyrokach z dnia 28 października 2019 r., sygn. akt II FSK 1367 i 1393/19.
W wyrokach z dnia 19 lutego 2019 r. o sygn. akt II FSK 3081/18, II FSK 3082/18 oraz II FSK 3083/18 wskazano, że o tak rozumiane posiadanie samoistne chodzi w przepisie art. 3 ust. 3 u.p.o.l. Przepis ten wyklucza stosowanie art. 3 ust. 1 pkt 1 (właściciel jako podatnik podatku od nieruchomości) zarówno wtedy, gdy kto inny jest właścicielem, a kto inny posiadaczem samoistnym nieruchomości, ale również wtedy, gdy jeden ze współwłaścicieli jest posiadaczem samoistnym, a inni nie. W tym ostatnim przypadku, gdy znani są współwłaściciele nieruchomości, ale tylko jeden z nich jest posiadaczem samoistnym, obowiązek podatkowy będzie ciążył właśnie na nim z wyłączeniem pozostałych, niewładających współwłaścicieli.
W orzecznictwie wskazuje się, że o posiadaniu samoistnym ponad udziały przysługujące posiadającym współwłaścicielom można mówić w wypadku posiadania nieruchomości przez jednego ze współwłaścicieli lub niektórych z nich z zamiarem władania jak właściciele całą nieruchomością z wyzuciem z własności innych współwłaścicieli (por. wyroki NSA z dnia 3 sierpnia 2018 r., sygn. akt II FSK 541/17, z dnia 17 maja 2018 r., sygn. akt II FSK 2230/17, z dnia 18 grudnia 2020 r., sygn. akt II FSK 2031/18;). Należy przy tym podzielić stanowisko zaprezentowane w wyrokach NSA z dnia 19 lutego 2019 r., sygn. akt II FSK 3081/18, II FSK 3082/18 oraz II FSK 3083/18, z których wynika, że współposiadanie samoistne nieruchomości będące z mocy art. 206 k.c. elementem współwłasności nie tylko nie musi, ale wręcz nie może odpowiadać mierzonym w częściach idealnych powierzchniom gruntu i budynków. Nie można także mówić o posiadaniu części nieruchomości ponad idealnie określony ułamek wynikający z prawa własności. Prócz tego w przypadku posiadania nieruchomości "ponad udział" zamiar wyzucia nie tylko z posiadania samoistnego, ale i w konsekwencji w ogóle ze współwłasności nieruchomości innego współwłaściciela, wymaga uzewnętrznienia tej woli tak wobec otoczenia, jak i wobec wyzutego w całości z posiadania nieruchomości współwłaściciela.
Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego sprawy wynika, że w spornym okresie B. B., Z. Ś. oraz A. S. nie mieli dostępu ani możliwości korzystania ze swego udziału w nieruchomości.
Co więcej, z akt sprawy wynika, że D. K. oraz Spółka władają nieruchomością dla siebie, nie ukrywając tego zamiaru, który jest jawny dla otoczenia. Uzewnętrznione czynności faktyczne prowadzone przez Skarżącą oraz D. K. jednoznacznie wskazują na samodzielny, niezależny od woli pozostałych współwłaścicieli nieruchomości stan władztwa w odniesieniu do tejże nieruchomości. Przykładowo wyrazem tego jest zawarcie umowy na odbiór ścieków (ponoszenie związanych z tym opłat), czerpanie korzyści finansowych (oferta na wynajem domków dla turystów). W mediach społecznościowych "O." jako kontakt podana jest Skarżąca.
Zdaniem Sądu, biorąc pod uwagę całokształt okoliczności sprawy, organy podatkowe prawidłowo zobowiązały solidarnie Skarżącą oraz D. K. do zapłaty podatku od nieruchomości za 2023 r.
Spór w sprawie dotyczy również przedmiotu opodatkowania. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają nieruchomości lub obiekty budowlane: 1) grunty; 2) budynki lub ich części; 3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. stanowi, że przez grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej rozumie się grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z zastrzeżeniem ust. 2a, który nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie. Zgodnie zaś z pkt 4 art. 1 ww. ustawy, przez działalność gospodarczą należy rozumieć działalność, o której mowa w ustawie z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2021 r. poz. 162 i 2105 oraz z 2022 r. poz. 24, 974 i 1570).
Gramatyczna wykładnia ww. przepisu wskazuje, że wszystkie budynki, budowle i grunty będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkami przewidzianymi w art. 1a ust. 2a u.p.o.l., są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej i podlegają opodatkowaniu według najwyższych stawek. Sam fakt posiadania przez przedsiębiorcę (inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą) nieruchomości skutkuje bowiem tym, że dany budynek, budowla czy grunt są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Taka wykładnia została zakwestionowana przez Trybunał Konstytucyjny, który w wyroku z dnia 12 grudnia 2017 r., sygn. SK 13/15 uznał, że "Art. 1a ust. 1 pkt 3 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2017 r. poz. 1785 i 2141) rozumiany w ten sposób, że wystarczającą przesłanką zakwalifikowania gruntu podlegającego opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości do kategorii gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej jest prowadzenie działalności gospodarczej przez osobę fizyczną będącą jego współposiadaczem, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 64 ust. 1 i 2 oraz art. 84 w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej".
W uzasadnieniu Trybunał podkreślił m.in., że zastosowane w przepisie art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. kryterium "posiadania gruntu przez przedsiębiorcę" nie realizuje deklarowanego przez ustawodawcę celu regulacji i prowadzi do nieuzasadnionego konstytucyjnie ograniczenia wolności majątkowej. "W konsekwencji obowiązek podatkowy, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.l., zostaje nałożony na osoby posiadające grunty niemające związku z prowadzeniem działalności gospodarczej. Szczególnie rażące jest nałożenie takiego obowiązku na współposiadaczy gruntu wówczas, gdy jeden z nich nie jest przedsiębiorcą. Celem ustawodawcy nie było zaś opodatkowanie wyższymi stawkami podatku od nieruchomości każdej nieruchomości będącej w posiadaniu przedsiębiorcy, lecz jedynie nałożenie obowiązku zapłaty podatku od nieruchomości w najwyższej stawce na przedsiębiorców, których nieruchomości wchodzą w skład ich przedsiębiorstwa, niezależnie od tego, czy są one w danym momencie wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej, czy też nie (zob. B. Pahl, Opodatkowanie gruntów i budynków będących w posiadaniu osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą, nabytych i wykorzystywanych w celach osobistych, "Finanse Komunalne" nr 5/2010, s. 73; R. Dowgier, L. Etel, B. Pahl, M. Popławski, Podatki i opłaty lokalne. 601 pytań i odpowiedzi, Warszawa 2012, s. 235 i 348).
Również w wyroku z dnia 24 lutego 2021 r. sygn. akt SK 39/19 Trybunał Konstytucyjny uznał za sprzeczną ze standardami konstytucyjnymi taką wykładnię art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., w świetle której o stosowaniu stawki opodatkowania przewidzianej w art. 5 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. decyduje wyłącznie fakt posiadania gruntu (budynku lub budowli) przez przedsiębiorcę (inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą). W wyroku tym Trybunał stwierdził bowiem, że "Art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1170) rozumiany w ten sposób, że o związaniu gruntu, budynku lub budowli z prowadzeniem działalności gospodarczej decyduje wyłącznie posiadanie gruntu, budynku lub budowli przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą, jest niezgodny z art. 64 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 i art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej." W ocenie Trybunału, przedsiębiorcy nie mogą być obciążani wyższą stawką podatku jedynie z powodu posiadania nieruchomości, które nie są wykorzystywane i nie mogą być potencjalnie wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej. Zdaniem Trybunału zastosowane kryterium "posiadania gruntu przez przedsiębiorcę" nie realizuje wyłącznie celu fiskalnego, przez co prowadzi do nieuzasadnionego konstytucyjnie naruszenia prawa do własności. Trybunał stanął na stanowisku, że zaskarżonej regulacji nie można uzasadnić ochroną interesu publicznego, a to prowadzi do wniosku, że nie są w tym przypadku spełnione przesłanki testu proporcjonalności. Tym samym zaskarżoną regulację Trybunał uznał za sprzeczną również z art. 31 ust. 3 oraz art. 84 Konstytucji. Nieproporcjonalność ingerencji w konstytucyjne prawo własności Trybunał przypisał brakowi precyzyjnych kryteriów, poza samym posiadaniem nieruchomości przez przedsiębiorcę, pozwalających ustalić występowanie faktycznego lub potencjalnego związku gruntu lub budynku z prowadzeniem działalności gospodarczej. TK uznał, że zastosowanie wyższej stawki podatkowej dla nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej (art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a oraz art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b u.p.o.l.) wyłącznie na podstawie kryterium posiadania danej nieruchomości przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą stanowi nieproporcjonalną ingerencję w prawo do własności tych podmiotów.
Z tezy wyroku z dnia 24 lutego 2021 r. w sposób jednoznaczny wynika, że jest on adresowany do wszystkich podatników będących przedsiębiorcami lub innych podmiotów prowadzących działalność gospodarczą (osób fizycznych, jak i osób prawnych oraz innych jednostek organizacyjnych posiadających w świetle art. 3 ust. 1 u.p.o.l.), co nie jest takie jednoznaczne w przypadku poprzedniego orzeczenia. Zawarta w sentencji tego wyroku wypowiedź odnosi się bowiem do gruntów, budynków i budowli będących w posiadaniu wszystkich przedsiębiorców lub innych podmiotów prowadzących działalność gospodarczą, bez względu na formę prawną. Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 23 czerwca 2021 r. sygn. akt III FSK 21/21 jest to tzw. wyrok interpretacyjny, w którym Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność z Konstytucją art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. w określonym jego rozumieniu. Cecha niekonstytucyjności przypisana jest wskazanej w sentencji tego wyroku treści normy prawnej, ustalonej w wyniku poprzedniej wykładni. Skutkiem tego wyroku jest eliminacja takiej interpretacji tego przepisu, która w kwestii związania gruntu, budynku lub budowli z prowadzeniem działalności gospodarczej, ogranicza się do faktu ich posiadania przez przedsiębiorcę lub podmiot prowadzący działalność gospodarczą. Mimo, że przywołany wyrok zapadł na tle sprawy ze skargi konstytucyjnej osoby fizycznej, w zakresie przyjętej przez Trybunał interpretacji art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. ma on uniwersalne znaczenie (zob. np. wyroki NSA: z 4 marca 2021 r. sygn. akt III FSK 895/21, z 16 czerwca 2021 r. sygn. akt III FSK 25/21 oraz III FSK 60/21).
W wyroku z 4 marca 2021 r. sygn. akt III FSK 898/21 NSA wskazał, że związek nieruchomości z prowadzeniem działalności gospodarczej, oprócz samego posiadania tej rzeczy przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą, powinien być oparty na faktycznym lub nawet potencjalnym wykorzystywaniu nieruchomości w działalności gospodarczej tego podmiotu. Grunty, budynki i budowle, które choćby pośrednio lub w ograniczonym zakresie służą prowadzeniu działalności gospodarczej, powinny zaś być uznane ze związane z tą działalnością. Jak stwierdził NSA, w ustaleniu istnienia związku nieruchomości z prowadzoną działalnością gospodarczą przydatne mogą być na przykład takie okoliczności jak: wprowadzenie nieruchomości do ewidencji środków trwałych, ujęcie wydatków na nabycie lub wytworzenie oraz utrzymanie w kosztach działalności gospodarczej. O istnieniu takiego związku może też świadczyć charakter rzeczy (np. budowli), wskazujący na jej gospodarcze przeznaczenie. W każdym przypadku ustalenie związku nieruchomości z prowadzeniem działalności gospodarczej podmiotu, który prowadzi także inny rodzaj działalności, nie może natomiast ograniczać się do wykazania posiadania tych nieruchomości.
Z kolei w wyroku z dnia 15 grudnia 2021 r. sygn. akt III FSK 4061/21 NSA sformułował tezę, że "za związane z działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. można uznać nieruchomości stanowiące własność podatnika (znajdujące się w posiadaniu samoistnym albo użytkowaniu wieczystym), które są w posiadaniu przedsiębiorcy (innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą) oraz jednocześnie:
1) wchodzą w skład prowadzonego przez niego przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 551 kodeksu cywilnego, w szczególności gdy podatnik ujął te składniki majątkowe w prowadzonej ewidencji środków trwałych wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na to, czy nieruchomość jest wykorzystywana na prowadzenie działalności gospodarczej lub
2) przedmiot działalności przedsiębiorcy obejmuje jedynie prowadzenie działalności gospodarczej, bez względu na to, czy nieruchomość jest wykorzystywana na prowadzenie działalności gospodarczej, lub
3) nieruchomości są funkcjonalnie powiązane z przedsiębiorstwem prowadzonym przez podmiot, w którego posiadaniu się znajdują, nawet jeżeli nie zostały uwzględnione w ewidencji środków trwałych wartości niematerialnych i prawnych, tzn.:
- są faktycznie wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej w znaczeniu zdefiniowanym w art. 1a ust. 1 pkt 4 u.p.o.l. albo
- mogą być potencjalnie wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej w ww. rozumieniu, przez co należy rozumieć sytuację, w której przedsiębiorca podejmuje i realizuje zachowania kwalifikowane w obrębie przedmiotu opodatkowania jako czynności mające na celu przygotowanie, zachowanie lub zabezpieczenie nieruchomości do przyszłej (planowanej) działalności gospodarczej, bądź do kontynuacji przerwanej działalności gospodarczej, związane z ponoszeniem wydatków rozliczanych w kosztach uzyskania przychodów prowadzonej działalności gospodarczej".
Powyższe stanowisko znajduje również potwierdzenie w wyroku NSA z dnia
6 lipca 2023 r., sygn. akt III FSK 260/23, zgodnie z którym związanie gruntu, budynku lub budowli z prowadzeniem działalności gospodarczej w rozumieniu art. 1a ust.1 pkt 3 u.p.o.l. jest pojęciem szerszym od pojęcia "zajęcie (gruntu) na prowadzenie działalności gospodarczej", którym prawodawca posłużył się w art. 2 ust. 2 oraz art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b i c u.p.o.l. O ile zajęcie gruntu na prowadzenie działalności gospodarczej można uznać za równoznaczne ze związaniem tego gruntu z działalnością gospodarczą, o tyle związanie gruntu z działalnością gospodarczą nie musi oznaczać jego zajęcia na prowadzenie działalności gospodarczej. Oznacza to, że dla wykazania istnienia związku nieruchomości z działalnością gospodarczą nie jest konieczne jego faktyczne wykorzystywanie (zajęcie) do prowadzenia działalności gospodarczej.
Odnosząc powyższe do okoliczności faktycznych niniejszej sprawy wskazać należy, że organy obu instancji dokonały analizy faktycznego oraz potencjalnego wykorzystywania spornych gruntów (w tym gruntów ornych oraz łąk) do działalności gospodarczej spółki w 2023 r.
Z ustaleń organów wynika przede wszystkim, że przedmiotem przeważającej działalności gospodarczej Spółki zgodnie z wpisem w Krajowym Rejestrze Sądowym jest m.in. działalność związana z obiektami noclegowymi turystycznie i miejsca krótkotrwałego zakwaterowania (PKD 55.20.Z). Z informacji z Ewidencji Gruntów i Budynków Starosty Powiatu Bytowskiego, na działce nr [...] o łącznej pow. 40.600 m2 (stanowiącej grunty rolne klasy VI, łąkę klasy VI oraz tereny mieszkaniowe zabudowane o pow. 1.1800 ha) jest zlokalizowanych 7 budynków: 6 budynków mieszkalnych jednorodzinnych z główną funkcją- domki letniskowe oraz 1 pozostały budynek pozamieszkalny.
Postanowieniem z dnia 5 kwietnia 2023 r. włączono jako dowód do sprawy dokumentację fotograficzną, kserokopie pism i protokół oględzin, oraz innych wskazanych tam dokumentów.
Z ogólnie dostępnych informacji z mediów społecznościowych i zamieszczonych tam zdjęć wynika, że otoczenie i działka nr [...] nie jest faktycznie wydzielona na łąki trwałe i grunty orne. Porównując dane z Ewidencji Gruntów i Budynków z mapą i rzeźbą terenu można stwierdzić, że na gruncie oznaczonym jako łąka znajduje się staw, natomiast na gruntach ornych znajduje się budynek, zadaszona wiata z miejscem na grill wraz z prowadzącymi ścieżkami wyłożonymi z kamienia. Istnieje możliwość poruszania się po terenie całej nieruchomości. Chcąc dostać się do linii brzegowej jeziora trzeba przejść przez całą działkę (jezioro stanowi jedną z granic działki nr [...] w obrębie ewidencyjnym S1.). Ponadto na ogólnodostępnych stronach internetowych na działce nr [...], widnieje oferta wynajmu domków letniskowych całorocznych O. z ofertą: m.in. grill, ognisko, sauna, spływy kajakowe, wędkowanie.
Zgodnie z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego, Uchwała Rady Gminy S1. nr III/21/99 z dnia 30 marca 1999 r., w sprawie zmiany planu przestrzennego zagospodarowania obszaru zlewni jeziora S2. – K. i uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego działki nr [...] w S1., działka ta stanowi teren mieszkalnictwa zagrodowego (oznaczenie na planie 1MR) w obrębie działki dopuszcza się lokalizację usług agroturystycznych w formie domków wypoczynkowych wolnostojących.
Przywołane, bezsporne okoliczności faktyczne sprawy, potwierdzają związanie gruntów z prowadzoną działalnością gospodarczą. Zdaniem Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, także grunty orne oraz łąki trwałe są i mogą być potencjalnie wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej. Fakt oznaczenia spornych gruntów jako łąki oraz grunty orne, nie zmienia bowiem ich zasadniczego wykorzystania i prowadzenia na nich działalności gospodarczej w ramach przedsiębiorstwa. Tym bardziej, że przedmiot działalności skarżącej Spółki powiązany jest z wynajmem domków letniskowych i pozwala na rozbudowę infrastruktury letniskowej. Potencjalni klienci spółki mieli dostęp do całej nieruchomości, nie było ogrodzonych i wydzielonych terenów. Oferta spółki nie ograniczała się wyłącznie do wynajmu domków letniskowych, lecz także do wielu innych atrakcji związanych z korzystnym usytuowaniem nieruchomości oraz znajdującymi się na niej innymi niż domki obiektami (zadaszona wiata, grill) czy też dostępem do jeziora.
Podkreślić należy, że sama strona skarżąca nie skonkretyzowała istotnych cech spornych nieruchomości, które powodowały, iż były one trwale i nieodwracalnie gospodarczo nieprzydatne. Brak wykonywania usług w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej Spółki nie oznacza jednocześnie niemożności gospodarczego wykorzystania spornego terenu w inny wybrany przez przedsiębiorcę sposób. Zwłaszcza, że Skarżąca ma możliwości i instrumenty prawne, by wykorzystywać grunty pozostające w jego posiadaniu, zgodnie z profilem prowadzonej działalności gospodarczej. Nie ma zatem żadnych podstaw do uznania, że sporne nieruchomości gruntowe (grunty orne oraz łąki) nie mogą być wykorzystane do działalności gospodarczej z trwałych i obiektywnych przyczyn.
Zauważyć też należy, że konstrukcja podatku od nieruchomości ma charakter majątkowy (rzeczowy), a nie przychodowy (m.in. wyrok WSA w Szczecinie z 10 lutego 2021 r. sygn. akt I SA/Sz 825/20). Nieistotna jest zatem okoliczność faktycznego wykorzystywania, sposób czy intensywność tego wykorzystywania, a nawet rodzaj tytułu prawnego przysługującego przedsiębiorcy. Nie jest też ważne, czy przedmiot opodatkowania przynosi jakiekolwiek dochody. Podatek ten (jego konstrukcja) skupia się na samej własności lub posiadaniu gruntów, budynków i budowli, użytkowaniu wieczystym gruntów, z zastrzeżeniem rzecz jasna jakiejkolwiek gospodarczej przydatności nieruchomości. Także sposób określenia podstawy opodatkowania w oparciu o pewne fizyczne parametry cechujące poszczególne rodzaje nieruchomości w ustawie tej wymienione, jak powierzchnia użytkowa budynków, powierzchnia gruntów, wartość początkowa budowli, wskazuje wyraźnie na majątkowy, a nie przychodowy charakter tego podatku. Miejscem, w którym pojawia się element charakterystyczny dla podatków przychodowych jest przepis określający stawki podatku. Wyższe stawki określone są dla budynków i gruntów związanych z działalnością gospodarczą. Jednak nie zmienia to charakteru tej daniny co do zasady, gdyż uzależnia się obowiązek płacenia podatku według wyższej stawki tylko od potencjalnych możliwości osiągania przychodów z budynku (gruntu), a nie stawek zróżnicowanych według wielkości rzeczywistych przychodów (wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2009 r., II FSK 1031/09). Również wyroki TK z dnia 24 lutego 2021 r. sygn. akt SK 39/19 oraz z dnia 12 grudnia 2017 r. sygn. akt SK 13/15 nie podważają majątkowego charakteru podatku od nieruchomości.
Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi należy wskazać, że informacje z ogólnodostępnych stron internetowych czy też umowa na odbiór ścieków były tylko jednym z dowodów na prowadzenie działalności gospodarczej przez Spółkę na spornym terenie. Niemniej z wpisów w mediach społecznościowych wynika, że na nieruchomości prowadzona była działalność gospodarcza w zakresie wynajmu domków letniskowych co najmniej od 2017 r.
W tym miejscu należy podnieść, że Prezes Zarządu spółki w odpowiedzi na wezwanie z 16 marca 2023 r. złożył pisemne wyjaśnienia wraz z mapą terenu, wobec czego znane jest jego stanowisko, co uzasadnia stwierdzenie, że nie było konieczne prowadzenie dowodu z przesłuchania w charakterze świadka. Organ trafnie wskazuje, że strona nie skorzystała z możliwości wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego.
Sąd nie stwierdził również, by organy podatkowe naruszyły art. 120, art. 122 i art. 187 § 1 O.p., podjęły bowiem niezbędne czynności dowodowe i zgromadziły materiał uprawniający do wydania decyzji. Przebieg postępowania i zgromadzony materiał wskazują również, że strona miała możliwość przedkładania dowodów i miała zapewniony udział w postępowaniu. Kompleksowa analiza zebranego materiału dowodowego i wnioski z niej wynikające, w ocenie Sądu, należy uznać za trafne i nieprzekraczające granic swobodnej oceny dowodów, wyrażonej w art. 191 O.p. Organ odwoławczy wystarczająco wyjaśnił bowiem zasadność przesłanek, którymi kierował się wydając rozstrzygnięcie, wskazując przy tym fakty, które uznał za udowodnione i dowody na których się oparł, jak również okoliczności oraz przyczyny, z powodu których nie uwzględnił stanowiska strony skarżącej. Jednocześnie w sposób wystarczający wyjaśnił podstawę prawną decyzji przytaczając przepisy prawa mające zastosowanie w okolicznościach sprawy. Zaskarżona decyzja zawiera zatem wszystkie elementy składowe narzucane treścią art. 210 § 1 O.p., w tym uzasadnienie faktyczne i prawne (art. 210 § 1 pkt 6 i art. 210 § 4 O.p.). To, że ustalenia organu podatkowego odbiegają od stanowiska strony, nie oznacza automatycznie, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa.
Końcowo należy także podać, że organy obu instancji w swoich rozstrzygnięciach prawidłowo przyporządkowały klasę łąk do VI klasy bonitacyjnej. Powyższe wynika również z wystawionej informacji z rejestru gruntów z dnia 13 lutego 2023 r. Nie ma to jednak wpływu na opodatkowanie tych gruntów, gdyż jak słusznie uznały organy obu instancji, są one zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej oraz jest to główny i podstawowy cel ich wykorzystywania. Jeżeli w posiadaniu przedsiębiorcy są użytki rolne, co do zasady, podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, chyba że na prowadzenie działalności gospodarczej nie są zajęte, a nie są zajęte wtedy, gdy pomimo posiadania ich przez przedsiębiorcę są wykorzystywane zgodnie z przeznaczeniem klasyfikacyjnym, a więc na działalność np. rolną (wyrok NSA z 24 sierpnia 2017 r., sygn. akt II FSK 1877/15).
Sąd nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, nie dopatrzył się też innych naruszeń prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy, ani też naruszeń przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie stwierdził też naruszeń prawa dających podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, ani okoliczności powodujących stwierdzenie nieważności objętych kontrolą decyzji.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI