I SA/Go 304/24

I SA/Go 304/24 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2025-01-23
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-11-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Alina Rzepecka /przewodniczący/
Damian Bronowicki
Jacek Niedzielski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2505
art. 71a § 1, art. 71 a § 9, art. 71b, art. 89 § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151, art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Rzepecka Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski (spr.) Sędzia WSA Damian Bronowicki po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi D.B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości nieprzekazanej organowi egzekucyjnemu wierzytelności wraz z odsetkami oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
D. B. (dalej też: Skarżący, Strona, Trzeciodłużnik, Dłużnik zajętej wierzytelności) wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (dalej: DIAS, organ, organ II instancji) z [...] r. uchylające postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego (dalej: NUS, organ I instancji, organ egzekucyjny) z [...] r. w całości i orzekające o wysokości nieprzekazanej organowi egzekucyjnemu wierzytelności w kwocie 169.310,24 zł wraz z dalszymi odsetkami od kwoty należności głównej wynoszącej 87.977,00 zł, liczonymi od dnia [...] lipca 2024 r. do dnia zapłaty.
W treści zaskarżonego rozstrzygnięcia opisano następujący stan faktyczny sprawy.
NUS w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego z majątku PHU P., działając na podstawie art. 89 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2022 r., poz. 479 ze zm., dalej: u.p.e.a.) dokonywał zajęć innych wierzytelności pieniężnych należnych Zobowiązanemu od Skarżącego prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "B. P. O. H. D. B." (dalej też: B O.). W tym celu skierował do Strony - kontrahenta Zobowiązanego 17 zawiadomień o zajęciu (o numerach wymienionych w zaskarżonym postanowieniu na stronach 1-4).
Łączna kwota objęta ww. zajęciami pierwotnie wynosiła 775.452,59 zł, w tym: należności główne wynosiły 716.044,00 zł, odsetki - 15.174,19 zł, koszty upomnienia - 197,20 zł oraz koszty egzekucyjne - 44.037,20 zł.
W odpowiedzi na poszczególne zajęcia Skarżący poinformował, że uznaje zajęte wierzytelności, przy czym zastrzegł, że nie uznaje wszystkich faktur wystawionych
w 2017 i 2018 r. przez Zobowiązanego, a powodem tego stanu rzeczy są noty księgowe
i kary umowne od kontraktów, naliczane przez zamawiających usługi w B O.,
a realizowane przez podwykonawcę PHU P..
W dniu [...] sierpnia 2018 r. pracownicy legitymując się upoważnieniem przeprowadzili u Dłużnika zajętej wierzytelności kontrolę (w obecności pełnomocnika) dotyczącą wierzytelności pieniężnych Zobowiązanego (PHU P.) wymienionych
w zawiadomieniu o terminie przeprowadzenia kontroli. W trakcie kontroli nie zostały przedstawione żadne dokumenty potwierdzające rozliczenia pomiędzy kontrahentami. Protokół z kontroli doręczono Skarżącemu 4 marca 2019 r. Mimo pouczenia
Strona nie skorzystała z możliwości zgłoszenia zastrzeżeń do protokołu.
W dniu 12 stycznia 2021 r. Skarżący w odpowiedzi na wezwanie organu egzekucyjnego przedłożył wykaz faktur wystawionych przez PHU P. obciążających B O. za okres od stycznia 2018 r. do grudnia 2018 r. oraz oświadczył, że wpłaty na rzecz PHU P. były dokonywane zgodnie z zajęciami.
Organ podkreślił, że z załączonego wykazu faktur wynika, że za 2018 r. na B O. zostały wystawione przez PHU P. faktury na łączną kwotę 2 427 302,59 zł.
Pismem z [...] marca 2021 r., NUS wezwał Stronę do udokumentowania płatności za faktury wystawione w okresie od stycznia do grudnia 2018 r. na firmę B O. przez PHU P..
Pismami z [...] marca 2021 r. oraz [...] kwietnia 2021 r., Skarżący uzupełnił dokumenty potwierdzające wzajemne rozliczenia pomiędzy jego firmą a PHU P.. W piśmie z [...] marca 2021 r. potwierdził, że w okresie od 1 stycznia 2018 r. do 31 grudnia 2018 r. PHU P. wystawił na B O. faktury w łącznej kwocie 2 427 302,59 zł. Wyjaśnił jednocześnie, że kwota ta została pomniejszona o 167 284,50 zł tytułem not obciążeniowych wystawionych w związku z karami umownymi z tytułu nieprawidłowego wykonania usług, które ostatecznie obciążają PHU P., oraz że na poczet realizacji zajęć przekazała do Urzędu Skarbowego kwotę 222 024,74 zł., jak też, że uiścił łączną kwotę 1 466 473,19 zł tytułem wynagrodzeń przysługujących w 2018 r. pracownikom PHU P.. Wynagrodzenia te zostały na polecenie PHU P. przelane bezpośrednio na konta pracowników (potwierdzenia przelewów w załączeniu).
Z kolei w piśmie z [...] kwietnia 2021 r. Skarżący zawarł dodatkowe wyjaśnienia dotyczące płatności realizowanych na rzecz pracowników PHU P. oraz przedłożył kserokopię dokumentu zatytułowanego "Wniosek", na podstawie którego dokonywał wypłat wynagrodzeń dla pracowników Spółki, dokumenty potwierdzające płatność wynagrodzeń dla pracowników PHU P. oraz wyjaśnienia w zakresie różnic pomiędzy kwotą wystawionych faktur, a dokonywanymi płatnościami. Z załączonych dokumentów wynika, że B O. było obciążane przez Wojskowy Oddział Gospodarczy za nieterminową realizację zadań zgodnie z umowami podpisanymi przez ww. strony.
W dniu [...] czerwca 2022 r. NUS sporządził uzupełniający protokół z kontroli zajętej wierzytelności, w którym stwierdził, że wysokość nieprzekazanej organowi egzekucyjnemu wierzytelności wynosi 937.743,38 zł. Protokół doręczony Trzeciodłużnikowi 15 czerwca 2022 r. zawierał pouczenie o możliwości wniesienia zastrzeżeń lub wyjaśnień w terminie 14 dniu od dnia jego doręczenia. Z prawa tego Strona nie skorzystała.
NUS postanowieniem z [...] r. określił Stronie - dłużnikowi zajętej wierzytelności - wysokość nieprzekazanej wierzytelności zajętej w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym w związku z egzekucją skierowaną do majątku PHU P..
DIAS postanowieniem z [...] r. uchylił ww. orzeczenie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W motywach wskazał na konieczność umożliwienia Stronie wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego przed wydaniem rozstrzygnięcia, jak też uwzględnienia wszystkich dokumentów stanowiących podstawę rozliczenia pomiędzy PHU P., a firmą Skarżącego w kontekście dokonanych zajęć wierzytelności.
Pismem z [...] grudnia 2022 r. NUS wezwał Trzeciodłużnika do przedstawienia wszelkich dokumentów mogących mieć znaczenie w sprawie, w szczególności do przedłożenia cesji/umowy/porozumienia o współpracy partnerskiej pomiędzy B O. a PHU P.. Pismo doręczono pełnomocnikowi Strony za pośrednictwem platformy e-PUAP 23 grudnia 2022 r. Skarżący nie przedłożył żadnych dodatkowych dokumentów. Nie skorzystał też z prawa do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego.
NUS postanowieniem z [...] r. określił Skarżącemu wysokość nieprzekazanej wierzytelności przysługującej PHU P. w kwocie 1.008.609,83 zł wraz z dalszymi odsetkami liczonymi od dnia [...] lutego 2023 r. do dnia zapłaty. Postanowienie doręczono 23 lutego 2023 r. za pośrednictwem platformy ePUAP.
Dłużnik zajętej wierzytelności wniósł na ww. orzeczenie zażalenie, w którym zarzucił naruszenie: - art. 71a § 5 u.p.e.a., art. 71a § 9 u.p.e.a., art. 7, art. 77 § 1,
art. 80, art. 107 § 3 w związku z art. 126, art. 136 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775, dalej: k.p.a.).
Postanowieniem z [...] r. DIAS utrzymał w mocy orzeczenie NUS z [...] r.
Na ww. postanowienie organu odwoławczego D. B. reprezentowany przez doradcę podatkowego, złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego W skardze Strona ponowiła zarzuty zawarte w złożonym zażaleniu na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej nr [...] z [...] r.
Wyrokiem z [...] r., sygn. akt [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z [...] r., nr [...] w całości.
WSA dokonując oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia jako podstawę jego uchylenia wskazał, że przeprowadzona przez Sąd kontrola wydanych wtoku postanowień, zawartych w nich argumentów, zarzutów skargi i formułowanych przez Skarżącego zastrzeżeń oraz uwag wykazała, że poza badaniem i rozważaniami organu pozostała kwestia zasadnicza, która w punkcie wyjścia co do zasady stoi u podstaw możliwości przesądzenia o legalności/prawidłowości wydanych przez organy rozstrzygnięć (postanowień). Rzecz dotyczy sfery przedawnienia zajętych wierzytelności. Okoliczność ta, podniesiona w skardze - nie została zbadana przez organy - w treści motywów zaskarżonego postanowienia w ogóle nie poruszono tej materii. Natomiast ustosunkowanie się do tego zarzutu w odpowiedzi na skargę ma charakter szczątkowy - sprowadza się do stwierdzenia, że na dzień dokonania zajęć w 2018 i 2019 r. wierzytelności z faktur wystawionych w okresie od stycznia do grudnia 2018 r. nie były przedawnione. Wyrok ze stwierdzeniem prawomocności wpłynął wraz z aktami sprawy do organu 4 marca 2024 r.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, DIAS postanowieniem z [...] r. uchylił postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Dyrektor wskazał, że mając na uwadze ocenę prawną oraz zalecenia co do dalszego postępowania w niniejszej sprawie, zawarte w prawomocnym wyroku ponownie rozpatrując sprawę organ egzekucyjny w pierwszej kolejności zobligowany będzie zgromadzić dowody, które pozwolą na zbadanie, z uwzględnieniem właściwych przepisów Kodeksu cywilnego, wymagalności należności wynikających z faktur za okres od 31 stycznia 2018 r. do 31 grudnia 2018 r,, będących podstawą określenia wysokości nieprzekazanej organowi egzekucyjnemu wierzytelności.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Naczelnik Urzędu Skarbowego, postanowieniem z [...] r. określił D. B. - jako dłużnikowi zajętej wierzytelności – wysokość nieprzekazanej wierzytelności zajętej w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym w związku z egzekucją skierowaną do majątku PHU "P." Sp. z o.o., w kwocie 171.142,17 zł wraz z dalszymi odsetkami liczonymi od dnia [...] lipca 2024 r. do dnia zapłaty.
Nie godząc się z ww. rozstrzygnięciem, D. B. wniósł zażalenie na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] r.
Postanowieniem z dnia [...] r. DIAS uchylił zaskarżone postanowienia NUS z [...] r. w całości i orzekł o wysokości nieprzekazanej organowi egzekucyjnemu wierzytelności w kwocie 169.310,24 zł wraz z dalszymi odsetkami od kwoty należności głównej wynoszącej 87.977,00 zł, liczonymi od dnia [...] lipca 2024 r. do dnia zapłaty.
W motywach uzasadnienia postanowienia DIAS omówił regulacje prawne dotyczące przedmiotu sprawy, w tym u.p.e.a. - art. 17 § 1, art. 18, art. 89 § 1, § 2, § 3, art. 67a § 1, art. 91, art. 71a § 9, art. 71b. DIAS stwierdził, że w sprawie ziściła się określona w art. 71a § 9 u.p.e.a. okoliczność uchylania się przez Stronę od przekazania zajętej wierzytelności. Akta sprawy potwierdzają bowiem, że NUS dokonał skutecznie ww. zajęć wierzytelności PHU P., wskutek ich doręczenia B O. – w terminach opisanych w postanowieniu (str. 1-4).
Dalej organ zaznaczył, że wzajemne rozliczenia wynikały natomiast z zawartego [...] r. pomiędzy Stronami "Porozumienia o współpracy Partnerskiej" (dalej: Porozumienie). Przy czym zauważył, że ustawodawca nie przewidział obowiązku wskazania w zawiadomieniu o zajęciu konkretnej wierzytelności, której ono dotyczy. Dokonane zajęcie obejmuje bowiem swoim zakresem wszystkie wierzytelności bieżące, jak i przyszłe należne od podmiotu, do którego skierowano zajęcie, dla zobowiązanego, wobec którego prowadzona jest egzekucja. Ponadto przepisy u.p.e.a. nie wskazują okoliczności, które mogłyby uzasadniać zwłokę dłużnika zajętej wierzytelności
w przekazaniu zajętej kwoty na rachunek organu egzekucyjnego. Obowiązany jest on więc w terminie wymagalności wykonać bezpośrednio na rzecz organu egzekucyjnego zobowiązanie, które posiada wobec zobowiązanego.
DIAS podkreślił, że strony łączyła stała współpraca na mocy Porozumienia, które następnie stanowiło podstawę do wystawiana faktur z tytułu wykonanych usług/zadań. Z dowodu tego wynikało, że Wykonawca (PHU P.) zobowiązał się do wykonania usług zleconych przez Partnera (B O.), a zapłat za wykonaną usługę następuje w ciągu 30 dni od odbioru prac na podstawie wystawionych przez Wykonawcę rachunków/faktur.
DIAS przypomniał, że Skarżący, w odniesieniu do zawiadomień o zajęciu z [...] stycznia 2018 r., z [...] lutego 2018 r., z [...] marca 2018 r., z [...] marca 2018 r. - pismem z [...]marca 2018 r. oświadczył, że uznaje zajętą wierzytelność wyłącznie do kwoty wynikającej ze wzajemnej współpracy jego firmy z PHU P.. W piśmie z [...] kwietnia 2018 r. w kwestii zajęcia z [...] kwietnia 2018 r. stwierdził, że uznaje zajętą wierzytelność. Zawiadomienie z [...] maja 2018 r. pozostało bez odpowiedzi. Co do zaś zawiadomień z [...] maja 2018 r., z [...] czerwca 2018 r., z [...] lipca 2018 r., z [...] lipca 2018 r. Trzeciodłużnik oświadczył, że uznaje zajęte wierzytelności wyłącznie do kwot wynikających ze wzajemnej współpracy przedsiębiorstw, do prawidłowo zrealizowanych usług na rzecz firmy i prawidłowo wystawionych faktur. Jednocześnie poinformował, że nie uznaje wszystkich faktur wystawionych w 2017 r. i 2018 r. z powodu wystawionych not księgowych i kar umownych, naliczanych przez kontrahentów, a realizowanych przez podwykonawcę PHU P.. Natomiast w odniesieniu do zajęć z [...] sierpnia
2018 r., [...] października 2018 r., [...] listopada 2018 r., [...] grudnia 2018 r., [...] stycznia 2019 r., [...] lutego 2019 r. i [...] marca 2019 r. Skarżący oświadczył, że nie uznaje zajętej wierzytelności z powodu not i kar umownych naliczanych przez zamawiających usługi a realizowanych przez wykonawcę (PHU P.).
W kwestii przeprowadzonych u Skarżącego kontroli organ zwrócił uwagę, że NUS działając na podstawie art. 71a § 1 u.p.e.a., zawiadomił go o wyznaczeniu na dzień [...] sierpnia 2018 r. kontroli w zakresie realizacji zajęć wierzytelności pieniężnej dokonanych wymienionymi (tam) zawiadomieniami (od [...] stycznia 2018 r. do [...] czerwca 2018 r.). Ta została przeprowadzona w wyznaczonym terminie, po okazaniu przez pracowników pisemnego upoważnienia, w obecności pełnomocnika Strony. Na tę okoliczność sporządzono protokół, w którym ze względu na brak dokumentów potwierdzających rozrachunki pomiędzy kontrahentami nie została ustalona kwota wierzytelności podlegająca przekazaniu na rachunek bankowy organu, a jedynie ustalono kwoty przekazane przez Trzeciodłużnika na rachunek organu w ramach realizacji zajęć wierzytelności (w wysokości 76 196,74 zł). Z kolei w oparciu
o uzupełnione dokumenty organ egzekucyjny [...] czerwca 2022 r. sporządził protokół uzupełniający, rozszerzając dokonane ustalenia o zajęcia sporządzone po dniu [...] sierpnia 2018 r. (tj. kolejne – do [...] marca 2019 r.). W dokumencie wskazano, że dłużnik zajętej wierzytelności nie przekazał na rachunek organu egzekucyjnego wierzytelności wynikających z faktur, w wysokości 937 743,38 zł.
Organ wskazał, że akta sprawy potwierdzają brak realizacji zajęć wierzytelności wynikających z powyższych zawiadomień. Natomiast otrzymanie zawiadomienia o zajęciu, nakłada na dłużnika zajętej wierzytelności ustawowy obowiązek realizacji tego zajęcia bez względu na sposób rozliczeń realizowany z danym kontrahentem.
Po zapoznaniu się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym oraz stanowiskiem Strony, organ odwoławczy stwierdził, że w rozważanej sprawie nie zaistniały okoliczności uzasadniające uwolnienie D. B. od obowiązku realizacji dokonanych zajęć. Z akt sprawy wynika także, iż należności z faktur wystawionych przez spółkę P. sp. z o.o. nie uległy przedawnieniu.
Organ odwoławczy ocenił, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w wydanym postanowieniu przeanalizował szczegółowo przyczyny nieprzekazania przez dłużnika zajętej wierzytelności kwot należnych zobowiązanemu, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. Niezależnie od powyższego, rozpoznając przedmiotową sprawę, organ II instancji zobligowany był uchylić zaskarżone postanowienie w całości, ze względu na błędne określenie przez organ egzekucyjny wysokości nieprzekazanej wierzytelności. Jednocześnie organ stwierdził, że nie zachodzi potrzeba przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia materiału dowodowego, bowiem nie ma wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy, wobec czego organ odwoławczy ma obowiązek zastosować instytucję reformacji i orzec co do istoty sprawy.
W rozważanej sprawie w toku przeprowadzonej przez organ egzekucyjny kontroli oraz w oparciu o posiadane dokumenty tj. kserokopie faktur za okres od stycznia do maja 2018 r., wydruki z bazy Jednolitego Pliku Kontrolnego oraz przedłożonego w dniu 12 stycznia 2021 r. wykazu faktur potwierdzono, że dłużnik zajętej wierzytelności B.P. "O. H." D. B. obowiązany był do przekazania na rzecz PHU "P." sp. z o.o., wierzytelności wynikających z 65 faktur wystawionych na łączną kwotę 2.427.302,59 zł, które przedstawiono w tabeli na stronach 19-21 zaskarżonego postanowienia.
Przywołane dane jednoznacznie wskazywały, że w dniach dokonania zajęć wierzytelności przysługujących PHU "P." sp. z o.o. od B. P. "O. H." D. B., wierzytelności te istniały. Świadczyły o tym daty dokonania transakcji pomiędzy podmiotami oraz terminy płatności wskazane w dokumentujących je fakturach, które przypadały już po dokonaniu zajęć. Ponadto łączna wysokość wierzytelności należnych zobowiązanej od Biura Projektowego "O. H." D. B. przekraczała wartość zaległości wskazanych w zawiadomieniach o zajęciu wierzytelności, których łączna wysokość na dzień ich dokonania wynosiła 775.452,59 zł, co obrazuje tabela na stronach 21-22 zaskarżonego postanowienia.
Z akt sprawy wynika również, że dłużnik zajętej wierzytelności, po otrzymaniu ww. zawiadomień, realizował m.in. płatności z tytułu wynagrodzeń pracowników "P." sp. z o.o. przekazując należności z tego tytułu bezpośrednio na rachunki bankowe pracowników. Ponadto Trzeciodłużnik przekazywał na rachunki bankowe ZUS należności z tytułu składek od wynagrodzeń pracowniczych. Przy czym, po dacie dokonania zajęcia, dłużnik zajętej wierzytelności bez zgody organu egzekucyjnego nie był uprawniony do przekazywania kwot na poczet realizacji innych płatności niż wynikające z dokonanych zajęć. DIAS zauważył, że ze znajdującego się w aktach pisma zatytułowanego "Wniosek" wynika, że Partner Wykonawca ("P." sp. z o.o.) powołując się na zawarte porozumienie o współpracy partnerskiej zwrócił się z wnioskiem o dokonywanie wypłat wynagrodzeń dla pracowników wykonawcy bezpośrednio przez Partnera Wiodącego (B. P. O. H. D. B.). W celu realizacji wskazanego wniosku Partner Wykonawca oświadczył, że suma dokonanych wypłat na rzecz pracowników zostanie zaliczona na poczet zapłaty za faktury wystawione przez Partnera Wiodącego. Załączony dokument (zwykła kopia) nie został opatrzony żadną datą. Nie zawiera też czytelnego podpisu osoby, która go sporządziła, a jedynie pieczęć firmową z adnotacją "Akceptacja" D. B. Wobec powyższego wniosek ten nie stanowi dowodu zawarcia pomiędzy stronami umowy o określonej treści, a jednocześnie nie pozwala na ustalenie, kiedy nastąpiło faktyczne jego zatwierdzenie. Ponadto z załączonych dowodów wynika, że wszystkie płatności związane z realizacją wynagrodzeń za pracę oraz należności składowych od tych wynagrodzeń były realizowane po dacie odebrania zawiadomień w sprawie zajęcia wierzytelności pieniężnej. Natomiast w odniesieniu do potrąceń kar umownych organ odwoławczy zauważył, że przedmiotowe kary były naliczane przez Wojskowy Oddział Gospodarczy w związku z nieterminowym lub nienależytym wykonaniem usług wynikających z umów zawartych pomiędzy Wojskowym Oddziałem Gospodarczym a B. P. "O. H." D. B.. Z powyższego wynika zatem, że kary te nie są podstawą do pomniejszenia wierzytelności przysługującej PHU "P." sp. z o.o. od B. P. "O. H." D. B.. Natomiast Skarżący nie przedłożył dokumentów wskazujących, na jakiej podstawie i w jakich okolicznościach ostatecznie kary umowne miały mieć wpływ na rozrachunki pomiędzy dłużnikiem zajętej wierzytelności, a Zobowiązanym.
Zdaniem organu dłużnik zajętej wierzytelności na poczet realizacji zajęć dokonanych w 2018 r. i 2019 r. powinien przekazać kwotę wymaganą na podstawie otrzymanych zawiadomień o zajęciu z ograniczeniem do wysokości należnych Spółce PHU "P." sp. z o.o. wierzytelności w kwocie 2.288.860,17 zł. Różnicę pomiędzy kwotą wystawionych faktur, a kwotą wpłaconą na poczet zaległości do organu egzekucyjnego przestawia tabela na stronach 23-24 zaskarżonego postanowienia.
DIAS podkreślił, że w dniu [...] marca 2019 r. na konto organu egzekucyjnego wpłynęła kwota 38.000 zł od D. B., przelewem zatytułowanym "zawiadomienie [...]". Przelew ten stanowił ostatnią realizację zajęcia przez Trzeciodłużnika. Ponadto w piśmie z [...] marca 2021 r. D. B. potwierdził, że do Urzędu Skarbowego, tytułem realizacji zajęć przekazał w 2018 roku kwotę 222.024,74 zł. Natomiast pismem z [...] kwietnia 2021 r. D. B. złożył dodatkowe wyjaśnienia m. in. w zakresie różnic pomiędzy kwotą wystawionych faktur, a dokonywanymi płatnościami, wskazując, że kwota pozostała do rozliczenia między Trzeciodłużnikiem a zobowiązaną Spółką, z tytułu spornych faktur, wynosi 364.072,41 zł.
W ocenie organu powyższe zdarzenia, tj. wpłaty na poczet zaległości oraz pisma D.B. z [...] marca i [...] kwietnia 2021 r., stanowiły okoliczności przerywające bieg terminu przedawnienia wierzytelności wynikających z faktur wskazanych w tabeli w treści postanowienia, na podstawie art. 123 § 1 pkt 2 Kodeksu cywilnego - tj. uznanie roszczenia.
Dalej organ stwierdził, że zarówno dobrowolne wpłaty Trzeciodłużnika do organu egzekucyjnego z tytułu zajętych wierzytelności, a także pisma D. B., w których wskazał, jakie kwoty wpłacił i jakie kwoty pozostają do rozliczenia, stanowią tzw. uznanie niewłaściwe roszczenia. Wobec tego bieg terminu przedawnienia wierzytelności wynikających z faktur z 2018 r. został przerwany wskutek realizacji zajęcia przez Trzeciodłużnika w wyniku wpłat do organu egzekucyjnego dokonanych: [...] kwietnia 2018 r., [...] września 2018 r., [...] października 2018 r., [...] listopada 2018 r., [...] grudnia 2018 r. oraz [...] marca 2019 r. i zaczął biec na nowo [...] marca 2019 r. Po raz kolejny bieg terminu został przerwany poprzez uznanie istnienia wierzytelności pomiędzy D. B. a P. sp. z o.o. przez Trzeciodłużnika w pismach z [...] marca 2021 r. i [...] kwietnia 2021 r. Zatem bieg terminu przedawnienia wierzytelności wynikających ze wspomnianych faktur zaczął biec na nowo [...] maja 2021 r., stosownie do art. 124 § 1 i § 2 kodeksu cywilnego.
Kolejną okolicznością przerywającą bieg terminu przedawnienia w niniejszej sprawie było wydanie [...] r. przez Naczelnika Urzędu Skarbowego postanowienia nr [...], w przedmiocie określenia D. B., prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą B. P. "O. H." D. B. - jako dłużnikowi zajętej wierzytelności – wysokości nieprzekazanej wierzytelności zajętej w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym w związku z egzekucją skierowaną do majątku PHU "P." Sp. z o.o. Organ uznał, że bieg terminu przedawnienia wierzytelności wynikających z faktur będących podstawą określenia wysokości nieprzekazanej wierzytelności w przedmiotowej sprawie, uległ przerwaniu i zawieszeniu z dniem wydania ww. postanowienia. Termin ten zacznie biec na nowo po zakończeniu postępowania w sprawie określenia wysokości nieprzekazanej wierzytelności.
Wobec powyższego DIAS stwierdził, że wierzytelności objęte fakturami wystawionymi w 2018 r. przez PHU "P." sp. z o.o. na D. B., nie uległy przedawnieniu.
Organ II instancji podkreślił, że w przypadku realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego organ egzekucyjny zobligowany jest jednak uwzględniać zmiany w stanie zaległości zobowiązanego, stosownie do informacji przekazywanych przez wierzyciela zgodnie z art. 32aa u.p.e.a. W rozważanej sprawie, wobec przedawnienia części zaległości podatkowych ciążących na PHU P. Sp. z o.o., objętych tytułami wykonawczymi wskazanymi w zawiadomieniach o zajęciu innych wierzytelności pieniężnych u D. B., według stanu na dzień wydania postanowienia organu I instancji, tj. [...] r., przedmiotowe zawiadomienia o zajęciu pozostawały niezrealizowane w zakresie wskazanym tabeli na stronie 28 zaskarżonego postanowienia.
Z ww. tabeli wynika, iż na dzień [...] lipca 2024 r. wysokość nieprzekazanej przez dłużnika zajętej wierzytelności wynosi 169.310,24 zł. DIAS stwierdził, że Naczelnik Urzędu Skarbowego niezasadnie do powyższej kwoty doliczył koszty egzekucyjne w kwocie 1.831,93 zł, powstałe w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]. Ww. tytuł wykonawczy nie był bowiem objęty zawiadomieniem o zajęciu wierzytelności PHU P. Sp. z o.o. u D. B.
W konsekwencji organ pierwszej instancji orzekł o zawyżonej kwocie nieprzekazanej wierzytelności-171.142,17 zł, zamiast -169.310,24 zł.
Dalej organ stwierdził, że D. B. B.P. "O." nie uwolnił się od obowiązku realizacji zajęć wierzytelności dokonanych zawiadomieniami: z [...] stycznia 2018 r., nr [...], z [...] lutego 2018 r., nr [...], z [...] marca 2018 r.; nr [...], z [...] marca 2018 r" nr [...], z [...] kwietnia 2018 r., nr [...], z [...] maja 2018 r.; nr [...], z [...] maja 2018 r., nr [...], z [...] czerwca 2018 r" nr [...], z [...] lipca 2018 r., nr [...], z [...] lipca 2018 r., nr [...], z [...] sierpnia 2018 r., nr [...], z [...] października 2018 r., nr [...], z [...] listopada 2018 r., nr [...], z [...] grudnia 2018 r., nr [...], z [...] lutego 2019 r., nr [...], z [...] marca 2019 r" nr [...].
Zajęcia zostały dokonane skutecznie, co oznacza, że dłużnik zajętej wierzytelności był zobowiązany przystąpić bez zbędnej zwłoki do realizacji przedmiotowych zajęć w terminach płatności wynikających z faktur. Rozdysponowanie przez Trzeciodłużnika kwot podlegających przekazaniu na poczet realizacji zajęć w inny sposób, bez zgody organu egzekucyjnego, pozostaje bez wpływu na obowiązek realizacji dokonanych zajęć.
Odpowiadając na zarzut nie ukazania w toku kontroli pisemnego upoważnienia organu egzekucyjnego do dokonania tych czynności podczas uzupełnień kontroli, która nie wypełnia definicji kontroli w świetle przepisów u.p.e.a. DIAS wskazał, że zgodnie
z art. 71a § 5 u.p.e.a. osoba dokonująca czynności kontrolnych obowiązana jest okazać pisemne upoważnienie organu egzekucyjnego do dokonywania tych czynności. Z akt sprawy wynika, że organ egzekucyjny pismem z [...] lipca 2018 r. zawiadomił Stronę o wyznaczeniu na dzień [...] sierpnia 2018 r. o godz., 9:30 terminu przeprowadzenia kontroli w zakresie prawidłowości realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wierzytelności przysługującej PHU P. od B O.. Zawiadomienie zostało odebrane osobiście przez Trzeciodłużnika 31 lipca 2018 r., (dowód - potwierdzenie odbioru korespondencji, na którym widnieje podpis Strony). Następnie pracownicy organu egzekucyjnego udali się do siedziby Trzeciodłużnika i po okazaniu upoważnień z [...] sierpnia 2018 r. przystąpili do czynności kontrolnych. Ze znajdujących się w aktach sprawy upoważnień wynika, że zostały one okazane pełnomocnikowi umocowanemu do reprezentowania Strony podczas czynności kontrolnych. Potwierdzeniem powyższego jest złożony własnoręcznie przez pełnomocnika podpis na upoważnieniu. Jednakże podczas kontroli nie zostały przedłożone żadne dokumenty potwierdzające rozrachunki pomiędzy kontrahentami. Ze sporządzonego protokołu wynika, że dokumentacja w tym zakresie miała zostać uzupełniona w późniejszym terminie. Organ egzekucyjny pismami z [...] grudnia 2020 r., z [...] kwietnia 2021 r. wystąpił do Trzeciodłużnika o uzupełnienie materiału dowodowego. Po jego uzupełnieniu NUS sporządził [...] czerwca 2022 r. protokół uzupełniający. Organ zaznaczył, że czas prowadzenia kontroli, czy też jej przebieg nie jest uregulowany przepisami u.p.e.a. Natomiast organ egzekucyjny jest zobowiązany do rzetelnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, zebrania kompletnego i wiarygodnego materiału dowodowego, który następnie jest podstawą do wydania rozstrzygnięcia. Ponadto podkreślił, że przeprowadzenie kontroli, o której jest mowa w art. 71a § 1 u.p.e.a. nie jest konieczne, gdy materiał dowodowy sprawy pozwala na niewątpliwe stwierdzenie, że doszło do bezpodstawnego uchylenia się przez dłużnika od wypłaty zajętej wierzytelności. Taka sytuacja wystąpiła w sprawie.
Odnośnie zarzutu dotyczącego błędnego uznania, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu, podczas gdy Strona posiada dowody i informacje, które wpływają na ograniczenie wymagalności wierzytelności tj. kary umowne i ich konsekwencje dotyczące rozrachunków z PHU P.. Organ mając na uwadze powyższe oraz stan faktyczny sprawy nie stwierdził wad zaskarżonego postanowienia w tym zakresie. Dłużnik zajętej wierzytelności po otrzymaniu zawiadomienia w sprawie zajęcia wierzytelności powinien bez zbędnej zwłoki przystąpić do przekazywania zajętych kwot wynikających z otrzymanych faktur. Powoływanie się przez Stronę na nieistnienie wierzytelności lub brak jej wymagalności nie znajduje uzasadnienia w wyżej przywołanych przepisach oraz jest sprzeczne z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych. Bowiem jak już wcześniej stwierdzono podstawą do uchylenia się przez dłużnika zajętej wierzytelności, mogą być tylko takie okoliczności prawne, które umożliwiają mu skuteczne uchylenie się od wykonania zobowiązania względem wierzyciela np. zarzut przedawnienia, potrącenia, wcześniejsze zajęcie wierzytelności przez inny organ egzekucyjny. Powoływane przez nią okoliczności dotyczące kar umownych i ich konsekwencji związanych z rozrachunkami z PHU P. nie mieszczą się w tym katalogu. Wskazane kary umowne dotyczą bowiem nienależytego wykonania umów zawartych przez Skarżącego z Wojskowym Oddziałem Gospodarczym. Z przekazanych przez Stronę dokumentów nie wynika, aby nałożone kary umowne miały jakikolwiek wpływ na rozliczenia pomiędzy PHU P. a B O.. Organ podkreślił, że to na dłużniku zajętej wierzytelności ciąży obowiązek okazania dowodów, które pozwoliłyby organowi egzekucyjnemu stwierdzić, że uwolnił się on od realizacji zajęć wierzytelności. Natomiast zasadnicze znaczenie w sprawie ma fakt przekazywania przez Trzeciodłużnika, bezpośrednio na rachunki bankowe pracowników PHU P., kwot objętych zajęciami wierzytelności, co potwierdza, że pomimo prawidłowego doręczenia zajęć wierzytelności bezpodstawnie uchylał się on od ich realizacji. Organ egzekucyjny, zajmując wierzytelność wstępuje w prawa i obowiązki zobowiązanego, natomiast fakt zajęcia wierzytelności lub innego prawa majątkowego nie zmienia charakteru stosunku prawnego tylko między dłużnikiem zajętej wierzytelności a zobowiązanym, w którego miejsce wstępuje organ egzekucyjny. Natomiast brak realizacji zajęcia rodzi skutki w postaci uznania, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od realizacji ciążącego na nim obowiązku, co otwiera organowi egzekucyjnemu drogę do dochodzenia tej wierzytelności z majątku Trzeciodłużnika.
Organ odwoławczy ocenił, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w wydanym postanowieniu przeanalizował szczegółowo przyczyny nieprzekazania przez dłużnika zajętej wierzytelności kwot należnych zobowiązanemu, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, a także kwestie dotyczące przedawnienia. Przy czym treść uzasadnienia faktycznego i prawnego odzwierciedla fakty i dowody znajdujące się w aktach sprawy.
W sentencji postanowienia organu II instancji wskazano, że kwota wierzytelności podlegająca przekazaniu do organu egzekucyjnego wynosi 169.310,24 zł na dzień [...] lipca 2024 r. plus dalsze odsetki podatkowe liczone od dnia następnego do dnia wpłaty na rachunek organu egzekucyjnego, od kwoty 87.977,00 zł stanowiącej sumę wymagalnych należności głównych wynikających z dokonanych zajęć.
Organ odwoławczy nie znalazł argumentów potwierdzających uwolnienie się Strony od obowiązku przekazania wierzytelności zajętej przez organ egzekucyjny na podstawie zawiadomień. Organ egzekucyjny, dokonując na podstawie art. 89 § 1 u.p.e.a. zajęcia innych wierzytelności ww. zawiadomieniami objął zaległości wynikające z tytułów wykonawczych będących podstawą dokonania tych czynności wraz z odsetkami za zwłokę, kosztami upomnienia oraz kosztami egzekucyjnymi.
W związku z przedawnieniem części zobowiązań podatkowych PHU "P." sp. z o.o. na dzień [...] lipca 2024 r. DIAS uznał, że kwota nieprzekazanej przez D. B. wierzytelności wynosi 169.310,24 zł i oprócz należności głównych obejmuje także odsetki naliczone na dzień wydania zaskarżonego postanowienia oraz koszty upomnienia i koszty egzekucyjne. Natomiast suma należności głównych objętych ww. zajęciami, wymagalnymi na dzień wydania postanowienia wynosiła 87.977,00 zł i od tej kwoty dłużnik zajętej wierzytelności zobligowany jest naliczać dalsze odsetki od dnia 5 lipca 2024 r.
W skardze Strona zarzuciła naruszenie: 1. art. 71a § 5 u.p.e.a. przez jego niezastosowanie w sprawie, ponieważ w toku kontroli nie okazano pisemnego upoważnienia organu egzekucyjnego do dokonania tych czynności podczas uzupełnień kontroli, która nie wypełniała definicji w świetle przepisów o egzekucji administracyjnej, 2. art. 71a § 9 u.p.e.a. przez jego bezpodstawne zastosowanie polegające na błędnym uznaniu Strony za dłużnika zajętej wierzytelności oraz błędnym ustaleniu, że Strona bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu, podczas gdy Strona posiada dowody i informacje, które wpływają
na graniczenie wymagalności wierzytelności tj. kary umowne i ich konsekwencje
z rozrachunkami z P. sp. z o.o., 3. art. 77 § 1 i art. 136 k.p.a. przez zaniechanie przeprowadzenia z urzędu dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów
i materiałów w sprawie, a w szczególności weryfikacji kar umownych i innych okoliczności wskazanych w pismach do tut. organu egzekucyjnego oraz określenie terminów przedawnienia zobowiązań podatkowych co w szczególności polegało na braku ustalenia okoliczności związanych z brakiem wymagalności zajętej wierzytelności, 4. "art. 7, art. 77 § 1, art. 136 oraz art. 80 k.p.a., przez zaniechanie podjęcia wszelkich niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, pomimo iż organ posiadał wiedzę o możliwych
i w realiach sprawy", 5. art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a., przez sporządzenie uzasadnienia faktycznego i prawnego postanowienia, z którego nie wynika w sposób jasny jakie fakty i zdarzenia prawne uznano za udowodnione, na jakich dowodach oparto rozstrzygnięcie oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, co utrudnia weryfikację zasadności rozstrzygnięcia.
Wskazując na powyższe Strona wniosła o uchylenie postanowień I i II instancji
w całości, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przypisanych oraz wstrzymanie wykonania postanowienia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 134 § 1ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Postępowanie przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 z zm., dalej: P.p.s.a.) rozstrzygając daną sprawę, wojewódzki sąd administracyjny, co do zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, a ponadto może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). Stwierdzenie, że poddane kontroli postanowienie wydano z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje sąd do uchylenia zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 P.p.s.a.).
Po rozpoznaniu sprawy w tak zakreślonych granicach kognicji Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie naruszało prawa.
Oś sporu stron dotyczy tego, czy organ I instancji w stanie faktycznym zaistniałym w sprawie miał podstawy do wydania, na podstawie art. 71a § 9 u.p.e.a. postanowienia, w którym określił wysokość nieprzekazanej na rzecz organu egzekucyjnego wierzytelności pieniężnej przysługującej PHU P. od Skarżącego jako dłużnika wierzytelności, zajętej w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez NUS wobec PHU P..
Czy zatem w sprawie mógł organ przyjąć, że Skarżący, jako dłużnik zajętej wierzytelności, bezpodstawnie uchylał się od przekazania zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu.
Przypomnieć należy, że materialnoprawną podstawę prawną rozstrzygnięcia w sprawie stanowiły m.in. przepisy u.p.e.a., przy czym zgodnie z art. 18 u.p.e.a. - jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy k.p.a. Przepis ten pozwala traktować, jako pewną ciągłość postępowania z k.p.a. i postępowania wykonawczego unormowanego ustawą o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Dlatego w przypadku, gdy jakaś kwestia nie jest uregulowana w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym, przepis ten pozwala na zastosowanie przepisów ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego.
Zgodnie z art. 71a § 1 u.p.e.a. organy egzekucyjne uprawnione są do przeprowadzania u dłużników zajętej wierzytelności, z wyłączeniem banków, kontroli prawidłowości realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego, z zastrzeżeniem § 2. Zgodnie zaś z art. 71a § 9 u.p.e.a. jeżeli w wyniku kontroli stwierdzono, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności albo części wierzytelności organowi egzekucyjnemu, organ ten wydaje postanowienie, w którym określa wysokość nieprzekazanej kwoty. Na postanowienie w sprawie wysokości nieprzekazanej kwoty przysługuje zażalenie.
Stosownie do art. 71b u.p.e.a. - jeżeli dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności albo części wierzytelności organowi egzekucyjnemu, zajęta wierzytelność albo część wierzytelności może być ściągnięta od dłużnika zajętej wierzytelności w trybie egzekucji administracyjnej. Podstawą wystawienia tytułu wykonawczego jest postanowienie, o którym mowa w art. 71a § 9 u.p.e.a. Tytuł wykonawczy wystawia organ egzekucyjny, który dokonał u dłużnika zajętej wierzytelności zajęcia wierzytelności.
Nadto zgodnie z art. 89 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności pieniężnej innej, niż określona w art. 72-85, przez przesłanie do dłużnika zobowiązanego zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego i jednocześnie wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby należnej od niego kwoty do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczał zobowiązanemu, lecz należną kwotę przekazał organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności. Zajęcie wierzytelności jest dokonane z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1. Zajęcie wierzytelności z tytułu dostaw, robót i usług dotyczy również wierzytelności, które nie istniały w chwili zajęcia, a powstaną po dokonaniu zajęcia z tytułu tych dostaw, robót i usług (art. 87 § 2 u.p.e.a.). Z art. 89 § 3 u.p.e.a. wynika, że jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny: 1) wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia złożył oświadczenie dotyczące tego, czy: a) uznaje zajętą wierzytelność zobowiązanego, b) przekaże organowi egzekucyjnemu z zajętej wierzytelności kwoty na pokrycie należności lub z jakiego powodu odmawia tego przekazania, c) - i w jakim sądzie lub przed jakim organem toczy się albo toczyła się sprawa o zajętą wierzytelność; 2) zawiadamia zobowiązanego, że nie wolno mu zajętej kwoty odebrać ani też rozporządzać nią lub ustanowionym dla niej zabezpieczeniem; 3) doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony,
a także odpis wniosku, o którym mowa w art. 90 § 1.
Przytoczony art. 71a § 9 u.p.e.a. zawiera dwa warunki określenia kwoty nieprzekazanej wierzytelności. Pierwszym z nich jest wystąpienie bezpodstawnego uchylania się dłużnika zajętej wierzytelności od jej przekazania organowi egzekucyjnemu w całości bądź w części. Drugim natomiast przeprowadzenie czynności kontrolnych, na podstawie których organ dojdzie do przekonania, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od wpłaty zajętej wierzytelności.
Jak wskazał WSA w wyroku z [...] r., sygn. akt [...], "...o ile pierwsza z wymienionych przesłanek jest obligatoryjna i nie może być pominięta przez organ egzekucyjny, o tyle wystąpienie drugiej nie będzie konieczne, gdy materiał dowodowy sprawy - zgromadzony przy uwzględnieniu regulacji wynikających z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. - pozwoli na niewątpliwe stwierdzenie, że doszło do bezpodstawnego uchylania się przez dłużnika od wpłaty zajętej wierzytelności. Kontrola, o której mowa w art. 71a § 1 u.p.e.a., została bowiem określona przez ustawodawcę jako uprawnienie organu egzekucyjnego dla zabezpieczenia realizacji celów jakie zostały określone w postępowaniu egzekucyjnym. Wskazuje na to sformułowanie "organy egzekucyjne uprawnione są". Celem tego postępowania jest jedynie ustalenie okoliczności wskazujących czy dłużnik zajętej wierzytelności nie uchylił się od bezpodstawnego przekazania tej wierzytelności organowi egzekucyjnemu, który dokonał zajęcia. Jeżeli więc cel, dla którego przeprowadzenie kontroli zostało przewidziane, zostaje zrealizowany bez konieczności jej przeprowadzenia, to można uznać, że nieprzeprowadzenie kontroli, o której mowa w art. 71a § 1 u.p.e.a. nie stanowi przeszkody do wydania postanowienia o jakim mowa w art. 71a § 9 u.p.e.a. (wyroki NSA: z 20 października 2016 r. II FSK 2831/14, z 19 maja 2017 r. II FSK 1153/2017, z 21 kwietnia 2020 r., II FSK 34/20)".
Tym samym z treści art. 71a § 1 i § 9 u.p.e.a. należy wyprowadzić wniosek, że postanowienie określające wysokość nieprzekazanej - a uprzednio zajętej przez organ egzekucyjny kwoty wierzytelności u dłużnika, u którego została zajęta - może być wydane także bez przeprowadzenia kontroli, o ile uchylanie się tego dłużnika od jej przekazania organowi egzekucyjnemu - w świetle przeprowadzonych dowodów - nie budzi wątpliwości.
Podkreślić jednak należy, odwołując się do treści art. 91 u.p.e.a., że jeżeli dłużnik zajętej wierzytelności uchyla się od przekazania zajętej kwoty organowi egzekucyjnemu, mimo że wierzytelność została przez niego uznana i jest wymagalna, stosuje się odpowiednio przepisy art. 71b.
Z przywołanych przepisów wynika zatem, że organ egzekucyjny wydaje postanowienie określające dłużnikowi zajętej wierzytelności wysokość nieprzekazanych organowi egzekucyjnemu wierzytelności przysługujących zobowiązanemu, jeżeli doszło do zajęcia w stosownym trybie tych wierzytelności, a dłużnik bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu.
Jak trefnie wskazał WSA w przytoczonym już wyroku [...] "... użyty w art. 71a § 1 u.p.e.a. zwrot normatywny "bezpodstawnie uchyla się" był już interpretowany przez orzecznictwo sądowoadministracyjne. Przyjmuje ono jednolicie, że należy interpretować go jako przesłankę prawną, a nie faktyczną. Innymi słowy, uchylanie się przez dłużnika zajętej wierzytelności od jej przekazania organowi egzekucyjnemu z przyczyn faktycznych, na przykład trudnej sytuacji ekonomicznej, będzie stanowiło podstawę do wydania postanowienia określającego wysokość nieprzekazanej kwoty (por. wyroki: NSA z 21 czerwca 2007 r., sygn. akt I FSK 984/06; z 14 czerwca 2007 r., sygn. akt II FSK 751/06 - te, jak i inne wymienione w uzasadnieniu wyroku publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: CBOSA). Pogląd ten wyrażony jest również w piśmiennictwie - R. Hauser, A. Skoczylas (red), Postępowanie egzekucyjne w administracji, Komentarz, Warszawa 2011, s. 370; D. Jankowiak, Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym, Komentarz, Wrocław 2011, s. 780. O braku bezpodstawności uchylania się dłużnika od przekazania zajętej wierzytelności można mówić w tych przypadkach, które umożliwiają mu skuteczne uchylanie się od wykonania zobowiązania względem wierzyciela. Innymi słowy mówiąc, podstawą do uchylania się przez dłużnika zajętej wierzytelności od przekazania zajętej wierzytelności albo części wierzytelności organowi egzekucyjnemu - w rozumieniu art. 71a § 9 u.p.e.a. - mogą być tylko takie okoliczności prawne, które umożliwiają mu skuteczne uchylanie się od wykonania zobowiązania względem wierzyciela (np. zarzut przedawnienia, potrącenia, przelewu wierzytelności itp.). Pojęcie to oznacza tyle, co "bez podstawy prawnej" (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2007 r., sygn. akt I FSK 984/06)".
Odnosząc wskazane uwagi do wynikającego z akt sprawy stanu faktycznego, stwierdzić należy, że organ egzekucyjny w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego z majątku PHU P., działając na podstawie art. 89 u.p.e.a. dokonał zajęć innych wierzytelności pieniężnych należnych zobowiązanemu od Skarżącego prowadzącego firmę - B O.. Stąd NUS wystosował do Skarżącego jako dłużnika zajętej wierzytelności 17 zawiadomień o zajęciu wierzytelności przysługujących Zobowiązanemu od Skarżącego. Każde z nich organ opisał w postanowieniu, ze wskazaniem: jego numeru, daty wystawienia, numeru tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę jego wystawienia, wysokości należności głównej, odsetek, kosztów egzekucyjnych, kosztów upomnienia, daty jego doręczenia Stronie (Trzeciodłużnikowi). Pierwsze z zawiadomień nosi datę [...] stycznia 2018 r. i doręczone zostało Dłużnikowi zajętej wierzytelności [...] stycznia 2018 r., ostatnie - z [...] marca 2019 r., doręczono mu 20 marca 2019 r. Łączna wysokość zaległości objęta ww. zajęciami wyniosła 775 452,59 zł, w tym: należność główna - 716 044,00 zł, odsetki - 15 174,19 zł, koszty upomnienia - 197,20 zł oraz koszty egzekucyjne - 44 037,20 zł. Każde z ww. zawiadomień zawierało pouczenie o obowiązkach wynikających z art. 89 u.p.e.a.
W tym miejscu raz jeszcze należy odwołać się do wyrok WSA w sprawie [...]. Uchylając postanowienie organu Ii instancji Sąd wskazał m.in., że "...poza badaniem i rozważaniami organu pozostała kwestia zasadnicza, która w punkcie wyjścia co do zasady stoi u podstaw możliwości przesądzenia o legalności/prawidłowości wydanych przez organy rozstrzygnięć (postanowień). Rzecz dotyczy sfery przedawnienia zajętych wierzytelności. Okoliczność ta, podniesiona w skardze - nie została zbadana przez organy - w treści motywów zaskarżonego postanowienia w ogóle nie poruszono tej materii. Natomiast ustosunkowanie się do tego zarzutu w odpowiedzi na skargę ma charakter szczątkowy – sprowadza się do stwierdzenia, że na dzień dokonania zajęć w 2018 i 2019 r. wierzytelności z faktur wystawionych w okresie od stycznia do grudnia 2018 r. nie były przedawnione. W ponownym postępowaniu analiza sprawy pod tym kątem winna uwzględniać poniższe uwagi".
Dalej Sąd stwierdził, że "Z treści art. 89 § 1 u.p.e.a. wynika, że na skutek zajęcia po stronie dłużnika zajętej wierzytelności powstają ściśle określone obowiązki względem organu egzekucyjnego statuowane przepisami ustawy egzekucyjnej, ale w żaden sposób nie dochodzi do modyfikacji charakteru czy też treści wierzytelności. Istotą dokonanego zajęcie innej wierzytelności jest, że to organ egzekucyjny a nie wierzyciel staje się podmiotem uprawnionym do odbioru zajętej wierzytelności. Aby opisany środek egzekucyjny był skuteczny ustawodawca wprowadził rozwiązania, które mają zapewnić jego efektywność – przewidziane w art. 71 a § 1, art. 71a § 9 u.p.e.a., art. 71b u.p.e.a.
Przepisy - art. 89 § 1 u.p.e.a., art. 71 a § 1, art. 71a § 9 u.p.e.a., konstytuują podstawy prawne umożliwiające wyegzekwowanie kwot od dłużnika zajętej wierzytelności. Żeby możliwe było uznanie danego podmiotu, jako dłużnika zajętej wierzytelności nie jest wystarczające spełnienie jedynie przesłanki formalnej, czyli faktyczne realizowanie przez ten podmiot wezwania organu egzekucyjnego, lecz konieczne jest także, aby zobowiązanemu przysługiwała wobec niego określona wierzytelność lub prawo majątkowe, które mogłyby być przedmiotem zajęcia dokonanego przez organ egzekucyjny i w dalszej konsekwencji przeprowadzenia z nich egzekucji w ramach postępowania egzekucyjnego w administracji".
W ocenie Sądu powyższe wiąże się z kluczowym - również dla tej sprawy - zagadnieniem – koniecznością odpowiedzi na pytanie - jak długo może być dochodzona należność od dłużnika zajętej wierzytelności.
Sąd wskazał, że użyty w treści art. 71a § 9 u.p.e.a. zwrot normatywny "bezpodstawnie uchyla się" należy interpretować jako przesłankę prawną, a nie faktyczną. Skuteczne uchylenie się dłużnika od przekazania zajętej wierzytelności ma miejsce w sytuacji wystąpienia okoliczności natury prawnej, np. przedawnienia, potrącenia, wygaśnięcia, nieistnienia wierzytelności. Treść zobowiązania, z którego wynika zajęta wierzytelność musi być oceniana z perspektywy przepisów właściwych dla tego zobowiązania.
Oznacza to w ocenie Sądu, że ocena bytu spornej wierzytelności powinna być dokonywana z uwzględnieniem wszystkich właściwych w sprawie przepisów Kodeksu cywilnego, a więc nie tylko przepisów dotyczących okresów, po upływie których następuje przedawnienie zobowiązania ale także przepisów, które mają wpływ na bieg terminu tego przedawnienia.
Sąd przypomniał, że "Zgodnie z art. 123 § pkt 1 k.c., bieg przedawnienia przerywa się przez każdą czynność przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju albo przed sądem polubownym, przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia. Powołany przepis nie uzależnia zaistnienia skutku przerwania biegu terminu przedawnienia od tego, że stosowne czynności mają zostać podjęte przez wierzyciela; stanowi się, że warunkiem przerwania biegu terminu przedawnienia jest każdą czynność przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju albo przed sądem polubownym, przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia. W okolicznościach sprawy organ egzekucyjny - w celu dochodzenia roszczenia - wydał postanowienie w trybie art. 71 § 9 u.p.e.a. Przepis ten, stanowiący podstawę wydania postanowienia określającego wysokość nieprzekazanej kwoty, mówi o bezpodstawnym uchylaniu się od przekazania zajętej wierzytelności jako przesłance prawnej a nie faktycznej. Dłużnik zajętej wierzytelności skutecznie może uchylić się od jej przekazania organowi egzekucyjnemu w sytuacji wystąpienia okoliczności natury prawnej (przedawnienie, potrącenie, wygaśnięcie, nieistnienie wierzytelności). U.p.e.a. nie wiąże z postanowieniem żadnych konsekwencji, wpływających na byt, czy charakter prawny zajętej wierzytelności. Zatem nie można przyjąć, że zajęta wierzytelność na skutek wydania postanowienia z art. 71a § 9 u.p.e.a. przekształca się w zobowiązanie publicznoprawne dłużnika zajętej wierzytelności, ani tym bardziej, że to postanowienie takie zobowiązanie kreuje, jako niezależne od zajętej wierzytelności. Treść zobowiązania, z którego wynika zajęta wierzytelność musi być oceniana z perspektywy przepisów właściwych dla tego zobowiązania, a nie według przepisów kształtujących odpowiedzialność zobowiązanego. Dłużnik zajętej wierzytelności nie staje się dłużnikiem podatkowym. Zatem, istnienie obowiązku po stronie dłużnika zajętej wierzytelności musi uwzględniać istnienie samego zobowiązania, zaś ocena bytu wierzytelności powinna być dokonywana z uwzględnieniem wszystkich właściwych przepisów k.c".
Sąd podkreślił, że jest oczywistym, iż od trzeciodłużnika na podstawie wystawionego wobec niego tytułu wykonawczego nie można egzekwować przedawnionego długu podatkowego zobowiązanego, niemniej trzeciodłużnik może powoływać się na przedawnienie wierzytelności, która została przez organ egzekucyjny u niego zajęta i z której toczy się egzekucja. Zatem względem należności zobowiązanego (PHU P.) biegną terminy przedawnienia uregulowane przepisami Ordynacji podatkowej, zaś względem wierzytelności zajętej u trzeciodłużnika będą miały zastosowanie przepisy regulujące przedawnienie w k.c.
Sąd przypomniał, że zgodnie z ogólną regułą wyrażoną w art. 118 k.c., jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia dla roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej wynosi trzy lata. Stosownie do wprowadzonej z dniem 9 lipca 2018 r. zmiany - koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego, chyba że termin przedawnienia jest krótszy niż dwa lata.
Podkreślił, że "...konfrontując powyższe uwagi ze stanem sprawy należy więc zauważyć, że uznając, że w sprawie zastosowanie miałby okres trzyletni, to co do zasady - szereg wierzytelności wynikających z faktur z 2018 r. przedawniłoby się pod koniec 2021 r. W swoim stanowisku organ akcentuje, że w dniach dokonania zajęć wierzytelności przysługujących PHU P. od Strony prowadzącej firmę B O. – wierzytelności te istniały (odpowiednio: w 2018 r. i 2019 r. ). Z kolei, z przebiegu postępowania w sprawie wynika, że w jego toku - w trybie stosowania art. 71a § 9 u.p.e.a. - zapadły 4 rozstrzygnięcia: NUS z [...] lipca 2022 r. – uchylone postanowieniem DIAS z [...] listopada 2022 r. oraz postanowienie NUS z [...] grudnia 2022 r. utrzymane w mocy orzeczeniem DIAS z [...] maja 2023 r. Wymaga podkreślenia, że wydanie postanowienia w trybie art. 71a § 9 u.p.e.a, jak i wydanie w oparciu o to postanowienie tytułu wykonawczego wobec trzeciodłużnika, stanowią okoliczność przerywającą bieg przedawnienia, o której mowa w art. 123 k.c. Stanowi on bowiem, że bieg przedawnienia przerywa się "przez każdą czynność przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju". Przy czym, przerwa może być spowodowana przez wierzyciela, jak i przez dłużnika, zaś przyczynami przerwania biegu terminu przedawnienia mogą być zarówno zdarzenia (czynności) w znaczeniu materialnoprawnym, jak i o charakterze procesowym (zob. Kidyba Andrzej (red.), Kodeks cywilny. Komentarz. Tom I. Część ogólna, wyd. II, WKP 2012). W myśl natomiast art. 124 § 1 k.c. w razie przerwania przedawnienia przez czynność w postępowaniu przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju albo przed sądem polubownym albo przez wszczęcie mediacji, przedawnienie nie biegnie na nowo, dopóki postępowanie to nie zostanie zakończone.
Sąd podkreślił, że w stanie faktycznym sprawy - wszystkie postanowienia – w szczególności pierwszoinstancyjne - zapadły po 2021 r. Zauważył jednocześnie, że kwestie dotyczące ewentualnych okoliczności powodujących zawieszenie przedawnienia (art. 121 k.c.), czy też, że mogło dojść do skutecznego przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązania cywilnoprawnego (art. 123 k.c.) – pozostały poza sferą rozważań organu.
Przypomnieć należy, że stosownie do art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Przepis art. 153 P.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, a wyrażona w nim zasada związania orzeczeniem sądu oznacza, że orzeczenie to oddziałuje na przyszłe postępowanie, tak administracyjne, jak i sądowoadministracyjne. Związanie oceną prawną i wskazaniami oznacza, że zarówno organy, jak i inne sądy, nie mogą formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz są zobowiązane do podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Uwzględniając zasadę ekonomiki postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego, sąd po to wyraża swoją ocenę prawną, by przy ponownym rozpoznaniu sprawy zakres tej oceny nie był już przedmiotem kolejnego rozpoznania. Uregulowania zawarte w art. 153 p.p.s.a. mają zapobiec sytuacji, w której określona kwestia byłaby odmiennie oceniana w kolejnych orzeczeniach sądu. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania decyzji podatkowej. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ciąży na organie i na sądzie, może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego. Obowiązek ten oznacza również brak możliwości formułowania nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym przez sąd poglądem.
W ocenie Sądu organy w prawidłowy sposób zastosowały się do wskazań Sądu wybijających z przywołanego wyroku [...].
Konstatacja taka wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, takiego jak: kserokopie faktur za okres od stycznia do maja 2018 r., wydruki z bazy Jednolitego Pliku Kontrolnego oraz przedłożonego w dniu 12 stycznia 2021 r. wykazu faktur. Wskazane dowody potwierdzają, że dłużnik zajętej wierzytelności obowiązany był do przekazania na rzecz PHU "P." sp. z o.o., wierzytelności wynikających z 65 faktur wystawionych na łączną kwotę 2.427.302,59 zł.
Dowody te w sposób jednoznaczny wskazywały, że w dniach dokonania zajęć wierzytelności przysługujących PHU "P." sp. z o.o. od B. P. "O. H." D. B., wierzytelności te istniały. Świadczyły o tym daty dokonania transakcji pomiędzy podmiotami, terminy płatności wskazane w dokumentujących je fakturach, które przypadały już po dokonaniu zajęć.
Co istotne z akt sprawy wynikało, że dłużnik zajętej wierzytelności, po otrzymaniu zawiadomień, realizował m.in. płatności z tytułu wynagrodzeń pracowników "P." sp. z o.o., przekazując należności z tego tytułu bezpośrednio na rachunki bankowe pracowników. Ponadto Skarżący przekazywał na rachunki bankowe ZUS należności z tytułu składek od wynagrodzeń pracowniczych. Przy czym, po dacie dokonania zajęcia, dłużnik zajętej wierzytelności, bez zgody organu egzekucyjnego, nie był uprawniony do przekazywania kwot na poczet realizacji innych płatności niż wynikające z dokonanych zajęć.
Jak trafnie zauważył organ, ze znajdującego się w aktach pisma zatytułowanego "Wniosek" wynika, że Partner Wykonawca ("P." sp. z o.o.) powołując się na zawarte porozumienie o współpracy Partnerskiej zwrócił się z wnioskiem o dokonywanie wypłat wynagrodzeń dla pracowników wykonawcy bezpośrednio przez Partnera Wiodącego (B. P. O. H. D. B.). W celu realizacji wniosku Partner Wykonawca oświadczył, że suma dokonanych wypłat na rzecz pracowników zostanie zaliczona na poczet zapłaty za faktury wystawione przez Partnera Wiodącego. Załączony dokument (kopia) nie został opatrzony żadną datą. Nie zawierał też czytelnego podpisu osoby, która go sporządziła, a jedynie pieczęć firmową z adnotacją "Akceptacja" D. B. Zasadnie ocenił organ, że dokument ten nie może stanowić dowodu zawarcia pomiędzy stronami umowy o określonej treści, a jednocześnie nie pozwala na ustalenie, kiedy nastąpiło faktyczne jego zatwierdzenie.
Nadto z załączonych dowodów wynika, że wszystkie płatności związane z realizacją wynagrodzeń za pracę oraz należności składowych od tych wynagrodzeń były realizowane po dacie odebrania zawiadomień w sprawie zajęcia wierzytelności pieniężnej.
Wskazać również należy w odniesieniu do potrąceń kar umownych, że kary były naliczane przez Wojskowy Oddział Gospodarczy w związku z nieterminowym lub nienależytym wykonaniem usług wynikających z umów zawartych pomiędzy Wojskowym Oddziałem Gospodarczym a B. P. "O. H." D. B.. Zasadnie zatem stwierdził organ, że kary te nie są podstawą do pomniejszenia wierzytelności przysługującej PHU "P." sp. z o.o. od B. P. "O. H." D. B.. Natomiast Skarżący nie przedłożył dokumentów wskazujących, na jakiej podstawie i w jakich okolicznościach ostatecznie kary umowne miały mieć wpływ na rozrachunki pomiędzy dłużnikiem zajętej wierzytelności, a zobowiązanym.
Tym samym prawidłowo ustaliły organy, że dłużnik zajętej wierzytelności na poczet realizacji zajęć dokonanych w 2018 r. i 2019 r. powinien przekazać kwotę wymaganą na podstawie otrzymanych zawiadomień o zajęciu z ograniczeniem do wysokości należnych Spółce PHU "P." sp. z o.o. wierzytelności w kwocie 2.288.860,17 zł.
Wskazać również należy, że w dniu [...] marca 2019 r. na konto organu egzekucyjnego wpłynęła kwota 38.000 zł od Skarżącego, przelewem zatytułowanym "zawiadomienie [...]". Przelew ten stanowił ostatnią realizację zajęcia przez Skarżącego. Ponadto w piśmie z [...] marca 2021 r. Skarżący potwierdził, że do Urzędu Skarbowego, tytułem realizacji zajęć przekazał w 2018 roku kwotę 222.024,74 zł. Natomiast pismem z [...] kwietnia 2021 r. złożył dodatkowe wyjaśnienia,. m. in. w zakresie różnic pomiędzy kwotą wystawionych faktur, a dokonywanymi płatnościami, wskazując, że kwota pozostała do rozliczenia między nim a zobowiązaną Spółką, z tytułu spornych faktur, wynosi 364.072,41 zł.
W świetle przytoczonych okoliczności organ prawidłowo uznał, że wpłaty na poczet zaległości oraz pisma z [...] marca i [...] kwietnia 2021 r., stanowiły okoliczności przerywające bieg terminu przedawnienia wierzytelności wynikających z faktur wskazanych w tabeli w treści postanowienia, na podstawie art. 123 § 1 pkt 2 Kodeksu cywilnego - tj. uznanie roszczenia.
Rację ma organ wskazując, że zarówno dobrowolne wpłaty Skarżącego do organu egzekucyjnego z tytułu zajętych wierzytelności, jak również jego pisma ze wskazanych dat, w których wskazał, jakie kwoty wpłacił i jakie kwoty pozostają do rozliczenia, stanowią tzw. uznanie niewłaściwe roszczenia.
Tym samym bieg terminu przedawnienia wierzytelności wynikających z faktur z 2018 r. został przerwany wskutek realizacji zajęcia przez Skarżącego w wyniku wpłat do organu egzekucyjnego dokonanych: [...] kwietnia 2018 r., [...] września 2018 r., [...] października 2018 r., [...] listopada 2018 r., [...] grudnia 2018 r. oraz [...] marca 2019 r. i zaczął biec na nowo [...] marca 2019 r. Co istotne, po raz kolejny, bieg terminu został przerwany poprzez uznanie istnienia wierzytelności pomiędzy D. B. a P. sp. z o.o. przez Skarżącego w pismach z [...] marca 2021 r. i [...] kwietnia 2021 r. Zatem bieg terminu przedawnienia wierzytelności wynikających ze wspomnianych faktur zaczął biec na nowo 1 maja 2021 r., stosownie do art. 124 § 1 i § 2 kodeksu cywilnego.
Trafnie również wskazał organ, iż kolejną okolicznością przerywającą bieg terminu przedawnienia w niniejszej sprawie, było wydanie [...] lipca 2022 r. przez Naczelnika Urzędu Skarbowego postanowienia w przedmiocie określenia D. B. - jako dłużnikowi zajętej wierzytelności - wysokości nieprzekazanej wierzytelności zajętej w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym w związku z egzekucją skierowaną do majątku PHU "P." Sp. z o.o. Zasadnie uznał organ, że bieg terminu przedawnienia wierzytelności wynikających z faktur będących podstawą określenia wysokości nieprzekazanej wierzytelności w przedmiotowej sprawie, uległ przerwaniu i zawieszeniu z dniem wydania wskazanego postanowienia. Termin ten zacznie biec na nowo po zakończeniu postępowania w sprawie określenia wysokości nieprzekazanej wierzytelności.
Ostatecznie prawidłowe było stwierdzenie organu, że wierzytelności objęte fakturami wystawionymi w 2018 r. przez PHU "P." sp. z o.o. na D. B., nie uległy przedawnieniu.
Za organem II instancji podkreślić należy, że w przypadku realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego organ egzekucyjny zobligowany był do uwzględnienia zmiany w stanie zaległości zobowiązanego, stosownie do informacji przekazywanych przez wierzyciela zgodnie z art. 32aa u.p.e.a. W rozważanej sprawie, wobec przedawnienia części zaległości podatkowych ciążących na PHU P. Sp. z o.o., objętych tytułami wykonawczymi wskazanymi w zawiadomieniach o zajęciu innych wierzytelności pieniężnych u Skarżącego, według stanu na dzień wydania postanowienia organu I instancji, tj. [...] lipca 2024 r. Zawiadomienia o zajęciu pozostawały niezrealizowane w zakresie wskazanym tabeli na stronie 28 zaskarżonego postanowienia. Z tabeli wynika, iż na dzień [...] lipca 2024 r. wysokość nieprzekazanej przez dłużnika zajętej wierzytelności wynosi 169.310,24 zł. Prawidłowo stwierdził organ, że Naczelnik Urzędu Skarbowego niezasadnie do powyższej kwoty doliczył koszty egzekucyjne w kwocie 1.831,93 zł, powstałe w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego nr [...], ponieważ wskazany tytuł wykonawczy nie był bowiem objęty zawiadomieniem o zajęciu wierzytelności PHU P. Sp. z o.o.
Zasadnie zatem stwierdził organ odwoławczy, że organ I instancji orzekł o zawyżonej kwocie nieprzekazanej wierzytelności-171.142,17 zł, zamiast -169.310,24 zł.
Ostatecznie stwierdzić należy, że Skarżący nie uwolnił się od obowiązku realizacji zajęć wierzytelności dokonanych zawiadomieniami: z [...] stycznia 2018 r., nr [...], z [...] lutego 2018 r., nr [...], z [...] marca 2018 r.; nr [...], z [...] marca 2018 r" nr [...], z [...] kwietnia 2018 r., nr [...], z [...] maja 2018 r.; nr [...], z [...] maja 2018 r., nr [...], z [...] czerwca 2018 r" nr [...], z [...] lipca 2018 r., nr [...], z [...] lipca 2018 r., nr [...], z [...] sierpnia 2018 r., nr [...], z [...] października 2018 r., nr [...], z [...] listopada 2018 r., nr [...], z [...] grudnia 2018 r., nr [...], z [...] lutego 2019 r., nr [...], z [...] marca 2019 r" nr [...].
Wskazane zajęcia zostały dokonane skutecznie, co oznacza, że dłużnik zajętej wierzytelności był zobowiązany przystąpić, bez zbędnej zwłoki do realizacji zajęć w terminach płatności wynikających z faktur. Tym samym inny sposób zadysponowania zajętymi środkami, przez Skarżącego, bez zgody organu egzekucyjnego, pozostaje bez wpływu na obowiązek realizacji dokonanych zajęć.
Skarżący podniósł w skardze zarzut wydanie postanowienia na podstawie materiału dowodowego zebranego po terminie upoważnienia do kontroli.
Wskazać w tym zakresie należy, że istnienie wierzytelności podlegającej przekazaniu przez dłużnika zajętej wierzytelności może wynikać wprost z pisemnego oświadczenia dłużnika zajętej wierzytelności lub może zostać ustalone w toku kontroli prawidłowości realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego, do której przeprowadzenia organy egzekucyjne uprawnione są na podstawie art. 71a § 1 u.p.e.a. Podkreślić jednak należy, że organ egzekucyjny może odstąpić od przeprowadzenia kontroli, jeżeli ze zgromadzonych dowodów wynika, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności. Z akt sprawy wynika, że kontrola w sprawie została wszczęta, po uprzednim okazaniu upoważnienia nr [...] z [...] r. Czas prowadzenia, czy też przebieg kontroli nie jest uregulowany przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ egzekucyjny jest natomiast zobowiązany do rzetelnego wyjaśnienia wszelkich okoliczności prawnych i faktycznych sprawy w celu wydania prawidłowego rozstrzygnięcia. W rozpoznawanej sprawie przeprowadzenie, w siedzicie zobowiązanego, kontroli nie zakończyło ustaleniami, bowiem w jej toku strona nie przedłożyła żadnych dokumentów. W związku z tym organ egzekucyjny zobligowany był do dokonania dodatkowych ustaleń w zakresie wzajemnych rozliczeń pomiędzy kontrahentami. Na skutek podjętych przez organ egzekucyjny czynności Skarżący przedłożył do akt sprawy m. in. faktury wystawione przez PHU "P." sp. z o.o. obciążające B. P. "O. H." D. B. za okres od stycznia 2018 r. do grudnia 2018 r. łączną kwotą 2.427.302,59 zł. Ponadto zostały złożone dodatkowe dokumenty potwierdzające wzajemne rozliczenia pomiędzy kontrahentami. Zdarzenia gospodarcze pomiędzy zobowiązanym a Skarżącym znalazły również potwierdzenie w zapisach bazy Jednolitego Pliku Kontrolnego. Tym samym nie można skutecznie zarzucić organowi nieuprawnionego działania.
W świetle przytoczonych okoliczności, podniesione w skardze zarzuty okazały się niezasadne. W szczególności niezasadny okazał się zarzut naruszenia art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a. Uzasadnienie faktyczne postanowienia zawierało bowiem wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, orz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Uzasadnienie prawne zawierało wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Z tych też powodów oraz na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd oddalił skargę w całości.