I SA/Go 299/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie WielkopolskimGorzów Wielkopolski2025-12-11
NSApodatkoweWysokawsa
doręczenieterminodwołaniedecyzja podatkowamałżonkowiewspólne opodatkowaniepełnomocnictwopostępowanie podatkowe WSA

WSA uchylił postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, uznając, że decyzja podatkowa nie została skutecznie doręczona obojgu małżonkom.

Skarżący wnieśli skargę na postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji podatkowej. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, stwierdzając, że decyzja organu pierwszej instancji nie została skutecznie doręczona obojgu małżonkom, mimo że mieli wspólny adres. Kluczowe było ustalenie, że decyzja została zaadresowana tylko na jednego z małżonków, co narusza zasady doręczania pism stronom postępowania, zwłaszcza gdy małżonkowie są opodatkowani łącznie.

Sprawa dotyczyła skargi na postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji podatkowej. Skarżący argumentowali, że uchybienie terminu nastąpiło z winy profesjonalnego pełnomocnika, który wprowadził ich w błąd co do biegu terminu. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, ale z innych powodów niż podniesione w skardze. Kluczowym ustaleniem Sądu było to, że decyzja organu pierwszej instancji nie została skutecznie doręczona obojgu małżonkom. Mimo że małżonkowie byli opodatkowani łącznie i mieli wspólny adres, decyzja została zaadresowana wyłącznie na jednego z nich. Sąd podkreślił, że w przypadku wspólnego opodatkowania małżonków, którzy stanowią jedną stronę postępowania, doręczenie decyzji powinno być dokonane w sposób zapewniający jej skuteczne doręczenie obojgu, np. poprzez zaadresowanie na oboje małżonków lub na ich wspólny adres. Doręczenie decyzji tylko jednemu z małżonków, bez dowodu doręczenia drugiemu lub wspólnie na małżonków, nie jest skuteczne i nie rozpoczyna biegu terminu do wniesienia odwołania. Sąd odwołał się również do kwestii pełnomocnictwa, stwierdzając, że pełnomocnictwo złożone do akt postępowania kontrolnego nie wywołuje skutków w postępowaniu podatkowym bez jego ponownego złożenia do akt tego postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, doręczenie decyzji podatkowej zaadresowanej tylko do jednego z małżonków, mimo że są opodatkowani łącznie i mają wspólny adres, nie jest skuteczne wobec obojga, jeśli nie zostało doręczone wspólnie lub każdemu z osobna.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że mimo iż małżonkowie stanowią jedną stronę postępowania i każdy z nich jest uprawniony do działania w imieniu obojga, doręczenie decyzji powinno być dokonane w sposób zapewniający jej skuteczność wobec obu osób. Doręczenie tylko jednemu z małżonków, bez dowodu doręczenia drugiemu lub wspólnie na małżonków, nie rozpoczyna biegu terminu do wniesienia odwołania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (8)

Główne

P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonego postanowienia z powodu naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego.

O.p. art. 223 § § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Określa termin do wniesienia odwołania (14 dni od doręczenia decyzji).

O.p. art. 228 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania.

O.p. art. 133 § § 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

W przypadku wspólnego opodatkowania małżonków, stanowią oni jedną stronę postępowania i każdy z nich jest uprawniony do działania w imieniu obojga.

O.p. art. 138e § § 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Pełnomocnictwo szczególne składa się do akt sprawy.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 119 § pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.

O.p. art. 92 § § 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Określa solidarną odpowiedzialność małżonków za zobowiązania podatkowe.

O.p. art. 210 § § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Podstawa orzekania o kosztach postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nieskuteczne doręczenie decyzji podatkowej jednemu z małżonków, co uniemożliwia rozpoczęcie biegu terminu do wniesienia odwołania.

Odrzucone argumenty

Argumenty skarżących dotyczące winy pełnomocnika w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania (nie były rozpatrywane przez sąd z uwagi na inne podstawy uchylenia postanowienia).

Godne uwagi sformułowania

W niniejszej sprawie organ nie wykazał, by doręczenie decyzji organu I instancji nastąpiło ze skutkiem prawnym. W przypadku pełnomocnictwa szczególnego dopiero od momentu złożenia tego pełnomocnictwa do akt konkretnej sprawy aktualizują się procesowe uprawnienia oraz obowiązki pełnomocnika. W niniejszej sprawie decyzja z dnia [...] kwietnia 2025 r. powinna zostać doręczona stronie postępowania – małżonkom. W ocenie Sądu w sytuacji gdy decyzja zostaje wydana na małżonków jako jedną stronę postępowania, organ może skorzystać z dwóch sposobów doręczenia decyzji – każdemu z małżonków z osobna lub wspólnie na małżonków.

Skład orzekający

Anna Juszczyk - Wiśniewska

sprawozdawca

Dariusz Skupień

członek

Jacek Niedzielski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zasad skutecznego doręczania decyzji podatkowych małżonkom opodatkowanym łącznie oraz wymogów formalnych dotyczących pełnomocnictwa w postępowaniu podatkowym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji doręczania decyzji małżonkom i kwestii pełnomocnictwa w postępowaniu podatkowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy kluczowych kwestii proceduralnych w postępowaniu podatkowym, takich jak skuteczne doręczenie decyzji i rola pełnomocnika, co jest istotne dla szerokiego grona prawników i podatników.

Decyzja podatkowa doręczona tylko jednemu z małżonków? Sąd wyjaśnia, dlaczego to błąd!

Dane finansowe

WPS: 54 306 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Go 299/25 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2025-12-11
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-09-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Anna Juszczyk - Wiśniewska /sprawozdawca/
Dariusz Skupień
Jacek Niedzielski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2025 poz 111
art. 133 § 3, art. 228 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędziowie Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska (spr.) Sędzia WSA Dariusz Skupień po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi M. L., P. L. na postanowienie [...] w [...] z dnia [...] r., [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. Uchyla zaskarżone postanowienie w całości. 2. Zasądza od [...] w [...] na rzecz M. L., P. L. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Skarżący M. L. i P. L. – dalej Strona, Skarżący – złożyła skargę na postanowienie [...] w [...] z [...] lipca 2025 r. w sprawie stwierdzenia, że odwołanie od decyzji z [...] kwietnia 2025 r. zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia.
Z akt administracyjnych wynika, że zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym. [...] w [...] decyzją z [...] kwietnia 2025 określił M. i P. L. zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2019 rok w wysokości 54.306,00 zł. Ww. decyzja wysłana została za pośrednictwem Poczty Polskiej na adres Skarżących, ale przesyłka zawierająca decyzję została zaadresowana wyłącznie na Skarżącą – M. L. Decyzja została odebrana przez Skarżącą w dniu [...] kwietnia 2025 r., czego dowodem jest załączone do akt sprawy Elektroniczne Potwierdzenie Odbioru (EPO). Pismem z [...] czerwca 2025 r. Skarżący złożyli wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania oraz odwołanie od decyzji [...] w [...] z [...] kwietnia 2025 r. [...] w [...] postanowieniem z [...] lipca 2025 r. stwierdził, że złożone odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminowi do jego wniesienia.
Na ww. postanowienie Skarżący wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim w której postanowienie zaskarżyli w całości zarzucając:
1) naruszenie art. 162 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. z 2019, poz. 900 z późn. zm. dalej: "OP"), poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że jako skarżący nie uprawdopodobnili, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło bez winy, podczas gdy jako skarżący wykazali, że do uchybienia terminowi doszło z winy profesjonalnego pełnomocnika, który - mimo dochowania przez skarżących należytej staranności, utwierdzał ich w błędnym przekonaniu, że termin na złożenie odwołania się jeszcze nie otworzył, mimo doręczenia im decyzji przez NUS, ponieważ profesjonalny pełnomocnik, jeszcze tej decyzji nie otrzymał. Ich pełnomocnik twierdził, że jako prawidłowo i skutecznie umocowany do sprawy, też tę decyzję musi z urzędu otrzymać i wówczas od następnego dnia po jej odebraniu przez niego, otworzy mu się dopiero termin do złożenia odwołania i że złoży je w terminie. Na dowód tego przedłożono do akt sprawy korespondencję z pełnomocnikiem oraz jego oświadczenie, z których to dokumentów wynika, że mimo przekazania mu przez skarżących informacji o odebraniu przedmiotowej decyzji i konieczności jej zaskarżenia, dopełnili należytej staranności informując pełnomocnika o wszystkich pismach, jakie otrzymywali od [...]. Z uwagi na trwającą współpracę w kilku sprawach, bezgranicznie ufali mu jako specjaliście w tej dziedzinie, z którym zawarli umowę z polecenia, nie mając przy tym żadnych podstaw, by podważać jego kompetencje jako specjalisty w tej dziedzinie. Zdaniem skarżących nie tylko uprawdopodobnili, ale też i wykazali, że niedotrzymanie ustawowego terminu do złożenia odwołania spowodowane zostało nie ich zawinionym działaniem, lecz zawinieniem profesjonalnego pełnomocnika, za którego wprowadzenie ich w błąd nie powinni ponosi negatywnych konsekwencji. Wykazano nadto, że nawiązując stosunek prawny z radcą prawnym, dochowali należytej i wymaganej w danych okolicznościach staranności.
2) naruszenie art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 OP poprzez niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego polegające na błędnym przyjęciu, że do uchybienia terminowi do wniesienia odwołania doszło na skutek niedbalstwa w postaci zaniechania złożenia go w ustawowym terminie.
3) naruszenie art. 162 § 1 ustawy OP, polegające na odmowie przywrócenia terminu do złożenia odwołania, pomimo iż z treści naruszonego przepisu jednoznacznie wynika, że organ obligatoryjnie powinien taki termin przywrócić, a jedyną przesłanką warunkującą przywrócenie terminu jest uprawdopodobnienie, iż uchybienie nastąpiło bez winy podatnika, co zostało przedstawione w treści wniosku o przywrócenie terminu,
4) naruszenie art. 228 § 1 pkt 2 w związku z art. 223 §2 w zw. z art. 162 §1OP, polegające na stwierdzeniu, iż złożone odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminowi do jego złożenia, podczas gdy we wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania uprawdopodobniono, że uchybienie terminu nie wynikało z winy skarżących, a fakt ten, zgodnie z treścią przepisu ar. 162 § 1 OP obliguje Organ I instancji do przywrócenia uchybionego terminu, a dalej przyjęcia odwołania jako złożonego w terminie, skoro zostało ono złożone wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu i dokonania czynności, której wniosek o przywrócenie terminu dotyczy,
5) naruszenie przepisów prawa procesowego, a mianowicie art. 121 § 1 OP poprzez przeprowadzenie postępowania w sprawie przywrócenia terminu do złożenia odwołania w sposób sprzeczny z zasad zaufania do organów podatkowych, albowiem organ odmówi przywrócenia tego terminu, pomimo wykazania przez Skarżących, iż do jego niedotrzymania doszło bez ich winy - co znalazło potwierdzenie w przedłożonym przez nich do akt materiale dowodowym, a który organ pomija milczeniem.
6) naruszenie przepisów prawa procesowego, a mianowicie art. 122 i 187 § 1 OP poprzez zaniechanie wyjaśnienia wszelkich wątpliwości powstałych jeszcze w trakcie złożenia pełnomocnictwa przez radcę prawnego, pomimo, iż z treści pełnomocnictwa wynika, że jest on upoważniony do reprezentowania Skarżących w trakcie postępowania kontrolnego i podatkowego, a organ podatkowy mając wątpliwości w tym zakresie, nie podjął żadnych czynności zmierzających do ich wyjaśnienia z pełnomocnikiem. Co potwierdza, że byli przekonani i nadto utwierdzani przez niego, że jest on ich pełnomocnikiem w postępowaniu kontrolnym i podatkowym.
7) naruszenie art. 64 § 2 KPA w zw. z art. 40 § 2 KPA polegające na tym, i NUS wiedział o istnieniu pełnomocnika skarżących, gdy w aktach kontroli podatkowej - na co sam organ wskazuje, a za nim DIAS, znajdowało się pełnomocnictwo obejmujące reprezentację Strony zarówno w postępowaniu kontrolnym jak i podatkowym, zatem organ posiadał wiedzę, o pełnomocnictwie oraz o zakresie jego umocowania, zatem jeżeli organ uznał, że brak jest w aktach podatkowych stosownego umocowania, to przy posiadaniu go w aktach sprawy w nieprawidłowej dla organu formie, powinien wezwać pełnomocnika do usunięcia braku formalnego w sprawie - tj., wezwać do ponownego złożenia identycznego pełnomocnictwa do akt postępowania podatkowego jako brak formalny, a nie traktować tę sytuację jako przesłankę do uznania, że pełnomocnik nie został przez nas ustanowiony do postępowania podatkowego.
8) naruszenie art. 191OP w zw. z art. 162 § 1 OP poprzez błędne stwierdzenie, że Skarżący nie udowodnili okoliczności przemawiających za brakiem ich winy, (mimo, i DIAS używa słowa uprawdopodobnili, to jednak argumentacja organu dotyczy wyłącznie udowadniania zamiast uprawdopodobnienia), podczas, gdy wystarczająco wykazali, że do uchybienia terminu doszło wskutek nieprofesjonalnego działania ze strony ich pełnomocnika, którego Strona ustanowiła do reprezentowania w postępowaniu kontrolnym i podatkowym, a ten nie dopełnił obowiązku formalnego zgłoszenia się do akt sprawy, przez co NUS kierował w sprawie podatkowej korespondencję wyłącznie do Stron, a już nie do pełnomocnika. Doprowadziło to do sytuacji, w której Strona uchybiła terminowi do wniesienia odwołania nie ze swojej winy. Skarżący byli zapewniani przez profesjonalnego pełnomocnika, że taka sama korespondencja jaką Strona otrzymała przyjdzie do niego. Skoro Skarżący w sposób staranny zapewnili reprezentację siebie przez profesjonalnego pełnomocnika, działali zgodnie z jego wskazówkami nie można mówić o żadnej winie stron, a tym bardziej o braku należytej staranności.
9) naruszenie art. 210 § 4 OP poprzez nieprawidłowe lub niepełne uzasadnienie decyzji DIAS, polegające na braku odniesienia się organu do wyjaśnień i oświadczenia złożonego przez reprezentanta małżonków, którym potwierdza, że był i nadal jest prawidłowo umocowany do sprawy podatkowej Skarżących, których reprezentował od samego początku, a tym samym potwierdza utrzymywanie Strony w przekonaniu, że tak jest, gdzie organ twierdzi, że Skarżący w postępowaniu podatkowym nie mieli i nie mają pełnomocnika, mimo, że podpisali dla niego takie pełnomocnictwo i jest ono w aktach sprawy.
10) naruszenie art. art. 8 § 1 KPA w zw. z art. 194 § 1 O.P., art. 121, 122 OP, poprzez działania organu budzące brak zaufania, mimo, że postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie podatników do organów podatkowych, a organy podatkowe winny podejmować wszelkie niezbędne działania, w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Obie te zasady zostały rażąco naruszone przez organ wydający zaskarżone postanowienie - DIAS oraz NUS w [...], albowiem z uwagi na wiedzę NUS z urzędu, że Skarżący są reprezentowani w to samej sprawie przed danym urzędem za 2018 rok przez profesjonalnego pełnomocnika i którego ustanowili także do postępowania kontrolnego i podatkowego za 2019 rok, i który reprezentował Skarżących w danym postępowaniu kontrolnym i miał umocowanie do podatkowego, to jednak nie podjęły żadnych racjonalnych czynności im dostępnych, by poinformować - wezwać ich pełnomocnika, że dane pełnomocnictwo, udzielone jednocześnie do postępowania kontrolnego za 2019 rok i podatkowego za 2019 rok - nie upoważnia go automatycznie do działania w postępowaniu podatkowym. Nie podjęto jednak żadnych działań ani wezwań do uzupełnienia tego braku z jasną i klarowną informacją dla Strony, że udzielone przez nich umocowanie nie jest przez organ brane w postępowaniu podatkowym w ogóle pod uwag.
Skarżący wnieśli o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonego postanowienia odmawiającego przywrócenia terminu do złożenia odwołania w całości i przywrócenie terminu na złożenie odwołania, ewentualnie o przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania, w celu przeprowadzenia postępowania dowodowego zmierzającego do prawidłowego ustalenia, że brak winy skarżących w terminowym złożeniu odwołania zostają prawidłowo i wyczerpująco uprawdopodobniony w treści wniosku oraz uchylenie w całości postanowienia [...] stwierdzającego wniesienie odwołania z uchybieniem terminowi do jego wniesienia, którego istnienie w obrocie prawnym jest efektem wydania zaskarżonego postanowienia.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim zważył co następuje:
Na wstępie wyjaśnić należy, że złożona skarga została rozdzielona na skargę dotyczącą postanowienia w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania jak i skargę dotyczącą postanowienia stwierdzającego, że odwołanie od decyzji zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Niniejsza sprawa dotyczy skargi na postanowienie stwierdzające, że odwołanie od decyzji zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia.
Ponadto na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 – dalej zwana P.p.s.a.- sprawa została skierowana na posiedzenie niejawne.
Skargę należało uwzględnić, aczkolwiek z innych powodów niż podniesione w skardze.
Kwestia terminowości złożenia środka zaskarżenia (odwołania, zażalenia lub skargi) jest pierwotną i niezależną wobec kwestii związanej z przywróceniem stronie uchybionego terminu. Stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia środka zaskarżenia następuje w przypadku ustalenia, że strona przekroczyła termin określony w przepisach prawa. W tym przypadku organ ogranicza się wyłącznie do badania, w jakim dniu miało miejsce prawidłowe doręczenie rozstrzygnięcia, od którego służy środek zaskarżenia, a także kiedy taki środek zaskarżenia został złożony.
Zgodnie z art. 223 §2 O.p. Odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Z kolei zgodnie z art. 228 § 1 pkt 2 O.p. Organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania.
Redakcja art. 228 § 1 pkt 2 O.p., a w szczególności użyty tam zwrot "stwierdza", nakazuje przyjąć, że organ podatkowy obowiązany jest wydać postanowienie na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 O.p., w każdym przypadku uznania, że odwołanie zostało wniesione z przekroczeniem terminu z art. 223 § 2 pkt 1 O.p. Poza jakąkolwiek oceną organu podatkowego w takim przypadku pozostają okoliczności, z powodu których doszło do uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, a jedynym uprawnieniem, a zarazem obowiązkiem organu odwoławczego we wstępnej fazie kontroli odwołania jest ustalenie, czy środek zaskarżenia został wniesiony w terminie 14-dni od daty doręczenia decyzji pierwszej instancji. W istocie, charakter zaskarżonego postanowienia, które wydawane jest na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 O.p., w ogóle wyklucza możliwość brania pod uwagę zarówno przez organ podatkowy, jak i Sąd (przy kontroli legalności postanowienia wydanego na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 O.p.) jakichkolwiek przesłanek, z powodu których termin do wniesienia odwołania lub uzupełnienia braków formalnych nie został zachowany. Stosując normę z art. 228 § 1 pkt 2 O.p. organ podatkowy nie wyjaśnia, ani nie analizuje okoliczności, z powodu których doszło do uchybienia terminowi. Wydanie postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu, warunkuje możliwość rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu, który nie został dotrzymany. Z tego też względu w niniejszej sprawie poza zakresem kontroli sądu pozostają zarzuty podniesione w skardze dotyczące braku winy czy też należytej staranności w terminowym złożeniu odwołania.
W pierwszej kolejności, aby przyjąć, że odwołanie zostało złożone po terminie, należy ustalić w jakiej dacie nastąpiło doręczenie stronie decyzji i czy doręczenie to spełnia warunki pozwalające uznać je za skuteczne. Jeżeli bowiem doręczenie nie może być uznane za dokonane ze skutkiem prawnym, to nie rozpoczyna się dla strony bieg terminu do złożenia odwołania. Termin do złożenia odwołania rozpoczyna swój bieg dopiero od dnia skutecznego doręczenia decyzji stronie.
W niniejszej sprawie w ocenie Sądu, organ nie wykazał, by doręczenie decyzji organu I instancji nastąpiło ze skutkiem prawnym.
Przede wszystkim podkreślić należy, że wbrew podnoszonym przez Stronę zarzutom, w postępowaniu podatkowym Strona nie była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Zgodnie z art. 138e § 3 O.p. pełnomocnictwo szczególne udzielone na piśmie oraz zawiadomienie o jego zmianie, odwołaniu lub wypowiedzeniu składa się do akt sprawy (...). W przypadku pełnomocnictwa szczególnego dopiero od momentu złożenia tego pełnomocnictwa do akt konkretnej sprawy aktualizują się procesowe uprawnienia oraz obowiązki pełnomocnika. Tym samym do wywołania skutku procesowego konieczne jest złożenie pełnomocnictwa do akt sprawy w konkretnym postępowaniu prowadzonym przed organem podatkowym. Dokonanie tej czynności procesowej w kontroli podatkowej nie wywołuje zatem skutku w postępowaniu podatkowym, nawet jeżeli z treści pełnomocnictwa szczególnego wynika, że w sensie materialnym obejmuje ono umocowanie do reprezentowania strony przez pełnomocnika w zakresie całego okresu rozliczeniowego. Oznacza to, że po zakończeniu kontroli podatkowej dodatkowe "uaktywnienie" pełnomocnictwa wymaga złożenia jego odpisu do akt konkretnej sprawy tj. do akt postepowania podatkowego (patrz wyrok NSA z 30 maja 2025 r. I FSK 238/22).
Tym samym niezbędnym wymogiem do przyjęcia, że strona działa w postępowaniu podatkowym poprzez swojego pełnomocnika jest złożenie do akt sprawy podatkowej pełnomocnictwa. W niniejszej sprawie, wbrew twierdzeniu Strony, pełnomocnictwo takie nie zostało złożone do akt postępowania podatkowego. Pełnomocnictwo takie zostało złożone do akt postępowania kontrolnego i pomimo, że swoim zakresem obejmowało również postępowanie podatkowe, to niezbędnym było przedłożenie tego pełnomocnictwa do akt postępowania podatkowego, czego nie uczyniono.
Niezasadne są zarzuty odnoszące się do braku informacji od organu, że przedłożone w postępowaniu kontrolnym pełnomocnictwo nie jest uwzględnione w postępowaniu podatkowym. Organ w postanowieniu z dnia [...] lutego 2025 r. o wszczęciu postępowania podatkowego wobec Skarżących (k. 578 akt administracyjnych) i wezwaniu z dnia [...] marca 2025 r. (k. 584 akt administracyjnych) zawarł informację, że do akt kontroli było złożone pełnomocnictwo, ale do reprezentowania w postępowaniu podatkowym jeżeli chcą być reprezentowani przez pełnomocnika, muszą złożyć stosowne pełnomocnictwo do akt konkretnego postępowania.
W aktach postępowania podatkowego brak jest pełnomocnictwa dla radcy prawnego J. B. Z tego też względu organ nie miał podstaw by doręczać w postępowaniu podatkowym korespondencję pełnomocnikowi ustanowionemu w postępowaniu kontrolnym. Tym samym niezasadne są zarzuty dotyczące nieprawidłowości w doręczeniu decyzji z uwagi, że nie doręczono decyzji pełnomocnikowi.
W niniejszej sprawie decyzja z dnia [...] kwietnia 2025 r. powinna zostać doręczona stronie postępowania – małżonkom. Zgodnie z art. 92 §3 O.p. małżonkowie opodatkowani łącznie od sumy swoich dochodów na podstawie odrębnych przepisów ponoszą solidarną odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe oraz solidarna jest ich wierzytelność o zwrot nadpłaty podatku od sumy dochodów małżonków, z zastrzeżeniem § 3a. Zgodnie z art. 133 § 3 O.p. w przypadku, o którym mowa w art. 92 § 3, jedną stroną postępowania są małżonkowie i każdy z nich jest uprawniony do działania w imieniu obojga.
Z tego też względu należy rozstrzygnąć w jaki sposób dokonać doręczenia pism w przypadku doręczenia pism małżonkom będących jedną stroną postępowania.
Wspólnie opodatkowani małżonkowie są jedną stroną postępowania i każdy z nich jest uprawniony do działania w imieniu obojga. W toku postępowania podatkowego małżonkowie są traktowani jak jeden podmiot (jedna strona postępowania). Skutkuje to w szczególności wydaniem jednej decyzji podatkowej (i innych rozstrzygnięć w sprawie) na imię obojga małżonków oraz kierowaniem adresowanej do nich wspólnie korespondencji, bez konieczności odrębnego doręczania tej samej przesyłki każdemu z małżonków. W takim przypadku wystarczające jest bowiem aby pismo doręczono tylko jednemu z małżonków.
Należy jednak zwrócić uwagę, że pomimo iż w świetle art. 133 § 3 O.p. małżonkowie stanowią jedną stronę postępowania, to na ową stronę składają się dwie osoby fizyczne, z których każda objęta jest ochroną wynikającą z zasad procesowych. Jak wspomniano na podstawie art. 133 § 3 O.p. każdy z małżonków jest uprawniony do działania w imieniu obojga, czyli przepis ten stanowi tylko i wyłącznie o uprawnieniu, a nie o obowiązku procesowym działania każdego z małżonków w imieniu obojga.
Nie ulega wątpliwości, że czynności procesowe podejmowane przez organ podatkowy w oparciu o art. 133 § 3 O. względem jednego z małżonków odnoszą skutek wobec drugiego z małżonków. Jak już wyżej wskazano, organ zobowiązany jest wydać jedną decyzję na imię obojga małżonków oraz kierować adresowaną do nich korespondencję. Niezależnie jednak od powyższego małżonkowie wspólnie opodatkowani w podatku dochodowym to nadal dwa odrębne podmioty w stosunku zobowiązaniowym.
W ocenie Sądu w sytuacji gdy decyzja zostaje wydana na małżonków jako jedną stronę postępowania, organ może skorzystać z dwóch sposobów doręczenia decyzji – każdemu z małżonków z osobna lub wspólnie na małżonków. Jeżeli organ zdecydował się doręczyć decyzję każdemu z małżonków osobno, to zobowiązany był przesyłki w których znajdowała się decyzja na małżonków zaadresować na każdego z nich – P. L. i na M. L. Organ uprawniony był również decyzję doręczyć małżonkom L. - w jednej przesyłce, ale zaadresowanej na małżonków, a nie tylko na jednego z małżonków. Oczywiście ten sposób możliwy jest tylko w sytuacji gdy małżonkowie mają wspólny adres, wspólne miejsce zamieszkania. Gdy decyzja zostanie skutecznie doręczona stronie, w sytuacji określonej w art. 133 § 3 O.p. złożenie odwołania przez jednego z małżonków, wywołuje taki skutek wobec drugiego z małżonków.
W niniejszej sprawie organ wydał jedną decyzję na imię obojga małżonków, małżonkowie mają wspólny adres, jednak korespondencja, w tym decyzja z [...] kwietnia 2025 r. kierowana nie była już na oboje małżonków, ale na jednego z nich – M. L. Na dowód powyższego Strona przedłożyła kopie kopert w których organ doręczał pisma (w tym decyzję) – karty 63-67 akt sądowych. Taki sposób adresowania korespondencji potwierdzają akta administracyjne przedłożone ze skargą. W aktach tych znajdują się raporty (np. k. 582, 579, 612-614 akt administracyjnych US tom 3 ) z treści których wynika, że przesyłki, w tym zawierająca decyzję z [...] kwietnia 2025 r. – zostały zaadresowane na M. L., a nie na małżonków. Brak z kolei dowodu z którego wynika, że decyzję wysłano również P. L., czy też, że korespondencję zawierającą decyzję zaadresowano na małżonków. Znajdujące się w aktach dowody nie potwierdzają by decyzja z [...] kwietnia 2025 r. została skutecznie doręczona stronie postępowania. Z tego względu nie można uznać, że decyzja z [...] kwietnia 2025 r. została skutecznie doręczenie stronie postępowania – małżonkom.
Na marginesie wskazać należy, że organ odwoławczy przy doręczeniu zaskarżonego w niniejszej sprawie postanowienia przesyłkę zaadresował już na oboje małżonków (k. 45-46 akt administracyjnych DIAS) i w tym kontekście odebranie przesyłki przez jednego z małżonków wywołało skutek wobec drugiego małżonka. W konsekwencji należy uznać, że postanowienie zostało doręczone skutecznie, natomiast w stosunku do doręczenia decyzja z [...] kwietnia 2025r. taki skutek nie został osiągnięty.
Termin do wniesienia odwołania nie zacznie biec póki decyzja nie zostanie prawidłowo doręczona stronie. W niniejszej sprawie doręczenie, którego dokonał organ nie można uznać za skuteczne doręczenie stronie postępowania – małżonkom. Skoro decyzja nie została prawidłowo doręczona stronie nie można uznać, że termin rozpoczął bieg. Skoro termin do złożenia odwołania nie zaczął biec,
nie można złożyć odwołania tym bardziej z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Z tego też względu zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem
art. 228 § 1 pkt 2 O.p.
Mając powyższe na uwadze Sad na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c .P.p.s.a. orzekł jak na wstępie. O kosztach orzeczono na podstawie art. 210 § 2 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI