I SA/Go 29/24

I SA/Go 29/24 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2024-04-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-01-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Alina Rzepecka /przewodniczący/
Damian Bronowicki
Jacek Niedzielski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
I GSK 1005/24 - Wyrok NSA z 2024-10-11
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 775
art. 145 § 1 pkt 5
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 549 art. 70 ust. 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej,  zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr  814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008(1)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Rzepecka Sędziowie Sędzia WSA Damian Bronowicki Sędzia WSA Jacek Niedzielski (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Marta Andrzejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi A. A. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji, po wznowieniu postępowania oraz przyznania płatności rolno- środowiskowo- klimatycznej na rok 2020 oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Skarżący, A. A., wniósł skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. , utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] r. wydaną po wznowieniu postępowania w sprawie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok 2020.
Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:
Po rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia [...] maja 2020 r. o przyznanie płatności na rok 2020 (zmienionego dnia 18 listopada 2020 r.) decyzją z dnia [...] r. organ I instancji przyznał wnioskodawcy płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną na rok 2020 w łącznej wysokości 43.267,33 zł (w tym: wariant 4.3 Murawy - 11.447,10 zł, wariant 4.4. Półnaturalne łąki wilgotne - 4.222,70 zł, wariant 4.7 Ekstensywne użytkowanie na obszarach specjalnej ochrony ptaków - 12.945,25 zł, wariant 4.8 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków - 14.622,28 zł), odmówił przyznania refundacji kosztów poniesionych z tytułu sporządzenia dokumentacji przyrodniczej oraz ustalił następujący obszar gruntów objęty zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym: w ramach wariantu 4.3 Murawy - [...] ha, dla wariantu 4.4. Półnaturalne łąki wilgotne - [...] ha, w wariancie 4.7 Ekstensywne użytkowanie na obszarach specjalnej ochrony ptaków - [...] ha, dla wariantu 4.8 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków - [...] ha.
Postanowieniem z dnia [...] r. organ I instancji wznowił z urzędu postępowanie administracyjne zakończone ww. decyzją ostateczną z dnia [...] r. Uzasadniając wznowienie postępowania wskazał, że dnia 26 lipca 2021 r. wpłynęły do tego organu dane zaktualizowane na podstawie ortofotomap z roku 2020 dotyczące maksymalnego kwalifikowanego obszaru (MKO) działek [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], dla których stwierdzono obszar kwalifikujący się do płatności inny, aniżeli objęty płatnościami przyznanymi decyzją z dnia [...] r. Według organu okoliczność ta stanowiła podstawę do wznowienia postępowania, o której mowa w przepisie art. 145 § 1 pkt 5 Kpa.
Organ I instancji, decyzją z dnia [...] r., wydaną na podstawie art. 26 ust. 1 i ust. 2 pkt 2, art. 29 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2021 r., poz. 2137 ze zm.), § 2 oraz § 18 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2015 r., poz. 415 ze zm.) zwanego dalej "rozporządzeniem rolno-środowiskowo-klimatycznym" lub "płatnością RSK", a także art. 104, art. 151 § 1 pkt 2, art. 150 § 1, art. 147, art. 149 § 1 i § 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, uchylił swoją decyzję z dnia [...] r. oraz przyznał stronie płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną na rok 2020 w łącznej wysokości 26.151,26 zł, w tym: 1. w wariancie 4.4. Półnaturalne łąki wilgotne w wysokości 4.222,70 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę 805,17 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia, 2. w wariancie 4.7 Ekstensywne użytkowanie na obszarach specjalnej ochrony ptaków w wysokości 7.559,74 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę 3.629,62 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia, 3. w wariancie 4.8 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: rycyka, kszyka, krwawodzioba lub czajki w wysokości 14.368,82 zł.
Ponadto odmówił przyznania płatności dla wariantu 4.3 Murawy, nałożył sankcję w wysokości 9.319,56 zł, odmówił również przyznania refundacji kosztów poniesionych z tytułu sporządzenia dokumentacji przyrodniczej oraz ustalił obszar gruntów objęty zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym (dla wariantu 4.3 Murawy - [...] ha, dla wariantu 4.4. Półnaturalne łąki wilgotne - [...] ha, w wariancie 4.7 Ekstensywne użytkowanie na obszarach specjalnej ochrony ptaków - [...] ha, dla wariantu 4.8 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków - [...] ha).
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w związku z pozyskaniem w dniu 26 lipca 2021 r. zaktualizowanych - w oparciu o ortofotomapy z roku 2020 - danych opisujących stan faktyczny deklarowanych przez wnioskodawcę do płatności działek, istniejący i nieznany organowi w dniu wydania decyzji, wystąpiła przesłanka do wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 kpa.
W rezultacie kontroli administracyjnej wniosku, przeprowadzonej przy wykorzystaniu skomputeryzowanego systemu informacji geograficznej, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią, monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013 r., str. 549 ze zm.), stwierdził, że powierzchnia do której przyznano płatność jest większa od maksymalnego kwalifikowanego obszaru (MKO), do którego płatność może zostać przyznana. Według bowiem nowej ortofotomapy na deklarowanych do płatności działkach widoczne są obszary nieużytkowane rolniczo, do których decyzją z dnia [...] r. przyznano stronie płatność, mimo iż obszar ten nie kwalifikował się do jej przyznania. Wynikające ze zmiany pola zagospodarowania zmniejszenie nie zostało z kolei uwzględnione w złożonym wniosku. Organ przedstawił w dalszej kolejności szczegółowo powierzchnię działek kwalifikowaną do płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej dla poszczególnych wariantów i działek, zestawiając także ich powierzchnię deklarowaną we wniosku z powierzchnię stwierdzoną na podstawie nowej ortofotomapy. Pomiary powierzchni MKO odpowiadającej powierzchni użytkowanej rolniczo wykonane zostały przez Kierownika w oparciu o dostępne w systemie informatycznym Agencji zdjęcia działek. Organ powołał się również na wyniki oględzin działek referencyjnych o nr [...],[...] oraz [...] przeprowadzonych w dniach od 12 do 15 listopada 2021 roku, w trakcie których, przy zastosowaniu techniki pomiaru powierzchni GNSS, dokonano weryfikacji powierzchni MKO. Jako podstawę do zrewidowania powierzchni uprawnionej do płatności wskazał z kolei § 15 ust. 3 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego, na mocy którego przy ustalaniu wysokości płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej przysługującej do gruntów uwzględnia się powierzchnię działek rolnych, nie większą jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa odpowiednio w art. 5 ust. 2 lit. b rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
Pismem z dnia [...] stycznia 2022 r. skarżący odwołał się od decyzji organu I instancji negując możliwość określenia sposobu użytkowania przez niego w roku 2020 działek o nr [...],[...] oraz [...] w rezultacie oględzin przeprowadzonych w listopadzie roku kolejnego. Podniósł, że z powodu braku powiadomienia o terminie oględzin, nie brał w nich udziału. Wyjaśnił nadto, że powierzchnie wyłączone z programów "były i są nadal pastwiskami trwałymi i spełniają warunki konieczne dla swojej kwalifikacji", zaś zadrzewienia nie przekraczają dopuszczalnej ilości 100 sztuk na hektar i nie utrudniają pastwiskowego wykorzystywania tychże działek.
Po rozpatrzeniu odwołania organ II instancji decyzją z dnia [...] r., w oparciu o przepisy art. 138 § 1 pkt 1, art. 107 kpa w zw. z art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 1505 ze zm.), § 2 ust. 1 i ust. 2, § 5 ust. 1 pkt 1, § 6 ust. 1 pkt 1 i pkt 2, § 18 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego oraz art. 19 ust. 1-3 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.U.UE.L. z 2014 r. Nr 181, str. 48 ze zm.), utrzymał w mocy decyzje organu I instancji.
Organ odwoławczy uznał, że w sprawie zostały spełnione przesłanki wznowienia postępowania określone w art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, bowiem nowymi dowodami nieznanymi organowi I instancji są ustalone w oparciu o nowe ortofotomapy zaktualizowane dane referencyjne dotyczące położonych w gminie [...] działek nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] oraz działki nr [...], a także zaktualizowane - w oparciu o wyniki bezpośredniej wizytacji terenowej przeprowadzonej w listopadzie 2021 roku - dane referencyjne dotyczące działek o nr [...], [...], [...] i [...]. Dane te wpłynęły do Kierownika Biura Powiatowego po wydaniu przez tenże organ decyzji z dnia [...] r., zaś ich analiza prowadzi do konkluzji, że stan faktyczny istniejący w roku 2020 jest inny, aniżeli przyjęty za podstawę wydania decyzji o przyznaniu skarżącemu płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok 2020. Z ortofotomap sporządzonych w roku, którego dotyczy wniosek oraz z wyników bezpośredniej wizji w terenie wynika, że obszar kwalifikujący się do płatności w zakresie obejmującym ww. działki jest mniejszy, niż zakwalifikowany w uchylonej decyzji. Odnosząc się do wykluczenia z płatności części obszarów działek o nr [...], [...] i [...], obejmujących łącznie powierzchnię [...] ha (bez uwzględnienia wykluczeń niekwestionowanych przez wnioskodawcę), organ II instancji przedstawił wyniki czynności kontrolnych prowadzonych na tychże działkach w dniach 12 - 15 listopad 2021 r., w rezultacie których na działkach ewid. o nr [...] (z zadeklarowaną we wniosku powierzchnią do objęcia płatnością - [...] ha) oraz o nr [...] (powierzchnia deklarowana - [...] ha) stwierdzono wyłącznie nieużytki, skutkujące uznaniem zmierzonej w granicach tych działek powierzchni MKO na poziomie [...] ha, zaś na działce ewid. nr [...] (powierzchnia deklarowana - [...] ha) stwierdzono pominięte we wniosku obszary nieużytkowane rolniczo, których uwzględnienie skutkowało ustaleniem właściwego MKO na poziomie [...] ha. Organ odwoławczy podkreślił, że z dokumentacji fotograficznej z kontroli wynika, że całe obszary działek nr [...] oraz nr [...], a także części działki nr [...], na których występują wieloletnie drzewa, uznać należy - z uwagi na zalesienia, zakrzaczenia, roślinność chwastową (przekwitniętą, także zeschniętą, w stanie wegetatywnym) - za obszary, na których strona nie prowadziła działalności rolniczej w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. c w zw. z art. 32 ust. 2 lit. a i ust. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. U. UE. L. z 2013 r. Nr 347, str. 608 z późn. zm.). Potwierdził także w dalszej kolejności prawidłowość dokonanych przez organ I instancji, na podstawie nowych ortofotomap, wykluczeni obejmujących działki o nr ewid. [...] (zawyżenie powierzchni kwalifikującej się do płatności o 0,29 ha), nr [...] (zawyżenie o 0,03 ha), nr [...], nr [...] oraz nr [...] (trzy ostatnie z zawyżeniem o 0,02 ha). Stwierdził również, że stan skontrolowanych gruntów wskazuje na niezachowanie minimalnych wymogów przewidzianych w rozporządzeniu rolno-środowiskowo-klimatycznym, pozwalających na przyjęcie, iż na wykluczonych częściach działek nr [...], nr [...] oraz nr [...] była prowadzona działalność rolnicza. Przypomniał, że obecność drzew nie stanowiła jedynej przyczyny ich wykluczenia, bowiem występujące na działkach "regularnie" zachwaszczenie potwierdziło, że nie był na nich również prowadzony deklarowany przez odwołującego się wypas.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielopolskim uwzględnił wniesioną przez skarżącego skargę i wyrokiem z 8 września 2022 r. sygn. akt I SA/Go 216/22 uchylił zaskarżoną oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w całości.
W ocenie Sądu, w sprawie nie zostało dowiedzione przez orzekające
w sprawie organy istnienie przywołanej przesłanki wznowienia, a nadto,
w postępowaniu tym w sposób nieuprawniony przedmiotem oceny organów stały się okoliczności niewykazane uprzednio w postanowieniu o wznowieniu postępowania. Sąd wskazał, że organ w postanowieniu o wznowieniu postępowania powołał się na ujawnienie w dniu 26 lipca 2021 r. ortofotomap z roku 2020. Dokonując z kolei oceny zaistnienia podstawy wznowienia, zarówno w decyzji organu I instancji, jak
i w decyzji organu odwoławczego nie podjęto skutecznej próby wykazania, iż dowód ten może korzystać na gruncie niniejszej sprawy z przymiotu "nieznanego" organowi w momencie wydawania decyzji ostatecznej. Za próbę taką nie można bowiem uznać bardzo ogólnikowe stwierdzenia organu odwoławczego, że w dniu 26 lipca 2021 r. Kierownik pozyskał zaktualizowane dane referencyjne dotyczące działek deklarowanych do płatności, ustalone w oparciu o ortofotomapy uzyskane ze zdjęć satelitarnych wykonanych w roku 2020. Z tej enigmatycznej informacji wynika wyłącznie, że nowy dowód w sprawie w postaci ortofotomapy sporządzony został w roku 2020, a zatem istniał przed wydaniem ostatecznej decyzji z dnia [...] r., brak jest natomiast informacji pozwalających na przyjęcie nieświadomości organu co do jego istnienia w momencie wydawania tejże decyzji, brak jest też dowodów pozwalających takie wnioski wyprowadzić. Z motywów decyzji organów obu instancji nie wynika bowiem
w oparciu o jakie mapy organ dokonał pomiaru powierzchni MKO wykazanych
w decyzji ostatecznej z dnia [...] r., w jakich okolicznościach Kierownik Biura Powiatowego wszedł w posiadanie nowych ortofotomap, kiedy zdjęcia wykonane w roku 2020 zostały zaimplementowane do systemu informatycznego Agencji, jak również, czy w trybie zwykłych czynności związanych z rozpatrywaniem wniosku skarżącego w styczniu 2021 roku organ I instancji miał możliwość powzięcia wiedzy o nowych ortofotomapach (brak wskazania przyczyn uniemożliwiających skorzystanie przez organ z tego dowodu). Sąd podkreślił, że wiedza o tym kiedy organ I instancji uzyskał faktyczny wgląd do danych wynikających z dostępnych
w systemie Agencji ortofotomap może mieć zdecydowany, istotny wpływ
na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, jeśli zważy się, że dla zaistnienia przesłanki
z art. 145 § 1 pkt 5 kpa niezbędne jest, by okoliczność, tudzież dowód nieznane organowi administracji publicznej w momencie podejmowania decyzji, nie wynikały
z materiałów będących w dyspozycji tego organu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 maja 2015 r., sygn. akt II GSK 946/14). Dalej Sąd podkreślił, że obszerna część rozważań organu odwoławczego odnosiła się do wyników z kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie wnioskodawcy przez pracowników organu w dniach 12-15 listopad 2021 r. Wyniki z tejże kontroli zostały uznane przez organ II instancji za nowy "dowód" świadczący, obok ortofotomap, o spełnieniu się w sprawie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Tymczasem w treści postanowienia o wznowieniu postępowania, wydanym już
po zakończeniu kontroli, brak jest odniesienia się do ustalonego w jej rezultacie stanu faktycznego skontrolowanych działek, kwalifikującego się do nowych okoliczności faktycznych, o których stanowi ustawodawca w tymże przepisie. Wznawiając postępowanie z urzędu w oparciu o sprecyzowaną w przepisie art. 145 § 1 pkt 5 kpa przesłankę wznowienia, organ - poza wskazaniem przesłanki - precyzuje także dowody lub okoliczności faktyczne potwierdzające jej zaistnienie. Niedopuszczalne było natomiast podważanie ustaleń faktycznych i oceny prawnej dokonanej uprzednio w decyzji ostatecznej w oparciu o wyniki przeprowadzonej kontroli, jeżeli podstawa wznowienia nie powoływała się na ustalenia w jej trakcie poczynione.
Ponownie rozpoznając sprawę, pismem z [...] kwietnia 2023 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR poinformował skarżącego na podstawie art. 10 § 1 w zw. z art. 149 § 1 oraz w zw. z art. 145 § 1 pkt 5, art. 147 i 150 Kpa, że postępowanie obejmować będzie również protokół z oględzin działek referencyjnych w zakresie weryfikacji powierzchni MKO, przeprowadzonej w gospodarstwie w dniach 12 – 15 listopada 2021 r. Następnie decyzją z [...] r. uchylił własną decyzję z [...] r. oraz przyznał skarżącemu płatności na rok 2020 w łącznej wysokości 26.151.26 zł.
Po rozpatrzeniu odwołania, organ odwoławczy, decyzją z [...] r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Wskazał, że w rozpoznawanej sprawie nowymi dowodami nieznanymi organowi I instancji w dniu wydania
decyzji ostatecznej są zaktualizowane dane referencyjne działek. Dowody pozyskane zostały przez organ w dwojaki sposób:
- w dniu 26.07.2021 r. organ I instancji powziął informację o fakcie istnienia zaktualizowanych danych referencyjnych dotyczących m.in. działek skarżącego, zadeklarowanych do płatności RSK na rok 2020, ustalone w oparciu ortofotomapy uzyskane ze zdjęć satelitarnych wykonanych w dniu 24.03.2020 r. Z danych tych wynika, iż powierzchnia do jakiej skarżący otrzymał płatności RSK na rok 2020 na działkach nr: [...], [...], [...], [...] i [...], jest większa od MKO do płatności w/w działek ewidencyjnych;
- w dniach 12-15.11.2021 r. część gospodarstwa rolnego skarżącego (działki nr: [...], [...],[...] oraz [...]) została skontrolowana, pod kątem ustalenia MKO, przez inspektorów terenowych, którzy ustalili, że deklaracja do płatności RSK na rok 2020 jest większa niż faktycznie użytkowana w granicach wskazanych działek.
O istnieniu wskazanych danych (zarówno w zakresie nowych ortofotomap, jak i wyników kontroli bezpośrednio w terenie) organ I instancji powziął informację
po wydaniu w dniu [...] r. decyzji ostatecznej. Organ odwoławczy podkreślił, że nowe dane referencyjne w odniesieniu do działek nr: [...], [...], [...], i [...] i nr [...] ustalono w oparciu o ortofotomapy sporządzone na bazie zdjęć satelitarnych wykonanych w dniu 24 marca 2020 r. Stwierdził, że wykonanie zdjęcia satelitarnego w określonej dacie nie przekłada się wprost na okoliczność bezpośredniego zamieszczenia danych referencyjnych - ustalonych w oparciu o takie zdjęcie - w systemie LPIS. Jest to proces systematyczny i długotrwały. Kluczowe jest, kiedy organ powziął informację, że dane uległy aktualizacji. Wskazał, że w dniu 23 lipca 2021 r. przekazana została drogą mailową - z Departamentu Płatności Bezpośrednich w Centrali ARiMR do Oddziału Regionalnego ARiMR - informacja (dołączona do akt niniejszej sprawy) dotycząca wdrożenia aplikacji związanej z oceną wsteczną spraw z kampanii 2020 (ponowna weryfikacja obszarów uprawnionych do płatności). W dniu 26 lipca 2021 r. wiadomość została przekazana do kierowników biur powiatowych ARiMR. Zaznaczył, iż z treści wskazywanej informacji nie wynika wprost, by dotyczyła ono przekazania organowi I instancji jakichkolwiek nowych zdjęć czy ortofotomap, lecz takowe - na co zwrócono już uwagę - nie są przekazywane bezpośrednio do danego organu, lecz systematycznie implementowane do systemu LPIS na bazie którego organy ARiMR prowadzą kontrolę poszczególnych spraw. Po zakończeniu takiej implementacji odpowiedni organ informowany jest o możliwości ponownej weryfikacji określonej sprawy (weryfikacja wsteczna) z powodu zaistnienia na deklarowanym przez producenta gruncie odmiennego stanu od tego jaki stał u podstaw wydania ostatecznej decyzji administracyjnej. Zdaniem organu odwoławczego, to dzień 26 lipca 2021 r. uznać należy za ten, w którym organ I instancji powziął wiedzę na temat tego, że stan faktyczny istniejący w roku 2020 w zakresie w/w jest inny niż ten, który stanowił podstawę do wydania w/w decyzji z dnia [...] r.
Organ zauważył, że realizując zalecenia Sądu, poinformował stronę,
że postępowanie wznowione będzie obejmować też wyniki z oględzin działek referencyjnych w zakresie weryfikacji powierzchni MKO przeprowadzonej
w gospodarstwie skarżącego w dniach 12-15 listopada 2021 r. Protokół wraz
ze sporządzoną w trakcie weryfikacji dokumentacją został przekazany Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR. Dane zawarte w protokole wskazują,
iż obszary deklarowane do płatności na rok 2020 przez skarżącego są większe
niż faktycznie użytkowane. Wielkości obszarów poszczególnych kontrolowanych działek, wskazujące na fakt prowadzenia na nich działalności rolniczej, zostały zaimplementowane do systemu LPIS w celu aktualizacji powierzchni MKO działek ewidencyjnych nr: [...], [...], [...] oraz [...]. Oceniając wskazaną dokumentacje organ stwierdził, że sporządzona ona została w dniu [...] r., tj. po dniu wydania decyzji ostatecznej. Tym samym w odniesieniu do wskazanych w protokole działek, zaistniała nowa przesłanka nieznana organowi w dniu wydania decyzji (art. 145 §1 pkt 5 Kpa).
Odnosząc się do prawidłowości ustaleń wielkości MKO trzech działek, które podlegały oglądowi bezpośredniemu na miejscu, tj. działek nr: [...], [...] i [...] zasadnie wykluczył organ obszar o powierzchni [...] ha.
W wyniku czynności kontrolnych prowadzonych na działce ewidencyjnej nr [...], którą skarżący zadeklarował jako część (dokładnie [...] ha) działki rolnej "L1", ustalono, iż w/w działka jest nieużytkiem, który rozumieć należy jako grunt rolny nienadający się do działalności wytwórczej w rolnictwie - i brak jest w jej granicach obszarów, które zakwalifikować można jako te, na których prowadzona jest działalność rolnicza. Stąd na szkicu z kontroli widnieje adnotacja "nieużytek", a w protokole z oględzin w zakresie weryfikacji MKO, w sekcji "ustalenia z oględzin" w rubryce 6 wpisano, jako powierzchnię zmierzoną w granicach działki referencyjnej 0,00 ha. Z kolei w rubryce "uwagi" w/w protokołu dodano cyt. "stwierdzono nieużytek (samosiewy drzew, zachwaszczenia)". Potwierdzeniem wskazywanego stanu rzeczy jest dokumentacja fotograficzna sporządzona w dniu 15.11.2021 r. (zob. zdjęcia od nr 161 do nr 180) obrazująca obszar całej działki nr [...] porośnięty wieloletnim, dobrze wykształconym drzewostanem, kilkuletnimi - określając po ich wielkości - samosiejami drzew iglastych, uwidoczniono również obszary porośnięte w sposób zwarty zeschniętymi trzcinowiskami oraz zachwaszczeniami, których stan świadczy jednoznacznie o wieloletnich zaniechaniach w zakresie prowadzenia na tej działce działalności rolniczej. Stąd całość działki nr [...] określona została przez inspektorów terenowych jako "nieużytek".
W przypadku dziatki ewidencyjnej nr [...], którą skarżący zadeklarował jako część (dokładnie [...] ha) działki rolnej "N1", ustalono, że w/w działka jest nieużytkiem i brak jest w jej granicach obszarów, które zakwalifikować można jako te, na których prowadzona jest działalność rolnicza. Stąd na szkicu z kontroli widnieje adnotacja "nieużytek", a w protokole z oględzin działki referencyjnej w zakresie weryfikacji MKO, w sekcji "ustalenia z oględzin", w rubryce 6 wpisano jako powierzchnię zmierzoną w granicach działki referencyjnej 0,00 ha. Z kolei w rubryce "uwagi" dodano cyt. "stwierdzono nieużytek (samosiewy drzew, zachwaszczenia)". Potwierdzeniem wskazywanego stanu rzeczy jest dokumentacja fotograficzna sporządzona w dniach 12.11.2021 r. oraz 15.11.2021 r., obrazująca obszar całej działki nr [...]. W granicach wskazanych przez skarżącego na załączniku graficznym jako teren użytkowany rolniczo występują obszary trwale zalesione, zakrzaczone, stanowiące konsekwencję sukcesji naturalnej postępującej z obszarów zalesionych z sąsiednich działek ewidencyjnych. Teren całej zadeklarowanej działki porośnięty jest wieloletnim, systematycznym, dobrze wykształconym drzewostanem, samosiejami drzew. Stan działki ustalony w trakcie kontroli świadczy jednoznacznie o wieloletnich zaniechaniach w zakresie prowadzenia na tej działce działalności rolniczej. Stąd całość działki nr [...] określona została przez inspektorów terenowych jako "nieużytek".
W przypadku działki ewidencyjnej nr [...], którą skarżący zadeklarował jako część (dokładnie [...] ha) działki rolnej "N1", ustalono, iż MKO (§15 ust. 3 Rozporządzenia RSK w zw. z art. 5 ust. 2 lit. a Rozporządzenia nr 640/2014) działki ewidencyjnej wynosi [...] ha, a wiec o [...] ha mniej niż deklaracja producenta wynikająca z wniosku w granicach przedmiotowej działki obszar [...] ha. a więc większy niż ustalone MKO. Organ podkreślił, że skarżący zaznaczył obszary użytkowane rolniczo w granicach działki nr [...] na załączniku graficznym złożonym wraz z wnioskiem. Jednakże ustalony w trakcie weryfikacji MKO w/w działki stan faktyczny koreluje ze wskazaniami skarżącego jedynie wzdłuż zachodniej granicy działki. W pozostałym zakresie brak jest takiej korelacji, a wiąże się to z faktem zbyt małego dokonania wyłączeń obszarów nieużytkowanych. Zgodnie ze wskazaniami inspektorów terenowych łączny obszar MKO został pomierzony w dwóch częściach, tj. [...] ha oraz [...] ha (łącznie [...] ha). Do MKO działki nr [...] nie zostały zakwalifikowane obszary zadrzewione znajdujące się w południowej, części działki. Pomiar MKO w tym miejscu prowadzony był do granic wskazujących na fakt rolniczego użytkowania (kolor czerwony na szkicu z kontroli), które nie pokrywają się z granicą ewidencyjną (kolor czarny na szkicu z kontroli) działki nr [...]. Obszar zadrzewiony zobrazowany został na zdjęciach z kontroli nr: 4 (prawa strona, 40, 41, 5, 8, 42 (prawa strona), 10 (lewa strona), 11 (prawa strona), 17, 18, 19, 20 (prawa strona), 21, 23. W sposób identyczny (do granic uprawy) pomiar prowadzony był po wschodniej stronie działki nr [...] gdzie również brak jest korelacji pomiędzy wskazaniem skarżącego, a stanem faktycznym. Wyłączenia dokonane przez inspektorów udokumentowane zostały na zdjęciach z kontroli nr: 24 (prawa strona), 27 (lewa strona), 28 (prawa strona), 33 (lewa strona), 34 (lewa strona), 36, 37. Z kolei wzdłuż północnej granicy działki nr [...] strona dokonała wyłączenia zadrzewionej enklawy jednakże dokonała tego w zbyt małej skali. Stąd pomiar przeprowadzony został wzdłuż granicy uprawy zdjęcia z kontroli nr 90 (prawa strona), 89 (lewa strona) i 31. Oprócz powyższego inspektorzy dokonujący kontroli wyłączyli z obszaru MKO sześć enklaw zadrzewień i zakrzaczeń znajdujących się wewnątrz działki nr [...]. Wyłączenie nr 1 zobrazowane na zdjęciu nr 30 (pozostałości po budynku, fundamenty), wyłączenie nr 2 (zdjęcie nr 38), wyłączenie nr 3 (zdjęcie nr 39), wyłączenie nr 4 [wieloletnie zadrzewienia i zakrzaczenia - zdjęcia nr 46 (lewa strona), 47 (prawa strona,), 84], wyłączenie nr 5 (zdjęcia nr: 66 i 68) oraz wyłączenie nr 6 [zdjęcie nr: 101 (lewa strona) oraz 63], Reasumując organ wskazał, że w świetle ustaleń dokonanych w trakcie czynności kontrolnych prawidłowo uznano, iż obszar MKO (§ 15 ust. 3 Rozporządzenia RSK w zw. z art. 5 ust. 2 lit. a Rozporządzenia nr 640/2014) działki [...] wynosi [...] ha.
Ostatecznie organ stwierdził, mając na względzie opisane wyżej ustalenia z kontroli przeprowadzonej na działkach nr: [...], [...]oraz [...], że udokumentowane na wskazanej dokumentacji fotograficznej obszary całych działek nr [...] (część działki rolnej "N1") oraz nr [...] (część działki rolnej "L1"), jak również obszar części działki nr [...] (część działki rolnej "N1"), na których występują wieloletnie drzewa stanowiące obszar, który (biorąc pod uwagę jego strukturę) uznać należy za zalesiony, zakrzaczenia, roślinność chwastowa (przekwitnięta, częstokroć zeschnięta, w stanie wegetatywnym), to obszary, na których strona nie prowadziła działalności rolniczej w myśl art. 4 ust. 1 lit c Rozporządzenia nr 1307/2013. W ocenie organu mimo, że kontrola na miejscu odbyła się w miesiącu listopad 2021 r., to jej wyniki są miarodajne w odniesieniu do roku 2020. Podkreślił, iż biorąc pod uwagę długość okresu czasu jaki niezbędny jest do wzrostu drzew i krzewów, to jest oczywistym, że skoro zobrazowane na opisanej dokumentacji fotograficznej nie tylko pojedyncze drzewa, ale przede wszystkim skupiska drzew formujące się wręcz w leśne połacie, jak również samosiejki drzew, krzewów, chwastów itd., występowały na deklarowanych gruntach w listopadzie roku 2021, to musiały również występować w roku 2020 i w latach wcześniejszych (uwzględniając ich wielkość oraz czas niezbędny na wzrost).
Przechodząc do ustaleń dokonanych w odniesieniu do działek nr [...] oraz nr: [...], [...],[...] i [...] organ odwoławczy wskazał, że dla działki ewidencyjnej nr [...] (zadeklarowana w wariancie 4.8.), ustalony na bazie pomiaru na ortofotomapie obszar MKO wynosi [...] ha, tj. mniej niż deklaracja skarżącego wynosząca [...] ha. Z obszaru kwalifikującego się do płatności wyłączono trwale zakrzaczoną i zadrzewiona enklawę znajdującą się we wschodniej części przedmiotowej działki oraz obszary zalesione (sukcesja naturalna od strony północnej) znajdujące się w północno - wschodniej części działki nr [...] (bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką ewidencyjną (nr [...]). Organ stwierdził, że MKO (§15 ust. 3 Rozporządzenia RSK w zw. z art. 5 ust. 2 lit. a Rozporządzenia nr 640/2014) w granicach działki ewidencyjnej nr [...] określony został na poziomie [...] ha i do takiej łącznej powierzchni pomniejszona została działka rolna "A1" zlokalizowana w granicach przedmiotowej działki ewidencyjnej.
Dla działki ewidencyjnej nr [...] (zadeklarowana w wariancie 4.3.), ustalony na bazie pomiaru na ortofotomapie obszar MKO wynosi [...] ha, tj. mniej niż deklaracja skarżącego wynosząca [...] ha. Z obszaru kwalifikującego się do płatności wyłączono zakrzaczoną i zadrzewioną część znajdującą się wzdłuż granicy działki ewidencyjnej po stronie zachodniej i południowo - zachodniej (sukcesja naturalna zadrzewień i zakrzewień występująca z sąsiedniej działki nr [...] oraz południowej części działki. Organ stwierdził, że MKO (§ 15 ust. 3 Rozporządzenia RSK w zw. z art. 5 ust. 2 lit. a Rozporządzenia nr 640/2014) w granicach działki ewidencyjnej nr [...] określony został na poziomie [...] ha i do takiej łącznej powierzchni pomniejszona została część działki rolnej "L1" zlokalizowana w granicach działki ewidencyjnej.
Dla działki ewidencyjnej nr [...] (zadeklarowana w wariancie 4.3.) ustalony na bazie pomiaru na ortofotomapie obszar MKO wynosi [...] ha (zob. załącznik obrazujący wartość pomiaru - w aktach sprawy) tj. mniej niż deklaracja skarżącego wynosząca [...] ha. Z obszaru kwalifikującego się do płatności wyłączono zakrzaczoną i zadrzewioną północną część działki ewidencyjnej, jak również część zachodnią (pod wodą). Organ stwierdził, że MKO (§15 ust. 3 Rozporządzenia RSK w zw. z art. 5 ust. 2 lit. a Rozporządzenia nr 640/2014) w granicach działki ewidencyjnej nr [...] określony został na poziomie [...] ha i do takiej łącznej powierzchni pomniejszona została część działki rolnej "L" zlokalizowana w granicach działki ewidencyjnej.
Dla działki ewidencyjnej nr [...] (zadeklarowana w wariancie 4.3.) ustalony na bazie pomiaru na ortofotomapie obszar MKO wynosi [...] ha, tj. mniej niż deklaracja skarżącego wynosząca [...] ha. Z obszaru kwalifikującego się do płatności wyłączono część działki ewidencyjnej stanowiącą w północnej części działki las oraz dodatkowo obszar pod wodą (staw). Organ stwierdził, że MKO (§15 ust. 3 Rozporządzenia RSK w zw. z art. 5 ust. 2 lit. a Rozporządzenia nr 640/2014) w granicach działki ewidencyjnej nr [...] określony został na poziomie [...] ha i do takiej łącznej powierzchni pomniejszona została część działki rolnej ,,L" zlokalizowana w granicach przedmiotowej działki ewidencyjnej.
Dla działki ewidencyjnej nr [...] (zadeklarowana w wariancie 4.7) ustalony na bazie pomiaru na ortofotomapie obszar MKO wynosi [...] ha, tj. mniej niż deklaracja skarżącego wynosząca [...] ha. Z obszaru kwalifikującego się do płatności wyłączono teren zalewowy znajdujący się pod wodą. Organ stwierdził, że MKO (§15 ust. 3 Rozporządzenia RSK w zw. z art. 5 ust. 2 lit. a Rozporządzenia nr 640/2014) w granicach działki ewidencyjnej nr [...] określony został na poziomie [...] ha i do takiej powierzchni pomniejszona została część działki rolnej "L" zlokalizowana w granicach działki ewidencyjnej.
Organ stwierdził w kontekście wskazanych ustaleń, że dokonanie płatności RSK na rzecz skarżącego dla całości deklarowanych obszarów działek nr: [...], [...], [...], [...] oraz [...] byłoby naruszeniem przepisów prawa tj. § 15 ust. 3 Rozporządzenia RSK oraz art. 4 ust. 1 ppkt (ii) (iii) i art. 32 ust. 4 Rozporządzenia nr 1307/2013.
W jego ocenie, wobec ustaleń, dokonanych zarówno w trakcie bezpośredniej wizytacji w terenie, jak i w oparciu o ortofotomapy sporządzone na bazie zdjęć satelitarnych z dnia 24 marca 2020 r. nie sposób uznać, iż na w/w działkach była prowadzona działalność rolnicza, o której mowa w art. 4 ust. 1 lit. c w związku z art. 32 ust. 2 lit. a i ust. 4 Rozporządzenia nr 1307/2013.
Dalej zauważył, że zgodnie z § 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa
i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu (Dz. U.
z 2015 r. poz. 351 ze zm.) grunty uznaje się za pozostające w stanie nadającym się do wypasu lub uprawy, jeżeli został na nich przeprowadzony przynajmniej jeden zabieg agrotechniczny mający na celu usunięcie lub zniszczenie niepożądanej roślinności, w terminie do dnia 31 lipca roku, w którym został złożony wniosek
o przyznanie płatności bezpośrednich. Wyjątek od tego terminu dotyczy m.in. gruntów na których znajdują się cenne siedliska przyrodnicze oraz siedliska lęgowe ptaków, zadeklarowanych we wniosku o przyznanie pomocy finansowej w ramach: "Działania rolno- środowiskowo-klimatycznego". Analizując złożony wniosek o przyznanie płatności stwierdził, że działki zostały zadeklarowane w ramach działania rolno - środowiskowo-klimatycznego w ramach wariantu:- 4.3. Murawy (zgłoszona działka nr [...] o pow. [...] ha oraz nr [...], nr [...] i nr [...] o pow. odpowiednio: [...] ha, [...] ha i [...] ha, jako część działki rolnej "L" – (sposób użytkowania pastwiskowy); - 4.7. Ekstensywne użytkowanie na obszarach specjalnej ochrony ptaków (zgłoszone działki nr [...] i nr [...] oraz [...] jako część działki rolnej "N" o pow. odpowiednio: [...] ha, [...] ha, [...] ha) (sposób użytkowania pastwiskowy), - 4.8. Ochrona siedlisk lęgowych ptaków działka rolna "A" o pow. [...] ha (sposób użytkowania kośny) (zob. wniosek o przyznanie płatności, "oświadczenie o sposobie wykorzystywania działek rolnych".
W takim stanie wskazał, że grunty uznaje się za pozostające w stanie nadającym się do wypasu lub uprawy, jeżeli został na nich przeprowadzony przynajmniej jeden zabieg agrotechniczny mający na celu usunięcie lub zniszczenie niepożądanej roślinności w terminach określonych w załączniku nr 2 (ust. 4 pkt 2 oraz ust. 8 pkt 3, ust. 9 pkt 2) do Rozporządzeniem RSK - gdzie wskazano, iż wymogi obowiązkowe przy użytkowaniu pastwiskowym.
W ich świetle, obowiązkiem skarżącego na działkach było:
- wypasanie zwierząt (bydło) w okresie 1.05-15.10.2020 r. oraz wykaszanie niedojadów w terminie od 1.08 do 31.10.2020 r. (w odniesieniu do działki "N1"),
- wypasanie zwierząt (bydło) w okresie 1.05-15.10.2020 r. oraz wykaszanie niedojadów w terminie od 1.08 do 31.10.2020 r. (w odniesieniu do działki "L1"),
- wykoszenie (dwa pokosy) pomiędzy 15.05.2020 r., a 31.10.2020 r. (w odniesieniu do działki A1). W ocenie organu odwoławczego wskazane czynności nie były wykonywane ani w roku 2021 ani też w latach wcześniejszych, czyli m.in. roku 2020, gdyż wykluczone obszary stanowią trwałe zalesienie powstałe w wyniku sukcesji naturalnej. Świadczy o tym zobrazowany na opisanej wyżej dokumentacji fotograficznej oraz ortofotomapach stan wykluczonych z MKO obszarów w/w działek (tereny zadrzewione, zakrzaczone, trwale pod wodą).
W skardze do sądu administracyjnego pełnomocnik skarżącego zarzucił naruszenie:
a/ 7, art. 8 i 77 § 1 Kpa, poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego
w oparciu o wyczerpujący i pełny materiał dowodowy, w sposób budzący zaufanie skarżącego do władzy publicznej;
b/ art. 149 § 1 i 2 Kpa, albowiem organ wykroczył poza przedstawioną
w postanowieniu Kierownika z dnia [...] r., podstawę wznowienia postępowania.
Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji i umorzenie postepowania, a także zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu podał, że nie została nadal wyjaśniona przyczyna "powzięcia informacji" o nowych ortofotomapach przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR dopiero w dniu 26 lipca 2021r. Powołując się na stronę geoportal, za wątpliwą uznał informacje organu o aktualizacji ortofotomap w cyklu co 3 lata. Organ wiedząc, że aktualizacja jest co 3 lata, nie wyjaśnił, dlaczego nie zaczekał z wydaniem decyzji do czasu zaktualizowania ortofotomap. Skoro skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności na podstawie udostępnionych przez Agencję map, to następcze zmienianie decyzji ostatecznej nie może budzić zaufania skarżącego do organu administracyjnego, gdyż skarżący działał na podstawie danych udostępnionych i sprawdzonych jako poprawne. Działanie organu, który uchyla ostateczną decyzję w oparciu o mail od zwierzchnika, wzmacnia utratę zaufania skarżącego do organów.
Dalej zarzucił, że organy doręczając skarżącemu w dniu 12 kwietnia 2023 r. pismo informujące o tym, że postępowanie wznowione będzie też obejmować wyniki oględzin działek, skutecznie nie poszerzyły podstaw wznowienia. Wznowienie następuje bowiem w drodze postanowienia (art. 149 § 1 Kpa), a nie pisma informującego.
W odpowiedzi na skargę, wniesiono o jej oddalenie.
W piśmie z [...] marca 2024 r. pełnomocnik skarżącego podniósł, że organ nie może rozstrzygać sporów co do powierzchni działek podlegających dofinansowaniu w oparciu o treść ortofotomap a nie dokładne pomiary na miejscu. Równocześnie wniósł o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z [...] r. nr [...].
Sąd na rozprawie, po rozpoznaniu ww. wniosku przeprowadził dowód uzupełniający ze wskazanego dokumentu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo
o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola
ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei po myśli art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634; dalej: P.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem
art. 57a (dotyczącym skargi na indywidualną interpretację podatkową, a zatem niemającym zastosowania w niniejszej sprawie).
Oceniając decyzję w zakresie, w jakim Sąd jest władny to uczynić, a więc z punktu widzenia jej legalności, stwierdzić należy, że nie uchybia ona prawu.
Na wstępie podkreślenia wymaga, że sprawa w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej z [...] r., po wznowieniu postępowania oraz przyznania skarżącemu płatności na rok 2020 była już przedmiotem postępowania prowadzonego przez organy administracji oraz oceny sądu administracyjnego.
Przypomnieć należy, że wyrokiem z 8 września 2022 r. sygn. akt I SA/Go 216/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim, uchylił decyzję Dyrektora OR ARiMR z [...] r. oraz poprzedzająca ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z [...] r. w ww. przedmiocie. Wyrok uzyskał walor prawomocności, a to oznacza, że jest wiążący dla stron i sądu, który go wydał oraz sądów i innych organów państwowych, a w przypadkach przewidzianych w ustawie także w stosunku do innych osób (art. 170 P.p.s.a.) Moc wiążąca orzeczenia określona w art. 170 P.p.s.a. w odniesieniu do sądów oznacza, że podmioty te muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono to w prawomocnym orzeczeniu. Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana (por. J. Kunicki, glosa do postanowienia SN z 21.10.1999 r., I CKN 169/98). Skoro zaś związanie wynikające z przywołanego przepisu odnosi się do kolejnych postępowań, to tym bardziej odnosi się ono do sprawy, w ramach której zapadł prawomocny wyrok (wyrok WSA we Wrocławiu z 27 stycznia 2010 r., III SA/Wr 751/09). Okoliczność wydania prawomocnego orzeczenia Sądu, uchylającego zaskarżony akt, powoduje również - zgodnie z art. 153 P.p.s.a. – iż ocena prawna
i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w tym orzeczeniu są wiążące zarówno dla organów, których działanie było przedmiotem zaskarżenia jak i sądów.
Przez "ocenę prawną" rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawa i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie (...). Ocena prawna wynika
z uzasadnienia wyroku sądu i dotyczy wykładni przepisów prawa oraz sposobu ich zastosowania w rozpoznawanej sprawie (wyrok NSA z 1 września 2010 r., II OSK 518/09). Podkreśla się również, iż ocena prawna może dotyczyć w szczególności stanu faktycznego sprawy, wykładni przepisów prawa materialnego oraz aspektu zastosowania okresowego przepisu prawa jako podstawy do wydania danej decyzji (zob. m in. wyrok WSA w Gliwicach z 10.12.2010 r., IV SA/GL 131/10; wyrok WSA
w Poznaniu z 12 sierpnia 2010 r. , IV SA/Po 234/10).
Z kolei związanie sądu oraz organu oceną prawną oznacza, że w tym zakresie nie mogą one formułować nowych ocen prawnych sprzecznych z wyrażonymi wcześniej w orzeczenie sądowym i zobowiązane są do podporządkowania się jej
w pełnym zakresie (wyrok NSA z 19 października 2007 r., II FSK 1128/06). Konsekwencją wyrażonej przez sąd oceny są również wskazania sądu skierowane do organu co do dalszego postępowania w sprawie celem zapobieżenia
w przyszłości błędom stwierdzonym przez sąd w trakcie kontroli zaskarżonego orzeczenia oraz wytyczenie kierunku w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie (por. Komentarz do art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, C.H. Beck 2011, Legalis). Podkreślić na wstępie należy, że ocenie poddana jest decyzja wydana
w trybie nadzwyczajnym – wznowieniowym. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową, stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania
i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie w ramach którego taką decyzję wydano, było dotknięte kwalifikowaną wadą prawną wymienioną w przepisie art. 145 § 1 Kpa. Jest to zarazem jeden
z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego, mających na celu kontrolowanie prawidłowości decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Jedną
z przesłanek wznowienia postępowania określonych w art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, jest ujawnienie się istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję. Zatem o zaistnieniu tej podstawy wznowienia postępowania można mówić wówczas, gdy łącznie zostaną spełnione następujące przesłanki: po pierwsze, ujawnione istotne dla sprawy okoliczności faktyczne lub dowody są nowe; drugą przesłanką jest wymóg istnienia "nowych okoliczności faktycznych" i "nowych dowodów" w dniu wydania decyzji ostatecznej, zaś trzecią przesłanką jest to,
że "nowe okoliczności faktyczne" i "nowe dowody", nie były znane organowi, który wydał decyzję. W braku jednej z wymienionych cech tych okoliczności czy dowodów nie można uznać, by zaistniała przesłanka do wznowienia określona we wskazanym przepisie. Pod pojęciem nowych okoliczności faktycznych rozumie się obiektywnie istniejące elementy rzeczywistości, zdarzenia faktyczne, które miały miejsce przed wydaniem decyzji ostatecznej, a ujawnione zostały po jej wydaniu. Za nowy dowód lub okoliczność w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 Kpa nie może być uznana inna od dokonanej przez organ w pierwotnym postępowaniu, ocena znanych wówczas temu organowi dowodów i faktów, gdyż w takiej sytuacji nie ma miejsca ujawnienie nowych okoliczności lub dowodów, a tylko odmienna ocena tego samego stanu faktycznego. Natomiast pojęcie "wyjdą na jaw" oznacza takie dowody, co do których istnienia strona postępowania nie posiadała wiedzy. Nie można przyjąć, że dany dowód lub okoliczność były nieznane organowi, który wydał decyzję, jeżeli wynikały one
z materiałów będących w dyspozycji tego organu. Wreszcie odmienna ocena okoliczności faktycznej nie jest tym samym co brak wiedzy o tej okoliczności. Dlatego też odmienna a nawet błędna ocena dowodu, który istniał i był znany organowi lub odmienna ocena okoliczności istniejącej i wynikającej z posiadanych przez organ dowodów nie może stanowić uzasadnienia wznowienia postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 5 Kpa.
W postanowieniu o wznowieniu z [...] r. organ podał, że w dniu 26 lipca do Kierownika Biura Powiatowego wpłynęły dane zaktualizowane na podstawie ortofotomap z roku 2020 dotyczące MKO działek nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] dla których stwierdzono obszar kwalifikujący się do płatności inny aniżeli przyznano płatność na podstawie decyzji ostatecznej z [...] r., co oznacza, że zaistniała przyczyna wznowienia określona w art. 145 §1 pkt 5 Kpa.
Tutejszy Sąd uchylając decyzje organów obu instancji w sprawie o sygn.
akt I SA/Go 216/22 w pierwszej kolejności za trafny uznał zarzut naruszenia art. 7, 77 § 1 oraz art. 8 Kpa, poprzez przedwczesne stwierdzenie ziszczenia się przywołanej w postanowieniu o wznowieniu przesłanki wznowienia w sytuacji, gdy organ
I instancji nie wyjaśnił, kiedy i w jakich okolicznościach uzyskał faktyczny wgląd do nowych dowodów – ortofotomap wykonanych w 2020 r. W ocenie składu orzekającego, zalecenia Sądu zostały w tym zakresie wykonane. W decyzji organu odwoławczego z [...] r., wyjaśniono, że weryfikując sprawę ponownie, organ I instancji ustalił, iż zaktualizowane ortofotomapy określające nowe obszary MKO dla działek numer [...], [...], [...],[...]i nr [...] zostały utworzone na podstawie zdjęć lotniczych wykonanych w dniu 24 marca 2020 roku. Natomiast o fakcie tym Kierownik Biura Powiatowego ARiMR informację powziął – jak wskazał - w dniu 26 lipca 2021 r., kiedy to do organu przekazana została, drogą mailową, informacja dotycząca weryfikacji powierzchni działek związanej z oceną wsteczną spraw z kampanii dotyczącej roku 2020. Wyjaśnienia te korespondują z dokumentacją zgromadzoną w sprawie. Z akt wynika bowiem, że w dniu 23 lipca 2021 r. przekazana została drogą mailową - z Departamentu Płatności Bezpośrednich w Centrali ARiMR do Oddziału Regionalnego ARiMR - informacja dotycząca wdrożenia w tej samej dacie tj. 23 lipca 2021 r. aplikacji związanej z oceną wsteczną spraw z kampanii 2020 (ponowna weryfikacja obszarów uprawnionych do płatności). Następnie w dniu 26 lipca 2021 r. wiadomość została przekazana do kierowników biur powiatowych ARiMR. Z treści tego maila wynika,
że przy ocenie wstecznej, datą pierwszego ustalenia nieprawidłowości w odniesieniu do wszystkich wskazanych spraw jest dzień 26 lipca 2021 r. tj. data udostępnienia zestawienia dla biur powiatowych.
Tym samym należy uznać, że organ wyjaśnił, kiedy powziął wiedzę o nowej dokumentacji zdjęciowej oraz co istotne zaktualizowanych danych w zakresie MKO dla działek o numerach: [...], [...], [...], [...] i nr [...]. Dla organu bowiem w istocie kluczowa jest dostępność do aktualnego wyliczenia powierzchni uprawnionej opartego o zdjęcie lotnicze, a nie sama dostępność zdjęcia (ortofotomapy opartej o to zdjęcie). Dostępność zdjęcia w systemie informatycznym ARiMR nie oznacza, że równocześnie możliwe jest wyliczenie powierzchni uprawnionej uwzględniające wszystkie okoliczności danej sprawy, a w tym i samą zawartość takiego zdjęcia (por. wyrok WSA w Krakowie, z 24.06.2022 r., sygn. akt I SA/Kr 559/22).
Na obecnym etapie postępowania w motywach zaskarżonego rozstrzygnięcia organ wyjaśnił w oparciu o jakie mapy dokonał pomiaru powierzchni MKO wykazanych w decyzji ostatecznej z [...] r. Na stronie 9 decyzji organu odwoławczego wskazano jednoznacznie, że w dniu wydania pierwotnej decyzji, organ I instancji dysponował ortofotomapami z 2017 roku, a co za tym idzie w toku prowadzonych czynności związanych z rozpatrywaniem wniosku skarżącego
o przyznanie płatności na rok 2020 nie posiadał wiedzy na temat istnienia nowych ortofotomap wykonanych na bazie zdjęcia satelitarnego sporządzonego w dniu
24 marca 2020 r.
Sąd nie znajduje powodu, by te ustalenia kwestionować,
w szczególności, gdy skarżący nie przedstawił argumentów za tym, że organ mógł mieć informację o nowych danych na moment wydawania decyzji ostatecznej. Lakoniczne stwierdzenie skarżącego, że postępowanie organu nie budzi zaufania, jest niewystarczające. Sąd nie podziela też stanowiska, że nie budzi zaufania następcze zmienianie decyzji ostatecznej. Organ wyjaśnił bowiem, że na moment podejmowania decyzji ostatecznej dysponował mapami z 2017 r., zatem pozyskując wiedzę o aktualnych danych na 2020 rok, dokonanie oceny wstecznej było jak najbardziej uzasadnione. Ponieważ wyniki drugiej analizy wskazywały na inny stan działek w 2020 r., niż wynikał z deklaracji zawartych we wniosku, postępowanie dotyczące tych płatności zasadnie zostało wznowione i rozstrzygnięte ponownie w oparciu o dane aktualne, tj. wyliczenie oparte o zdjęcia z 2020 r. Wielkości MKO ustalone zostały w oparciu ortofotomapy, do sporządzenia których podstawę stanowią zdjęcia satelitarne wykonane w dniu 24 marca 2020 r. odnosiły się bezpośrednio do roku wnioskowania o płatności, a więc w oczywisty sposób najpełniej oddawały rzeczywisty stan rzeczy. Trzeba też zauważyć, że nie jest też tak, że nowe ortofotomapy są automatycznie dostępne w systemie LPIS dla organu po ich sporządzeniu. Jak słusznie zauważył organ, jest to proces systematyczny
i długotrwały. Niemniej, walor dowodowy takiego dowodu jest nie do przecenia.
W tym miejscu należy wspomnieć, że w Unii Europejskiej obowiązuje Zintegrowany System Zarządzania i Kontroli (ZSZiK), w tym System Identyfikacji Działek Rolnych (LPIS), tworzony przez wszystkie państwa członkowskie. Na podstawie art. 70 ust. 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z 17 grudnia 2013r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94 (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz Urz. UE L 347 z 20 grudnia 2013, str. 549, z późn. zm., dalej: "Rozporządzenie 1306/2013") system identyfikacji działek rolnych ustanawia się w oparciu o mapy, dokumenty ewidencji gruntów lub też inne dane kartograficzne. Zgodnie z art. 10 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U.UE. L. z 2011 r. z późn. zm.) państwa członkowskie Unii Europejskiej tworzą zintegrowany system zarządzania i kontroli (ZSZiK), służący identyfikacji działek rolnych LPIS na podstawie map lub dokumentów, przy wykorzystaniu skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych (GIS), tj. obrazów lotniczych lub satelitarnych. Korzystając z systemu można ustalić, czy zadeklarowana do płatności działka ewidencyjna jest położona na terenach uprawnionych do dopłat i czy powierzchnia lub suma powierzchni działek rolnych położonych na danej działce ewidencyjnej (lub działkach ewidencyjnych) nie przekracza powierzchni uprawnionej do dopłat (PEG). Pomiary powierzchni wykonane są na ortofotomapie będącej przetworzonym zdjęciem lotniczym, poddanym korekcji geometrycznej. Ortofotomapa prezentuje w najbardziej rzeczywisty sposób stan pokrycia i zagospodarowania terenu, czego nie oddaje tradycyjna mapa (por. wyrok WSA w Olsztynie z 7 lipca 2022 r., sygn. akt I SA/Ol 280/22). Rolą tego systemu jest stwierdzenie, czy dana działka ewidencyjna (zadeklarowana do płatności) istnieje, czy jest położona na terenach uprawnionych do dopłat i czy powierzchnia lub suma powierzchni działek rolnych położonych
na danej działce ewidencyjnej (lub działkach ewidencyjnych) nie przekracza powierzchni uprawnionej do dopłat. Ortofotomapy cyfrowe stanowią najlepsze ogólnie dostępne źródło dokonywania pomiarów powierzchni oraz interpretacji
w zakresie zagospodarowania gruntami i ich użytkowania. Stanowią podstawowy dokument do wykonywania pomiarów i kompleksowej oceny powierzchni kwalifikowanej w ramach działki (por. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2016 r., II GSK 1229/15). Trzeba również wskazać na wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 10 kwietnia 2014 r., C-485/12 w sprawie Maatschap T. van Oosterom en A. van Oosterom-Boelhouwer przeciwko Staatssecretaris van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie, w którym tenże Trybunał
nie zakwestionował możliwości weryfikacji danych zawartych we wniosku wyłącznie w oparciu o dane informatyczne oparte na zdjęciach lotniczych. W uzasadnieniu Trybunał stwierdził, że fotointerpretacja obrazów satelitarnych lub zdjęć lotniczych również może służyć do ustalenia powierzchni kwalifikującej się do pomocy
w ramach kontroli administracyjnych. Ze względu na złożoność zintegrowanego systemu i na fakt, że kontrole administracyjne w odróżnieniu od kontroli na miejscu, które mogą być przeprowadzone za pomocą prób kontrolnych, muszą dotyczyć wszystkich wniosków o pomoc, korzystanie ze środków technicznych i odpowiednich metod kontrolnych jest bowiem niezbędne, aby móc skutecznie rozpatrywać dużą liczbę wniosków. Stąd trafnie w orzecznictwie przyjmuje się, że zazwyczaj ustalenia powierzchni działki użytkowanej rolniczo na podstawie ortofotomap jest wystarczające i nie ma potrzeby weryfikowania otrzymanego wyniku poprzez kontrolę na miejscu. Pomiar na podstawie ortofotomap jest aktualny i precyzyjny. Dlatego też dla skutecznego zakwestionowania wiarygodności ustaleń poczynionych na podstawie ortofotomapy konieczne jest wskazanie przez rolnika konkretnych
i racjonalnych zastrzeżeń oraz dowodów.
W świetle powyższego w ocenie Sądu, dowód w postaci danych dotyczących MKO zaktualizowanych na podstawie ortofotomap z 24 marca 2020 r., korzysta z przymiotu "nieznanego" organowi w momencie wydawania decyzji ostatecznej. Sąd podziela zatem w dalszej kolejności stanowisko organu w zakresie wielkości MKO dla poszczególnych działek.
Ten sam walor zasadnie przyznał również organ danym wynikającym z protokołu kontroli na miejscu dokonanej w dniach 12-15.11.2021 r. w część gospodarstwa rolnego skarżącego (działki nr: [...], [...], [...] oraz [...]). W jej wyniku ustalono, że deklaracja do płatności RSK na rok 2020 jest większa niż faktycznie użytkowana w granicach wskazanych działek.
Z ustaleń organów, opartych na zaktualizowanych w oparciu o nowe ortofotomapy danych oraz z protokołu kontroli wynika, że dla działek ewidencyjnych nr: [...], [...]oraz [...] (udokumentowane na wskazanej dokumentacji fotograficznej) obszary całych działek nr [...] (część działki rolnej "N1") oraz nr [...] (część działki rolnej "L1"), jak również obszar części działki nr [...] (część działki rolnej "N1"), występują wieloletnie drzewa stanowiące obszar, który (biorąc pod uwagę jego strukturę) uznać należy za zalesiony, zakrzaczenia, roślinność chwastowa (przekwitnięta, częstokroć zeschnięta, w stanie wegetatywnym) i zasadnie uznane zostały za obszary, na których skarżący nie prowadziła działalności rolniczej w myśl art. 4 ust. 1 lit c Rozporządzenia nr 1307/2013. Słusznie stwierdził organ, że mimo, iż kontrola na miejscu odbyła się w miesiącu listopad 2021 r., to jej wyniki są miarodajne w odniesieniu do roku 2020. Biorąc bowiem pod uwagę długość okresu czasu jaki niezbędny jest do wzrostu drzew i krzewów, jest oczywiste, że skoro zobrazowane w opisanej dokumentacji fotograficznej nie tylko pojedyncze drzewa, ale przede wszystkim skupiska drzew formujące się wręcz w leśne połacie, jak również samosiejki drzew, krzewów, chwastów itd., występowały na deklarowanych gruntach w listopadzie roku 2021, to musiały również występować w roku 2020 i w latach wcześniejszych (uwzględniając ich wielkość oraz czas niezbędny na wzrost).
Przechodząc do ustaleń dokonanych w odniesieniu do działek nr [...]oraz nr: [...], [...], [...] i [...] organy wykazały, że dla działki ewidencyjnej nr [...] (zadeklarowana w wariancie 4.8.), ustalony na bazie pomiaru na ortofotomapie obszar MKO wynosi [...] ha, tj. mniej niż deklaracja skarżącego wynosząca [...] ha. Z obszaru kwalifikującego się do płatności wyłączono bowiem trwale zakrzaczoną i zadrzewiona enklawę znajdującą się we wschodniej części przedmiotowej działki oraz obszary zalesione (sukcesja naturalna od strony północnej) znajdujące się w północno - wschodniej części działki nr [...] (bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką ewidencyjną (nr [...]). Tym samym zasadnie stwierdził organ, że MKO (§15 ust. 3 Rozporządzenia RSK w zw. z art. 5 ust. 2 lit. a Rozporządzenia nr 640/2014) w granicach działki ewidencyjnej nr [...] określony został na poziomie [...] ha i do takiej łącznej powierzchni pomniejszona została działka rolna "A1" zlokalizowana w granicach przedmiotowej działki ewidencyjnej.
Dla działki ewidencyjnej nr [...] (zadeklarowana w wariancie 4.3.), ustalony na bazie pomiaru na ortofotomapie obszar MKO wynosi [...] ha, tj. mniej niż deklaracja skarżącego wynosząca [...] ha. Z obszaru kwalifikującego się do płatności wyłączono zakrzaczoną i zadrzewioną część znajdującą się wzdłuż granicy działki ewidencyjnej po stronie zachodniej i południowo - zachodniej (sukcesja naturalna zadrzewień i zakrzewień występująca z sąsiedniej działki nr [...] oraz południowej części działki. Również w tym wypadku prawidłowo przyjął organ, że MKO (§ 15 ust. 3 Rozporządzenia RSK w zw. z art. 5 ust. 2 lit. a Rozporządzenia nr 640/2014) w granicach działki ewidencyjnej nr [...] określony został na poziomie [...] ha i do takiej łącznej powierzchni pomniejszona została część działki rolnej "L1" zlokalizowana w granicach działki ewidencyjnej.
Dla działki ewidencyjnej nr [...] (zadeklarowana w wariancie 4.3.) ustalony na bazie pomiaru na ortofotomapie obszar MKO wynosi [...] ha, tj. mniej niż deklaracja skarżącego wynosząca [...] ha. Z obszaru kwalifikującego się do płatności wyłączono zakrzaczoną i zadrzewioną północną część działki ewidencyjnej, jak również część zachodnią (pod wodą). Zasadnie stwierdził organ, że MKO (§15 ust. 3 Rozporządzenia RSK w zw. z art. 5 ust. 2 lit. a Rozporządzenia nr 640/2014) w granicach działki ewidencyjnej nr [...] określony został na poziomie [...] ha i do takiej łącznej powierzchni pomniejszona została część działki rolnej "L" zlokalizowana w granicach działki ewidencyjnej.
Dla działki ewidencyjnej nr [...] (zadeklarowana w wariancie 4.3.) ustalony na bazie pomiaru na ortofotomapie obszar MKO wynosi [...] ha, tj. mniej niż deklaracja skarżącego wynosząca [...] ha. Z obszaru kwalifikującego się do płatności wyłączono część działki ewidencyjnej stanowiącą w północnej części działki las oraz dodatkowo obszar pod wodą (staw). Prawidłowo uznał organ, że MKO (§15 ust. 3 Rozporządzenia RSK w zw. z art. 5 ust. 2 lit. a Rozporządzenia nr 640/2014) w granicach działki ewidencyjnej nr [...] określony został na poziomie [...] ha i do takiej łącznej powierzchni pomniejszona została część działki rolnej ,,L" zlokalizowana w granicach przedmiotowej działki ewidencyjnej.
Dla działki ewidencyjnej nr [...] (zadeklarowana w wariancie 4.7) ustalony na bazie pomiaru na ortofotomapie obszar MKO wynosi [...] ha, tj. mniej niż deklaracja skarżącego wynosząca [...] ha. Z obszaru kwalifikującego się do płatności wyłączono teren zalewowy znajdujący się pod wodą. Również w tym przypadku zasadnie stwierdził organ, że MKO (§15 ust. 3 Rozporządzenia RSK w zw. z art. 5 ust. 2 lit. a Rozporządzenia nr 640/2014) w granicach działki ewidencyjnej nr [...] określony został na poziomie [...] ha i do takiej powierzchni pomniejszona została część działki rolnej "L" zlokalizowana naw granicach działki ewidencyjnej.
Tym samym zasadna była konstatacja organu, że dokonanie płatności RSK na rzecz skarżącego dla całości deklarowanych obszarów działek nr: [...], [...], [...], [...] oraz [...], byłoby naruszeniem przepisów prawa tj. § 15 ust. 3 Rozporządzenia RSK oraz art. 4 ust. 1 ppkt (ii) (iii) i art. 32 ust. 4 Rozporządzenia nr 1307/2013.
Nie sposób bowiem uznać, że na wskazanych działkach była prowadzona działalność rolnicza, o której mowa w art. 4 ust. 1 lit. c w związku z art. 32 ust. 2 lit. a i ust. 4 Rozporządzenia nr 1307/2013.
Wskazać należy, że zgodnie z § 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa
i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu (Dz. U.
z 2015 r. poz. 351 ze zm.), grunty uznaje się za pozostające w stanie nadającym się do wypasu lub uprawy, jeżeli został na nich przeprowadzony przynajmniej jeden zabieg agrotechniczny mający na celu usunięcie lub zniszczenie niepożądanej roślinności, w terminie do dnia 31 lipca roku, w którym został złożony wniosek
o przyznanie płatności bezpośrednich. Wyjątek od tego terminu dotyczy m.in. gruntów na których znajdują się cenne siedliska przyrodnicze oraz siedliska lęgowe ptaków, zadeklarowanych we wniosku o przyznanie pomocy finansowej w ramach: "Działania rolno- środowiskowo-klimatycznego". Analizując złożony wniosek o przyznanie płatności stwierdzić należy, że działki zostały zadeklarowane w ramach działania rolno - środowiskowo-klimatycznego w ramach wariantu: - 4.3. Murawy (zgłoszona działka nr [...] o pow. [...] ha oraz nr [...], nr [...] i nr [...] o pow. odpowiednio: [...] ha, [...] ha i [...] ha, jako część działki rolnej "L" - (sposób użytkowania pastwiskowy); - 4.7. Ekstensywne użytkowanie na obszarach specjalnej ochrony ptaków (zgłoszone działki nr [...] i nr [...] oraz [...] jako część działki rolnej "N" o pow. odpowiednio: [...] ha, [...] ha, [...] ha) (sposób użytkowania pastwiskowy), - 4.8. Ochrona siedlisk lęgowych ptaków działka rolna "A" o pow. [...] ha (sposób użytkowania kośny) (zob. wniosek o przyznanie płatności, "oświadczenie o sposobie wykorzystywania działek rolnych".
Grunty uznaje się za pozostające w stanie nadającym się do wypasu lub uprawy, jeżeli został na nich przeprowadzony przynajmniej jeden zabieg agrotechniczny mający na celu usunięcie lub zniszczenie niepożądanej roślinności w terminach określonych w załączniku nr 2 (ust. 4 pkt 2 oraz ust. 8 pkt 3, ust. 9 pkt 2) do Rozporządzeniem RSK - gdzie wskazano, iż wymogi obowiązkowe przy użytkowaniu pastwiskowym. Tym samym obowiązkiem skarżącego, na działkach, było: - wypasanie zwierząt (bydło) w okresie 1.05-15.10.2020 r. oraz wykaszanie niedojadów w terminie od 1.08 do 31.10.2020 r. (w odniesieniu do działki "N1"), - wypasanie zwierząt (bydło) w okresie 1.05-15.10.2020 r. oraz wykaszanie niedojadów w terminie od 1.08 do 31.10.2020 r. (w odniesieniu do działki "L1"), - wykoszenie (dwa pokosy) pomiędzy 15.05.2020 r., a 31.10.2020 r. (w odniesieniu do działki A1).
Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy został przez organ prawidłowo oceniony. Wskazuje on bowiem, że wskazane czynności nie były wykonywane ani w roku 2021 ani też w latach wcześniejszych, czyli m.in. roku 2020, gdyż wykluczone obszary stanowią trwałe zalesienie powstałe w wyniku sukcesji naturalnej. Świadczy o tym zobrazowany na opisanej wyżej dokumentacji fotograficznej oraz ortofotomapach stan wykluczonych z MKO obszarów wskazanych działek (tereny zadrzewione, zakrzaczone, trwale pod wodą).
W wyroku z 8 września 2022 r. (I SA/Go 216/22) Sąd wytknął organowi, że niedopuszczalne było rozstrzyganie w oparciu o wyniki tej kontroli,
w sytuacji, gdy w postanowieniu o wznowieniu nie powoływano się na ustalenia w jej trakcie poczynione, czym naruszono art. 149 § 2 Kpa. Realizując zalecenia Sądu
w tym zakresie, organ ponownie rozpoznając sprawę, pismem z [...] kwietnia 2023 r. poinformował stronę, że postępowanie wznowione będzie obejmować też wyniki z oględzin działek referencyjnych w zakresie weryfikacji powierzchni MKO przeprowadzonej w gospodarstwie skarżącego w dniach 12-15 listopada 2021 r. Skarżący twierdzi jednak, że zwykłym pismem urzędowym, nie można poszerzyć podstaw wznowienia postępowania.
Nie podzielając tego zarzutu, należy zauważyć, że zgodnie z art. 149 § 2 Kpa, postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Należy zwrócić uwagę, w niniejsze sprawie, wznowiono postępowanie administracyjne z urzędu. Podkreśla się, że treść art. 149 § 2 Kpa uzasadnia stwierdzenie, że postanowienie o wznowieniu postępowania z urzędu – w przeciwieństwie do wznawianego na wniosek - nie zawęża granic tego postępowania tylko do podstawy wznowienia wyznaczonej w tym postanowieniu, a zatem przedmiotem badań i ustaleń w tym zakresie mogą być wszystkie podstawy określone w art. 145 § 1 Kpa, z wyjątkiem określonej w pkt 4 (vide: wyrok NSA z 27.09.2006 r., II OSK 1128/05, LEX nr 320867). Tylko w postępowaniu wznowieniowym wszczętym z urzędu, to organ jest pełnym dysponentem takiego postępowania tzn. może samodzielnie wskazywać przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego (vide: wyrok WSA w Poznaniu z 28.07.2022 r.,
II SA/Po 483/22). To pozwala zdaniem Sądu również przyjąć, że organ był uprawniony do poszerzenia podstaw wznowienia w ramach przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, czego wyrazem jest ww. pismo z [...] kwietnia 2023 r. W piśmie tym
w sposób precyzyjny organ przywołał podstawę prawna podjętego działania. Ponadto należy podkreślić, że pismo to mając na uwadze art. 124 k.p.a. zawierało wszystkie elementy postanowienia. Należy zatem zauważyć, że weryfikując zadeklowany przez stronę MKO w oparciu o protokół z oględzin działek ustalono,
że jest on większy od stwierdzonego.
Sąd podziela pogląd organów, że mimo, że kontrola odbywała się
w listopadzie 2021 r., to jej wyniki są miarodajne w odniesieniu do roku 2020,
do czego uprawnia wielkość zastanego na działach drzewostanu, jego skupiskowy charakter, różnorodność w zakresie faz wzrostu drzew (od wieloletnich drzew
do kilkuletnich samosiejek). W świetle powyższych ustaleń zasadne było wznowienie postępowania
i ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem zaktualizowanych danych opartych o nowe ortofotomapy jak i protokół z oględzin działek.
Podkreślić należy, że kwalifikujący się hektar oznacza natomiast - zgodnie z art. 32 ust. 2 lit a rozporządzenia nr 1307/2013 - wszelkie użytki rolne gospodarstwa rolnego, w tym obszary, które w dniu 30 czerwca 2003 r. nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej w państwach członkowskich przystępujących do Unii w dniu 1 maja 2004 r., które w momencie przystąpienia zdecydowały się na stosowanie systemu jednolitej płatności obszarowej, wykorzystywane do prowadzenia działalności rolniczej lub - w przypadku gdy obszar wykorzystuje się także do prowadzenia działalności pozarolniczej - wykorzystywane w przeważającym zakresie do prowadzenia działalności rolniczej. Jak z kolei wynika z art. 32 ust. 4 Rozporządzenia nr 1307/2013, obszary uznaje się za kwalifikujące się hektary jeśli są one zgodne z definicją kwalifikującego się hektara przez cały rok kalendarzowy, z wyjątkiem przypadku działania siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych.
Istotna z punktu widzenia sprawy definicja działalności rolniczej została zawarta z kolei w art. 4 ust. 1 lit. c ppkt (i), (ii), (iii) rozporządzenia nr 1307/2013 r.
i oznacza produkcję, hodowlę lub uprawę produktów rolnych, w tym zbiory, dojenie, hodowlę zwierząt oraz utrzymywanie zwierząt do celów gospodarskich; utrzymywanie użytków rolnych w stanie, dzięki któremu nadają się one do wypasu lub uprawy bez konieczności podejmowania działań przygotowawczych wykraczających poza zwykłe metody rolnicze i zwykły sprzęt rolniczy, w oparciu
o kryteria określone przez państwa członkowskie na podstawie ram ustanowionych przez Komisję, lub; prowadzenie działań minimalnych, określanych przez państwa członkowskie, na użytkach rolnych utrzymujących się naturalnie w stanie nadającym się do wypasu lub uprawy. Mając na względzie przytoczone regulacje prawne – organ trafnie przyjął, że w świetle opisanych ustaleń, nie sposób uznać, iż na całości deklarowanych obszarów była prowadzona działalność rolnicza, o której mowa w art. 4 ust. 1 lit. c w związku
z art. 32 ust. 2 lit. a i ust. 4 Rozporządzenia nr 1307/2013. Jako, że występowały tereny nieużytkowane rolniczo, nie mogły zostać ujęte w MKO do płatności, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. b rozporządzenia nr 640/2014. Organ trafnie również wskazał, że zobrazowany na fotografiach stan całej działki nr [...], (część działki rolnej "L") [...] (część działki rolnej "N") oraz wykluczonej z MKO części działki nr [...] (część działki rolnej "N") świadczy o tym, że nie był na nich wykonywany ani w roku 2021, ani wcześniej, przynajmniej jeden zabieg agrotechniczny pozwalający przyjąć, że grunty pozostawały w stanie nadającym się do wypasu lub uprawy, a co za tym idzie, nie była na nich prowadzona działalność rolnicza, pomimo, że na ww. działkach strona deklarowała również realizację wariantów 4.3 i 4.7 płatności RSK.
Sąd nie podziela również naruszenia zarzutu naruszenia art. 7, art. 77 § 1 Kpa poprzez brak – zdaniem strony - dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Strona pomija, że ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 modyfikuje postępowanie w sprawach o przyznanie płatności. Stosownie do art. 27 ust. 1 tej ustawy, w postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, przepisów art. 79a i art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Z kolei zgodnie z art. 27 ust. 2 tej ustawy strony oraz inne osoby uczestniczące
w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
W świetle przytoczonych przepisów stwierdzić należy, że ustawa PROW zawiera szczególną, w stosunku do przepisów Kpa, regulację dotyczącą prowadzenia przez organ postępowania dowodowego, ograniczającą jego obowiązki w tym zakresie. Na gruncie powołanej regulacji ustawodawca zdecydował się bowiem na odejście od zasady prawdy obiektywnej – wyrażonej w części drugiej art. 7 oraz art. 77 § 1 Kpa – nakazującej organom administracji publicznej podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz zrezygnował z zasady postępowania dowodowego, wyrażonej
w art. 77 § 1 Kpa Obowiązek organów na tle tej ustawy został ograniczony jedynie do rozpatrzenia materiału dowodowego. Oznacza to, że organ prowadzący postępowanie nie jest obowiązany do aktywnego poszukiwania dowodów
na poparcie żądania wnioskodawcy (tj. jego uprawnienia do otrzymania wnioskowanej płatności). O ile zatem w trakcie postępowania przeprowadzanego co do przyczyn wznowienia (art. 149 § 2 Kpa) organ zobowiązany był zastosować te przepisy, to w trakcie rozstrzygania istoty sprawy zastosowanie miał art. 27 ust. 1 i 2 ustawy PROW. W tym stanie rzeczy, zarzut naruszenia art. 7 i 77 § 1 Kpa jest chybiony.
Z powyższych przyczyn Sąd nie podzielił argumentacji podniesionej w piśmie z [...] marca 2024 r. O ile bowiem rację ma pełnomocnik skarżącego, że organ powinien rozstrzygać wątpliwości co do powierzchni działek w oparciu o kontrolę na miejscu, to jednak wątpliwości te muszą być uzasadnione innymi dowodami. W przeciwnym razie dane z Systemu Identyfikacji Działek Rolnych należy uznać za wystarczające, o czym była mowa we wcześniejszej części uzasadnienia. W niniejszej sprawie organ oparł swoje ustalenia na ortofotomapach oraz protokole kontroli na miejscu. Z kolei skarżący nie przedstawił żadnych dowodów wskazujących, że powierzchnia działek lub sposób ich użytkowania był inny niż przyjęty przez organ. Stąd ustalenia organów dotyczące maksymalnego kwalifikowanego obszaru spornych działek należy uznać za prawidłowe.
Bez znaczenia jest również wynikająca z decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z [...] r. okoliczność, że powierzchnia zmierzona w ramach działki [...] wyniosła [...] ha. Dokonującą tego pomiaru kontrolę na miejscu przeprowadzono 14 czerwca 2023 r., a zatem ponad półtora roku po kontroli z 12-15 listopada 2021 r., której protokół był jednym z dowodów przyjętych przez organ w niniejszej sprawie. Dlatego też różnica powierzchni zmierzonej w ramach działki referencyjnej, tj. [...] ha w 2021 r. i [...] ha w 2023 r. z uwagi na brak stwierdzenia podczas późniejszej kontroli samosiewów drzew, zachwaszczeń oraz dobrze wykształconego drzewostanu, nie może mieć wpływu na ocenę stanu faktycznego w niniejszej sprawie.
Z tych też powodów oraz na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd oddalił skargę.