I SA/GO 288/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim rozpoznał skargę spółki T.B. z siedzibą w [...] na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą spółce zmiany ostatecznej decyzji w sprawie pomocy finansowej producentowi rolnemu. Spółka domagała się zmiany decyzji na podstawie art. 154 § 1 Kpa, powołując się na zmianę prawa unijnego (art. 60 rozporządzenia 1306/2013 na art. 62 rozporządzenia 2021/2116) oraz zmianę polityki orzeczniczej organów. Sąd podkreślił, że postępowanie w trybie art. 154 Kpa ma charakter nadzwyczajny i nie służy ponownemu rozpoznaniu sprawy rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Stwierdził, że decyzja, której zmiany żądała spółka, była już przedmiotem kontroli sądowej i została prawomocnie utrzymana w mocy, co wyklucza jej wzruszenie w trybie art. 154 Kpa, zwłaszcza gdy nie wykazano wad kwalifikowanych. Sąd uznał, że spółka nie wykazała istnienia słusznego interesu strony w rozumieniu art. 154 Kpa, a jej argumentacja dotycząca zmiany prawa unijnego i polityki organów nie mogła stanowić podstawy do zmiany decyzji ostatecznej, która była zgodna z obowiązującymi przepisami krajowymi w dacie jej wydania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 154 Kpa w kontekście zmiany prawa i polityki organów, zasada powagi rzeczy osądzonej prawomocnego wyroku sądu administracyjnego, pojęcie słusznego interesu strony.
Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy zmiany decyzji ostatecznej w oparciu o zmiany prawne, które nie miały zastosowania w dacie wydania pierwotnej decyzji.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zmiana prawa unijnego lub polityki organów administracji publicznej może stanowić podstawę do zmiany decyzji ostatecznej w trybie art. 154 § 1 Kpa, nawet jeśli decyzja ta była już przedmiotem kontroli sądowej i została utrzymana w mocy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zmiana prawa unijnego lub polityki organów nie stanowi podstawy do zmiany decyzji ostatecznej w trybie art. 154 § 1 Kpa, jeśli decyzja ta była już przedmiotem kontroli sądowej i została utrzymana w mocy, a zmiana ta nie prowadzi do zgodności z prawem.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że postępowanie w trybie art. 154 Kpa jest nadzwyczajne i nie służy ponownemu rozpoznaniu sprawy. Prawomocny wyrok sądu wiąże inne sądy i organy. Zmiana decyzji ostatecznej w tym trybie jest dopuszczalna tylko o tyle, o ile nie prowadzi do naruszenia związania oceną prawną wynikającą z prawomocnego wyroku. Ponadto, zmiana decyzji musi być zgodna z prawem.
Jak należy interpretować pojęcie "słusznego interesu strony" w kontekście art. 154 § 1 Kpa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Słuszny interes strony należy rozumieć jako interes prawny, a nie faktyczny, który musi mieć oparcie w obowiązujących przepisach prawa i nie może być sprzeczny z interesem społecznym. Nie jest to subiektywne przekonanie strony o doznanej krzywdzie, lecz obiektywna, społeczna akceptacja dla odstępstwa od zasady trwałości decyzji ostatecznych.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na utrwalone orzecznictwo NSA, zgodnie z którym słuszny interes strony musi być zgodny z prawem i zasadami współżycia społecznego, a nie subiektywną chęcią uzyskania korzystnego rozstrzygnięcia. Musi być na tyle istotny, aby usprawiedliwiał odstępstwo od zasady trwałości decyzji ostatecznych.
Czy przepis art. 62 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 ma zastosowanie do oceny wniosku o zmianę decyzji ostatecznej dotyczącej pomocy finansowej za rok 2022?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis art. 62 Rozporządzenia UE 2021/2116 nie miał zastosowania przy wydaniu decyzji ostatecznej w sprawie pomocy finansowej, ponieważ wszedł w życie 1 stycznia 2023 r. i nie dotyczy płatności za rok 2022, które były kluczowe dla oceny wniosku o pomoc w 2023 r.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że przepis art. 62 Rozporządzenia UE 2021/2116 nie był podstawą wydania decyzji ostatecznej, a jego wejście w życie po terminie, do którego odnosiła się płatność, czyni go nieadekwatnym do oceny sprawy.
Przepisy (9)
Główne
Kpa art. 154 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.
Rozporządzenie RM art. 13 zt § 6 pkt 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Warunek przyznania pomocy finansowej producentowi rolnemu, który poniósł dodatkowe koszty w związku z brakiem stabilizacji na rynku pszenicy, gryki lub kukurydzy spowodowanej agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy, stanowiło otrzymanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2022 rok.
Pomocnicze
Kpa art. 16
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Ogólna zasada trwałości decyzji administracyjnych; uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznych, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w Kpa lub ustawach szczególnych.
P.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd oddala skargę, jeżeli brak jest podstaw do jej uwzględnienia.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1 i 2
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Rozporządzenie 2021/2116 art. 62
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 z dnia 2 grudnia 2021 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 1306/2013
Przepis ten wszedł w życie 1 stycznia 2023 r. i nie dotyczy płatności za rok 2022.
Rozporządzenie 1306/2013 art. 60
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008
Dotyczy korzyści wynikających z płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
Konstytucja RP art. 32 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 7, 77 §1 oraz 154 § 1 Kpa poprzez bezpodstawne uznanie, że skarżąca wykorzystuje art. 154 § 1 Kpa do kolejnego rozpoznania sprawy, podczas gdy zmierza do wykazania aktualizacji przesłanki zmiany decyzji ostatecznej z uwagi na zmianę prawa i polityki organów. • Naruszenie art. 154 § 1 Kpa poprzez brak prawidłowej wykładni pojęcia "słusznego interesu strony" i nieocenienie, czy zmiana prawa lub polityki organów mogła stanowić przesłankę zmiany decyzji ostatecznej. • Naruszenie art. 154 § 1 Kpa poprzez błędną wykładnię przepisu i wskazanie, że możliwa jest zmiana jedynie decyzji uznaniowych, a nie związanych. • Naruszenie art. 154 § 1 Kpa poprzez błędną wykładnię przepisu i wskazanie, że nie można dokonać zmiany decyzji prawidłowych, zgodnych z prawem. • Naruszenie art. 32 ust. 1 Konstytucji RP poprzez utrzymanie w mocy decyzji odmawiającej pomocy, co narusza zasadę równości wobec prawa, gdyż odmowa była oparta na braku płatności bezpośrednich za 2022 r., które nie miały związku celowościowego z wnioskowaną pomocą. • Naruszenie art. 62 Rozporządzenia UE 2021/2116 poprzez uznanie, że zmiana klauzuli generalnej obchodzenia prawa unijnego była irrelewantna, mimo powiązania pomocy z dopłatami bezpośrednimi regulowanymi prawem unijnym.
Godne uwagi sformułowania
Oś sporu w sprawie koncentruje się wokół wykładni oraz zastosowania w sprawie art. 154 § 1 Kpa. • Słuszny interes strony, o którym mowa w komentowanym przepisie, należy zatem rozumieć jako interes prawny, a nie jako interes faktyczny. Musi on mieć oparcie w obowiązujących przepisach prawa. • Postępowanie w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej jest samodzielnym administracyjnym, którego istotą jest jedynie ustalenie, czy zachodzą przesłanki do uchylenia lub zmiany takiej decyzji ze względu na interes społeczny i słuszny interes strony. • Prawomocny wyrok korzysta z powagi rzeczy osądzonej (art. 171 P.p.s.a.), którą należy rozumieć jako moc prawną orzeczenia co do istoty sprawy, wydanego w postępowaniu jurysdykcyjnym, wykluczającą ponowne rozstrzyganie tej samej sprawy. • Tymczasem zaproponowana przez skarżącą wykładnia §13 zt ust. 6 pkt 1 rozporządzenia RM, sprowadzająca się do uznania, że regulacja ta miała jedynie usprawnić sposób obliczenia wsparcia, pozostaje w sprzeczności nie tylko z prawomocnym wyrokiem o sygn. I SA/Go 169/24 ale również z literalnym brzmieniem cyt. regulacji.
Skład orzekający
Anna Juszczyk - Wiśniewska
przewodniczący
Jacek Niedzielski
sprawozdawca
Kamila Karwatowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 154 Kpa w kontekście zmiany prawa i polityki organów, zasada powagi rzeczy osądzonej prawomocnego wyroku sądu administracyjnego, pojęcie słusznego interesu strony."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy zmiany decyzji ostatecznej w oparciu o zmiany prawne, które nie miały zastosowania w dacie wydania pierwotnej decyzji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z możliwością zmiany decyzji ostatecznych w świetle zmieniającego się prawa i polityki administracyjnej, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.
“Czy zmiana prawa pozwala na "cofnięcie czasu" i zmianę ostatecznej decyzji administracyjnej? Sąd wyjaśnia granice art. 154 Kpa.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.