I SA/GO 288/25
Podsumowanie
WSA w Gorzowie Wlkp. oddalił skargę spółki na decyzję odmawiającą zmiany ostatecznej decyzji w sprawie pomocy finansowej producentowi rolnemu, uznając brak przesłanek do wzruszenia decyzji ostatecznej w trybie art. 154 Kpa.
Spółka T.B. złożyła wniosek o zmianę ostatecznej decyzji odmawiającej jej pomocy finansowej producentowi rolnemu, argumentując zmianą prawa UE i polityki organów. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że nie istnieją przesłanki do zmiany decyzji ostatecznej w trybie art. 154 Kpa, zwłaszcza gdy decyzja ta była już przedmiotem kontroli sądowej i została utrzymana w mocy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim rozpoznał skargę spółki T.B. z siedzibą w [...] na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą spółce zmiany ostatecznej decyzji w sprawie pomocy finansowej producentowi rolnemu. Spółka domagała się zmiany decyzji na podstawie art. 154 § 1 Kpa, powołując się na zmianę prawa unijnego (art. 60 rozporządzenia 1306/2013 na art. 62 rozporządzenia 2021/2116) oraz zmianę polityki orzeczniczej organów. Sąd podkreślił, że postępowanie w trybie art. 154 Kpa ma charakter nadzwyczajny i nie służy ponownemu rozpoznaniu sprawy rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Stwierdził, że decyzja, której zmiany żądała spółka, była już przedmiotem kontroli sądowej i została prawomocnie utrzymana w mocy, co wyklucza jej wzruszenie w trybie art. 154 Kpa, zwłaszcza gdy nie wykazano wad kwalifikowanych. Sąd uznał, że spółka nie wykazała istnienia słusznego interesu strony w rozumieniu art. 154 Kpa, a jej argumentacja dotycząca zmiany prawa unijnego i polityki organów nie mogła stanowić podstawy do zmiany decyzji ostatecznej, która była zgodna z obowiązującymi przepisami krajowymi w dacie jej wydania.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, zmiana prawa unijnego lub polityki organów nie stanowi podstawy do zmiany decyzji ostatecznej w trybie art. 154 § 1 Kpa, jeśli decyzja ta była już przedmiotem kontroli sądowej i została utrzymana w mocy, a zmiana ta nie prowadzi do zgodności z prawem.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że postępowanie w trybie art. 154 Kpa jest nadzwyczajne i nie służy ponownemu rozpoznaniu sprawy. Prawomocny wyrok sądu wiąże inne sądy i organy. Zmiana decyzji ostatecznej w tym trybie jest dopuszczalna tylko o tyle, o ile nie prowadzi do naruszenia związania oceną prawną wynikającą z prawomocnego wyroku. Ponadto, zmiana decyzji musi być zgodna z prawem.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (9)
Główne
Kpa art. 154 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.
Rozporządzenie RM art. 13 zt § 6 pkt 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Warunek przyznania pomocy finansowej producentowi rolnemu, który poniósł dodatkowe koszty w związku z brakiem stabilizacji na rynku pszenicy, gryki lub kukurydzy spowodowanej agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy, stanowiło otrzymanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2022 rok.
Pomocnicze
Kpa art. 16
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Ogólna zasada trwałości decyzji administracyjnych; uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznych, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w Kpa lub ustawach szczególnych.
P.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd oddala skargę, jeżeli brak jest podstaw do jej uwzględnienia.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1 i 2
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Rozporządzenie 2021/2116 art. 62
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 z dnia 2 grudnia 2021 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 1306/2013
Przepis ten wszedł w życie 1 stycznia 2023 r. i nie dotyczy płatności za rok 2022.
Rozporządzenie 1306/2013 art. 60
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008
Dotyczy korzyści wynikających z płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
Konstytucja RP art. 32 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 7, 77 §1 oraz 154 § 1 Kpa poprzez bezpodstawne uznanie, że skarżąca wykorzystuje art. 154 § 1 Kpa do kolejnego rozpoznania sprawy, podczas gdy zmierza do wykazania aktualizacji przesłanki zmiany decyzji ostatecznej z uwagi na zmianę prawa i polityki organów. Naruszenie art. 154 § 1 Kpa poprzez brak prawidłowej wykładni pojęcia "słusznego interesu strony" i nieocenienie, czy zmiana prawa lub polityki organów mogła stanowić przesłankę zmiany decyzji ostatecznej. Naruszenie art. 154 § 1 Kpa poprzez błędną wykładnię przepisu i wskazanie, że możliwa jest zmiana jedynie decyzji uznaniowych, a nie związanych. Naruszenie art. 154 § 1 Kpa poprzez błędną wykładnię przepisu i wskazanie, że nie można dokonać zmiany decyzji prawidłowych, zgodnych z prawem. Naruszenie art. 32 ust. 1 Konstytucji RP poprzez utrzymanie w mocy decyzji odmawiającej pomocy, co narusza zasadę równości wobec prawa, gdyż odmowa była oparta na braku płatności bezpośrednich za 2022 r., które nie miały związku celowościowego z wnioskowaną pomocą. Naruszenie art. 62 Rozporządzenia UE 2021/2116 poprzez uznanie, że zmiana klauzuli generalnej obchodzenia prawa unijnego była irrelewantna, mimo powiązania pomocy z dopłatami bezpośrednimi regulowanymi prawem unijnym.
Godne uwagi sformułowania
Oś sporu w sprawie koncentruje się wokół wykładni oraz zastosowania w sprawie art. 154 § 1 Kpa. Słuszny interes strony, o którym mowa w komentowanym przepisie, należy zatem rozumieć jako interes prawny, a nie jako interes faktyczny. Musi on mieć oparcie w obowiązujących przepisach prawa. Postępowanie w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej jest samodzielnym administracyjnym, którego istotą jest jedynie ustalenie, czy zachodzą przesłanki do uchylenia lub zmiany takiej decyzji ze względu na interes społeczny i słuszny interes strony. Prawomocny wyrok korzysta z powagi rzeczy osądzonej (art. 171 P.p.s.a.), którą należy rozumieć jako moc prawną orzeczenia co do istoty sprawy, wydanego w postępowaniu jurysdykcyjnym, wykluczającą ponowne rozstrzyganie tej samej sprawy. Tymczasem zaproponowana przez skarżącą wykładnia §13 zt ust. 6 pkt 1 rozporządzenia RM, sprowadzająca się do uznania, że regulacja ta miała jedynie usprawnić sposób obliczenia wsparcia, pozostaje w sprzeczności nie tylko z prawomocnym wyrokiem o sygn. I SA/Go 169/24 ale również z literalnym brzmieniem cyt. regulacji.
Skład orzekający
Anna Juszczyk - Wiśniewska
przewodniczący
Jacek Niedzielski
sprawozdawca
Kamila Karwatowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 154 Kpa w kontekście zmiany prawa i polityki organów, zasada powagi rzeczy osądzonej prawomocnego wyroku sądu administracyjnego, pojęcie słusznego interesu strony."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy zmiany decyzji ostatecznej w oparciu o zmiany prawne, które nie miały zastosowania w dacie wydania pierwotnej decyzji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z możliwością zmiany decyzji ostatecznych w świetle zmieniającego się prawa i polityki administracyjnej, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.
“Czy zmiana prawa pozwala na "cofnięcie czasu" i zmianę ostatecznej decyzji administracyjnej? Sąd wyjaśnia granice art. 154 Kpa.”
Sektor
rolnictwo
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
I SA/Go 288/25 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. Data orzeczenia 2025-11-06 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2025-09-09 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. Sędziowie Anna Juszczyk - Wiśniewska /przewodniczący/ Jacek Niedzielski /sprawozdawca/ Kamila Karwatowicz Symbol z opisem 6559 Hasła tematyczne Inne Skarżony organ Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 572 art. 154 par. 1 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.) Dz.U. 2024 poz 935 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski (spr.) Sędzia WSA Kamila Karwatowicz Protokolant starszy asystent sędziego Grzegorz Oracz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2025 r. sprawy ze skargi T. B. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji ostatecznej w sprawie pomocy finansowej producentowi rolnemu oddala skargę w całości. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z [...] czerwca 2025 r. nr [...], Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji w [...] (dalej: organ odwoławczy, organ II instancji) utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z siedzibą w [...] (dalej: organ I instancji) z dnia [...] lutego 2025 r. odmawiającą T.B. spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą [...] (dalej: skarżąca, spółka) zmiany decyzji ostatecznej w sprawie pomocy finansowej producentowi rolnemu. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco: W dniu 17 maja 2023 r. do organu I instancji wpłynął wniosek skarżącej o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, który poniósł dodatkowe koszty w wyniku braku stabilizacji na rynku pszenicy lub kukurydzy spowodowanej agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy na rok 2022. Decyzją z [...] września 2023 r. nr [...], organ I instancji działając na podstawie m.in. § 13 zt ust. 1-5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015 r. poz. 187) - zwane dalej Rozporządzeniem RM, odmówił spółce przyznania pomocy finansowej. Cytując § 13zt ust. 6 Rozporządzenia RM zauważył, że spółce odmówiono przyznania wszystkich płatności, o które ubiegała się w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2022 rok. Tymczasem otrzymanie płatności za 2022 rok jest jednym z warunków pozytywnej weryfikacji wniosku o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu . Po rozpatrzeniu wniesionego odwołania, organ II instancji decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2024 r. utrzymał w mocy decyzję organu i instancji. Decyzja ta została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, który prawomocnym wyrokiem z 5 września 2024 r. (sygn. akt I SA/Go 169/24) oddalił skargę spółki w całości. W dniu 27 grudnia 2024 r. spółka - reprezentowana przez pełnomocnika - złożyła do organu I instancji wniosek o zmianę decyzji ostatecznej nr [...] w oparciu o art. 154 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572) – dalej zwana: Kpa, poprzez uwzględnienie w całości wniosku spółki, przy założeniu, że wnioskodawczyni uzyskała płatności bezpośrednie za rok 2022. Powołała się w nim na okoliczność aktualnego stanowiska w przedmiocie stosowania wykładni art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013 (obecnie art. 62. Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego (UE) 2021/2116 z dnia 2 grudnia 2021 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 - zwanego dalej rozporządzeniem 2021/2116), zmiany do jakiej doszło w ostatnim czasie w zakresie rozstrzygania kwestii skutków uznania, że między określonymi podmiotami wnioskującymi o przyznanie płatności doszło do stworzenia sztucznych warunków. Po rozpatrzeniu wniosku, organ I instancji decyzją z dnia [...] lutego 2025 r. odmówił zmiany decyzji ostatecznej. Wskazał, że odmówił stronie pomocy zgodnie z § 13zt ust. 6 Rozporządzenia RM, gdyż spółka nie spełniła warunków przyznania pomocy finansowej producentowi rolnemu, w związku z odmową płatności w zakresie systemów wsparcia bezpośredniego za rok 2022 do deklarowanej uprawy pszenicy. Przedmiotowa decyzja jak i podstawa prawna na podstawie której zostało wydane rozstrzygnięcie, była podawana kontroli w procesie odwoławczym przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] jak i następnie w przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w związku ze złożoną skargą na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] utrzymującą decyzję organu I instancji [...]. W jego ocenie, w sprawie brak jest przesłanek do zmiany decyzji ostatecznej, albowiem nie mogą być zmieniane decyzje ostateczne, nie dotknięte wadami kwalifikowanymi, przy wydaniu których organ administracji związany jest ściśle przepisami prawa, które jednoznacznie obligują do takiego rozstrzygnięcia sprawy, czyli tzw. decyzje związane. Spółka nie zgodziła się z powyższym rozstrzygnięciem wnosząc odwołanie. Organ II instancji, po jego rozpatrzeniu, decyzją z [...] czerwca 2025 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu w pierwszej kolejności przytoczył przesłanki, których wystąpienie warunkuje zastosowanie trybu nadzwyczajnego określonego w art. 154 § 1 Kpa. Wskazał, że istotą postępowania prowadzonego na podstawie art. 154 Kpa jest jedynie ocena, czy w danej sprawie administracyjnej, a więc w ustalonym w niej stanie faktycznym i prawnym sprawy, istnieją szczególne przesłanki, wskazane przez ustawodawcę, które przemawiałyby za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej. Oceniając, czy występuję słuszny interes strony, przemawiający za uchyleniem decyzji, należy wziąć pod uwagę nie subiektywne przekonanie strony o doznanej przez nią krzywdzie, lecz rozważyć okoliczności, które pozwalają ustalić, że żądanie strony (zmiany decyzji) jest słuszne i zasługuje na społeczną akceptację. Słuszny interes strony musi zatem być interesem znajdującym oparcie w obowiązujących przepisach prawa. W sprawie, jak podkreślono, decyzja której zmiany strona żąda, została wydana na podstawie ustalonego stanu faktycznego oraz na podstawie obowiązujących przepisów prawa krajowego tj. § 13zt ust. 6 Rozporządzenia RM. Następnie w związku ze złożeniem skargi przez stronę, została poddana kontroli przez sąd administracyjny i utrzymana w mocy wyrokiem sygn. akt I SA/Go 169/24 z dnia 5 września 2024 r. w związku z powyższym nie można w niniejszej sprawie mówić, że decyzja z 21 września 2023 r. jest błędna i obarczona wadami. Organ odwoławczy uznając zarzuty odwołania za niezasadne wskazał, iż szczegółowe warunki udzielenia pomocy finansowej producentowi rolnemu, który poniósł dodatkowe koszty w wyniku braku stabilizacji na rynku pszenicy, gryki lub kukurydzy spowodowanej agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy zostały określone w przepisach prawa krajowego tj. Rozporządzeniu RM. Natomiast pełnomocnik strony wnioskuje o zmianę decyzji na podstawie art. 154 § 1 Kpa powołując się na zmianę przepisu art. 60 Rozporządzenia 1306/2013 na art. 62 Rozporządzenia 2021/2116, które w przedmiotowym postępowaniu nie miały zastosowania. Przepis art. 60 Rozporządzenia 1306/2013 czy też przepis art. 62 Rozporządzenia 2021/2116 nie były podstawą wydania rozstrzygnięcia decyzji numer [...] o odmowie przyznania pomocy. Skarżąca słuszny interes strony upatruje w tym, że art. 60 Rozporządzenia 1306/2013 zastąpiono art. 62 Rozporządzenia 2021/2116, przy czym subiektywne przekonanie spółki o wadliwości postępowania dowodowego prowadzonego w postępowaniu zwyczajnym nie jest natomiast słusznym interesem strony w rozumieniu art. 154 Kpa uzasadniającym wzruszenie decyzji ostatecznej w tym trybie. Organ odwoławczy stanął na stanowisku, że dążenie strony do innej oceny tego samego stanu faktycznego sprawy, który stanowił przedmiot rozpoznania w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją, nie stanowi wypełnienia hipotezy art. 154 Kpa. W skardze do sądu administracyjnego strona skarżąca zarzuciła naruszenie: 1/ art. 7, art. 77 §1 oraz art. 154 § 1 Kpa polegające na bezpodstawnym uznaniu, iż w niniejszej sprawie skarżąca zmierza wykorzystując przepis art. 154§ 1 Kpa do kolejnego rozpoznania przedmiotowej sprawy w taki sposób jakby w/w przepis stwarzał możliwość dokonania na nowo oceny materiału dowodowego, w sytuacji, gdy skarżąca nie kwestionuje ustaleń stanu faktycznego dokonanego w toku pierwotnie przeprowadzonego postępowania dowodowego, a jedynie zmierza do wykazania, iż z uwagi na zmianę prawa oraz polityki orzeczniczej organów administracji publicznej doszło do zaktualizowania się przesłanki zmiany decyzji ostatecznej w postaci słusznego interesu strony, i to w taki sposób, iż zmieniona decyzja pozostawała będzie w zgodzie z obecnie obowiązującymi przepisami prawa, w oparciu o które przyznawana jest obecnie wnioskowana przez skarżącą pomoc i nade wszystko z art. 32 Konstytucji RP statuującej zasadę równości wobec prawa, co w konsekwencji doprowadziło do bezpodstawnego utrzymania przez organ w mocy zaskarżonej decyzji; 2/ 154 § 1 Kpa poprzez brak przeprowadzenia prawidłowej wykładni zawartego w rzeczonym przepisie pojęcia "słusznego interesu strony" skutkujące faktycznym brakiem rozpoznania przez organ istoty sprawy, bowiem z poczynionych przez organ rozważań wynika, iż organ znaczenia przedmiotowego pojęcia nie zrozumiał, konsekwencji czego organ nie ocenił czy podniesione przez skarżącą okoliczności w postaci zmiany prawa czy też zmiany polityki organów administracji publicznej mogły stanowić przesłankę zmiany decyzji ostatecznej wskazanej w art. 154 § 1 kpa w postaci słusznego interesu strony; 3/ 154 § 1 Kpa polegające na błędnej wykładni przedmiotowego przepisu i w konsekwencji na wadliwym wskazaniu (na stronie 6 skarżonej decyzji), że w drodze przedmiotowego przepisu możliwym jest jedynie zmiana decyzji uznaniowych, w sytuacji gdy z utrwalonego obecnie stanowiska sądów administracyjnych wynika niezbicie, że w przedmiotowym trybie dopuszczalna jest również zmiana tzw. decyzji związanych; 4/ 154 § 1 Kpa poprzez błędną wykładnię przedmiotowego przepisu polegającą na wskazaniu, że w trybie rzeczonego przepisu nie można dokonać zmiany decyzji prawidłowych, których treść jest zgodna z przepisami prawa, w sytuacji gdy norma prawna statuowana w/w przepisem została wprowadzona właśnie w celu eliminowania z obrotu prawnego decyzji - nie z uwagi na ich wadliwość ale wobec wystąpienia innych pozaprawnych przesłanek, np. zmiany wykładni prawa czy też polityki orzeczniczej organów administracji publicznej - w konsekwencji czego doszło do bezpodstawnego utrzymania w mocy zaskarżonej odwołaniem decyzji; 5/ art. 32 ust. 1 Konstytucji RP polegające na naruszeniu - utrzymaniem w mocy decyzji odmawiającej skarżącej pomocy w związku z brakiem stabilizacji na rynku zbóż spowodowanej agresją zbrojną Federacji Rosyjskiej na Ukrainę - konstytucyjnej zasady równości wobec prawa, bowiem skarżącej odmówiono przyznania pomocy za 2023 roku, której celem było zrównoważenie przedsiębiorcom rolnym szkód spowodowanych pełnowymiarową wojną toczącą się przy granicach Polski, jedynie z uwagi na brak przyznania skarżącej pomocy z tytułu płatności bezpośrednich za rok 2022, która to płatność nie miała jakiegokolwiek związku celowościowego pomocą, której skarżącemu odmówiono na podstawie decyzji, której zmiany w niniejszym postępowaniu domaga się skarżącą, a treść oraz okoliczności wprowadzenia do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przepisu paragrafu 13 zt ust 6 pkt 1 wskazuje na to, że zawarcie w rzeczonym akcie prawnym odwołania do płatności bezpośrednich miało jedynie usprawnić sposób obliczania wnioskowanego przez skarżącą wsparcia, wobec czego odmawiając przyznania skarżącej przedmiotowego wsparcia organ naruszył konstytucyjną zasadę równości wobec prawa, bowiem odmówił skarżącej wsparcia, które obiektywnie - z uwagi na cel wprowadzenia rzeczonej pomocy do polskiego ustawodawstwa - skarżącej przysługiwało; 6/ 62 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarzadzania nią i monitorowania jej oraz uchylenia rozporządzenia (UE) 1306/2013, poprzez uznanie, iż zmiana treści tzw. klauzuli generalnej obchodzenia prawa unijnego była z punktu widzenia niniejszej sprawy irrelewantna, bowiem wnioskowana przez skarżącą pomoc regulowana jest przepisami prawa krajowego, w sytuacji, gdy biorąc pod uwagę powiązanie przyznania rzeczonej pomocy z otrzymaniem dopłat bezpośrednich, które to dopłaty reguluje prawo unijne, powinno skutkować uznaniem, iż w/w zmiana prawa unijnego powinna mieć znaczenia dla oceny spełnienia w niniejszej sprawie przesłanki zmiany decyzji ostatecznej w postaci słusznego interesu strony. Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie decyzji organów obu instancji, a następnie o wydanie decyzji merytorycznej, zmieniającej decyzję ostateczną, poprzez uwzględnienie w całości wniosku skarżącej, przy założeniu, że skarżąca uzyskała płatności bezpośrednie za 2022 w kwocie, o która wnioskowała, lub uchylenie decyzji organów obu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Wniesiono również o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Pismem z [...] października 2025 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o zawieszenie postępowania sądowego do czasu udzielenia przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej odpowiedzi na pytanie prejudycjalne zadane przez NSA w sprawie o sygn. akt I GSK 1486/22. Na rozprawie w dniu 6 listopada 2025 r. pełnomocnik cofnął wniosek o zawieszenie postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zauważyć należy na wstepie, że na podstawie art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który dotyczy interpretacji podatkowych i który nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Oś sporu w sprawie koncentruje się wokół wykładni oraz zastosowania w sprawie art. 154 § 1 Kpa. Zakreślając ramy prawne sprawy w pierwszej kolejności należy wskazać, że w art. 16 Kpa ustawodawca ustanowił ogólną zasadę trwałości decyzji administracyjnych. Zgodnie z tym przepisem uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznych, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w Kpa lub ustawach szczególnych. Oznacza to, że decyzje administracyjne, które są ostateczne i funkcjonują w obrocie prawnym podlegają domniemaniu legalności. Jeden z nadzwyczajnym trybów wzruszenia decyzji ostatecznych został uregulowany w art. 154 Kpa. W myśl tej regulacji, decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony (art. 154 §1). Jak stanowi § 2 ww. regulacji, w przypadkach określonych w § 1, właściwy organ wydaje decyzję w sprawie uchylenia lub zmiany dotychczasowej decyzji. Z treści art. 154 Kpa wynika więc, że przesłanki jego stosowania są następujące: po pierwsze, zmieniona może być wyłącznie decyzja ostateczna; po drugie, żadna ze stron nie nabyła prawa ze zmienianej decyzji; po trzecie, za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawiają interes społeczny lub słuszny interes strony. W orzecznictwie podkreśla sie, że postępowanie w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej jest samodzielnym administracyjnym, którego istotą jest jedynie ustalenie, czy zachodzą przesłanki do uchylenia lub zmiany takiej decyzji ze względu na interes społeczny i słuszny interes strony, i czy ewentualnemu uchyleniu lub zmianie nie sprzeciwiają się przepisy szczególne. (por. wyrok NSA z 23 kwietnia 2025 r., III OSK 153/24). Prawna możliwość zastosowania trybu przewidzianego w art.154 Kpa uwarunkowana jest prowadzeniem postępowania w ramach tego samego stanu prawnego i faktycznego oraz z udziałem tych samych stron. Rozpoznając sprawę w trybie postępowania nadzwyczajnego uregulowanego w art. 154 Kpa organ nie prowadzi ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, która została rozstrzygnięta decyzją ostateczną. Decyzja weryfikowana w trybie art. 154 Kpa może być zgodna z prawem lub nawet dotknięta wadami niekwalifikowanymi, tj. niedającymi podstaw do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności (por. np. wyrok NSA z 27 sierpnia 1999 r., I SA 1999/98, LEX nr 48660; wyrok NSA z 6 listopada 1998 r., II SA 1185/98, LEX nr 41315; wyrok NSA z 18 lutego 2000 r., V SA 1346/99, LEX nr 41773; wyrok NSA z 25 lutego 2011 r., I OSK 607/10, LEX nr 784233). Z kolei kategorie interesu społecznego oraz słusznego interesu strony wynikające z ww. regulacji, stanowią klauzule generalne z dominującym znaczeniem kryterium słuszności. Słuszny interes strony, o którym mowa w komentowanym przepisie, należy zatem rozumieć jako interes prawny, a nie jako interes faktyczny. Musi on mieć oparcie w obowiązujących przepisach prawa. W orzecznictwie wskazuje się, że słuszny interes strony nie może być sprzeczny z interesem społecznym (wyrok NSA z 10 grudnia 2020 r., I OSK 225/20, LEX nr 3093745; wyrok NSA z 23 października 2015 r., II OSK 2911/14, LEX nr 1987183). Stwierdza się, że jako "słuszny interes strony" rozumieć należy interes zgodny przede wszystkim z prawem i zasadami współżycia społecznego, a nie subiektywną chęć uzyskania rozstrzygnięcia organu administracji publicznej o treści zgodnej z wolą strony. Za uchyleniem lub zmianą decyzji ma przemawiać obiektywna, społeczna akceptacja dla takiego wyjątkowego działania organu, a nie subiektywne przekonanie strony o słuszności swojej potrzeby (wyrok NSA z 12 listopada 2015 r., II OSK 561/14; wyrok NSA z 23 kwietnia 2020 r., II OSK 650/19; wyrok NSA z 24 października 2023 r., II OSK 924/22.). Podkreśla się także, że decyzja wydana w trybie art. 154 Kpa jest decyzją uznaniową, co oznacza, że do organu rozstrzygającego należy ocena w konkretnej sprawie, czy istnieją podstawy do uchylenia lub zmiany decyzji, jak też wybór jednego z możliwych rozwiązań (zob. np. wyrok NSA z 12 kwietnia 2000 r., III SA 1388/99, wyrok NSA z 5 listopada 1998 r., III SA 1745/97). Spółka w skardze akcentuje, że zmierza do wykazania, że z uwagi na zmianę prawa (nie tylko normy generalnej omijania prawa unijnego ale przede wszystkim przepisów regulujących przyznanie pomocy finansowej związanej z agresją zbrojną Federacji Rosyjskiej na Ukrainę) oraz zmianę polityki orzeczniczej organów, które obecnie przyznają pomoc niezależnie od tego, czy wnioskodawcy przyznano dopłaty bezpośrednie, doszło do wystąpienia słusznego interesu strony. Odnosząc się do powyższego zarzutu uwypuklić należy, że niniejsza sprawa dotyczy oceny rozstrzygnięcia wydanego w trybie nadzwyczajnym. Rozpoznając sprawę w trybie art. 154 Kpa organ nie prowadzi ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, która została rozstrzygnięta decyzją ostateczną. Postępowanie prowadzone w tym trybie nie jest więc kolejną (trzecią) instancją administracyjną, co skarżąca zdaje się pomija. W dalszej kolejności nie można nie dostrzec, że ostateczna decyzja z w sprawie odmowy przyznania pomocy finansowej skarżącemu, jako producentowi rolnemu, który poniósł dodatkowe koszty w związku z brakiem stabilizacji na rynku pszenicy, gryki lub kukurydzy spowodowanej agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy, której zmiany strona żąda, została poddana kontroli tut. Sądu, który prawomocnym wyrokiem z 5 września 2024 r. sygn. akt I SA/Go 169/24 oddalił skargę strony na to rozstrzygnięcie, podzielając stanowisko organów zarówno co do ustalonego stanu faktycznego jak zastosowanych przepisów prawa. Nie jest to okoliczność bez znaczenia, jako, że prawomocny wyrok korzysta z powagi rzeczy osądzonej (art. 171 P.p.s.a.), którą należy rozumieć jako moc prawną orzeczenia co do istoty sprawy, wydanego w postępowaniu jurysdykcyjnym, wykluczającą ponowne rozstrzyganie tej samej sprawy (wyrok NSA z 18 maja 2011 r., sygn. akt I FSK 440/11). Istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu wynikająca z art. 170 P.p.s.a. wyraża się w tym, że także inne sądy i inne organy państwowe, a w wypadkach przewidzianych w ustawie także inne osoby, muszą brać pod uwagę fakt istnienia oraz treść prawomocnego orzeczenia sądu. Moc wiążąca orzeczenia określona w tym przepisie oznacza, że podmioty w nim wymienione muszą przyjmować, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Z kolei związanie oceną prawną sądów oraz organów wynikające z art. 153 P.p.s.a. oznacza, że nie mogą formułować ocen prawnych, sprzecznych z treścią prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego. Zatem zmiana decyzji ostatecznej w trybie art. 154 Kpa jest dopuszczalna o tyle, o ile nie prowadzi do naruszenia związania oceną prawną wynikającą z prawomocnego wyroku oddalającego skargę na tę decyzję (por. wyrok NSA z dnia 9 marca 2018 r. sygn. akt I OSK 1057/16, LEX nr 2486260). Tymczasem zaproponowana przez skarżącą wykładnia §13 zt ust. 6 pkt 1 rozporządzenia RM, sprowadzająca się do uznania, że regulacja ta miała jedynie usprawnić sposób obliczenia wsparcia, pozostaje w sprzeczności nie tylko z prawomocnym wyrokiem o sygn. I SA/Go 169/24 ale również z literalnym brzmieniem cyt. regulacji, zgodnie z którą, w 2023 r., wysokość pomocy, nie może przekroczyć iloczynu stawki pomocy i powierzchni upraw pszenicy, gryki lub kukurydzy, do której producent rolny otrzymał płatności w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2022 r. Nie ulega wątpliwości, że strona nie otrzymała płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2022 rok. Tym samym organy, a następnie Sąd w prawomocnym wyroku uznali, że nie został spełniony warunek z §13zt ust. 6 pkt 1 RM. Gdyby więc organ zmienił zgodnie z żądaniem strony decyzję ostateczną na korzystniejszą dla strony w trybie art. 154 Kpa, postąpił w sposób sprzeczny z obowiązującym w 2023 roku prawem. Tymczasem warunkiem dopuszczalności uchylenia lub zmiany decyzji w trybie art. 154 jest stwierdzenie, że stan prawny powstały wskutek uchylenia lub zmiany decyzji będzie zgodny z prawem (zob. wyrok NSA z 9 maja 2005 r., OSK 1746/04, Pal. 2006, nr 1–2, s. 241; wyrok NSA z 23 marca 2000 r., IV SA 391/98, ONSA 2001, nr 2, poz. 93). Nie ulega bowiem wątpliwości, że słuszny interes strony, to tyle, co zgodny z prawem, prawowity i jednocześnie znajdujący oparcie w prawie. Musi on być przy tym na tyle istotny, aby usprawiedliwiał odstępstwo od zasady trwałości decyzji ostatecznych (vide: wyrok NSA z 14.02.2025 r., I OSK 180/22). Sąd nie podziela stanowiska skarżącej, która żąda od organu zmiany decyzji ostatecznej, przy założeniu przez niego, że spółka uzyskała płatności bezpośrednie za 2022 r. w zredukowanej kwocie. Taka okoliczność bowiem nie zaistniała. Chcąc powołać się na taką okoliczność, strona winna legitymować się korzystnym rozstrzygnięciem organu w zakresie przyznania płatności bezpośrednich na 2022 rok, a takiego rozstrzygnięcia na obecną chwilę brak. Poza tym, strona formułując ww. tezę, zmierza do wykazania, że doszło do zmiany w zakresie wykładni art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013. Jest to jednak nieuprawnione, należy podkreślić jeszcze raz, że obecnie przedmiotem oceny nie jest zmiana decyzji ostatecznej w sprawie płatności, lecz w sprawie odmowy przyznania pomocy finansowej producentowi rolnemu, którą to kwestię regulują odrębne przepisy. Sąd dostrzega oczywiście stanowisko, jakie na kanwie przepisów prawa wspólnotowego przedstawił NSA w postanowieniu 5 czerwca 2025 r. sygn. akt I GSK 1486/22, kierując do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytanie prejudycjalne: "Czy użyty w przepisach art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. L 95/312 z dnia 23.12.1995 r.) oraz art. 60 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. U. UE. L 2013.347.549) zwrot "korzyści" należy interpretować w ten sposób, że oznacza on nieprzyznanie lub wycofanie całej płatności wynikającej z sektorowego prawodawstwa rolnego, czy wyłącznie tej części płatności, która wynika ze stworzenia sztucznych warunków. Trzeba jednak zauważyć, że Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej na chwilę obecną nie udzielił odpowiedzi na ww. zadane pytanie prejudycjalne, w związku z czym nie można stwierdzić, że doszło do zmiany w zakresie wykładni przepisów prawa unijnego, w tym art. 60 rozporządzenia 1306/2013. Co do zarzutu naruszenia art. 62 rozporządzenia art. 2021/2016 r., jest on chybiony. Po pierwsze, przepis ten nie miał zastosowania przy wydaniu decyzji ostatecznej w sprawie pomocy finansowej producentowi rolnemu. Po drugie zaś, z uwagi na to, że wszedł w życie 1 stycznia 2023 r., to nie dotyczy płatności za 2022 rok, a rozstrzygnięcie w zakresie płatności za ten rok było kluczowe w sytuacji ubiegania się o pomoc finansową w 2023 r. W tym kontekście zbędne są analizy w zakresie porównywania treści art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013 z art. 62 rozporządzenia nr 2021/2116. Powyższe rozważania stanowią odpowiedź na zarzuty zawarte w skardze, które tym samym muszą zostać uznane za bezpodstawne. Z tych tez powodów oraz na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sad oddalił skargę.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę