I SA/Go 287/25

I SA/Go 287/25 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2025-11-06
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-09-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Anna Juszczyk - Wiśniewska /przewodniczący sprawozdawca/
Jacek Niedzielski
Michał Ruszyński
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
art. 154 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędzia WSA Michał Ruszyński Protokolant starszy asystent sędziego Grzegorz Oracz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2025 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję [...] w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji ostatecznej w sprawie pomocy finansowej producentowi rolnemu oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] czerwca 2025 r. nr [...],[...] w [...] (dalej: organ odwoławczy, organ II instancji) utrzymał w mocy decyzję [...] w [...] z siedzibą w [...] (dalej: organ I instancji) z dnia [...] lutego 2025 r. odmawiającą S. S. (dalej: skarżący, strona) zmiany decyzji ostatecznej w sprawie odmowy przyznania pomocy finansowej producentowi rolnemu, który poniósł dodatkowe koszty w wyniku braku stabilizacji na rynku pszenicy, gryki lub kukurydzy spowodowanej agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy.
Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:
W dniu [...] maja 2023 r. do organu I instancji wpłynął wniosek skarżącego o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, który poniósł dodatkowe koszty w wyniku braku stabilizacji na rynku pszenicy lub kukurydzy spowodowanej agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy na rok 2022. Decyzją z [...] września 2023 r., organ I instancji działając m.in. na podstawie Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015 r. poz. 187, dalej: rozporządzenie RM) odmówił przyznania ww. pomocy. W uzasadnieniu organ wskazał, iż na podstawie § 13zt ust. 6 rozporządzenia RM wysokość pomocy nie może przekroczyć iloczynu stawki pomocy i powierzchni upraw pszenicy, gryki lub kukurydzy, do której producent rolny otrzymał płatności w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2022 r. Zatem do wyliczenia wysokości pomocy na podstawie wniosku strony, niezbędne jest uzyskanie płatności bezpośrednich za rok 2022 r. do uprawy pszenicy, gryki lub kukurydzy. Stronie decyzją nr [...] z dnia [...] września 2023 r. odmówiono przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2022. Wobec powyższego w niniejszej sprawie nie został spełniony warunek § 13zt ust. 6 pkt 1 rozporządzenia RM.
Po rozpatrzeniu odwołania organ II instancji decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2024 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Następnie strona nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu odwoławczego złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. W dniu 5 września 2024 r. WSA wyrokiem w sprawie o sygn. akt I SA/Go 168/24 oddalił skargę w całości.
W dniu [...] grudnia 2024 r. skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, złożył do organu I instancji wniosek o zmianę decyzji ostatecznej w oparciu o art. 154 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572) – dalej zwana: K.p.a. Powołał się w nim na okoliczność aktualnego stanowiska w przedmiocie stosowania wykładni art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013 (obecnie art. 62. Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego (UE) 2021/2116 z dnia 2 grudnia 2021 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 - zwanego dalej rozporządzeniem 2021/2116), zmiany do jakiej doszło w ostatnim czasie w zakresie rozstrzygania kwestii skutków uznania, że między określonymi podmiotami wnioskującymi o przyznanie płatności doszło do stworzenia sztucznych warunków oraz interpelacji poselskiej z dnia 15.10.2024 r. w zakresie zgodności działania ARiMR z przepisami prawa UE dotyczącymi przyznawania i kontroli płatności w ramach WPR.
Po rozpatrzeniu wniosku, organ I instancji decyzją z dnia [...] lutego
2025 r. odmówił zmiany decyzji ostatecznej. Wskazał, że wydając decyzję w sprawie odmowy przyznania płatności zobligowany był zastosować § 13zt ust. 6 rozporządzenia RM, gdyż spółka nie spełniła warunków przyznania pomocy finansowej producentowi rolnemu, który poniósł dodatkowe koszty w wyniku braku stabilizacji na rynku pszenicy, gryki lub kukurydzy spowodowanej agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy, w związku z odmową płatności w zakresie systemów wsparcia bezpośredniego za rok 2022 do deklarowanej uprawy pszenicy. Decyzja była poddawana kontroli w procesie odwoławczym przez organ II instancji, a następnie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w związku ze złożoną skargą.
W jego ocenie, w sprawie brak jest przesłanek do zmiany decyzji ostatecznej, albowiem nie mogą być zmieniane decyzje ostateczne, nie dotknięte wadami kwalifikowanymi, przy wydaniu których organ administracji związany jest ściśle przepisami prawa, które jednoznacznie obligują do takiego rozstrzygnięcia sprawy, czyli tzw. decyzje związane. Strona nie zgodziła się z powyższym rozstrzygnięciem wniosła odwołanie. Organ II instancji po jego rozpatrzeniu, decyzją z [...] czerwca 2025 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu w pierwszej kolejności przytoczył przesłanki, których wystąpienie warunkuje zastosowanie trybu nadzwyczajnego określonego w art. 154 § 1 K.p.a. Wskazał, że istotą postępowania prowadzonego na podstawie art. 154 K.p.a. jest jedynie ocena, czy w danej sprawie administracyjnej, a więc w ustalonym w niej stanie faktycznym i prawnym sprawy, istnieją szczególne przesłanki, wskazane przez ustawodawcę, które przemawiałyby za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej.
Organ odwoławczy zauważył, że aktualnie dominuje w orzecznictwie i doktrynie pogląd, że tryb przewidziany w art. 154 K.p.a. może mieć zastosowanie zarówno do decyzji uznaniowych jak i związanych. Niemniej jednak, decyzji prawidłowych, których treść jest zgodna z przepisami prawa, nie można zmienić
w trybie art. 154 K.p.a. Oceniając, czy występuję słuszny interes strony, przemawiający za uchyleniem decyzji, należy wziąć pod uwagę nie subiektywne przekonanie strony o doznanej przez nią krzywdzie, lecz rozważyć okoliczności, które pozwalają ustalić, że żądanie strony (zmiany decyzji) jest słuszne i zasługuje na społeczną akceptację. Słuszny interes strony musi zatem być interesem znajdującym oparcie w obowiązujących przepisach prawa. W sprawie, jak podkreślono, decyzja której zmiany strona żąda, została wydana na podstawie ustalonego stanu faktycznego oraz na podstawie obowiązujących przepisów prawa krajowego tj. § 13zt ust. 6 rozporządzenia RM. Następnie w związku ze złożeniem skargi przez stronę, została poddana kontroli przez sąd administracyjny, w związku z powyższym nie można mówić, że decyzja z dnia [...] września 2023 r. jest błędna i obarczona wadami.
Organ odnosząc się do zarzutów strony wskazał, że szczegółowe warunki udzielenia ww. pomocy finansowej producentowi rolnemu zostały określone w przepisach prawa krajowego tj. rozporządzeniu RM. Natomiast strona wnioskuje o zmianę decyzji na podstawie art. 154 § 1 K.p.a powołując się na zmianę przepisu art. 60 Rozporządzenia 1306/2013 na art. 62 Rozporządzenia 2021/2116, który w postępowaniu nie ma zastosowania. Wniosek Strony oparty na subiektywnej ocenie zmiany przepisów, które w żaden sposób nie mają zastosowania w przedmiotowym postępowaniu, nie może stanowić podstawy do zmiany decyzji zgodnie z żądaniem z dnia [...] grudnia 2024 r. w myśl art. 154 K.p.a.
W skardze do sądu administracyjnego strona skarżąca zarzuciła naruszenie: 1. Naruszenie prawa w postaci art. 7 K.p.a., 77 § 1 K.p.a. oraz 154 § 1 K.p.a. polegające na bezpodstawnym uznaniu, iż w niniejszej sprawie strona skarżąca zmierza wykorzystując przepis art. 154 § 1 K.p.a. do kolejnego rozpoznania przedmiotowej sprawy w taki sposób jakby w/w przepis stwarzał możliwość dokonania na nowo oceny materiału dowodowego, w sytuacji, gdy skarżący nie kwestionuje ustaleń stanu faktycznego dokonanego w toku pierwotnie przeprowadzonego postępowania dowodowego, a jedynie zmierza do wykazania, iż z uwagi na zmianą prawa oraz polityki orzeczniczej organów administracji publicznej doszło do zaktualizowania się przesłanki zmiany decyzji ostatecznej w postaci słusznego interesu strony, i to w taki sposób, iż zmieniona decyzja pozostawała będzie w zgodzie z obecnie obowiązującymi przepisami prawa, w oparciu o które przyznawana jest obecnie wnioskowana przez skarżącego pomoc i nade wszystko z art. 32 Konstytucji RP statuującego zasadę równości wobec prawa, co w konsekwencji doprowadziło do bezpodstawnego utrzymania przez organ w mocy zaskarżonej decyzji,
2. Naruszenie art. 154 § 1 K.p.a. poprzez brak przeprowadzenia prawidłowej wykładni zawartego w rzeczonym przepisie pojęcia "słusznego interesu strony" skutkujące faktycznym brakiem rozpoznania przez organ istoty sprawy, bowiem z poczynionych przez organ rozważań wynika, iż organ znaczenia przedmiotowego pojęcia nie zrozumiał, w konsekwencji czego organ nie ocenił czy podniesione przez skarżącego okoliczności w postaci zmiany prawa czy też zmiany polityki organów administracji publicznej mogły stanowić przesłankę zmiany decyzji ostatecznej wskazanej w art. 154 § 1 K.p.a. w postaci słusznego interesu strony,
3. Naruszenie prawa w postaci 154 § 1 K.p.a. polegające na błędnej wykładni przedmiotowego przepisu i w konsekwencji na wadliwym wskazaniu, że w drodze przedmiotowego przepisu możliwym jest jedynie zmiana decyzji uznaniowych, w sytuacji gdy z utrwalonego obecnie stanowiska sądów administracyjnych wynika niezbicie, że w przedmiotowym trybie dopuszczalna jest również zmiana tzw. decyzji związanych,
4. Naruszenie prawa w postaci 154 § 1 K.p.a. poprzez błędną wykładnię przedmiotowego przepisu polegającą na wskazaniu, że w trybie rzeczonego przepisu nie można dokonać zmiany decyzji prawidłowych, których treść jest zgodna z przepisami prawa, w sytuacji gdy norma prawna statuowana w/w przepisem została wprowadzona właśnie w celu eliminowania z obrotu prawnego decyzji - nie z uwagi na ich wadliwość ale wobec wystąpienia innych, pozaprawnych przesłanek, np. zmiany wykładni prawa czy też polityki orzeczniczej organów administracji publicznej - w konsekwencji czego doszło do bezpodstawnego utrzymania w mocy zaskarżonej odwołaniem decyzji,
5. Naruszenie prawa materialnego, tj. art. 32 ust. 1 Konstytucji RP polegające na naruszeniu - utrzymaniem w mocy decyzji odmawiającej skarżącemu pomocy w związku z brakiem stabilizacji na rynku zbóż spowodowanej agresją zbrojną Federacji Rosyjskiej na Ukrainę - V konstytucyjnej zasady równości wobec prawa, bowiem skarżącemu odmówiono przyznania pomocy za 2023 roku, której celem było zrównoważenie przedsiębiorcom rolnym szkód spowodowanych pełnowymiarową wojną toczącą się przy granicach Polski, jedynie z uwagi na brak przyznania skarżącemu pomocy z tytułu płatności bezpośrednich za rok 2022, która to płatność nie miała jakiegokolwiek związku celowościowego pomocą, której skarżącemu odmówiono na podstawie decyzji, której zmiany w niniejszym postępowaniu domaga się skarżący, a treść oraz okoliczności wprowadzenia do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przepisu paragrafu 13zt ust 6 pkt 1 wskazuje na to, że zawarcie w rzeczonym akcie prawnym odwołania do płatności bezpośrednich miało jedynie usprawnić sposób obliczania wnioskowanego przez skarżącego wsparcia, wobec czego odmawiając przyznania skarżącemu przedmiotowego wsparcia organ naruszył konstytucyjną zasadę równości wobec prawa, bowiem odmówił skarżącemu wsparcia, które obiektywnie- z uwagi na cel wprowadzenia rzeczonej pomocy do polskiego ustawodawstwa - skarżącemu przysługiwało,
6. Naruszenie prawa materialnego, tj. art. 62 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarzadzania nią i monitorowania jej oraz uchylenia rozporządzenia (UE) 1306/2013, poprzez uznanie, iż zmiana treści tzw. klauzuli generalnej obchodzenia prawa unijnego była z punktu widzenia niniejszej sprawy irrelewantna, bowiem wnioskowana przez skarżącego pomoc regulowana jest przepisami prawa krajowego, w sytuacji, gdy biorąc pod uwagę powiązanie przyznania rzeczonej pomocy z otrzymaniem dopłat bezpośrednich, które to dopłaty reguluje prawo unijne, powinno skutkować uznaniem, iż w/w zmiana prawa unijnego powinna mieć znaczenia dla oceny spełnienia w niniejszej sprawie przesłanki zmiany decyzji ostatecznej w postaci słusznego interesu strony. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Na wstępie należy zauważyć, że na podstawie art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który dotyczy interpretacji podatkowych i który nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Zasadniczy spór w sprawie koncentruje się wokół wykładni oraz zastosowania w sprawie art. 154 § 1 K.p.a. Kreśląc ramy prawne sprawy w pierwszej kolejności należy wskazać, że w art. 16 K.p.a. ustawodawca ustanowił ogólną zasadę trwałości decyzji administracyjnych. Zgodnie z tym przepisem uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznych, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w K.p.a. lub ustawach szczególnych. Oznacza to, że decyzje administracyjne, które są ostateczne i funkcjonują w obrocie prawnym podlegają domniemaniu legalności. Jeden z nadzwyczajnym trybów wzruszenia decyzji ostatecznych został uregulowany w art. 154 K.p.a. W myśl tej regulacji, decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony (art. 154 § 1). Jak stanowi § 2 ww. regulacji, w przypadkach określonych w § 1, właściwy organ wydaje decyzję w sprawie uchylenia lub zmiany dotychczasowej decyzji. Z treści art. 154 K.p.a. wynika więc, że przesłanki jego stosowania są następujące: po pierwsze, zmieniona może być wyłącznie decyzja ostateczna; po drugie, żadna ze stron nie nabyła prawa ze zmienianej decyzji; po trzecie, za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawiają interes społeczny lub słuszny interes strony. Podkreśla się także w orzecznictwie, że postępowanie w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej jest samodzielnym administracyjnym, którego istotą jest jedynie ustalenie, czy zachodzą przesłanki do uchylenia lub zmiany takiej decyzji ze względu na interes społeczny i słuszny interes strony, i czy ewentualnemu uchyleniu lub zmianie nie sprzeciwiają się przepisy szczególne. (por. wyrok NSA z 23 kwietnia 2025 r., III OSK 153/24). Prawna możliwość zastosowania trybu przewidzianego w art.154 K.p.a. uwarunkowana jest prowadzeniem postępowania w ramach tego samego stanu prawnego i faktycznego oraz z udziałem tych samych stron.
Rozpoznając sprawę w trybie postępowania nadzwyczajnego uregulowanego w art. 154 K.p.a. organ nie prowadzi ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, która została rozstrzygnięta decyzją ostateczną. Decyzja weryfikowana w trybie art. 154 K.p.a. może być zgodna z prawem lub nawet dotknięta wadami niekwalifikowanymi, tj. niedającymi podstaw do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności (por. np. wyrok NSA z 27 sierpnia 1999 r., I SA 1999/98, LEX nr 48660; wyrok NSA z 6 listopada 1998 r., II SA 1185/98, LEX nr 41315; wyrok NSA z 18 lutego 2000 r., V SA 1346/99, LEX nr 41773; wyrok NSA z 25 lutego 2011 r., I OSK 607/10, LEX nr 784233). Z kolei kategorie interesu społecznego oraz słusznego interesu strony wynikające z ww. regulacji, stanowią klauzule generalne z dominującym znaczeniem kryterium słuszności. Słuszny interes strony, o którym mowa w komentowanym przepisie, należy zatem rozumieć jako interes prawny, a nie jako interes faktyczny. Musi on mieć oparcie w obowiązujących przepisach prawa.
W orzecznictwie wskazuje się, że słuszny interes strony nie może być sprzeczny z interesem społecznym (wyrok NSA z 10 grudnia 2020 r., I OSK 225/20, LEX nr 3093745; wyrok NSA z 23 października 2015 r., II OSK 2911/14, LEX nr 1987183). Stwierdza się, że jako "słuszny interes strony" rozumieć należy interes zgodny przede wszystkim z prawem i zasadami współżycia społecznego, a nie subiektywną chęć uzyskania rozstrzygnięcia organu administracji publicznej o treści zgodnej z wolą strony. Za uchyleniem lub zmianą decyzji ma przemawiać obiektywna, społeczna akceptacja dla takiego wyjątkowego działania organu, a nie subiektywne przekonanie strony o słuszności swojej potrzeby (wyrok NSA z 12 listopada 2015 r., II OSK 561/14; wyrok NSA z 23 kwietnia 2020 r., II OSK 650/19; wyrok NSA z 24 października 2023 r., II OSK 924/22.). Podkreśla się także, że decyzja wydana w trybie art. 154 K.p.a. jest decyzją uznaniową, co oznacza, że do organu rozstrzygającego należy ocena w konkretnej sprawie, czy istnieją podstawy do uchylenia lub zmiany decyzji, jak też wybór jednego z możliwych rozwiązań (zob. np. wyrok NSA z 12 kwietnia 2000 r., III SA 1388/99, wyrok NSA z 5 listopada 1998 r., III SA 1745/97).
Skarżący w skardze akcentuje, że zmierza do wykazania, że z uwagi na zmianę prawa (nie tylko normy generalnej omijania prawa unijnego ale przede wszystkim przepisów regulujących przyznanie pomocy finansowej związanej z agresją zbrojną Federacji Rosyjskiej na Ukrainę) oraz zmianę polityki orzeczniczej organów, które obecnie przyznają pomoc niezależnie od tego, czy wnioskodawcy przyznano dopłaty bezpośrednie, doszło do wystąpienia słusznego interesu strony. Odnosząc się do powyższego wpierw należy uwypuklić, że niniejsza sprawa dotyczy oceny rozstrzygnięcia wydanego w trybie nadzwyczajnym. Rozpoznając sprawę w trybie art. 154 K.p.a organ nie prowadzi ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, która została rozstrzygnięta decyzją ostateczną. Postępowanie prowadzone w tym trybie nie jest więc kolejną (trzecią) instancją administracyjną, co skarżący zdaje się pomija.
W dalszej kolejności nie można nie dostrzec, że ostateczna decyzja w sprawie odmowy przyznania pomocy finansowej skarżącemu, jako producentowi rolnemu, który poniósł dodatkowe koszty w związku z brakiem stabilizacji na rynku pszenicy, gryki lub kukurydzy spowodowanej agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy, której zmiany strona żąda, została poddana kontroli tut. Sądu, który prawomocnym wyrokiem z dnia 5 września 2024 r., sygn. akt I SA/Go 168/24, oddalił skargę strony. Sąd podzielił stanowisko organów zarówno co do ustalonego stanu faktycznego jak zastosowanych przepisów prawa. Nie jest to okoliczność bez znaczenia, jako, że prawomocny wyrok korzysta z powagi rzeczy osądzonej (art. 171 P.p.s.a.), którą należy rozumieć jako moc prawną orzeczenia co do istoty sprawy, wydanego w postępowaniu jurysdykcyjnym, wykluczającą ponowne rozstrzyganie tej samej sprawy (wyrok NSA z 18 maja 2011 r., sygn. akt I FSK 440/11). Istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu wynikająca z art. 170 P.p.s.a. wyraża się w tym, że także inne sądy i inne organy państwowe, a w wypadkach przewidzianych w ustawie także inne osoby, muszą brać pod uwagę fakt istnienia oraz treść prawomocnego orzeczenia sądu. Moc wiążąca orzeczenia określona w tym przepisie oznacza, że podmioty w nim wymienione muszą przyjmować, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Z kolei związanie oceną prawną sądów oraz organów wynikające z art. 153 P.p.s.a. oznacza, że nie mogą formułować ocen prawnych, sprzecznych z treścią prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego. Zatem zmiana decyzji ostatecznej w trybie art. 154 K.p.a. jest dopuszczalna o tyle, o ile nie prowadzi do naruszenia związania oceną prawną wynikającą z prawomocnego wyroku oddalającego skargę na tę decyzję (por. wyrok NSA z dnia 9 marca 2018 r. sygn. akt I OSK 1057/16, LEX nr 2486260).
Tymczasem zaproponowana przez skarżącego wykładnia §13 zt ust. 6 pkt 1 rozporządzenia RM, sprowadzająca się do uznania, że regulacja ta miała jedynie usprawnić sposób obliczenia wsparcia, pozostaje w sprzeczności nie tylko z prawomocnym wyrokiem o sygn. I SA/Go 168/24 ale również z literalnym brzmieniem cyt. regulacji, zgodnie z którą, w 2023 r., wysokość pomocy, nie może przekroczyć iloczynu stawki pomocy i powierzchni upraw pszenicy, gryki lub kukurydzy, do której producent rolny otrzymał płatności w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2022 r. Nie ulega wątpliwości, że strona nie otrzymała płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2022 rok. Tym samym organy, a następnie Sąd w prawomocnym wyroku uznali, że nie został spełniony warunek z §13zt ust. 6 pkt 1 rozporządzenia RM. Gdyby więc organ zmienił zgodnie z żądaniem strony decyzję ostateczną na korzystniejszą dla strony w trybie art. 154 K.p.a., postąpił w sposób sprzeczny z obowiązującym w 2023 roku prawem. Tymczasem warunkiem dopuszczalności uchylenia lub zmiany decyzji w trybie art. 154 jest stwierdzenie, że stan prawny powstały wskutek uchylenia lub zmiany decyzji będzie zgodny z prawem (zob. wyrok NSA z 9 maja 2005 r., OSK 1746/04, Pal. 2006, nr 1–2, s. 241; wyrok NSA z 23 marca 2000 r., IV SA 391/98, ONSA 2001, nr 2, poz. 93). Nie ulega bowiem wątpliwości, że słuszny interes strony, to tyle, co zgodny z prawem, prawowity i jednocześnie znajdujący oparcie w prawie. Musi on być przy tym na tyle istotny, aby usprawiedliwiał odstępstwo od zasady trwałości decyzji ostatecznych (vide: wyrok NSA z 14.02.2025 r., I OSK 180/22). Nie można podzielić stanowiska skarżącego, który żąda od organu zmiany decyzji ostatecznej, przy założeniu przez niego, że skarżący uzyskał płatności bezpośrednie za 2022 r. w zredukowanej kwocie. Taka okoliczność bowiem nie zaistniała. Chcąc powołać się na taką okoliczność, strona winna legitymować się korzystnym rozstrzygnięciem organu w zakresie przyznania płatności bezpośrednich na 2022 rok, a takiego rozstrzygnięcia na obecną chwilę brak. Poza tym, strona formułując ww. tezę, zmierza do wykazania, że doszło do zmiany w zakresie wykładni art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013. Jest to jednak nieuprawnione, należy podkreślić jeszcze raz, że obecnie przedmiotem oceny nie jest zmiana decyzji ostatecznej w sprawie płatności, lecz w sprawie odmowy przyznania pomocy finansowej producentowi rolnemu, którą to kwestię regulują odrębne przepisy.
Sąd dostrzega oczywiście stanowisko, jakie na kanwie przepisów prawa wspólnotowego przedstawił NSA w postanowieniu 5 czerwca 2025 r. sygn. akt I GSK 1486/22, kierując do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytanie prejudycjalne: "Czy użyty w przepisach art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. L 95/312 z dnia 23.12.1995 r.) oraz art. 60 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. U. UE. L 2013.347.549) zwrot "korzyści" należy interpretować w ten sposób, że oznacza on nieprzyznanie lub wycofanie całej płatności wynikającej z sektorowego prawodawstwa rolnego, czy wyłącznie tej części płatności, która wynika ze stworzenia sztucznych warunków. Trzeba jednak zauważyć, że Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej na chwilę obecną nie udzielił odpowiedzi na ww. zadane pytanie prejudycjalne, w związku z czym nie można stwierdzić, że doszło do zmiany w zakresie wykładni przepisów prawa unijnego, w tym art. 60 rozporządzenia 1306/2013. Co do zarzutu naruszenia art. 62 rozporządzenia art. 2021/2016 r., jest on chybiony. Po pierwsze, przepis ten nie miał zastosowania przy wydaniu decyzji ostatecznej w sprawie pomocy finansowej producentowi rolnemu. Po drugie zaś, z uwagi na to, że wszedł w życie 1 stycznia 2023 r., to nie dotyczy płatności za 2022 rok, a rozstrzygnięcie w zakresie płatności za ten rok było kluczowe w sytuacji ubiegania się o pomoc finansową w 2023 r. W tym kontekście zbędne są analizy w zakresie porównywania treści art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013 z art. 62 rozporządzenia nr 2021/2116. Powyższe rozważania stanowią odpowiedź na zarzuty zawarte w skardze, które tym samym muszą zostać uznane za bezpodstawne. Mając powyższe na uwadze, Sąd oddalił skargę, za podstawę przyjmując art. 151 P.p.s.a.