I SA/Go 282/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.Gorzów Wielkopolski2022-10-13
NSApodatkoweWysokawsa
odpowiedzialność podatkowaczłonek zarząduzaległości podatkoweVATrezygnacja z funkcjiKRSpostępowanie dowodoweprawo spółekOrdynacja podatkowa

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w sprawie odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki, uznając, że organ nie zbadał wystarczająco kwestii rezygnacji z funkcji.

Skarżąca kwestionowała orzeczenie o swojej solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, twierdząc, że złożyła rezygnację z funkcji członka zarządu przed powstaniem tych zaległości. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając rezygnację za nieskuteczną i opierając się na wpisie w KRS. Sąd administracyjny uchylił decyzję organu odwoławczego, wskazując na naruszenie przepisów postępowania, w szczególności brak należytego zbadania kwestii rezygnacji i nieuwzględnienie wniosku dowodowego o przesłuchanie prezesa zarządu.

Sprawa dotyczyła skargi M.K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która orzekała o jej solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku od towarów i usług. Skarżąca podnosiła, że złożyła rezygnację z funkcji członka zarządu w dniu 15 grudnia 2015 r., a zatem nie mogła ponosić odpowiedzialności za zaległości powstałe później. Organ pierwszej instancji orzekł o odpowiedzialności skarżącej, opierając się m.in. na wpisie w Krajowym Rejestrze Sądowym. Organ odwoławczy uchylił decyzję w części dotyczącej kosztów postępowania egzekucyjnego za czerwiec i lipiec 2016 r., uznając je za przedawnione, ale utrzymał w mocy decyzję w pozostałej części, uznając rezygnację skarżącej za nieskuteczną, ponieważ nie została złożona na zgromadzeniu wspólników ani pełnomocnikowi, a pismo nie było przez nią podpisane. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję w całości. Sąd uznał, że organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania, w szczególności art. 180, 188 i 191 Ordynacji podatkowej, nie przeprowadzając należytego postępowania dowodowego w zakresie skuteczności rezygnacji. Sąd wskazał, że organ nie ustosunkował się do wniosku skarżącej o przesłuchanie prezesa zarządu, a ocena pisma rezygnacyjnego była przedwczesna. Sąd podkreślił, że wpis do KRS ma charakter deklaratoryjny, a organy podatkowe miały obowiązek ustalić rzeczywisty stan faktyczny. Z uwagi na te uchybienia, Sąd uchylił decyzję organu odwoławczego.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, skuteczna rezygnacja członka zarządu powoduje wygaśnięcie mandatu bez konieczności podejmowania uchwały o odwołaniu, jest jednostronną czynnością prawną skuteczną z chwilą dojścia do spółki. Obowiązek zgłoszenia zmiany w KRS ma charakter deklaratoryjny.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ odwoławczy przedwcześnie ocenił rezygnację jako nieskuteczną, nie przeprowadzając należytego postępowania dowodowego, w tym nie przesłuchując prezesa zarządu, na ręce którego rezygnacja została złożona. Podkreślono, że wpis do KRS ma charakter deklaratoryjny, a organy podatkowe mają obowiązek ustalić rzeczywisty stan faktyczny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (26)

Główne

P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ordynacja podatkowa art. 116 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 116 § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ordynacja podatkowa art. 70 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 180 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 188

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 210 § 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 120 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

k.s.h. art. 202 § 4

Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych

k.s.h. art. 202 § 5

Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych

k.s.h. art. 205 § 1

Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych

k.s.h. art. 205 § 2

Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych

k.c. art. 746 § 2

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny

k.c. art. 61

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny

u.f.p. art. 60

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

u.f.p. art. 67

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

u.o.n.d.f.p. art. 11

Ustawa z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych

Prawo upadłościowe art. 11

Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe

Prawo upadłościowe art. 21

Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe

u.k.r.s. art. 17 § 1

Ustawa z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym

u.k.r.s. art. 17

Ustawa z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym

P.u.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nieskuteczność decyzji organu odwoławczego z powodu braku przeprowadzenia należytego postępowania dowodowego w zakresie rezygnacji z funkcji członka zarządu. Naruszenie przez organ odwoławczy przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących postępowania dowodowego i oceny dowodów. Konieczność ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego, a nie opieranie się wyłącznie na deklaratoryjnym wpisie do KRS.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organu odwoławczego dotycząca nieskuteczności rezygnacji z powodu jej złożenia na ręce innego członka zarządu i braku podpisu skarżącej na piśmie (choć sąd zakwestionował tę ocenę).

Godne uwagi sformułowania

Organ odwoławczy dokonała oceny rezygnacji skarżącej jest, co najmniej, przedwczesna. Nie można bowiem, bez przeprowadzenia w tym zakresie postepowania stwierdzić, że pismo z [...] grudnia 2015 r. o rezygnacji skarżącej z funkcji członka zarządu nie zostało przez nią podpisane. Wpis w rejestrze przedsiębiorców ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny. Organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa a w toku postepowania podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

Skład orzekający

Anna Juszczyk - Wiśniewska

przewodniczący

Jacek Niedzielski

sprawozdawca

Damian Bronowicki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że organy podatkowe mają obowiązek dogłębnego badania kwestii rezygnacji członków zarządu, nawet jeśli wpis w KRS wskazuje inaczej, oraz że wpis do KRS ma charakter deklaratoryjny."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji rezygnacji członka zarządu i odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki. Interpretacja przepisów k.s.h. i Ordynacji podatkowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe przeprowadzenie postępowania dowodowego przez organy administracji i że wpis do KRS nie zawsze odzwierciedla rzeczywisty stan prawny, co ma kluczowe znaczenie dla odpowiedzialności majątkowej.

Czy rezygnacja z zarządu spółki jest skuteczna, gdy nie trafiła do KRS? Sąd wyjaśnia!

Dane finansowe

WPS: 6479,4 PLN

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

I SA/Go 282/22 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2022-10-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-07-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Anna Juszczyk - Wiśniewska /przewodniczący/
Damian Bronowicki
Jacek Niedzielski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 718
art. 145 par 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Dz.U. 2021 poz 1540
art. 116
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Juszczyk - Wiśniewska Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski (spr.) Asesor WSA Damian Bronowicki Protokolant Starszy sekretarz sądowy Alicja Rakiej po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2022 r. sprawy ze skargi M.K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zaległości spółki z tytułu podatku od towarów i usług za VI, VII, IX, X, XI i XII 2016 r. wraz z odsetkami i kosztami postępowania egzekucyjnego 1. Uchyla zaskarżoną decyzję w całości. 2. Zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 500 (pięćset) zlotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Skarżąca M.K. wniosła skargę na decyzje Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z [...] czerwca 2022 r.
Z akt administracyjnych sprawy wynika następujący stan faktyczny sprawy.
Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z [...] grudnia 2021 r., działając m.in. na podstawie art. 116 § 1 pkt 1 i 2 oraz § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 Ordynacja podatkowa (j.t. Dz. U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm.) orzekł o solidarnej odpowiedzialności podatkowej skarżącej, jako osoby trzeciej – członka zarządu Z. Sp. z o.o., za zaległości ciążące na spółce w łącznej wysokości 6.479,40 zł, z tytułu podatku od towarów i usług wraz z należnymi odsetkami za zwłokę oraz kosztami postępowania egzekucyjnego za czerwiec, lipiec, wrzesień, październik, listopad oraz grudzień 2016.
Uzasadniając decyzję organ I instancji wskazał m.in., że Z. Sp. z o.o. nie zapłaciła zadeklarowanych zobowiązań, a z prowadzonego postepowania egzekucyjnego nie uzyskano jakichkolwiek kwot. W toku postępowania egzekucyjnego w dniu [...].04.2019 r. zastosowano skuteczny środek egzekucyjny (zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego) przerywający bieg terminu przedawnienia zobowiązań w podatku od towarów i usług za wrzesień, październik, listopad, i grudzień 2016 r., wobec czego zobowiązania za te miesiące przedawnią się [...].04.2024 r. Nie zastosowano natomiast skutecznych środków egzekucyjnych przerywających bieg terminów przedawnienia zobowiązań w podatku od towarów i usług za czerwiec i lipiec 2016 r. W okresie [...].08.2017 – [...].12.2017 r. prowadzone było postępowanie karne skarbowe, dlatego też w okresie tym zawieszony był termin przedawnienia tych zobowiązań. Zobowiązania przedawnią się zatem [...].04.2022 r.
W wyniku podjętych czynności egzekucyjnych ustalono, że spółka nie osiąga dochodów, nie posiada majątku. Postanowieniem z [...].07.2020 r. umorzono postępowanie egzekucyjne.
Postanowieniem z [...].12.2021 r. organ I instancji wszczął z urzędu postępowanie, wobec skarżącej, jako członka zarządu spółki, w sprawie jej solidarnej, ze spółką, odpowiedzialności podatkowej z tytułu podatku od towarów i usług za wskazane miesiące. Organ ustalił, że w okresie kiedy upływały terminy płatności zobowiązań w podatku od towarów i usług skarżąca była członkiem zarządu spółki o czym świadczy uzyskana z Sądu Rejonowego umowa spółki. Spółka nie została zlikwidowana, nie złożono wniosku o ogłoszenie jej upadłości lub wszczęcia postępowania układowego a skarżąca nie złożyła dokumentów potwierdzających rezygnację z funkcji członka zarządu Spółki. Odwołując się do przepisów ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 233 ze zm.) organ stwierdził, że spółka utraciła zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań [...].10.2016 r., tj. w dniu następnym po upływie 3 miesięcy od [...].07.2016 r. (termin płatności zobowiązań z tytułu w podatku od towaru i usług za czerwiec 2016 r.). Stosownie zatem do art. 11 Prawa upadłościowego, wg stanu prawnego obowiązującego w 2016 r., powodowało to konieczność złożenia do sądu wniosku o ogłoszenie upadłości spółki. Wniosek taki winien zostać złożony w myśl art. 21 wskazanej ustawy w terminie trzydziestu dni od tej daty, tj. [...].11.2016 r.
Od decyzji organu I instancji skarżąca wniosła odwołanie, w którym zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przypisaniu jej odpowiedzialności za zaległości ciążące na spółce, podczas gdy w czasie powstania tychże zaległości skarżąca nie była już członkiem zarządu w związku z czym odpowiedzialności takiej przypisać jej nie można. Uzasadniając odwołanie wskazała, że w dniu [...] grudnia 2015 r. złożyła na ręce prezesa zarządu K.D. rezygnację z pełnienia funkcji członka Zarządu oraz Wiceprezesa Zarządu. Podkreśliła, że zgodnie z art. 202 § 5 k.s.h. w razie rezygnacji przez członka zarządu stosuje się przepisy o wypowiedzeniu zlecenia przez przyjmującego zlecenie. Stosownie do art. 746 § 2 K.c. przyjmujący zlecenie może je wypowiedzieć w każdym czasie. Dlatego też z momentem złożenia rezygnacji na ręce prezesa zarządu w dniu [...].12.2015 r. w sposób oczywisty skarżąca przestała pełnić funkcje wiceprezesa i członka zarządu i od tej daty nie można jej odpowiedzialności solidarnej za zaległości ciążące na spółce. Obowiązek złożenia do Krajowego Rejestru Sądowego zgłoszenia aktualizującego skład zarządu jednoznacznie ciąży na zarządzie spółki a zgłoszenie ma jedynie charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny. Wszelkie negatywne skutki niedokonania takiego zgłoszenia obciążają organ obowiązany do tego zgłoszenia. Po 8.12.2015 r. zarząd spółki był jednoosobowy, a wszelkie obowiązki dotyczące zmiany wpisów ciążyły na prezesie – K.D. Skarżąca stwierdziła, że dopiero w wyniku toczącego się postępowania dowiedziała się, iż prezes zarządu spółki obowiązku tego nie dopełnił. Podkreśliła, że po 8.12.2015 r. nie dokonywała żadnych czynności związanych z prowadzeniem spraw spółki. Wskazała, że pismo z [...].12.2015 r. oznaczone jako rezygnacja zostało skutecznie doręczone spółce. Skarżąca wniosła o przesłuchanie K.D.
Decyzją z [...] czerwca 2022 r. organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji w części orzekającej o odpowiedzialności podatkowej skarżącej za koszty postępowania egzekucyjnego od zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za czerwiec i lipiec 2016 r. w łącznej kwocie 9,81 zł i w tym zakresie umorzył postępowanie w sprawie oraz utrzymującej w mocy zaskarżoną decyzję w pozostałej części.
Uzasadniając swoje stanowisko organ II instancji wskazał m.in., że zgodnie z art. 60 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2021 r. poz. 305, ze zm.), koszty egzekucyjne stanowią środki publiczne, będące niepodatkowymi należnościami budżetowymi o charakterze publicznoprawnym. Do przedawnienia środków publicznych zastosowanie ma art. 67 ww. ustawy, zgodnie z którym do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych w ww. ustawie, stosuje się przepisy działu III Ordynacji podatkowej. Zgodnie z art. 70 § 1 ww. ustawy zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Organ odwoławczy podkreślił, że koszty egzekucyjne są należnością odrębną od zaległości podatkowych i są związane z podejmowanymi czynnościami egzekucyjnymi w trakcie postępowania egzekucyjnego. Są to dwa odrębne zobowiązania, jedno należne wierzycielowi, a drugie organowi egzekucyjnemu, powstałe w różny sposób i o odmiennym charakterze mimo, że mogą być dochodzone na podstawie tego samego tytułu wykonawczego. Inaczej rzecz ujmując koszty egzekucyjne nie dzielą losów egzekwowanych należności które są egzekwowane. Przedawnienie egzekwowanego obowiązku świadczenia pieniężnego nie powoduje przedawnienia powstałych w toku jego egzekucji kosztów egzekucyjnych. To oznacza, że inaczej liczona jest data początku biegu terminu ich przedawnienia, która nie jest uzależniona od daty płatności danego związanego z tymi kosztami zobowiązania podatkowego, lecz od daty powstania kosztów, czyli dnia dokonania danej czynności egzekucyjnej. Uwzględniając wskazane okoliczności organ odwoławczy stwierdził, że termin przedawnienia kosztów egzekucyjnych od zaległości podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług za czerwiec i lipiec 2016 r., upłynął 31 grudnia 2021 r., a to skutkować musiało koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji w części dotyczącej orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności skarżącej, jako członka zarządu Z. sp. z o.o. za koszty postępowania egzekucyjnego od zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za czerwiec, lipiec 2016 r. w łącznej kwocie 9,81 zł i w tym zakresie umorzenia postępowanie.
W ocenie organu odwoławczego zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdził, iż skarżąca była członkiem zarządu zarówno w chwili powstania zaległości podatkowych, jak i w chwili upływu terminu ich płatności. Ustalenia te nie pozostają w sprzeczności z przedłożonym przez skarżącą pismem z [...] grudnia 2015 r. zatytułowanym "Rezygnacja". Organ zauważył, że pismo nie zostało podpisane przez skarżącą. Widnieje na nim jedynie podpis Prezesa Zarządu – K.D. Ponadto z dokumentów znajdujących się w aktach rejestrowych spółki prowadzonych przez Sąd Rejonowy Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego, wynika, że żaden z członków zarządu Spółki nie złożył rezygnacji ze stanowiska. Z akt tych wynika również, że do 2020 r. do członków zarządu spółki były wysyłane pisma sądowe, natomiast do Sądu nie wpłynęło żadne pismo w sprawie sprostowania składu zarządu spółki.
Organ odwoławczy wskazał również, że skuteczne oświadczenie o rezygnacji, zgodnie z art. 61 Kodeksu cywilnego, powinno być złożone na Zgromadzeniu Wspólników lub pełnomocnikowi powołanemu uchwałą Zgromadzenia Wspólników. Natomiast Strona złożyła rezygnację na ręce drugiego członka zarządu Spółki, a zatem nieskutecznie. W ocenie organu, okoliczność złożenia rezygnacji przez skarżącą nie została wykazana. Brak jest wiarygodnych dokumentów oraz innych dowodów, które wskazywałyby na prawdziwość twierdzenia skarżącej, że jej funkcja w zarządzie wygasła [...] grudnia 2015 r. wskutek złożenia rezygnacji. Oświadczenie skarżącej nie dowodzi faktów, o których stanowi i nie może zostać skutecznie przeciwstawione treści zapisów w Krajowym Rejestrze Sądowym.
Niezależnie od powyższego organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym domniemywa się, że dane wpisane do Rejestru są prawdziwe. Wpis w rejestrze przedsiębiorców ma charakter deklaratoryjny, a więc postanowienie sądu rejestrowego stwierdza jedynie fakt powołania/odwołania danej osoby, które jest ważne już w momencie podjęcia uchwały o powołaniu/odwołaniu tej osoby do zarządu natomiast wpis lub jego brak, nie tworzy nowego stanu prawnego, bowiem decydujące znaczenie ma uchwała o powołaniu/odwołaniu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 maja 2016 r. sygn. akt II FSK 1358/14, wyrok Sądu Najwyższego z 5 grudnia 2002 r. sygn. akt I PKN 619/01). Domniemanie prawne, co do prawdziwości danych wpisanych do rejestru realizuje funkcję ochronną dla osób trzecich, dokonujących czynności prawnych z podmiotem wpisanym do rejestru. Ustanowione w art. 17 ust. 1 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym domniemanie jest domniemaniem prawnym wiążącym organy administracji, czy też sądy.
W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca zarzuciła decyzji organu II instancji naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na treść wydanej decyzji – art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, polegające na jego błędnym zastosowaniu i w konsekwencji przypisaniu skarżącej odpowiedzialności solidarnej za zaległości ciążące na spółce, podczas gdy jego prawidłowe zastosowanie winno skutkować ustaleniem, że w czasie powstania tych zaległości nie byłam już członkiem zarządu Z. sp. z o.o. w związku z czym odpowiedzialności takiej skarżącej przypisać nie można.
Z uwagi na tak sformułowany zarzut wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Uzasadniając skargę przytoczyła okoliczności wskazane w odwołaniu od decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j. t. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz. U. z 2022 r., poz.239), dalej jako "P.p.s.a.", Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, nie jest przy tym – co do zasady - związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd stwierdził, działając w tak zakreślonych granicach kontroli, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja narusza prawo.
Przypomnieć na wstępie należy, że jedną z określonych art. 116 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej przesłanek orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej członka zarządu za zaległości podatkowe spółki z ograniczona odpowiedzialnością, jest pełnienie tej funkcji w czasie, gdy upływał termin płatności tych zaległości.
Stosownie do art. 202 § 4 k.s.h., poza przypadkami, gdy mandat członka zarządu wygasa z dniem odbycia zgromadzenia wspólników zatwierdzającego sprawozdanie finansowe lub z dniem upływu kadencji, mandat ten wygasa również wskutek śmierci, rezygnacji albo odwołania za składu zarządu. Użycie w tym przepisie spójnika "albo" oznacza zastosowanie alternatywy rozłącznej, a więc – pomijając przypadek śmierci – mandat członka zarządu wygasa albo wskutek rezygnacji, albo wskutek odwołania ze składu zarządu. A zatem albo członek zarządu składa rezygnację i wówczas zbędne jest podejmowanie uchwały o odwołaniu go ze składu zarządu, gdyż na mocy jednostronnego aktu rezygnacji mandat ten już wcześniej utracił, albo zgromadzenie wspólników podejmuje uchwałę o odwołaniu członka zarządu z jego składu – a wówczas zbędne jest składanie przez niego rezygnacji, gdyż mandat już utracił na mocy jednostronnego aktu zgromadzenia wspólników. Innymi słowy, zgromadzenie wspólników podejmuje uchwałę o odwołaniu członka zarządu tylko wtedy, gdy wcześniej nie złożył on rezygnacji; wcześniejsze złożenie rezygnacji czyni taką uchwałę bezprzedmiotową (zob. wyrok NSA z 5 lutego 2020 r., sygn. akt II FSK 1749/19).
Tym samym rezygnacja ze stanowiska w zarządzie, zgodnie z art. 202 § 4 k.s.h., powoduje wygaśnięcie mandatu bez konieczności podejmowania jakiejkolwiek uchwały o odwołaniu, ponieważ jest jednostronną czynnością prawną, skuteczną z chwilą dojścia do spółki i wywołującą skutki bez jej przyjęcia. Powoduje ona utratę statusu członka zarządu i nie wymaga odwołania go przez właściwy organ spółki (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 15 kwietnia 2019 r., sygn. akt V ACa 485/18).
Wskazać również należy, że zgodnie z art. 205 § 1 k.s.h. jeżeli zarząd jest wieloosobowy, sposób reprezentowania określa umowa spółki. Jeżeli umowa spółki nie zawiera żadnych postanowień w tym przedmiocie, do składania oświadczeń w imieniu spółki wymagane jest współdziałanie dwóch członków zarządu albo jednego członka zarządu łącznie z prokurentem. Stosownie zaś do § 2 wskazanego przepisu, oświadczenia składane spółce oraz doręczenia pism spółce mogą być dokonywane wobec jednego członka zarządu lub prokurenta.
Tak też uczyniła skarżąca, takie są jej twierdzenia w tym zakresie, a organy podatkowe w ocenie Sądu skutecznie twierdzeń tych nie obaliły.
Podkreślić należy, że skarżąca we wniesionym odwołaniu od decyzji organu I instancji stwierdziła, iż w dniu [...] grudnia 2015 r. złożyła na ręce prezesa zarządu K.D. rezygnację z pełnienia funkcji członka Zarządu oraz Wiceprezesa Zarządu. Podkreśliła, że zgodnie z art. 202 § 5 k.s.h. w razie rezygnacji przez członka zarządu stosuje się przepisy o wypowiedzeniu zlecenia przez przyjmującego zlecenie. Stosownie do art. 746 § 2 K.c. przyjmujący zlecenie może je wypowiedzieć w każdym czasie. Dlatego też z momentem złożenia rezygnacji na ręce prezesa zarządu w dniu [...].12.2015 r. w sposób oczywisty skarżąca przestała pełnić funkcje wiceprezesa i członka zarządu i od tej daty nie można jej odpowiedzialności solidarnej za zaległości ciążące na spółce. Obowiązek złożenia do Krajowego Rejestru Sądowego zgłoszenia aktualizującego skład zarządu jednoznacznie ciąży na zarządzie spółki a zgłoszenie ma jedynie charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny. Po 8.12.2015 r. zarząd spółki był jednoosobowy, a wszelkie obowiązki dotyczące zmiany wpisów ciążyły na prezesie – K.D. Skarżąca stwierdziła, że dopiero w wyniku toczącego się postępowania dowiedziała się, iż prezes zarządu spółki obowiązku tego nie spełnił. Podkreśliła, że po 8.12.2015 r. nie dokonywała żadnych czynności związanych z prowadzeniem spraw spółki. Wskazała, że pismo z [...].12.2015 r. oznaczone jako rezygnacja zostało skutecznie doręczone spółce. Wniosła jednocześnie o przesłuchanie K.D.
Organ II instancji oceniając złożoną przez skarżącą rezygnację stwierdził, że pismo nie zostało podpisane przez skarżącą, widnieje na nim jedynie podpis Prezesa Zarządu – K.D.
Organ odwoławczy wskazał również, że skuteczne oświadczenie o rezygnacji, zgodnie z art. 61 Kodeksu cywilnego, powinno być złożone na Zgromadzeniu Wspólników lub pełnomocnikowi powołanemu uchwałą Zgromadzenia Wspólników. Natomiast skarżąca złożyła rezygnację na ręce drugiego członka zarządu Spółki, a zatem nieskutecznie. Dokonana ocena rezygnacji skarżącej jest, co najmniej, przedwczesna. Nie można bowiem, bez przeprowadzenia w tym zakresie postepowania stwierdzić, że pismo z [...].12.2015 r. o rezygnacji skarżącej z funkcji członka zarządu nie zostało przez nią podpisane. Na znajdującym się w aktach dokumencie widnieją bowiem trzy podpisy. Dwa należące do prezesa zarządu K.D. (na pieczęci Prezesa Zarządu oraz przy dopisku "Odebrałem [...].12.2015". Trzeci podpis jest nieczytelny i należy lub mógł należeć do skarżącej.
Choć kwestia ta została przez organ odwoławczy jednoznacznie oceniona, to nie przeprowadzono w tym zakresie jakiegokolwiek postępowania, które uprawniałoby organ do tak jednoznacznych i kategorycznych stwierdzeń. Co istotne skarżąca wniosła o przesłuchanie Prezesa Zarządu – K.D. Nie sfomułowała precyzyjnej tezy dowodowej, która mały być wykazana zeznaniami, jednak całość odwołania jednoznacznie wskazuje, że przesłuchanie miało potwierdzić okoliczności złożenia rezygnacji Prezesowi Zarządu. Organ odwoławczy nie ustosunkował się w jakikolwiek (procesowy) sposób do wniosku skarżącej.
Podkreślić należy, że stosownie do art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej, jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Jednocześnie stosownie do art. 188 Ordynacji podatkowej żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innymi dowodami.
Z całą pewnością okoliczność (termin pełnienia funkcji i ewentualnej daty rezygnacji) pełnienia przez skarżącą funkcji członka zarządu spółki są okolicznościami mającymi kluczowe znaczenie dla sprawy, ponieważ stosownie do wyrażonych w art. 116 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej przesłanek orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej członka zarządu za zaległości podatkowe spółki z ograniczona odpowiedzialnością, jest pełnienie tej funkcji w czasie, gdy upływał termin płatności tych zaległości.
Co istotne, organ odwoławczy nie dysponował innymi dowodami, z których wynikałyby twierdzenia przeciwne do twierdzeń skarżącej. Za dowody takie nie mogą być uznane odpisy z Krajowego Rejestru Sądowego, ponieważ nie odnoszą się one do okoliczności złożenia przez skarżącą rezygnacji z funkcji członka zarządu. Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym domniemywa się, że dane wpisane do Rejestru są prawdziwe. Wpis w rejestrze przedsiębiorców ma charakter deklaratoryjny. W postępowaniu prowadzonym w niniejszej sprawie rolą organów podatkowych było ustalenie okresu, w którym skarżąca była członkiem zarządu. Organ I instancji przyjął w tym względzie za miarodajne dane wynikające z KRS. Jednakże w odwołaniu skarżąca powołała się na okoliczność rezygnacji i to zagadnienie powinno być przedmiotem postępowania organu podatkowego. Stosownie bowiem do art. 120 § 1 i art. 122 Ordynacji podatkowej organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa a w toku postepowania podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
Przypomnieć również należy, iż zgodnie z art. 191 Ordynacji podatkowej organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
W ocenie Sądu, również ten przytoczony przepis, został naruszony przez organy podatkowe, bowiem z przyczyn (zaniechań) wcześniej wskazanych, przy rozstrzyganiu sprawy, organ nie dysponował kompletnym materiałem dowodowym, umożliwiającym wyprowadzenie zeń logicznych wniosków, w szczególności w taki sposób, jak zostało to zaprezentowane w uzasadnieniu decyzji organu II instancji.
Tym samym organ naruszył art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, ponieważ uzasadnienie faktyczne nie zawiera wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, a w szczególności nie zawiera przyczyn, którym innym dowodom odmówił wiarygodności.
Wskazane uchybienia przepisom postępowania doprowadziły w konsekwencji do naruszenia w art. 116 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej.
Rolą organów podatkowych rozpatrujących sprawę ponownie będzie uwzględnienie oceny prawnej oraz wskazań Sądu wynikających bezpośrednio z treści uzasadnienia wyroku.
Z tych tez powodów oraz na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję w całości. O kosztach postepowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę