I SA/GO 277/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę spółki T. z o.o. na decyzję Dyrektora ARiMR utrzymującą w mocy odmowę zmiany ostatecznej decyzji w sprawie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi (ONW) na 2022 rok. Spółka wnioskowała o zmianę decyzji w trybie art. 154 § 1 Kpa, argumentując, że nastąpiła zmiana wykładni prawa unijnego dotyczącego tworzenia sztucznych warunków dla uzyskania płatności. Organy administracji oraz Sąd uznały, że nie ma podstaw do zastosowania art. 154 Kpa, ponieważ decyzja ostateczna była już przedmiotem kontroli sądowej, która zakończyła się prawomocnym oddaleniem skargi. Sąd podkreślił, że postępowanie w trybie art. 154 Kpa nie jest ponownym rozpoznaniem sprawy i nie może naruszać powagi rzeczy osądzonej. Ponadto, sąd wskazał, że przepis art. 62 rozporządzenia 2021/2116, na który powoływała się spółka, wszedł w życie po okresie, którego dotyczyła płatność. Sąd zauważył, że ewentualna zmiana wykładni prawa unijnego przez TSUE mogłaby być podstawą do wznowienia postępowania na podstawie art. 145aa Kpa, ale nie do zmiany decyzji w trybie art. 154 Kpa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja art. 154 Kpa w kontekście zmiany prawa i powagi rzeczy osądzonej. Ograniczenia w stosowaniu nowych przepisów do stanów faktycznych z przeszłości.
Dotyczy specyficznej sytuacji próby zmiany decyzji ostatecznej w oparciu o późniejsze zmiany wykładni prawa, przy jednoczesnym istnieniu prawomocnego wyroku oddalającego skargę.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wniosek o zmianę decyzji ostatecznej w trybie art. 154 § 1 Kpa może być uwzględniony w sytuacji, gdy strona powołuje się na zmianę wykładni prawa unijnego, a wcześniejsza skarga na decyzję została prawomocnie oddalona?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wniosek taki nie może być uwzględniony, ponieważ postępowanie w trybie art. 154 Kpa nie jest kolejną instancją i nie może naruszać powagi rzeczy osądzonej wynikającej z prawomocnego wyroku sądu.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że prawomocny wyrok sądu korzysta z mocy wiążącej i wyklucza ponowne rozstrzyganie tej samej sprawy. Zmiana decyzji ostatecznej w trybie art. 154 Kpa jest dopuszczalna tylko o tyle, o ile nie prowadzi do naruszenia związania oceną prawną wynikającą z prawomocnego wyroku.
Czy przepis art. 62 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego (UE) 2021/2116, który zastąpił art. 60 Rozporządzenia 1306/2013, może być podstawą do zmiany decyzji dotyczącej płatności za rok 2022?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ponieważ art. 62 wszedł w życie 1 stycznia 2023 r. i nie dotyczy płatności za rok 2022.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że przepis art. 62 rozporządzenia 2021/2016 wszedł w życie po okresie, którego dotyczyła płatność (2022 r.), w związku z czym nie mógł być podstawą do zmiany decyzji.
Jak należy interpretować pojęcie 'korzyści' w kontekście odmowy przyznania płatności rolnych w przypadku stwierdzenia sztucznie stworzonych warunków, zgodnie z art. 60 Rozporządzenia 1306/2013?
Odpowiedź sądu
Sąd zauważył, że NSA zadał pytanie prejudycjalne do TSUE w tej sprawie, ale do czasu odpowiedzi nie można stwierdzić zmiany w wykładni prawa unijnego. Sąd podkreślił, że niniejsza sprawa dotyczy oceny przesłanek z art. 154 Kpa, a nie weryfikacji ustaleń decyzji ostatecznej.
Uzasadnienie
Sąd odniósł się do pytania prejudycjalnego zadanego przez NSA do TSUE, ale stwierdził, że do czasu odpowiedzi TSUE nie można mówić o zmianie wykładni prawa unijnego. Podkreślono, że sprawa dotyczy oceny przesłanek art. 154 Kpa, a nie ponownej weryfikacji decyzji ostatecznej.
Przepisy (12)
Główne
Kpa art. 154 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Przesłanki stosowania: decyzja ostateczna, żadna strona nie nabyła prawa, przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Postępowanie w tym trybie jest samodzielne i nie jest kolejną instancją.
Kpa art. 154 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do zmiany decyzji ostatecznej w przypadku słusznego interesu strony.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 art. 60
Przepis dotyczący odmowy przyznania korzyści w przypadku sztucznie stworzonych warunków. Obowiązywał w 2022 r.
Pomocnicze
Kpa art. 16
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada trwałości decyzji administracyjnych.
Kpa art. 145aa
Kodeks postępowania administracyjnego
Możliwość wznowienia postępowania w przypadku zmiany wykładni prawa wspólnotowego.
P.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i § 2
Zakres kognicji sądów administracyjnych.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego (UE) 2021/2116 art. 62
Następca art. 60 rozporządzenia 1306/2013, wszedł w życie 1 stycznia 2023 r.
Rozporządzenie Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 art. 4 § ust. 3
Ochrona interesów finansowych Wspólnot Europejskich.
Rozporządzenie Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 art. 5
Możliwość częściowego lub całkowitego odebrania korzyści.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 11 § ust. 4
Zasada proporcjonalności w prawie unijnym.
TUE art. 5 § ust. 4
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Zasada proporcjonalności.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Argumentacja skarżącej oparta na zmianie wykładni prawa unijnego i słusznym interesie strony jako podstawie do zmiany decyzji ostatecznej w trybie art. 154 Kpa. • Argumentacja skarżącej dotycząca stosowania art. 62 rozporządzenia 2021/2016 do płatności za rok 2022. • Argumentacja skarżącej dotycząca interpretacji pojęcia 'korzyści' w kontekście odmowy przyznania płatności.
Godne uwagi sformułowania
Postępowanie w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej jest samodzielnym administracyjnym, którego istotą jest jedynie ustalenie, czy zachodzą przesłanki do uchylenia lub zmiany takiej decyzji ze względu na interes społeczny i słuszny interes strony. • Prawna możliwość zastosowania trybu przewidzianego w art.154 Kpa uwarunkowana jest prowadzeniem postępowania w ramach tego samego stanu prawnego i faktycznego oraz z udziałem tych samych stron. • Decyzja weryfikowana w trybie art. 154 Kpa może być zgodna z prawem lub nawet dotknięta wadami niekwalifikowanymi. • Słuszny interes strony, o którym mowa w komentowanym przepisie, należy zatem rozumieć jako interes prawny, a nie jako interes faktyczny. Musi on mieć oparcie w obowiązujących przepisach prawa. • Prawomocny wyrok korzysta z powagi rzeczy osądzonej (art. 171 P.p.s.a.), którą należy rozumieć jako moc prawną orzeczenia co do istoty sprawy, wydanego w postępowaniu jurysdykcyjnym, wykluczającą ponowne rozstrzyganie tej samej sprawy. • Zmiana decyzji ostatecznej w trybie art. 154 Kpa jest dopuszczalna o tyle, o ile nie prowadzi do naruszenia związania oceną prawną wynikającą z prawomocnego wyroku oddalającego skargę na tę decyzję.
Skład orzekający
Damian Bronowicki
sprawozdawca
Dariusz Skupień
przewodniczący
Michał Ruszyński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 154 Kpa w kontekście zmiany prawa i powagi rzeczy osądzonej. Ograniczenia w stosowaniu nowych przepisów do stanów faktycznych z przeszłości."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji próby zmiany decyzji ostatecznej w oparciu o późniejsze zmiany wykładni prawa, przy jednoczesnym istnieniu prawomocnego wyroku oddalającego skargę.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego – możliwości zmiany decyzji ostatecznej w świetle zmian prawnych i prawomocnych orzeczeń sądowych, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.
“Czy zmiana prawa pozwala na "cofnięcie czasu" i zmianę ostatecznej decyzji? Sąd administracyjny wyjaśnia granice art. 154 Kpa.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.