I SA/GO 276/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi spółki T. B. na decyzję Dyrektora ARiMR utrzymującą w mocy decyzję odmawiającą zmiany ostatecznej decyzji w sprawie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na 2022 rok. Spółka wnioskowała o zmianę decyzji na podstawie art. 154 § 1 Kpa, argumentując, że nastąpiła zmiana w wykładni przepisów unijnych dotyczących płatności rolnych, co uzasadnia słuszny interes strony. Organy administracji obu instancji odmówiły zmiany, wskazując, że decyzja ostateczna nie była dotknięta wadami kwalifikowanymi i nie można jej zmieniać w trybie art. 154 Kpa, który nie służy ponownemu rozpoznaniu sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę. Sąd podkreślił, że postępowanie w trybie art. 154 Kpa jest samodzielnym postępowaniem, które nie prowadzi do ponownego rozpoznania sprawy rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Ponadto, sąd zwrócił uwagę na prawomocny wyrok WSA z dnia 5 września 2024 r. (sygn. akt I SA/Go 135/24), który oddalił skargę spółki na pierwotną decyzję, co oznacza, że zmiana decyzji ostatecznej w trybie art. 154 Kpa nie może naruszać mocy wiążącej tego wyroku. Sąd uznał, że proponowana przez spółkę wykładnia przepisów prawa unijnego pozostaje w sprzeczności z tym wyrokiem oraz literalnym brzmieniem przepisów. Sąd odrzucił również argumentację dotyczącą zmiany przepisów, wskazując, że art. 62 rozporządzenia 2021/2016 wszedł w życie po okresie, którego dotyczyła płatność. Sąd nie znalazł podstaw do zawieszenia postępowania, mimo pytania prejudycjalnego skierowanego do TSUE, uznając, że rozstrzygnięcie sprawy nie zależy od odpowiedzi TSUE, a w przypadku zmiany wykładni prawa, spółka może skorzystać z trybu wznowienia postępowania administracyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 154 Kpa w kontekście zmiany prawa i prawomocnych orzeczeń sądowych, zasada powagi rzeczy osądzonej, stosowanie przepisów unijnych w sprawach płatności rolnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji próby zmiany decyzji ostatecznej w oparciu o zmianę wykładni prawa, gdy istnieje prawomocny wyrok sądu.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wniosek o zmianę decyzji ostatecznej na podstawie art. 154 § 1 Kpa może być uwzględniony w sytuacji, gdy strona powołuje się na zmianę wykładni prawa unijnego, a sprawa była już przedmiotem prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie w trybie art. 154 Kpa nie służy ponownemu rozpoznaniu sprawy rozstrzygniętej decyzją ostateczną, a zmiana takiej decyzji nie może naruszać mocy wiążącej prawomocnego wyroku sądu.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że art. 154 Kpa nie jest kolejną instancją administracyjną. Zmiana decyzji ostatecznej jest dopuszczalna tylko, gdy nie narusza to mocy wiążącej prawomocnego wyroku sądu, który oddalił skargę na pierwotną decyzję. Proponowana przez stronę wykładnia przepisów unijnych pozostawała w sprzeczności z tym wyrokiem.
Czy przepis art. 62 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116, który wszedł w życie 1 stycznia 2023 r., ma zastosowanie do płatności za rok 2022?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis ten nie ma zastosowania do płatności za rok 2022, ponieważ wszedł w życie po okresie, którego dotyczy sprawa.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że art. 62 rozporządzenia 2021/2016 dotyczy wniosków składanych i rozpatrywanych od 1 stycznia 2023 r., a zatem nie ma zastosowania do płatności za rok 2022, który był przedmiotem pierwotnej decyzji.
Czy wniosek o zawieszenie postępowania sądowego do czasu udzielenia odpowiedzi przez TSUE na pytanie prejudycjalne jest uzasadniony?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd oddalił wniosek o zawieszenie postępowania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że rozstrzygnięcie niniejszej sprawy nie zależy od odpowiedzi TSUE, a w przypadku zmiany wykładni prawa unijnego, strona może skorzystać z trybu wznowienia postępowania administracyjnego. Zawieszenie nie było uzasadnione z uwagi na ekonomikę procesową.
Przepisy (13)
Główne
Kpa art. 154 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.
Rozporządzenie 1306/2013 art. 60
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013
Przepis dotyczący odmowy przyznania płatności w przypadku stworzenia sztucznych warunków w celu obejścia przepisów.
Dz.U. 2024 poz 572 art. 154 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dz.U. 2024 poz 935 art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
Kpa art. 16
Kodeks postępowania administracyjnego
Ogólna zasada trwałości decyzji administracyjnych.
Kpa art. 171
Kodeks postępowania administracyjnego
Prawomocny wyrok korzysta z powagi rzeczy osądzonej.
Kpa art. 153
Kodeks postępowania administracyjnego
Związanie oceną prawną sądów oraz organów.
Kpa art. 145aa
Kodeks postępowania administracyjnego
Tryb wznowienia postępowania w przypadku zmiany wykładni prawa.
P.p.s.a. art. 134 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 125 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość zawieszenia postępowania.
Rozporządzenie 2021/2116 art. 62
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116
Przepis o podobnej treści do art. 60 Rozporządzenia 1306/2013, wszedł w życie 1 stycznia 2023 r.
Rozporządzenie Rady nr 2988/95 art. 4 § 3
Rozporządzenie Rady (WE. Euratom) nr 2988/95
Ochrona interesów finansowych Wspólnot Europejskich.
Rozporządzenie Rady nr 2988/95 art. 5
Rozporządzenie Rady (WE. Euratom) nr 2988/95
Możliwość odebrania korzyści przyznawanych zgodnie z prawem wspólnotowym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postępowanie w trybie art. 154 Kpa nie służy ponownemu rozpoznaniu sprawy. • Zmiana decyzji ostatecznej nie może naruszać mocy wiążącej prawomocnego wyroku sądu. • Przepis art. 62 Rozporządzenia 2021/2016 nie ma zastosowania do płatności za rok 2022. • Proponowana przez stronę wykładnia przepisów unijnych pozostaje w sprzeczności z literalnym brzmieniem przepisów i prawomocnym wyrokiem sądu.
Odrzucone argumenty
Zmiana wykładni prawa unijnego i stanowisko RPO/PFR uzasadniają zmianę decyzji ostatecznej w trybie art. 154 Kpa z uwagi na słuszny interes strony. • Przepisy unijne (art. 60 Rozporządzenia 1306/2013, art. 5 Rozporządzenia 2988/95) powinny być interpretowane w sposób umożliwiający proporcjonalne zmniejszenie płatności, a nie całkowite pozbawienie. • Zmiana treści klauzuli generalnej obchodzenia prawa unijnego w art. 62 Rozporządzenia 2021/2016 powinna być podstawą do modyfikacji decyzji ostatecznej.
Godne uwagi sformułowania
nie można mówić, że decyzja, której zmiany strona żąda, jest błędna i obarczona wadami • słuszny interes strony musi zatem być interesem znajdującym oparcie w obowiązujących przepisach prawa • nie prowadzi do naruszenia związania oceną prawną wynikającą z prawomocnego wyroku oddalającego skargę na tę decyzję • nie jest to okoliczność bez znaczenia, jako, że prawomocny wyrok korzysta z powagi rzeczy osądzonej • nie można podzielić stanowiska strony, że w celu prawidłowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, konieczne jest uzyskanie od Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej odpowiedzi na ww. pytanie prejudycjalne. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie tej celowości brak.
Skład orzekający
Anna Juszczyk - Wiśniewska
sędzia
Jacek Niedzielski
przewodniczący-sprawozdawca
Jarosław Piątek
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 154 Kpa w kontekście zmiany prawa i prawomocnych orzeczeń sądowych, zasada powagi rzeczy osądzonej, stosowanie przepisów unijnych w sprawach płatności rolnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji próby zmiany decyzji ostatecznej w oparciu o zmianę wykładni prawa, gdy istnieje prawomocny wyrok sądu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego (zmiana decyzji ostatecznej) w kontekście płatności rolnych i prawa unijnego, z odwołaniami do pytań prejudycjalnych do TSUE. Pokazuje, jak sądy podchodzą do prób ponownego otwarcia spraw po prawomocnych wyrokach.
“Czy można zmienić prawomocną decyzję, gdy prawo się zmienia? WSA w Gorzowie odpowiada: nie zawsze!”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.