I SA/Go 258/19

I SA/Go 258/19 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2019-11-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-04-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Anna Juszczyk - Wiśniewska
Dariusz Skupień /przewodniczący sprawozdawca/
Zbigniew Kruszewski
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III FSK 1792/21 - Wyrok NSA z 2023-03-23
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1314
art.18 i §7
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska Asesor WSA Zbigniew Kruszewski Protokolant Sekretarz sądowy Katarzyna Grycuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2019 r. sprawy ze skargi J.O. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności sprzeciwu w sprawie zagrożenia ujawnienia zaległości podatkowych w Rejestrze Należności Publicznoprawnych 1. Oddala skargę w całości. 2. Przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim – adwokat A.W. wynagrodzenie w kwocie 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych (uwzględniającej należny podatek od towarów i usług) za pomoc prawną udzieloną skarżącemu z urzędu.
Uzasadnienie
J.O. (zwany dalej: skarżącym, stroną) wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...]( zwanego dalej: DIAS, organem odwoławczym) z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] ( zwanego dalej : organem I instancji) z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] wydane w przedmiocie niedopuszczalności zgłoszonego sprzeciwu w sprawie zagrożenia ujawnieniem w Rejestrze Należności Publicznoprawnych zaległości podatkowych skarżącego.
W sprawie wystąpił następujący stan faktyczny.
Zawiadomieniem z dnia [...] września 2018 r., organ I instancji, działając na podstawie art. 18c § 1 ustawy z dnia 17 września 1966r.,o postępowaniu egzekucyjnym
w administracji ( t.j. Dz. U 2018 poz.1314 ze zm. zwanej dalej : u.p.e.a.), zawiadomił skarżącego o zagrożeniu ujawnieniem w Rejestrze Należności Publicznoprawnych jego zaległości podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług za lipiec 2013 r. oraz podatku dochodowego od osób prawnych za 2013 r.
W piśmie z dnia [...] października 2018 r., skarżący złożył sprzeciw w sprawie zagrożenia ujawnieniem w przedmiotowym rejestrze. W uzasadnieniu wskazał,
że kwestionuje wskazane należności pieniężne.
Pismem z [...] listopada 2018r., organ I instancji wezwał skarżącego
do sprecyzowania zgłoszonego sprzeciwu, poprzez określenie żądania oraz wskazania okoliczności i dowodów uzasadniających sprzeciw, następnie [...] grudnia 2018 r., wydał postanowienie nr [...], w którym stwierdził niedopuszczalność sprzeciwu zgłoszonego przez skarżącego w sprawie zagrożenia ujawnieniem w Rejestrze Należności Publicznoprawnych zaległości podatkowych Zobowiązanego.
Na to postanowienie skarżący złożył zażalenie, w którym wskazał, że "z uwagi na niedoręczenie mi decyzji orzekających jego odpowiedzialność finansową,
w istocie uniemożliwiono mu czynny udział w niniejszej sprawie i obronę swoich interesów".
W wyniku rozpatrzenia tego zażalenia DIAS postanowieniem z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...], doręczonym w dniu 25 lutego 2019 r., utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu postanowienia między innymi podnosząc, że organ I instancji zawiadomieniem z dnia [...] września 2018r., poinformował skarżącego o zagrożeniu ujawnieniem w Rejestrze Należności Publicznoprawnych jego zaległości podatkowych wynikających z decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego:
- z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...], orzekającej o solidarnej odpowiedzialności skarżącego za zaległość podatkową P.U.P. P. sp. z o.o. w podatku od towarów i usług za lipiec 2013 r., w wysokości 1.819 zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę oraz kosztami postępowania egzekucyjnego,
- z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...], orzekającej o solidarnej odpowiedzialności podatkowej skarżącego za zaległość podatkową P.U.P. P. sp. z o.o. w podatku dochodowym od osób prawnych za 2013 r., w wysokości 1.126.373 zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę oraz kosztami postępowania egzekucyjnego.
DIAS dalej wskazał, że zgodnie z przepisem art. 18i § 7 u.p.e.a. jeżeli okoliczność, na której oparto sprzeciw jest lub była przedmiotem rozpatrzenia
w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym albo zobowiązany kwestionuje w całości lub w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w decyzji, postanowieniu lub w innym orzeczeniu, od którego przysługują środki zaskarżenia, wierzyciel wydaje postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego sprzeciwu. Z ustaleń dokonanych w niniejszej sprawie wynika, że od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...], wydanej w przedmiocie dotyczącym podatku od towarów i usług za lipiec 2013 r., skarżący nie wniósł odwołania, zatem decyzja ta jest ostateczna.
Natomiast od decyzji z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...], orzekającej o solidarnej odpowiedzialności podatkowej skarżącego za zaległość podatkową P.U.P. P. sp. z o.o. w podatku dochodowym od osób prawnych za 2013 r., wniósł on odwołanie. DIAS decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzje organu I instancji. Skarżący na nią wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., która została wyrokiem z dnia 2 marca 2017 r., sygn. akt I SA/Go 356/16 oddalona. Wyrok ten na skutek wniesionej skargi kasacyjnej nie jest prawomocny.
Jednocześnie organ odwoławczy zauważył, iż w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wyjaśniono skarżącemu, że zgodnie z art. 18d § 2 u.p.e.a., nie wprowadza się do rejestru danych, w przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego na ostateczną decyzję, do czasu zakończenia prawomocnym orzeczeniem postępowania sądowoadministracyjnego. Z uwagi na powyższe wierzyciel - Naczelnik Urzędu Skarbowego, ma obowiązek wstrzymania się z wprowadzeniem danych do Rejestru Należności Publicznoprawnych do czasu zakończenia prawomocnym orzeczeniem ww. postępowania sądowoadministracyjnego.
DIAS za chybiony uznał również zarzut skarżącego, że "z uwagi na niedoręczenie mi decyzji orzekających moją odpowiedzialność finansową, w istocie uniemożliwiono mi czynny udział w niniejszej sprawie i obronę swoich interesów".
Podkreślił, że z ustaleń dokonanych w sprawie wynika, że decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...], w zakresie podatku od towarów i usług za lipiec 2013 r., została doręczona stronie skarżącej w dniu 25 listopada 2015 r., co potwierdzają zapisy na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Natomiast decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...], orzekająca o solidarnej odpowiedzialności podatkowej skarżącego za zaległość podatkową P.U.P. P. sp. z o.o. w podatku dochodowym od osób prawnych za 2013 r., była przedmiotem zarówno postępowania odwoławczego przed Dyrektorem Izby Administracji Skarbowej, jak również skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Strona miała zatem możliwość zapoznania się z treścią decyzji i brania czynnego udziału w sprawie.
Na opisane powyżej postanowienie skarżący wniósł skargę, zarzucił w niej nie dopełnienie wymogów przewidzianych dla postępowania administracyjnego, poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, a w szczególności niedoręczenie decyzji orzekających o odpowiedzialności finansowej skarżącego, co w istocie uniemożliwiło mu czynny udział w przedmiotowej sprawie. Wskazując na powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia
w całości oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Organ odwoławczy w udzielonej odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
Na rozprawie ustanowiony w ramach udzielonej skarżącemu pomocy prawnej
z urzędu pełnomocnik popierając wniesioną skargę, powołał się także na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 lipca 2019r. sygn. akt Kp 2/18 wskazał,
że w wyroku tym stwierdzono niezgodność z Konstytucją regulacji na podstawie której wprowadzono między innymi rejestr Należności Publicznoprawnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
Na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018, poz. 2107 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018, poz. 1302 – dalej: P.p.s.a.), ogranicza podstawy prawne uwzględnienia skargi do stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 §1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Przeprowadzona przez sąd kontrola zaskarżonego postanowienia w tak zakreślonej kognicji nie wykazała, że zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające
je postanowienie organu I instancji zostały wydane z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do ich wyeliminowania z obrotu prawnego. Sąd uznał zatem, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż nie doszło do naruszenia przepisów ustawy
z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw.
z przepisami ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 z późn. zm., zwanej dalej
: k.p.a. ) w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie DIAS z dnia [...] lutego 2019r.,utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji z dnia [...] grudnia 2018r., wydanego w przedmiocie odmowy uznania sprzeciwu skarżącego w sprawie zagrożenia ujawnieniem w Rejestrze Należności Publicznoprawnych.
W tym miejscu należy przypomnieć, że do ustawy o postępowaniu egzekucyjnym
w administracji został dodany przez art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r.,
(Dz. U. 2017.933) zmieniającej nin. ustawę z dniem 1 stycznia 2018 r. Rozdział 1a
- Rejestr Należności Publicznoprawnych.
Zgodnie z art. 18a § 1 u.p.e.a. Rejestr Należności Publicznoprawnych, zwany dalej "rejestrem", jest prowadzony w systemie teleinformatycznym przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej. Minister właściwy do spraw finansów publicznych może wyznaczyć, w drodze rozporządzenia, inny organ Krajowej Administracji Skarbowej do prowadzenia rejestru, mając na względzie konieczność zapewnienia sprawnego funkcjonowania tego rejestru oraz sprawność procesów wymiany informacji. Administratorem danych zgromadzonych w rejestrze jest organ prowadzący rejestr (18a § 2 i § 3 u.p.e.a.).
W myśl art. 18b § 1 ustawy w rejestrze gromadzi się informacje o należnościach pieniężnych, podlegających egzekucji administracyjnej, dla których wierzycielem jest naczelnik urzędu skarbowego albo jednostka samorządu terytorialnego, jeżeli należności te wynikają:
1) z dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1;
2) z decyzji, postanowienia lub innego orzeczenia, które jest ostateczne;
3) z prawomocnego wyroku, postanowienia lub mandatu karnego wydanego na podstawie przepisów Kodeksu karnego skarbowego lub Kodeksu karnego;
4) z mandatu karnego wydanego w postępowaniu w sprawach o wykroczenia;
5) bezpośrednio z przepisu prawa.
Stosownie do treści art. 18c § 1 u.p.e.a. przed wprowadzeniem do rejestru danych,
o których mowa w art. 18b § 2, wierzyciel doręcza zobowiązanemu zawiadomienie
o zagrożeniu ujawnieniem w rejestrze. Zawiadomienie, o którym mowa w § 1, może być doręczone wraz z upomnieniem, o którym mowa w art. 15 § 1. Dane, o których mowa w art. 18b § 2, mogą być wprowadzone do rejestru nie wcześniej niż
po upływie 30 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu zawiadomienia, o którym mowa w § 1. Przepisy § 1-3 nie mają zastosowania, jeżeli wysokość należności pieniężnej, o której dane mają być wprowadzone do rejestru, wraz z odsetkami
z tytułu niezapłacenia jej w terminie jest niższa niż czterokrotna wysokość kosztów upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1. (art. 18c § 2-4).
Zgodnie z art. 18d § 1 u.p.e.a. wierzyciel wprowadza do systemu teleinformatycznego, w którym jest prowadzony rejestr, dane, o których mowa
w art. 18b § 2. Nie wprowadza się do rejestru danych, o których mowa w art. 18b § 2,
w przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego na ostateczną decyzję, postanowienie lub inne orzeczenie, o którym mowa w art. 18b § 1 pkt 2, do czasu zakończenia prawomocnym orzeczeniem postępowania sądowoadministracyjnego
(§ 2). Natomiast zgodnie z art. 18e ustawy organ prowadzący rejestr ujawnia
w rejestrze dane, o których mowa w art. 18b § 2, gdy łączna kwota należności pieniężnych wraz odsetkami z tytułu niezapłacenia ich w terminie wynosi nie mniej niż 5000 zł.
W Rejestrze Należności Publicznoprawnych można ujawnić informacje
o należnościach pieniężnych, jeżeli łączna kwota należności pieniężnych wraz
z odsetkami z tytułu niezapłacenia ich w terminie wynosi co najmniej 5000 zł. Warunek ten nie musi być spełniony w chwili wprowadzenia danych do rejestru. Ustawa nie określa minimalnej kwoty należności, które można wprowadzić
do rejestru. Przeszkodą dla zawiadomienia zobowiązanego o zagrożeniu ujawnieniem w rejestrze nie jest stwierdzenie, że łączna kwota należności pieniężnych wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia ich w terminie wynosi nie mniej niż 5000 zł. Jeżeli bowiem w konkretnej sytuacji łączna kwota należności pieniężnych wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia ich w terminie wynosi mniej niż 5000 zł, to będzie dopuszczalne wprowadzenie danych do rejestru, ale bez ich ujawnienia.
Stwierdzenie, że łączna kwota należności pieniężnych wraz odsetkami z tytułu niezapłacenia ich w terminie wynosi mniej, niż czterokrotna wysokość kosztów upomnienia zobowiązanego przez wierzyciela, nie stanowi przeszkody dla wprowadzenia danych do rejestru (patrz: Przybysz Piotr Marek, Postępowanie egzekucyjne w administracji, wyd. VIII, Komentarz do art. 18c i 18e u.p.e.a., opublikowano: WK 2018).
W rozpoznawanej sprawie skarżący kwestionuje istnienie należności pieniężnej. Z uzasadnienie organu odwoławczego dotyczącego ustaleń faktycznych wynika, że od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...], wydanej w zakresie w podatku od towarów i usług za lipiec 2013 r., nie została przez skarżącego zaskarżona, zatem stała się ostateczna. Skarżący nie podniósł także, aby wniósł od niej odwołanie.
Natomiast od decyzji z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...], orzekającej o solidarnej odpowiedzialności podatkowej skarżącego za zaległość podatkową P.U.P. P. sp. z o.o. w podatku dochodowym od osób prawnych za 2013 r. wniósł on odwołanie DIAS, decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, ta decyzja została przez skarżącego zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp, który wyrokiem z dnia 2 marca 2017 r., sygn. akt I SA/Go 356/16 oddalił wniesioną skargę. Powyższy wyrok jest nieprawomocny z uwagi na wniesienie przez stronę skarżącą skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Z zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika zatem,
że w rozważanej sprawie przyczyną niedopuszczalności złożonego sprzeciwu jest fakt kwestionowania przez skarżącego zobowiązań wynikających z decyzji wskazanych w zawiadomieniu o zagrożeniu ujawnieniem w Rejestrze Należności Publicznoprawnych z dnia [...] września 2018 r.
Ponadto podkreślić należy, że to postępowanie mające na celu jedynie ujawnienie należnościach pieniężnych, podlegających egzekucji administracyjnej, dla których wierzycielem jest naczelnik urzędu skarbowego albo jednostka samorządu terytorialnego, nie jest postępowaniem nadzwyczajnym badającym przesłanki dla, których przewidziano tryb z art. 240 ordynacji podatkowej. Celem utworzenia Rejestru Należności Publicznoprawnych jest bowiem udostępnianie zainteresowanym podmiotom informacji mających istotne znaczenie dla oceny wiarygodności płatniczej i stanu wypłacalności kontrahenta, ograniczonych jednakże do danych dotyczących zaległości pieniężnych o charakterze publicznoprawnym, takich jak zobowiązania podatkowe, kary administracyjne, należności celne czy grzywny.
Pełnomocnik skarżącego na rozprawie 6 listopada 2019r., powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 lipca 2019r. sygn. akt Kp 2/18, podniósł,
że w wyroku tym stwierdzono niezgodność z Konstytucją regulacji na podstawie której wprowadzono między innymi rejestr Należności Publicznoprawnych. Z takim stwierdzeniem nie można się jednak zgodził albowiem Trybunał Konstytucyjny
w wyroku z dnia 17 lipca 2019r., sygn. akt Kp 2/18, nie zakwestionował zmiany ustawy o postepowaniu egzekucyjnym w administracji wprowadzającej z dniem
1 stycznia 2018 r. Rozdziału 1a - Rejestr Należności Publicznoprawnych, gdyż przedmiotem jego rozpoznania była ustawa z dnia 14 grudnia 2017r., która miała przesunąć z 1 stycznia 2018r., na 1 lipca 2018r., wejście w życie przepisów dotyczących Rozdział 1a - Rejestr Należności Publicznoprawnych. Zakwestionowanie przez Trybunał Konstytucyjny ustawy przesuwającej o sześć miesięcy wejście w życie regulacji, skutkowało jedynie wejście tej regulacji według pierwotnego terminu t.j. z dniem 1 stycznia 2018r., a nie 1 lipca 2018r.
W rozpoznawanej sprawie zawiadomienie o zagrożeniu ujawnienia w rejestrze należności publicznoprawnych było z [...] września 2018r., zatem orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego nie miało żadnego wpływu na prawidłowość przeprowadzonego przez organy postępowania.
Wobec powyższego, z uwagi na fakt, że skarżący posiadał zaległości powstałe na skutek ostatecznych decyzji, organ I instancji na mocy art. 18c § 1 u.p.e.a. zobowiązany był do zawiadomienia skarżącego o zagrożeniu ujawnienia w Rejestrze Należności Publicznoprawnych informacji dotyczących danych zobowiązanego oraz należności pieniężnej zobowiązanego.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 P.p.s.a., sąd oddalił skargę.
O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu sąd orzekł w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie art. 250 P.p.s.a. w związku z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r.
w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1714 z późn. zm.).