I SA/Go 252/23

I SA/Go 252/23 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2023-11-30
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-07-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Alina Rzepecka /sprawozdawca/
Damian Bronowicki
Jacek Niedzielski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art.151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 1775
art.8 ust. 1, art. 13
Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędziowie Sędzia WSA Damian Bronowicki Sędzia WSA Alina Rzepecka (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Czajkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2023 r. sprawy ze skargi J spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2021 oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
J spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (dalej: Strona, Skarżąca, Spółka) wniosła skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Dyrektor OR, organ) z [...] kwietnia 2023 r., utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Kierownik BP, organ I instancji) z [...] sierpnia 2022 r. odmawiającej przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2021.
Z akt sprawy wynika następujący stan faktyczny.
W dniu 16 czerwca 2021 r. do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji
i Modernizacji Rolnictwa wpłynął wniosek Skarżącej o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2021, przy czym obszar do jakiego Spółka ubiegała się o te płatności wyniósł łącznie 64,85 ha i został zlokalizowany na działkach wymienionych na k – 2 decyzji Dyrektora OR. Działki te zostały zadeklarowane w ramach następujących rodzajów pomocy finansowej: -/ jednolita płatność obszarowa – dalej: płatność JPO, -/ płatność za zazielenienie – dalej: płatność PZZ, -/ płatność dodatkowa – dalej: płatność RDST, -/ płatność dla młodych rolników – dalej: płatność MR.
Po przeprowadzeniu kontroli administracyjnej, ww. decyzją z [...] sierpnia 2022 r., Kierownik BP działając w oparciu o: art. 5 i 6 i art. 24 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r,
o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2022 r., poz. 1775, dalej: Ustawa), art. 4 ust. 3 rozporządzenie Rady (WE, EURATOM) Nr 2988/95
w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. U. UE. L 1995.312.1 – dalej: rozporządzenie nr 2988/95), art. 60 rozporządzenie Komisji (UE) Nr 1306/2013 dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania je j oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG)
nr 352/78, (WE) nr 165/94. (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000. (WE) nr 1290/2005
i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 549, z późn. zm., - dalej: rozporządzenie nr 1306/2013), rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 608, z późn. zm. – dalej: rozporządzeniem nr 1307/2013).
W uzasadnieniu wskazał, że w świetle okoliczności sprawy działki zgłoszone do płatności przez Spółkę tworzą fikcyjne gospodarstwo, które zostało utworzone w celu obejścia przepisów ustanawiających limity płatności dla pojedynczego producenta rolnego, a tym samym przyznanie wnioskowanych płatności byłoby sprzeczne z art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 2988/95. A mając na względzie okoliczności powołane
w decyzji organ zastosował konsekwencje wynikające z art. 60 rozporządzenie nr 1306/2013.
Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor OR ww. decyzją z [...] kwietnia 2023 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W ramach podstaw prawnych wymienionych przez organ I instancji wskazał też m.in. art. 8 ust, 1, art. 13, art. 14 ust. 2 pkt 1 i 2 oraz art. 15 ust. 2 Ustawy.
Za prawidłowe uznał ustalenia organu I instancji, że Spółka nie jest samodzielnym podmiotem, gdyż zarówno ona, jak i szereg innych gospodarstw należących formalnie do podmiotów prawa handlowego: B sp. z o.o., RP sp. z o.o., TF sp. z o.o., AG sp. z o.o., AP sp. z o.o., M1 sp. z o.o., J sp. z o.o., TO sp. z o.o., S sp. z o.o., W6 sp. z o.o., W2 sp. z o.o., W3 sp. z o.o., W1 sp. z o.o., W4 sp. z o.o., W5 sp. z o.o., TF sp. z o.o., AP sp. z o.o., A sp. z o.o., TS sp. z o.o., TT sp. z o.o., AP sp. z o.o., FP sp. z o.o., RP sp. z o.o., AB sp. z o.o., I sp. z o.o., M2 sp. z o.o., FU sp. z o.o., G sp. z o.o., GG sp. z o. o., RA sp. z o.o., P1 sp. z o. o., RD sp. z o.o., TT sp. z o.o., oraz do osób fizycznych, tj. A.S., K.S., Ł.P. (do 2020), M.P., W.K. i M.J., których siedziby zlokalizowane są na terenie województwa [...], należy uznać za sztucznie wykreowane wyłącznie w celu uzyskania płatności dystrybuowanych przez ARiMR w wysokości wyższej niż możliwej do uzyskania w ramach pojedynczego gospodarstwa.
Organ wskazał, że jak wynika z danych zawartych w Krajowym Rejestrze Sądowym (dalej: KRS Strona została zarejestrowana w dniu [...] czerwca 2015 r. Do [...] sierpnia 2016 r. udziały w spółce posiadali: M.J. (40%), M.J. (30%) oraz A.J. (30%). Następnie całość udziałów została przejęta przez. P S.A. (wówczas w organizacji - Regon [...]).
Z kolei P S.A. została zarejestrowana w dniu [...] lutego 2016 r., a jedynym jej akcjonariuszem od momentu jej założenia jest M.J., zaś reprezentowana
jest przez trzech członków zarządu, tj. M.W., K.S. oraz M.J.. Dalej organ zaznaczył, że P S.A. posiada całość udziałów w: A sp. z o.o., AP sp. z o.o., AP sp. z o.o., B sp. z o.o., M1 sp. z o.o., W1, W2, W3, W4, W5, W6, FP sp. z o.o., BG sp. z o.o., J sp. z o.o., S sp. z o.o., AG sp. z o.o., RG sp. z o.o., RP sp. z o.o., TO sp. z o.o., TT sp. z o.o., TF sp. o.o., TF sp. z o.o., TS sp. z o.o., M2 sp. z o.o., FU sp. z o.o., GG sp. z o.o., RA sp. z o.o., RD sp. z o.o., TT sp. z o.o., P1 sp. z o.o., a także 50 % w AG sp. z o.o. (ponadto M.J. posiada 100 % udziałów w AP sp. z o.o. oraz 98 % w G sp. z o.o.). W ten sposób M.J. pośrednio posiada dominujący wpływ na działalność ww. spółek, w tym skarżącej,
i względem nich jest "beneficjentem rzeczywistym", o którym mowa w art. 2 ust. 2 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (Dz. U. z 2022 r., poz. 593).
Wszystkie ww. spółki aplikują o dopłaty z tytułu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, jak również o płatności w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, tj. płatności ONW, płatności PRSK i płatności RE (przy czym FU sp. z o.o., RD sp. z o.o. nie wnioskowały o płatności w 2021 r.), ponadto M.J., K.S., M.P., A.S., W.K., I.O., Ł.P., M.J. również indywidualnie ubiegają się o przyznanie płatności.
Ponadto Spółka zaczęła aplikować o dopłaty do gruntów od 2016 r. W tym samym
roku Spółka - wówczas pod nazwą S sp. z o. o. i reprezentowana przez Ł.P. - nabyła od osoby fizycznej działki gruntu rolnego nr: [...] o powierzchni 66.34 ha. Środki finansowe, którymi J sp. z o. o. sfinansowały zakup ww. działek pochodziły z kredytu inwestycyjnego (nr umowy [...]) udzielonego spółce w dniu [...] sierpnia 2010 r. przez [...] S.A. Z kolei w dniu [...] sierpnia 2019 r. P S.A. zawarła z [...] S.A. umowę nr [...] kredytu inwestycyjnego, który nie został przeznaczony bezpośrednio na zakup gruntów rolnych lecz na udzielenie m.in. na rzecz J sp. z o. o. Ponadto kredyt został przeznaczony na inwestycje polegające na udzieleniu pożyczki spółkom: AP sp. z o. o., S sp. z o. o., AP sp. z o. o., BG sp. z o. o., J sp. z o. o., AG sp. z o. o., TO sp. z o. o., TT sp. z o.o., TT sp. z o. o., TF sp. z o. o., TF sp. z o.o.. TS sp. z o. o., RP sp. z o. o., FP sp. z o. o., A sp. z o. o., W 6 sp. z o. o. oraz AG sp. z o. o. Zabezpieczaniem spłaty powyższego kredytu jest hipoteka nieruchomości będących własnością powyższych spółek oraz dodatkowo spółek powiązanych RG sp. z o.o., RA sp. z o. o. Hipoteka umowna jest na sumę 37 878 000.00 zł.
W ocenie organu, z analizy całokształtu zebranego materiału dowodowego wynika, że ww. podmioty pozostają względem siebie w ścisłej zależności na płaszczyźnie funkcjonalnej, ekonomicznej oraz zarządzane są przez tę samą wąską grupę osób: M.J. - pośredni udziałowiec ww. spółek oraz osoby pełniące funkcje zarządcze, tj.: I.O., K.S., Ł.P., M.J., A.S., M.P., W.K., którzy w sposób sztuczny dokonali multiplikacji podmiotów, czego efektem było obejście limitów kwotowych płatności obszarowych przysługujących jednemu gospodarstwu rolnemu.
Dyrektor OR wskazał przy tym, że gospodarstwo rolne oznacza wszystkie jednostki wykorzystywane do działalności rolniczej i zarządzane przez rolnika, znajdujące się na terytorium tego samego państwa członkowskiego (art. 4 ust. 1 lit. b Rozporządzenia nr 1307/2013). Zgodnie z definicją określoną w art. 2 lit. a Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) 2018/1091 z dnia 18 lipca 2018 r. w sprawie zintegrowanych statystyk dotyczących gospodarstw rolnych oraz uchylenia rozporządzeń (WE) nr 1166/2008 i (UE) nr 1337/2011 (Dz. U. UE L.2018.200.1) gospodarstwo rolne oznacza oddzielną jednostkę, zarówno pod względem technicznym, jak i ekonomicznym, która posiada własne kierownictwo i która prowadzi działalność gospodarczą w rolnictwie (...). Gospodarstwo rolne stanowi zatem wyodrębnioną jednostkę, zarówno pod względem technicznym, jak i ekonomicznym, która posiada oddzielne kierownictwo i prowadzi działalność rolniczą. Powinna posiadać odrębne środki produkcji, wyposażenie, nieruchomości, jednak zarządzana przez to samo kierownictwo.
W ocenie organu ww. podmiotom nie można przypisać statusu gospodarstwa rolnego stanowiącego oddzielną jednostkę, zarówno pod względem technicznym jak
i ekonomicznym. Nie można ponadto stwierdzić, iż ww. spółki posiadają własne odrębne kierownictwo, albowiem dominujący wpływ na ich działalność, jako pośredni udziałowiec, zawsze posiada M.J., zaś w skład ich organów zarządczych wchodzą te same osoby, w różnych konfiguracjach (w maksymalnie 3-osobowych składach) tj. I.O., K.S., Ł.P., M.J., A.S., M.P., W.K.. Wobec powyższego ww. spółki są powiązane fundamentalnie na płaszczyźnie właścicielskiej poprzez osobę M.J. jako beneficjenta rzeczywistego oraz na płaszczyźnie zarządczej przez ww. 7 osób.
Dyrektor OR zwrócił przy tym uwagę na dokumentację dołączoną do akt sprawy, którą organy zarządcze spółek S sp. z o.o. oraz B sp. z o.o. złożyły z związku z ubieganiem się o pomoc z tytułu wystąpienia szkód w uprawach rolnych spowodowanych wystąpieniem w 2021 r. niekorzystnych zjawisk atmosferycznych, gdzie zarząd ww. spółek (A.S. i K.S. oraz M.J. i I.O.) wskazali wprost, iż podmiot ubiegający się
o przyznanie pomocy pozostaje w relacji powiązania z innymi podmiotami (dokładnie 31 szt.), które określono w załączniku nr 1 do tego oświadczenia, nie zatrudniającymi pracowników, w których beneficjentem rzeczywistym jest M.J..
Ponadto, jak podkreślił organ, ww. spółki kapitałowe zarządzane są w niemal identyczny sposób. Niemal wszystkie, w tym Spółka, nie posiadają własnej infrastruktury technicznej służącej do prowadzenia działalności rolniczej tj. maszyn
i urządzeń rolniczych, oraz bazy przechowalniczej. Zabiegi agrotechniczne w postaci talerzowania gruntu, siewu roślin oraz zbiorów wykonywanych kombajnem zbożowym (wg protokołów odbioru prac rolnych) były zlecane, głównie I sp. z o.o. i U R.K.. Jeśli chodzi o Skarżącą, to prace agrotechniczne w 2021 r. zostały wykonane przez oba podmioty.
Skarżąca jest względem I sp. z o. o. podmiotem powiązanym albowiem do listopada 2022 r. jedynym wspólnikiem I sp. z o. o. była spółka AB sp. z o. o. (udziałowcy Ł.P. i A.S.). Ł.P. wraz z K.S. oraz M.J., jest jednocześnie członkiem zarządu w J sp. z o. o. Wszystkie osoby współwystępują w kilkunastu spółkach, w których organem nadzorczym jest podmiot P S.A., gdzie 100% udziałów posiada M.J.. W 2021 r. udziałowiec AB sp. z o. o. tj. Ł.P. (60% udziałów) posiadał dominujący wpływ na działalność I sp. z o. o. będąc jednocześnie w zarządzie J sp. z o. o.
Drugi z wykonawców usług - R.K. jest aktualnie członkiem zarządu podmiotu FU sp. z o. o. (byli członkowie zarządu: Ł.P., M.P. oraz A.S., były jedyny wspólnik P S.A.) gdzie aktualnie jedynym wspólnikiem jest drugi z wykonawców usług na rzecz J sp. z o. o. tj. I sp. z o. o.
Ponadto organ zwrócił uwagę na rażąco zaniżone ceny usług, zwłaszcza siewu
i kombajnowania, świadczonych na rzecz Strony i innych przez I sp. z o. o. W przypadku usług zgodnie z umową z [...] kwietnia 2021 r. cena siewu wyniosła 43.20 zł brutto/ha. Identyczne ceny I sp. z o. o. w oparciu o zawarte umowy zastosowała w przypadku "współpracy" z innymi podmiotami powiązanymi m.in. TS sp. z o. o. (faktura [...] z [...] października 2021 r. (siew), faktura z dnia [...] (zbiór)), AB sp. z o. o. (faktura [...] z [...] października 2021 r. (siew)), M1 sp. z o. o. (faktura [...] z [...] października 2021 r. (siew)). Przy czym rynkowe ceny powyższych usług w roku 2021 kształtowały się w zakresie: 120-200 zł/ha w przypadku siewu (źródło: portale branżowe np.: www.agrofakt.pl,www.tygodnik-rolniczy.pl). Podobnie rzecz ma się z usługą kombajnowania, która miał realizować podmiot U R.K.. Cena przedmiotowej usługi wyniosła 200 zł/ha brutto i była identyczna zarówno dla Strony, jak i dla RG sp. z o. o., RP sp. z o. o. czy FP sp. z o. o. Potwierdza to w ocenie Dyrektora OR tezę o istnieniu między analizowanymi spółkami silnych zależności na płaszczyźnie zarządczej oraz ekonomiczno-funkcjonalnej, a tym samym brak samodzielności poszczególnych podmiotów. Istotnym również jest, że organ zarządczy J sp. z o. o. nie przedstawił dokumentacji w zakresie zakupu paliwa.
Natomiast przeprowadzona przez organ analiza dokumentacji wszystkich spółek powiązanych (zlokalizowanych na terenie województwa [...]) wykazała, że główny wykonawca usług tj. I sp. z o. o. w ogóle nie wniosła do sprawy materiałów związanych z zakupem paliwa, a poza tym jedynie 9 podmiotów powiązanych z M.J. w 2021 r. dokonywało zakupu oleju napędowego. W przypadku umów zawieranych przez np. TF sp. z o. o., AP sp. z o. o. czy M1 sp. z o. o. w umowach czytelnie doprecyzowano "usługa bez paliwa".
W kwestii magazynów organ wskazał, że większość spółek, w których beneficjentem rzeczywistym jest M.J. nie dysponuje jakąkolwiek infrastrukturą magazynową. W związku z powyższym nie tylko J sp. z o. o. rozwiązała ten problem w tożsamy sposób tzn. posiłkując się bazą logistyczną podmiotów powiązanych. W tym zakresie
u R.K. swoje plony przechowywały spółka RG sp. z o. o. Z kolei plony spółek: TO sp. z o. o., TT sp. z o. o., TS sp. z o. o., TF sp. z o. o., B sp. z o. o. - jak wynika ze składanych przez członków zarządów wyjaśnień - przechowywane były w magazynie wykonawcy usług, czyli spółki I sp. z o.o. Co istotne, brak w tym zakresie jakichkolwiek dokumentów, z których wynikałoby na jakiej podstawie i w jakich warunkach wykonawcy usług rolniczych przechowują plony należące do zleceniodawcy.
W ocenie organu aspektem kluczowym zarówno w przypadku Strony postępowania (jak i zdecydowanej większości pozostałych spółek powiązanych z M.J.) jest to, że Skarżąca jako rzeczowe aktywa trwałe posiada tylko i wyłącznie grunty. Brak jest jakiejkolwiek infrastruktury niezbędnej do prowadzenia zarobkowej działalności rolniczej, nastawionej na zysk z wykonywanych czynności. Spółka nie posiada maszyn, urządzeń, budynków, środków transportu, nie zatrudnia pracowników w związku z czym nie ponosi kosztów ubezpieczeń społecznych i innych świadczeń, w tym emerytalnych. Ponadto 3-osobowy zarząd (K.S., Ł.P., M.J.) nie pobiera wynagrodzenia.
Organ wskazał również na koncepcję prowadzenia działalności rolniczej przez spółki M.J., która opiera się wyłącznie na produkcji roślinnej. Żaden z podmiotów, oprócz G sp. z o.o., nie jest posiadaczem zwierząt gospodarskich. Spółki w 2021 r. prowadziły uprawę; roślin strączkowych (łubin biały oraz wąskolistny na nasiona, groch siewny, bobik), prosa, żyta, owsa oraz trwałych użytków zielonych (jak również traw na gruntach ornych). Strategia polega na uprawie tylko kilku gatunków roślin, ponieważ nie wymaga to użycia szerokiego wachlarza sprzętu agrotechnicznego, jak również wynika to z posiadanego przez osoby kierujące spółkami know-how w zakresie zasad uprawy, a także z posiadanych kanałów dystrybucji płodów rolnych oraz dostępu do środków produkcji.
Ponadto organ wskazał, że częstokroć te same adresy podane jako siedziby spółek, jak i adresy do korespondencji przewijają się we wszystkich podmiotach prawa handlowego oraz wśród osób fizycznych, które zgłosiły do płatności na 2021 r. O ile zabieg taki jest prawnie dozwolony, to jednak w okolicznościach niniejszej sprawy budzi wątpliwości. Spółki i osoby fizyczne zarejestrowane w ewidencji producentów ARiMR wskazywały
w 2021 r. miejsce swojej siedziby pod kilkoma powtarzającymi się adresami, a adresem korespondencyjnym jest zazwyczaj adres: ul. [...], w pozostałych przypadkach - podmiot posiada zarejestrowanego w ARiMR pełnomocnika wyłącznie z grona wcześniej wielokrotnie wymienionych osób zasiadających w zarządach spółek, na którego ręce kierowana jest korespondencja - również pod ww. adres. Siedzibę Strony zlokalizowano przy ul. [...]. Lecz w ocenie organu, to jedynie formalna lokalizacja przedmiotowego podmiotu (podobnie jak M1 sp. 2 o. o.) wykreowana na potrzeby umiejscowienia siedziby podmiotu wnioskującego o płatności. Wystarczy wspomnieć, że pod przedmiotowym adresem siedzibę ma również np. podmiot Ośrodek [...] sp. z o. o. (KRS [...]), gdzie prezesem zarządu jest Ł.P., a prokurentami są M.J. oraz W.K., a jedynym wspólnikiem A sp. z o. o. w upadłości (były prezes zarządu M.J., byli prokurenci: M.J., W.K., byli udziałowiec: G sp. z o. o.).
Ponadto, jak ustalił organ, pomieszczenia biurowe były dzierżawione, zaś transakcje te odbywały się wyłącznie w kręgu powiązanych osób fizycznych i prawnych. Dla przykładu: -/ AP sp. z o.o. dzierżawi od Fundacji "[...]" na mocy umowy z [...].06.2016r. podpisanej przez A.S. i Ł.P. pomieszczenie biurowe o pow. 5m² zlokalizowane w [...], -/ podmiot AG sp. z o. o. dzierżawi od Fundacji "[...]" na mocy umowy z dnia [...].08.2018 r. podpisanej przez A.S. oraz K.S. i Ł.P. – 2 m2 pomieszczenia biurowego zlokalizowanego w [...], -/ RP sp. z o.o. dzierżawi od G sp. z o.o. (prokurent M.J.) na mocy umowy z [...] czerwca 2018 r. podpisanej przez K.S. oraz M.P. pomieszczenie biurowe o pow. 2 m² zlokalizowane w [...], -/ RG sp. z o.o. dzierżawi od G sp. z o.o. (prokurent M.J.) na mocy umowy z [...] czerwca 2018 r. podpisanej przez M.P. oraz Ł.P. i M.J. pomieszczenie biurowe o pow. 2 m² zlokalizowane w [...], -/ A sp. z o.o. dzierżawi od G sp. z o.o. (prokurent M.J.) na mocy umowy z [...] czerwca 2018 r. podpisanej przez M.P. oraz Ł.P. i K.S. pomieszczenie biurowe o pow. 2 m² zlokalizowane w [...], -/ TF sp. z o.o. dzierżawi od AP sp. z o.o. na mocy umowy z [...] czerwca 2016r. podpisanej przez W.K., Ł.P. i M.J. pomieszczenie biurowe o pow. 5 m² zlokalizowane w [...].
Co więcej, ww. umowy dzierżawy zawierane są zawsze w takiej samej formie oraz tylko i wyłącznie w gronie powiązanych osób prawnych, które reprezentowane są wyłącznie przez te same osoby fizyczne. Dodatkowo dzierżawa pomieszczenia biurowego
o powierzchni 2 czy 5 m² jest w ocenie organu sprzeczna z wymogami Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (t.j. Dz. U. 2003 r. poz. 1650 ze zm.) i służy jedynie wykreowaniu formalnych adresów siedzib ww. spółek wnioskujących o płatność (częstokroć tożsamych).
Powyższe, w ocenie organu dowodzi, że zarówno Skarżąca, jak i inne podmioty (osoby prawne i fizyczne) wskazane w decyzji nie stanowią odrębnych i samodzielnych gospodarstw rolnych będących zorganizowaną całością gospodarczą. Koncepcja prowadzenia działalności rolniczej jest bardzo zbliżona dla wszystkich spółek (uprawa tylko dwóch podstawowych rodzajów zbóż, prosa, roślin strączkowych i trwałych użytków zielonych), zaś grunty przypisane poszczególnym spółkom, najczęściej
o kilkudziesięciohektarowym areale, leżą często blisko siebie. Podmioty te nie posiadają kadry pracowniczej, infrastruktury agrotechnicznej i magazynowej, niezbędnej do prowadzenia działalności rolniczej, zlecając usługi te podmiotom zewnętrznym, najczęściej powiązanym, z zastosowaniem rażąco zaniżonych, nierynkowych cen. Finansowanie działalności poszczególnych podmiotów jest uzależnione od decyzji podejmowanych przez M.J., a dobitnym dowodem potwierdzającym silną zależność ekonomiczną spółek, jest ustanowienie zabezpieczenia kredytu udzielonego przez [...] S.A. m.in. w postaci hipoteki na nieruchomości będącej własnością spółek RG sp. z o.o., RA Sp. o.o., które nie stały się jednak beneficjentem ww. kredytu, gdyż został on przeznaczony na finansowanie działalności innych powiązanych spółek. Ponadto, wszystkie spółki, w których udziały poprzez P SA posiada M.J. są powiązane osobowo, albowiem w ich zarządach zasiadają te same powtarzające się osoby, tj. I.O., K.S., Ł.P., M.J., A.S., M.P., W.K..
O tym, że autonomiczny charakter ww. gospodarstw rolnych jest tylko pozorowany, świadczy również fakt, że szereg z tych spółek powołano w tym samym czasie. I tak:
-/ W1 sp. z o.o. - wpis do KRS listopad 2012 - deklaruje jedną działkę ewidencyjną nr [...], o pow. 73,64ha, -/ W2 sp. z o.o. - wpis do KRS październik 2012 - deklaruje dwie działki nr [...], o łącznej pow. 74,01ha, -/ W3 sp. z o.o. - wpis do KRS październik 2012 - deklaruje dwie działki e nr [...], o łącznej powierzchni 69,10ha, -/ W4 sp. z o.o. - wpis do KRS październik 2012 - deklaruje jedną działkę nr [...], o powierzchni 44,14ha, -/ W5 sp. z o.o. - wpis do KRS październik 2012 - deklaruje jedną działkę nr [...], o powierzchni 49,20ha.
Wszystkie te spółki (W) realizują identyczną koncepcję prowadzenia działalności rolniczej. W 2021 r. wszystkie uprawiały bowiem owies, a 4 z nich trwałe użytki zielone. Wszystkie z nich nie posiadają infrastruktury technicznej, a zabiegi agrotechniczne
w zakresie uprawy owsa realizowane są na zasadzie zlecania i w każdym przypadku wykonuje je jeden i ten sam zleceniobiorca (talerzowanie, siew, zbiór), czyli podmiot powiązany I sp. z o. o.
Kolejnym przykładem sztucznego podziału bazy produkcyjnej są w ocenie organu działki zlokalizowane w [...]. Działki zostały zadeklarowane przez następujące podmioty: - TO sp. z o . o. - wpis do KRS marzec 2016 - deklaruje jedną działkę ewidencyjną nr [...] o powierzchni 81,79 ha, - TT sp. z o. o. - wpis do KRS luty 2016 - deklaruje jedną działkę ewidencyjną nr [...] o powierzchni 94,56 ha żyto, - TT sp. z o. o. - wpis do KRS luty 2016 - deklaruje dwie działki ewidencyjne nr [...], łącznie 71,85 ha, z czego 62,44 żyto oraz 9,41 ha owies, - TF sp. z o. o. - wpis do KRS luty 2016 - deklaruje dwie działki ewidencyjne nr [...] 67,12 ha, żyto, owies, łubin, - TF sp. z o. o. - wpis do KRS luty 2016 - deklaruje 8 działek ewidencyjnych nr: [...], łącznie 75,23 ha z czego 39,68 ha owsa oraz 35,55 ha żyta, - TS sp. z o. o. - wpis do KRS marzec 2016 - deklaruje 5 działek ewidencyjnych nr: [...], łącznie 39,46 ha, z czego 37,40 łubin, 2,06 ha owies.
Ponadto podmiot TF sp. z o. o. deklaruje w roku 2021 dwie działki własne oraz pięć działek dzierżawionych. Co istotne, działki wydzierżawione zostały od: - TO sp. z o. o (umowa z dnia [...].03.2018 r. dzierżawy działki nr [...] podpisana przez: M.P., K.P. oraz Ł.P., A.S.), - TT sp. z o. o. (umowa z dnia [...].03.2018 r. dzierżawy działki nr [...] podpisana przez: M.P., K.P. oraz Ł.P., A.S.), - TT sp. z o. o. (umowa z dnia [...].03.2018 r. dzierżawy działki nr [...] podpisana przez: K.S., K.P. oraz Ł.P., A.S.), - TF sp. z o. o. (umowa z dnia [...].03.2018 r. dzierżawy działki nr [...] podpisana przez: M.J., K.P. oraz Ł.P., A.S.), - TS sp. z o. o. (umowa z dnia [...].03.2018 r. dzierżawy działki nr [...] podpisana przez: K.S., K.P. oraz Ł.P., A.S.).
Organ zauważył, że grunty przypisane spółkom "T" leżą nie tylko w jednym obrębie ewidencyjnym, ale często bezpośrednio graniczą ze sobą, obsiane są tożsamymi uprawami, a wykonawcą zdecydowanej większości prac agrotechnicznych (nie licząc TF sp. z o. o.) jest I sp. z o. o.
Kolejnym przykładem sztucznego podziału bazy produkcyjnej są w ocenie organu działki zlokalizowane w [...]. Działki tam deklarują m.in.: RP sp. z o. o., FP sp. z o. o., AP sp. z o. o. oraz RG sp. z o. o. Spółki te zadeklarowały uprawę tych samych roślin nie tylko w tym samym miejscu, ale w jednym kompleksie na graniczących ze sobą działkach. Podmiot FP sp. z o. o. deklaruje do płatności na rok 2021 łubin (73,05 ha) zlokalizowany na części działki nr [...], a na pozostałej części tejże działki łubin (7,72 ha) deklaruje podmiot RG sp. z o. o., który jednocześnie deklaruje łubin (2,03 ha) zlokalizowany na bezpośrednio przylegającej działce nr [...]. Ta z kolei działka przylega bezpośrednio do działki nr [...], na części której łubin (66,48 ha) deklaruje RP sp. z o. o. Na pozostałej części działki nr [...] RP sp. z o. o. deklaruje żyto (63,76 ha), a bezpośrednio do tej działki przylega działka nr [...], na której żyto (27,19 ha) deklaruje podmiot RG sp. z o. o. Nadto wskazał, że w bardzo bliskiej odległości od ww. działek podmiot AP sp. z o. o. deklaruje w obrębie ewidencyjnym [...] kolejny duży kompleks działek tj. nr [...] (łącznie ponad 131 ha), na których zadeklarowano wyłącznie tożsame z w/w uprawy żyta i łubinu. W kontekście ww. spółek, za konieczne organ uznał wykazanie kolejnego aspektu związanego z pozornością w funkcjonowaniu. Otóż ustalono, że spółki; RP sp. z o.o., AP sp. z o. o. oraz FP sp. z o. o. dzierżawią (umowy z [...] lipca 2018 r. podpisane przez: K.S. oraz A.S.., K.S. oraz K.P., K.S. oraz Ł.P.) od K.B. magazyn (zaledwie około 400 m2). który zlokalizowany jest na działce nr [...]. Trzy spółki, uprawiające w tym samym kompleksie takie same uprawy, składują plony w tym samym miejscu. W ocenie organu jest to kolejny aspekt obrazujący ścisłe powiązania pomiędzy podmiotami deklarującymi te same uprawy w tym samym miejscu.
Przykładem zamierzonej koordynacji w działaniach zarządów, jest również kwestia związane z rozliczeniami prac wykonanych przez podmiot U R.K.. Według danych zawartych w CEDiG, R.K. miał zawieszone prowadzenie działalności gospodarczej od [...] listopada 2020 r. Zdarzenie związane ze wznowieniem prowadzenia działalności gospodarczej nastąpiło w dniu [...] czerwca 2022 r., R.K. w dniu zgłoszenia zmian w CEDiG tj. w dniu [...] czerwca 2022 r. wystawił szereg faktur VAT za usługi, które miał świadczyć w roku 2021 dla: AB sp. z o. o., M1 sp. z o. o., J sp. z o. o., RG sp. z o. o., A sp. z o. o., TF sp. z o. o., AP sp. z o. o., FP sp. z o. o. oraz RP sp. z o. o. Daty świadczenia usług odnoszą się do ich wykonywania w 2021 r. Kluczowym aspektem jest fakt, że wg zawieranych przez R.K. z zarządami poszczególnych spółek - tożsamych w swej treści - umów o świadczenie usług rolnych wynika, że zapłata za usługi nastąpi na podstawie wystawionej faktury VAT. Żadna z ww. spółek nie wniosła do akt swoich spraw potwierdzenia, że opłata za usługi, w formie przelewu, została na rzecz R.K. przekazana.
Kolejnym przykładem zamierzonego ukierunkowania na multiplikowanie spółek związany z powołaniem do życia w 2016 r. spółek: TO, TT, TT, TF, TF oraz TS. Przedmiotowym spółkom "przypisano" grunty rolne zlokalizowane w [...]. Przeprowadzona analiza (w odrębnych postępowaniach) wejścia w posiadanie gruntów deklarowanych do opłatności przez spółki spod znaku T nakazuje zauważyć, iż własność działek nr: [...] objętych KW nr [...] na rzecz TS sp. z o.o. przeniesiona została właśnie z AP sp. z o.o., zaś TS weszła w posiadanie działki nr [...] na mocy umowy dzierżawy z [...] marca 2016 r. zawartej z AP sp. z o. o. Z kolei, z działka ewidencyjna nr [...] (deklarowana do płatności przez TO sp. z o.o.) została odłączona od księgi wieczystej nr [...]. Z tej księgi wieczystej odłączono również działki nr [...] które przyłączono do księgi [...], a ich własność przypisano TT sp. z o.o. Ponadto
z przedmiotowej księgi wieczystej odłączono działki nr: [...] i przyłączono do nowej KW nr [...], a własność przeniesiono na rzecz TF sp. z o. o. Z KW nr [...] odłączono działki nr: [...] i przyłączono do KW nr [...] przy przeniesieniu własności na rzecz TF sp. z o.o. Co więcej, opisane czynności miały miejsce w zbliżonym czasie, co również ukazuje sztuczną kreację gospodarstw (spółek bądź osób fizycznych, w których rolę zarządczą bądź właścicielską pełnią te same, systematycznie powtarzające się osoby) już w momencie ich tworzenia, z nastawieniem uzyskania zawyżonych dopłat.
Jak wskazał organ, M.J. indywidualnie ubiegał się o płatności obszarowe, począwszy od roku 2008. W ramach poszczególnych kampanii deklarował następujące areały działek rolnych: 2008 r.-145,40 ha; 2009 r. - 145,40 ha; 2010 r. - 143,50 ha;
2011 r.- brak wniosku; 2012 r. - 41,61 ha; 2013 r. - brak wniosku; 2014 r. - 18,00 ha; 2015 r. - 27,64 ha; 2016 r. - 9,64 ha; 2017 r. - 9,64 ha; 2018 r. - 9,60 ha; 2019 r. -
9,63 ha; 2020 r. - 8,40ha; 2021 r. - 8,41 ha.
Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że pomimo pozyskiwania znacznych zasobów gruntowych celem prowadzenia na nich działalności rolniczej, głównie w latach 2012-2016, M.J. nie przeznaczał ich na powiększenie swojego gospodarstwa rolnego, a przypisywał nowo powołanym spółkom z ograniczoną odpowiedzialnością, a jednocześnie grunty zgłaszane wcześniej do płatności indywidualnie przekazywał innym (także powiązanym) podmiotom, np. podmiotowi K sp. z o.o. w którym posiada 50 % udziałów (Regon [...]) - działkę nr [...] o pow. 60,00 ha (obręb [...]), podmiotowi RA Sp. z o.o. działkę nr [...] o pow. 18,00 ha (obręb [...]). W ocenie Dyrektora OR, powoływanie tych spółek następowało wyłącznie w celu przypisania im rozdzielanej ziemi pozyskiwanej przez M.J., o czym świadczy porównanie dat zawiązania poszczególnych spółek z datą przypisania do nich ziemi i rozpoczęcia aplikowania o dopłaty, przy czym przedmiotowe grunty są jedynymi aktywami tych spółek. Co więcej, stwierdzono przypadki rozpoczęcia aplikowania o dopłaty jeszcze przed wpisem spółki do KRS, czyli w czasie posiadania przez daną spółkę statusu "w organizacji" (m.in. AP sp. z o.o., FP sp. z o.o., RA sp. z o.o.).
W ocenie organu, analiza powiązań pomiędzy ww. spółkami i osobami pełniącymi
w nich funkcje zarządcze, tworzenie poszczególnych gospodarstw i rozpisywanie działek gruntów leżących obok siebie należących do M.J. na nowo powstałe podmioty, które są jedynymi aktywami tych spółek, tożsamy sposób prowadzenia przez nowo zawiązane podmioty działalności rolniczej (brak zatrudniania pracowników, wyłączne zlecenia do tych samych podmiotów zewnętrznych, w tym powiązanych), wykonywanie prac agrotechnicznych na zgłaszanych użytkach przez tych samych zleceniobiorców, w tym podmioty powiązane, centralne zarządzanie finansowaniem działalności tych podmiotów, tożsame adresy siedzib lub adresy korespondencyjne
w zasadzie wyklucza ich uznanie ich za samodzielne.
Organ podkreślił przy tym, że w obowiązującym stanie prawnym podział dużego gospodarstwa na mniejsze części, przekazane w posiadanie różnym podmiotom (tak jak miało miejsce w sprawie), przekładałby się na przyznanie płatności z ominięciem przepisów modulujących. Działanie takie byłoby dopuszczalne, jedynie pod warunkiem, że dojdzie do rzeczywistego podziału dużego gospodarstwa na mniejsze części,
a wnioskujący o pomoc rzeczywiście obejmą w posiadanie wydzielone im działki i staną się w ten sposób odrębnymi producentami rolnymi, co w przypadku spółek M.J. nie ma miejsca.
W ocenie Dyrektora OR zamiarem M.J., pod kontrolą którego znajdował się areał ponad 2721 ha gruntów było zmultiplikowanie podmiotów mogących ubiegać się
o dopłaty unijne (dopłaty bezpośrednie, płatności ONW, płatności PRSK, płatności RSK i płatności RE), w celu uzyskiwania ich w wyższej wysokości, poprzez ominięcie limitów kwotowych i powierzchniowych dla poszczególnych rodzajów płatności obowiązujące dla pojedynczego gospodarstwa rolnego. Tym bardziej, że w toku prowadzonego postępowania, poza uzyskaniem zawyżonych płatności, spółki nie wykazały żadnych innych korzyści ekonomicznych, które miałyby wynikać z utworzenia i działania kilkudziesięciu odrębnych podmiotów.
Jak ustalił organ, złożenie odrębnych wniosków przez 30 spółek oraz osoby fizyczne powiązane personalnie i kapitałowo, tylko w ramach spółek obsługiwanych przez ARiMR na terenie województwa [...], spowodowało, że w 2021 r. M.J. mógłby zyskać w przypadku: -/ płatności ONW - ponad 190 000,00zł, -/ płatności
RDST – 142 138,24 zł, -/ płatności MR – 308 590,00 zł, -/ płatności bezpośrednich -
4.444,83 zł, -/ płatności JPO – 634 086,42 zł.
Mając na względzie przedstawiony stan rzeczy Dyrektor OR uznał, że tworzenie przez M.J. i powiązane z nim osoby wielu spółek zgłaszających grunty jako odrębne podmioty (również osoby fizyczne) ma charakter działania ukierunkowanego na obejście przepisów: art. 13 i 14 ust. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, § 3 ust. 4 Rozporządzenia ONW, § 15 ust 1 Rozporządzenia RE oraz art. 16 ust. Rozporządzenia RSK.
Organ podkreślił przy tym, że system dopłat został ustanowiony dla wyrównania dochodowości gospodarstw rolnych, poprawy warunków życia, pracy i produkcji
w rolnictwie. Tymczasem działalność M.J. stoi w sprzeczności do ww. celów, ponieważ prowadzi do zwiększenia nierówności w dochodowości gospodarstw rolnych, poprzez ominięcie przepisów dotyczących limitów powierzchniowych, kwotowych
i degresywności obowiązujących dla pojedynczego gospodarstwa. Organ uznał, że stworzono sztuczne warunki przez beneficjenta albowiem udowodniono łącznie występowanie elementu obiektywnego i subiektywnego. Wprowadzenie mechanizmów modulacji i degresywnych płatności miało przeciwdziałać koncentracji środków finansowych w największych gospodarstwach i zapobiegać niekorzystnemu traktowaniu małych gospodarstw, a w efekcie zmierzać do podniesienia indywidualnych dochodów osób pracujących w tych gospodarstwach. Zatem osiągnięcie korzyści wynikających
z obejścia przepisów wprowadzających do systemu wsparcia modulacje, wskaźnik korygujący i stawki degresywne, pozostaje w sprzeczności z celami systemu wsparcia, do których należy zapewnienie odpowiedniego poziomu życia ludności wiejskiej.
W odniesieniu do płatności JPO korzyść polegała m.in. na uniknięciu zmniejszenia płatności na skutek zastosowania współczynnika korygującego. Wprowadzenie zasady pełnego wsparcia dla mniejszych i słabszych ekonomicznie podmiotów i ograniczenie kwotowe dla podmiotów większych, służyło zapewnieniu konkurencyjności. Celem wsparcia jest bowiem zwiększanie konkurencyjności pojedynczego przedsiębiorstwa, konkurencyjność musi być oceniania indywidualnie, w odniesieniu do konkretnego przedsiębiorcy, a więc wymaga ustalenia czy wsparcie przyczyni się do podniesienia ekonomicznej konkurencyjności aplikującego o nią producenta rolnego. Po drugie konkurencyjność odnosić należy do tego czy wsparcie danego przedsiębiorcy ponad ustalony limit nie przyczyni się do obniżenia konkurencyjności na danym rynku. Wprowadzenie konkurencyjności miało zapewnić zmniejszenie kwotowej płatności dla większych rolników poprzez wprowadzenie współczynnika korygującego albowiem wprowadzenie modulacji kwotowej jak również degresywnych stawek płatności miało na celu przeciwdziałać koncentracji środków finansowych w dużych gospodarstwach
i zapobiegać niekorzystnemu traktowaniu mniejszych rolników, co w konsekwencji powoduje podniesienie indywidualnych dochodów prawdziwych rolników tj. tych którzy pracują w tych gospodarstwach i dla których dochody z tego gospodarstwa stanowią wartość dodaną.
W skardze wniesionej do tut. Sądu pełnomocnik skarżącej Spółki zarzucił naruszenie:
I. Przepisów postępowania:
A. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.: 1. art. 15 w zw. z art. 138 § 2 kpa przez ich niezastosowanie, polegające na tym, że organ II instancji przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe
w bardzo rozległym zakresie, stanowczo przekraczającym uprawnienia organu odwoławczego, w tym organ II instancji przeprowadził dodatkowe postępowanie wyjaśniające dotyczące: a) rodzaju upraw jakie prowadzą inne poza Stroną podmioty wymienione w uzasadnieniu decyzji, b) powierzchni gruntów zgłoszonych do płatności takich jak: JPO, ONW, RSK, RE przez 30 różnych podmiotów, niemających - poza Skarżącą - statusu stron w przedmiotowej sprawie, c) powołania do życia spółek z firmą zawierającą słowa "T, "W", d) analizy zawieszania i odwieszania działalności R.K., e) analizy kredytu udzielonego podmiotowi niebędącemu stroną postępowania przez [...], f) analizy podmiotów wynajmujących miejsce na siedzibę Strony i innych podmiotów wskazanych w uzasadnieniu decyzji, g) analizy przeprowadzonych zabiegów agrotechnicznych (usług) na rzecz 30 podmiotów, w niemających - poza Spółką - statusu strony postępowania, wykonawców usług, z których korzystają inne podmioty poza Stroną, podczas gdy w przypadku istotnych braków postępowania dowodowego powinien był uchylić decyzję organu I instancji i przekazać mu sprawę do ponownego rozpoznania, w konsekwencji doszło do naruszenia zasady dwuinstancyjności przejawiającego się w tym, że niektóre okoliczności faktyczne zostały poddane pod rozwagę tylko w ramach organu jednej instancji. 2. art. 3 ust. 2 pkt 2) oraz ust. 3 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2022 r. poz. 1775 z późn. zm., dalej: Ustawa) w zw. z art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013, polegające na tym, że organ II pominął i nie poddał analizie przy ocenie sprawy dowodów I okoliczności z nich wynikających, które indywidualnie odnoszą się do Spółki i które potwierdzają, że Spółka jest samodzielnym, wyodrębnionym producentem rolnym, w szczególności, że: a) Spółka powstała w ramach swobodnie funkcjonującego obrotu, została zarejestrowana w rejestrze przedsiębiorców KRS [...]czerwca 2015 r. i początkowo działała pod firmą S sp. z o.o., b) Spółka nabyła na warunkach rynkowych nieruchomość gruntową, położoną w miejscowości (wsi) J, składającą się z działek o numerach; [...]. Powyższą okoliczność potwierdza umowa sprzedaży zawarta w formie aktu notarialnego przez notariuszem I.Z., Repertorium A nr [...] (w aktach sprawy). Z uwagi na nazwę miejscowości, w której położone są uprawiane przez Skarżącą grunty. Spółka zmieniła nazwę na obecną. Strona nabyła wyżej wskazaną nieruchomość od osoby z nią w żaden sposób niepowiązanej – A.H.. Spółka nabyła nieruchomość, o której mowa w akcie notarialnym na własny rachunek I we własnym zakresie, w sprawie nie miało miejsca zarzucane przez organ II Instancji rzekome "dzielenie" gruntów przez pana M.J. (organ II Instancji błędnie wskazuje w uzasadnieniu decyzji, że M.J. rozpisał swój majątek ziemski na kilkadziesiąt spółek, co przeczy zgromadzonemu w sprawie materiałowi, w tym treści aktu notarialnego,
o którym mowa powyżej), c) Spółka prowadzi gospodarstwo rolne na działkach, wymienionych powyżej tj. [...], wchodzących w skład nabytej przez nią na warunkach rynkowych, na własny rachunek nieruchomości, d) Spółka zgłosiła do płatności obszar, wchodzący w skład nabytej przez nią nieruchomości, o której mowa powyżej, e) Spółka posiada grunty oddalone o ok. 118 km od gruntów innych spółek, wymienionych przez organ II instancji w uzasadnieniu decyzji - grunty, na których prowadzona jest uprawa położone są w [...], a zatem stwierdzenie organu jakby grunty uprawiane przez Spółkę oraz podmiotów wymienionych przez organ II instancji ze sobą sąsiadowały jest zdecydowane chybione i nie odpowiada okolicznościom przedmiotowej sprawy, f) łączna powierzchnia, do której Skarżąca ubiega się o przyznanie płatności bezpośrednie na 2021 r. wyniosła 64,85 ha - wskazana wartość odpowiada powierzchni gruntów, na których Spółka prowadzi uprawy roślinne (proso i posiada również trwałe użytki zielone, dalej: TUZ), a nieruchomość nabyta przez Spółkę, nie została w żaden sposób podzielona, została ona w całości "przejęta" (nabyta) w drodze sprzedaży od poprzednika prawnego (poprzedniego właściciela nieruchomości), nie dokonano żadnego podziału nabytej nieruchomości, co zupełnie pomija organ II instancji, nie miało miejsca także rozpisanie przez M.J. swojego majątku ziemskiego, co zarzuca Spółce organ II instancji, g) Spółka jest podmiotem odpowiedzialnym pod względem finansowym za nieruchomość, którą posiada (jest jej właścicielem), a mianowicie to ona ponosi ciężar podatkowy związany z zapłatą podatku rolnego (w aktach sprawy znajduje się deklaracja na podatek rolny oraz potwierdzenie przelewu) i finansowy związany z zapłatą za ubezpieczenie upraw (w aktach sprawy znajduje się kopia polisy ubezpieczeniowej), h) członkowie zarządu Spółki podejmują własne decyzje w zakresie zarządzania podmiotem - takich decyzji nie podejmuje M.J., i) sposób uprawy gruntów zawierał pełen zakres niezbędnych zabiegów agrotechnicznych polegających na talerzowaniu, siewie i zbiorze i jest zgodny z działalnością ekologiczną prowadzoną przez Spółkę, j) Spółka na uprawianych gruntach prowadzi pełny cykl produkcyjny - Spółka uprawia posiadane przez siebie grunty w sposób ekologiczny, a to wiąże się z zastosowaniem przez Stronę określonego sposobu przeprowadzania czynności agrotechnicznych, które są mniej nasilone i mniej inwazyjne w porównaniu do konwencjonalnego sposobu uprawy. Okoliczność tę organ II instancji traci z pola widzenia, zupełnie ją pomijając i bezzasadnie twierdząc, że sposób uprawy roślinnej przyjęty przez Spółkę nie jest zgodny celami uprawy ekologicznej (i rzekomo nie wpisuje się w jej założenia - z niewiadomych Stronie przyczyn). Tymczasem taki sposób uprawniania gruntów, który przyjęła Strona jest obecnie uważany za jeden z najbardziej zrównoważonych, ekologicznych, a w związku z tym jest pożądany w rolnictwie. Natomiast organ II instancji błędnie przyjmuje, że prowadzenie uprawy w powyższy sposób sprawia, że Spółka nie spełnia założeń uprawy ekologicznej, co jest absurdalnym stwierdzeniem w świetle wskazanych wyżej okoliczności. Podkreślenia po raz kolejny wymaga, że uprawy ekologiczne nie wymagają aż tak intensywnych zabiegów agrotechnicznych (stosowania środków ochrony roślin czy nawozów sztucznych, które stosowane są w uprawach konwencjonalnych) - do tej okoliczności organ II instancji nie odniósł się w żaden sposób w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji, k) przedłożyła do akt sprawy fakturę VAT nr [...] z [...] października 2021 r., dotyczącą usług rolnych w postaci talerzowania i siewu na działce nr [...], a także protokoły odbioru dotyczące prac wykonanych na działkach nr [...], l) przedłożyła do akt sprawy potwierdzenie zapłaty w związku z dokonaną certyfikacją gospodarstwa, co stanowi dowód m. in. na prowadzenie przez Spółkę uprawy ekologicznej zgodnie z celami przedstawianymi przez Unię Europejską oraz utrzymywanie gruntów w dobrej kulturze rolnej, m) przedłożyła do akt sprawy potwierdzenie dotyczące prowadzenia dla Spółki odrębnego rachunku bankowego, n) przedłożyła do akt sprawy, zawartą przez Spółkę (działającą jeszcze pod poprzednią nazwą) z bankiem umowę nr [...] o kredyt inwestycyjny związany z zakupem gruntów przeznaczonych na prowadzenie gospodarstwa rolnego. o) nabywała we własnym imieniu od niezależnego podmiotu materiał siewny - Skarżąca przedłożyła do akt sprawy fakturę nr [...] z [...] kwietnia 2021 n, dotyczącą nabycia prosa do wysiewu od niezwiązanej ze Spółką osoby - pana J.Z., p) sprzedawała wyprodukowany przez siebie towar niezależnemu podmiotowi - Skarżąca przedłożyła do akt sprawy fakturę VAT nr [...] z [...] grudnia 2021 r. potwierdzającą sprzedaż płodów rolnych - prosa do podmiotu niezwiązanego ze Spółką - do H sp. z o.o., q) przedłożyła do akt sprawy dokument w postaci kalkulacji z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym spowodowanych suszą w roku 2021 r., r) w 2021 r. Spółka uprawiała proso oraz TUZ-grunty były faktycznie uprawiane (realnie), s) Spółka posiada grunty, na których uprawia proso i TUZ w [...], a więc na terenie wiejskim, t) sprzedała siano osobie niezwiązanej ze Spółką i zupełnie od niej niezależnej – R.R. (informacja przekazana w uzupełnieniu wyjaśnień). Pominięcie powyższych okoliczności przez organ II Instancji (ewentualnie jeśli organ II instancji wziął je pod uwagę - brak nadania tym okolicznościom odpowiedniej wagi), doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego i przyjęcia przez organ II instancji, że gospodarstwo rolne jest jedynie fikcyjne, czemu przeczy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy; 3. art. 6 k.p.a., art. 7, art. 77 § 1 kpa,
art. 80 kpa w zw. z art. 60 Rozporządzenia nr 1306/2013 polegające na tym, że organ
II Instancji nie wyjaśnił powziętych w toku sprawy wątpliwości w zakresie magazynowania przez Spółkę płodów rolnych, nie wezwał Spółki do złożenia wyjaśnień uzupełniających w tym zakresie, rozstrzygając wątpliwości w sposób nieuprawniony na niekorzyść Spółki, podczas gdy obowiązkiem organu, który zarzuca Spółce stworzenie sztucznych warunków jest udowodnienie tej okoliczności, w tym należyte wyjaśnienie występujących w sprawie wątpliwości; 4. art. 3 ust. 2 pkt 2) ustawy o płatnościach w zw. z art. 80 kpa w zw. z art. 39 ust. 1 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (Dz. Urz. UE C115 z dnia 9 maj 2008 r.) w zw. z art. 4 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1698.2005 (Dz. U. EE L 2013.347.487ze zm.) polegające na tym, że organ II instancji nie rozpatrzył wszechstronnie całego materiału dowodowego oraz dokonał jego oceny
w sposób nielogiczny i sprzeczny z doświadczeniem życiowym, w konsekwencji ustalił stan faktyczny w sposób nieprawidłowy, ponieważ wbrew dowodom znajdującym
się w aktach sprawy przyjął, że Spółka nie jest w stanie wypełnić celów wspólnej polityki rolnej, podczas gdy Spółka w rzeczywistości cele te realizuje, ponieważ Spółka
jest właścicielem nieruchomości położonych w [...], które poddaje uprawie roślinnej,
a więc na terenie wiejski i przyczynia się w szczególności do: a) zwiększenia wydajności rolnictwa przez wspieranie postępu technicznego, racjonalny rozwój produkcji rolnej - Spółka wprost spełnia ten warunek, uprawiając i utrzymując w dobrej kulturze posiadane grunty oraz zlecając wykonanie usług agrotechnicznych wyspecjalizowanym podmiotom, dysponującym bardzo dobrej jakości sprzętem rolniczym, b) zapewnienia odpowiedniego poziomu życia ludności wiejskiej, zwłaszcza przez podniesienie indywidualnego dochodu osób pracujących w rolnictwie -Spółka zleca prace agrotechniczne wyspecjalizowanym podmiotom, którzy zatrudniają rolników lub osoby wychowane na wsi, które są operatorami maszyn rolniczych, za pracę na gruntach Spółki otrzymują wynagrodzenie, a to poprawia poziom życia ludności wiejskiej. c) stabilizacji rynków i zagwarantowania bezpieczeństwa dostaw - dzięki produkcji ekologicznej zwiększa się dostępność produktów i zmniejsza ryzyko braku określonych towarów na rynku, d) zapewnienia rozsądnych cen w dostawach dla konsumentów - zwiększenie produkcji ekologicznej objętej certyfikatami, które posiada Spółka stabilizuje rynek, wpływa na dostępność dostaw oraz zwiększa konkurencyjność rozsądnych cen; 5. art. 80 kpa w zw. z art. 60 Rozporządzenia nr 1306/2013 przez uznanie, że fakt sprawowania przez te same osoby funkcji członków zarządu w kilku spółkach, w różnych konfiguracjach i dzielenie tego samego adresu siedziby przesądza
o stworzeniu sztucznych warunków, podczas gdy te okoliczności same w sobie
nie mogą uzasadniać takiego wniosku; 6. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa oraz art. 3 ust. 2
pkt 2) oraz ust. 3 ustawy o płatnościach w zw. z art. 60 Rozporządzenia nr 1306/2013
polegające na tym, że organ II instancji nie rozpatrzył w sposób wszechstronny materiału dowodowego, znajdujących się w aktach sprawy (w szczególności w zakresie dokumentów, wymienionych powyżej w pkt 2 powyżej), a mianowicie zupełnie pominął fakt, że Spółka prowadzi w rzeczywistości (faktycznie a nie fikcyjnie jak to błędnie przyjmuje organ II instancji) działalność rolniczą, na gruntach nabytych w drodze sprzedaży od całkowicie niezależnego podmiotu- A.H. na warunkach rynkowych, środki na zakup nieruchomości nabytej w drodze umowy sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego przez notariuszem I.Z., Repertorium A nr [...] (w aktach sprawy). Spółka uzyskała na podstawie indywidualnej umowy kredytowej z bankiem [...] S.A. nr [...], przez co ustalił stan faktyczny sprawy w sposób nieprawidłowy, albowiem wbrew dowodom znajdującym się w aktach sprawy przyjął, że Spółka nie jest samodzielnym podmiotem i została utworzona i funkcjonuje w celu pozyskania płatności do gruntów rolnych w kwotach większych niż faktycznie możliwe do uzyskania przez osoby kreujące sztuczne warunki poprzez multiplikowanie podmiotów w postaci spółek prawa handlowego, mogących formalnie ubiegać się o płatności, podczas gdy powyższe dowody i okoliczności z nich wynikające temu przeczą; 7. art. 80 kpa oraz
art. 84 kpa przez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i dowolne ustalenie przez organ II instancji, że ceny usług siewu i kombajnowania świadczonych na rzecz Spółki są rażąco zaniżone, podczas gdy ustalenie takich okoliczności nie zostało potwierdzone jakimkolwiek dowodem I wymagało wiadomości specjalnych – organ
II instancji w ogóle nie przedstawia żadnego dowodu na to w granicach jakich wartości wynagrodzenie rynkowe wówczas oscylowało, co czyni powyższe ustalenie organu odwoławczego całkowicie bezpodstawnym - organ II Instancji wskazuje jedynie domeny internetowe portali rolniczych, nie przytaczając jakichkolwiek konkretnych treści artykułów, nie podając linków do treści, które miały rzekomo zostać na ww. portalach opublikowane; 8. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 kpa oraz art. 3 ust. 2 pkt 2) oraz ust. 3 Ustawy przez ustalenie, że M.J. wywiera dominujący lub realny wpływ na działalność Spółki oraz innych podmiotów wskazanych w decyzji, podczas gdy nie przywołano żadnej okoliczności popartej dowodem na to, że faktycznie to M.J. decydował w jakiejkolwiek konkretnej kwestii, co czyni ten wniosek nieuzasadnionym, ponieważ nie został poparty żadną konkretną okolicznością. Organ II Instancji nie ustalił czy wykształcenie posiadane przez M.J. i doświadczenie zawodowe pozwala
na ekonomicznie opłacalne prowadzenie spółki prawa handlowego zajmującej się produkcją rolną, a pomimo braku ustaleń w tym zakresie, wyciągnął bezpodstawny wniosek, że ta osoba ma realny wpływ na prowadzenie działalności przez Stronę. Oznacza to, że pomimo braku ustaleń przez organ II instancji w tym zakresie, wyciągnął on bezpodstawny wniosek, że M.J. ma realny wpływ na prowadzenie działalności przez Stronę, czym naruszył powyższe przepisy; 9. art. 107 § 3 w zw. z 107 § 1 ust. 6 kpa, art. 8 kpa przez brak wskazania w uzasadnieniu decyzji na jakiej podstawie uznano, że istnieją powiązania pomiędzy podmiotami wymienionymi przez organ II Instancji na tyle istotne, aby stwierdzić, że w niniejszej sprawie wystąpiło stworzenie sztucznych warunków i jaki wpływ na Spółkę ma fakt istnienia pozostałych beneficjentów płatności. Fakt istnienia szeroko opisanych przez organ II instancji powiązań osobowych nie jest okolicznością przeświadczającą zasadność zarzutu, na co wskazał m. in. Europejski Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (szerzej na ten temat w dalszej części skargi); 10. art. 8 § 2 kpa przez odstąpienie przez organ II instancji bez uzasadnionej przyczyny od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym, ponieważ we wszystkich latach od dnia rozpoczęcia działalności przez Spółkę, gdy sposób prowadzenia działalności jak również przepisy stanowiące podstawę przyznania płatności były takie same, organy administracyjne przyznawały Spółce wnioskowane płatności i nie kwestionowały prowadzenia działalności rolniczej przez Stronę - w załączeniu przedkładam kopie decyzji o przyznaniu płatności ekologicznych, ONW, jak również płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego za poprzednie lata. W przedmiotowej sprawie organ II Instancji nie wykazał, aby stan faktyczny uległ zmianie w porównaniu do tego z daty wydania uprzednich rozstrzygnięć, korzystnych dla Spółki, a zatem organy administracji publicznej nie miały podstaw (i nie podjęły nawet próby wykazania ich), aby odejść od utrwalonej praktyki w powyższym zakresie; 11. art. 7, art., 77 § 1, art. 80 kpa w zw.
z art. 60 Rozporządzenia nr 1306/2013 przez dokonanie ustalenia sprzecznego z materiałem dowodowym i stwierdzenie, że przyjęcie przez Spółkę zawężonego rodzaju upraw, opierającego się na uprawie kilku gatunków roślin, podobnie do innych podmiotów, wymienionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji może świadczyć o tym, że Spółka nie prowadzi odrębnego gospodarstwa rolnego, podczas gdy wybór rodzaju uprawy roślinnej uzależniony jest w największej mierze od uwarunkowań środowiskowych, jakie występują na danym terenie, w tym w szczególności od rodzaju i klasy gleby, na której ma być prowadzona uprawa, a także warunków pogodowych występujących w miejscu uprawy - Spółka zdecydowała się na uprawę najbardziej optymalną w miejscu, w jakim położone są grunty Spółki, z uwzględnieniem uwarunkowań środowiskowych, o których mowa powyżej, a z tego faktu organ II Instancji stara się stworzyć zarzut przeciwko Skarżącej, co nie powinno mieć miejsca; 12. art. 7, art., 77 § 1, art. 80 kpa w zw. z art. 60 Rozporządzenia nr 1306/2013, przez dokonanie ustalenia sprzecznego z materiałem dowodowym i stwierdzenie, że okoliczność dotycząca zawieszenia przez R.K. działalności gospodarczej w CEIDG może stanowić o stworzeniu przez Spółkę sztucznych warunków do uzyskania płatności, podczas gdy żaden przepis prawa nie wymaga od osoby fizycznej, aby posiadała ona czynny status przedsiębiorcy, wpisanego do CEIDG w każdym przypadku związanym w wykonaniem usługi na rzecz podmiotu trzeciego-osoba fizyczna, nieprowadząca lub mająca zawieszoną działalność gospodarczą może co do zasady wykonać usługą na rzecz podmiotu trzeciego, natomiast kwestia rozliczenia się, czy też odpowiedzialności tej osoby z tego tytułu względem np. organów podatkowych nie ma związku z przedmiotową sprawą, a już na pewno nie może świadczyć
o stworzeniu sztucznych warunków do uzyskania płatności jak błędnie wnioskuje organ II instancji; 13. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 kpa przez ustalenie, że M.J. ma pełną kontrolę nad działalnością innych podmiotów wskazanych w decyzji wskazując, że świadczy o tym fakt wykonania przez M.J. technicznej czynności w postaci złożenia pisma w siedzibie organu - takie twierdzenie stanowi o dowolnej ocenie, przekroczeniu granic swobodnej oceny materiału zgromadzonego w sprawie, prowadzi do nielogicznych wniosków, sprzecznych również z przepisami prawa korporacyjnego bowiem do złożenia (nie sporządzenia i podpisania) podmiot może posłużyć się dowolną osobą, także dowolna osoba może ewentualne pismo nadać w placówce pocztowej, co absolutnie nie może przesądzać, że taka osoba (nadająca pismo) ma kontrolę nad daną jednostką jak to błędnie przyjmuje organ odwoławczy; 14. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 w zw. z art. 6 kpa przez nieuzasadnione ustalenie, że koniecznym do uzyskania pomocy publicznej w ramach sprawy jest posiadanie własnego sprzętu agrotechnicznego i samodzielne jego użytkowanie, podczas gdy żaden przepis prawa nie nakazuje wnioskodawcy pobierającemu płatność, o której mowa w niniejszym postępowaniu, być właścicielem takiego sprzętu, wystarczającym jest bowiem, by rolnik był w stanie zapewnić, że takie zabiegi będą wykonane na polach zgłaszanych do dotacji w celu prowadzenia uprawy w dobrej kulturze rolnej, a ten obowiązek Strona spełniła zlecając wykonanie tych zabiegów podmiotowi trzeciemu. Co więcej, według danych wynikających z treści Powszechnego Spisu Rolnego 2020 r. dotyczącego charakterystyki gospodarstw rolnych w 2020 r. wynika, że zaledwie ok. 12 % gospodarstw rolnych w Polsce jest wyposażonych w maszyny takie lak kombajn zbożowy (a zatem sytuacja, w której podmiot wnioskujący o finansowanie nie jest właścicielem dużych maszyn rolniczych jest typowa dla polskich gospodarstw rolnych, nie stanowi to wyjątku, a wręcz przeciwnie - potwierdza, że gospodarstwo rolne Skarżącej ma charakterystyczne cechy, które występują w większości przypadków polskich gospodarstw rolnych); 15. art. 12 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (dalej: k.s.h.), art. 305 §1 k.s.h. w zw. z art. 60 Rozporządzenia nr 1306/2013 przez brak rozróżnienia praw i obowiązków akcjonariusza i wspólnika spółki od spółki, brak dostrzeżenia, że Strona posiada osobowość prawną i jest podmiotem swoich praw i obowiązków, brak dostrzeżenia, że akcjonariusz nie odpowiada za zobowiązania spółki akcyjnej, a z pewnością nie odpowiada za zobowiązania spółek,
w których wspólnikiem jest spółka, w której akcje posiada, co doprowadziło do nieuzasadnionego wniosku, że akcjonariusz wspólnika Strony posiada dominujący na nią wpływ, co miałoby w opinii organu II Instancji świadczyć o stworzeniu poprzez taką konstrukcję sztucznych warunków; 16. art. 80 kpa w zw. z art. 151 § 4 k.s.h. przez ocenę okoliczności faktycznych sprawy pozostającą w sprzeczności z charakterem relacji pomiędzy spółką kapitałową a jej wspólnikami wynikającymi wprost z ww. bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa, jak również art. 201 § 1 oraz art. 204
§ 1 k.s.h. przez jawnie sprzeczną z normami wyżej wymienionych bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa materialnego oceną charakteru prawnego działań członków zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz innych osób uprawnionych do jej reprezentacji; 17. art. 107 § 3 kpa oraz art. 11 kpa przez ich niezastosowanie w sprawie, polegające na niedostatecznym wyjaśnieniu przyczyn, dla których odmówiono przyznania Spółce płatności, przejawiające się w tym. że organ
II instancji w uzasadnieniu decyzji pomija okoliczności i dowody, które indywidualnie odnoszą się Spółki (w szczególności te, o których mowa w pkt 2 powyżej), natomiast szeroko odnosi się do okoliczności i dowodów dotyczących działalności innych, odrębnych od Strony podmiotów (spółek prawa handlowego), nie wyjaśniając przy tym związku tych okoliczności i dowodów z działalnością rolniczą Strony a także nie wyjaśniając, na czym ma polegać sztuczne stworzenie warunków przez Skarżącą, których celów systemu wsparcia zdaniem organu II nie realizuje konkretnie Strona, jak również z jakich okoliczności organ II wywodzi tezę, że Spółka zamierzała wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami systemu wsparcia; 18. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. przez powoływanie się przez organ II instancji w sposób ogólnikowy na "zgromadzony w sprawie materiał dowodowy" podczas gdy skoro Organ wyciąga konkretny wniosek to powinien był wskazać konkretny dowód, który był podstawą dla niego, tymczasem organ II instancji nie uzasadnił w prawidłowy sposób swojej decyzji, przez co Strona nie jest wstanie ustalić na podstawie jakich dowodów dokonywał poszczególnych ustaleń, a w konsekwencji naruszył zasadę przekonywania stron postępowania do zasadności przesłanek, którymi się kierował wydając zaskarżoną decyzję; 19. art. 110 kpa przez naruszenie zasady związania organu wydaną decyzją przejawiające się w tym, że skoro Strona została wpisana do ewidencji producentów to ARiMR uznał, że wykazała, że prowadzi działalność rolniczą samodzielnie, a w ramach niniejszego postępowania zarzuca Stronie bezpodstawnie, że nie wykazuje ona takiej samodzielności, podczas gdy organ odwoławczy był związany decyzją w tej kwestii, ponieważ stan faktyczny w tym zakresie nie uległ zmianie; 20. art. 80 kpa w zw. z art. 39 ust. 1 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (Dz. Urz. UE C115; dalej: Traktat) przez błędną ocenę dowodów skutkującą uznaniem, że Strona nie realizuje celów wspólnej polityki rolnej podczas gdy Strona je realizuje, w tym realizuje cel polegający na zwiększaniu wydajności rolnictwa poprzez racjonalny rozwój produkcji rolnej poprzez współpracę z różnymi podmiotami w zakresie zakupu materiału siewnego, a także na zlecaniu wykonania usług agrotechnicznych podmiotom specjalizującym się w tym, przez co optymalnie wykorzystuje siłę robocza na terenach wiejskich, gwarantowaniu bezpieczeństwa dostaw i zapewnianiu rozsądnych cen w dostawach dla konsumentów poprzez racjonalizację kosztów wykonania zabiegów agrotechnicznych; 21. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa w zw. z art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013 przez brak ustalenia woli uzyskania korzyści
i sprzeczności tych korzyści z celami wsparcia; 22. art. 6 kpa, art. 107 § 3 kpa, art. 11 kpa przez przekroczenie granic kognicji organu II instancji w sprawie oraz dokonanie ustaleń, w zakresie, w jakim wykraczają poza przedmiot sprawy, a mianowicie przeprowadzenie postępowania dowodowego oraz analizy m. in. w zakresie upraw jakie prowadzą inne niż Skarżąca podmioty, wykonawców z usług, których korzystają inne niż Strona podmioty przy wykonywaniu działalności rolniczej, sposobu prowadzenia działalności rolniczej przez inne podmioty niż Strona, zawieszenia i odwieszenia działalności R.K., które to okoliczności nie powinny być przedmiotem tak szerokich rozważań organu II instancji (wypełniają one ponad połową uzasadnienia zaskarżonej decyzji). Z daleko Idącej ostrożności - na wypadek gdyby tutejszy
Sąd uznał, iż analiza ww. okoliczności miała znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawie, to przeprowadzenie tak rozległego postępowania dowodowego na etapie postępowania przed organem II instancji, stanowi naruszenie zasady dwuinstancyjności, o czym mowa powyżej; 23. art. 8 § 2 kpa, art. 80 kpa w zw. z w zw. z art. 60 Rozporządzenia nr 1306/2013 przez uznanie, że M.J. sprawuje władze i podejmuje decyzje za Stronę, następnie w wyniku tej błędnej konkluzji organ II Instancji odmówił przyznania płatności, podczas gdy orzecznictwo WSA w Gorzowie Wielkopolskim i NSA w sprawach, w których brał udział organ II instancji wskazuje na to, że decyzje zarządcze w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością podejmują osoby będące członkami zarządu ujawnione w rejestrze przedsiębiorców KRS, a dowodem potwierdzającym jakie osoby sprawują zarząd w spółce jest odpis z rejestru przedsiębiorców KRS, co oznacza, że błędnym było uznanie przez organ odwoławczy, że to M.J. sprawował władzę w Spółce, a w konsekwencji - organ II instancji bezpodstawnie odmówił Stronie przyznania płatności; 24. art. 6 kpa przez zastosowanie przez organ II instancji przepisu, który nie istnieje tj. bliżej nieokreślonego art. 60 rozporządzenia "Komisji (WE)" nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. U. UE. L. z 2013 r. Nr 347, str. 549 z późn. zm.) w sytuacji gdy "Komisja (WE)" nie wydała aktu prawnego
o takich parametrach, na które powołuje się organ II instancji. Przy czym Strona bierze pod uwagę fakt, że do niedawna w obrocie prawnym obowiązywał art. 60 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17
grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią
i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. U. UE. L z 2013 r. Nr 347, str. 549 z późn. zm.), uchylony z dniem 1 stycznia
2023 r., a zatem Strona z ostrożności uznaje, że organ II instancji miał na myśli najprawdopodobniej ten przepis;
B. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 2 lit. a) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1091 z dnia 18 lipca 2018 r. w sprawie zintegrowanych statystyk dotyczących gospodarstw rolnych oraz uchylenia rozporządzeń (WE) nr 1166/2008 i (UE) nr 1337/2011 (Dz. U. UE. L.
z 2018 r. Nr 200, str. 1 z późn. zm.) przez nieuznanie, że gospodarstwo rolne Spółki, jako wyodrębniona pod względem technicznym i ekonomicznym jednostka, posiadająca oddzielne kierownictwo i prowadząca działalność rolniczą, spełnia definicję wskazaną
w ww. przepisie oraz naruszenie art. 7 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach
w ramach systemów wsparcia bezpośredniego poprzez jego niezastosowanie; 2. art. 2 ust. 2 pkt 1) ustawy z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (Dz.U.2022.593; dalej: Ustawa AML) przez jego niewłaściwe zastosowanie i skoncentrowanie sprawy wokół tego, że M.J. spełnia wymogi określenia go jako beneficjenta rzeczywistego na gruncie Ustawy AML, podczas gdy normy z tej ustawy nie powinny znaleźć zastosowania w przedmiotowej sprawie, ponieważ jest to inna gałąź prawna, normy dotyczące pomocy publicznej związanej
z działalnością rolniczą są kompleksowo uregulowane I nie przewidują takiej instytucji jak beneficjent rzeczywisty, instytucja beneficjenta rzeczywistego została określona na gruncie Ustawy AML w zupełnie innych celach dotyczących przeciwdziałania praniu pieniędzy terroryzmu; 3. art. 60 Rozporządzenia nr 1306/2013 przez jego nieprawidłową wykładnię polegającą na uznaniu, że okoliczność, że dana osoba jest członkiem zarządu w kilku spółkach lub że spółki mają ten sam adres siedziby jest okolicznością przesądzającą o niesamodzielności takich podmiotów prawa handlowego, podczas
gdy orzecznictwo sądów administracyjnych wykluczyło taką wykładnię między innymi
w wyroku WSA w Szczecinie z 16 kwietnia 2015 r., sygn. akt I SA/Sz 206/15; 4. art. 60 Rozporządzenia nr 1306/2013 oraz art. 4 pkt 3 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz.Urz.UE.L Nr 312, str. 1; dalej: Rozporządzenie 2988/95) przez ich niewłaściwe zastosowanie I odmowę przyznania Spółce płatności ekologicznej, podczas gdy prawidłowe rozpatrzenie i ocena materiału dowodowego powinno doprowadzić organ II Instancji do wniosku, że Spółka nie stworzyła sztucznych warunków w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami wsparcia, a swoim działaniem realizowała, jako samodzielny podmiot cele określone w przepisach prawa wspólnotowego, a zatem powinna otrzymać wnioskowane płatności za rok 2021;
5. art. 7 ust. 1,8 ust. 1 pkt 1-4, art. 14 ust. 1 i ust. 2 Ustawy przez nieprawidłową jego wykładnię, a w konsekwencji bezzasadne uznanie, że Spółka nie spełnia warunków do przyznania jej płatności w ramach wsparcia bezpośredniego, w sytuacji, gdy prawidłowa interpretacja ww. przepisu, spowodowałaby uwzględnienie wniosku Spółki jako uzasadnionego, a kolejno bezpośredniego Skarżącej.
Pełnomocnik Skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej decyzji organu I instancji, o orzeczenie na podstawie przepisu
art. 200 P.p.s.a. zwrotu kosztów postępowania na rzecz Skarżącej według norm przepisanych.
Ponadto wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie uzupełniającego dowodu: - z kopii decyzji nr [...] wydanej przez Kierownika BP o wpisie do ewidencji producentów z [...] czerwca 2015 r. na okoliczność związania organu II tą decyzją, wpisu Spółki do ewidencji producentów (działającej wówczas pod firmą S sp. z o.o.), wykazania samodzielności prowadzenia działalności rolniczej przez Spółkę, - kopii decyzji nr [...] z [...] maja 2017 r. wydanej przez Kierownika BP o przyznaniu Spółce płatności ekologicznej na rok 2016, - kopii decyzji nr [...] z [...] maja 2017 r. wydanej przez Kierownika BP o przyznaniu Spółce płatności ONW na rok 2016, - kopii decyzji nr [...] z [...] czerwca 2017 r. wydanej przez Kierownika BP o przyznaniu Spółce płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego na rok 2016, - kopii decyzji nr [...] z [...] maja 2018 r. wydanej przez Kierownika BP o przyznaniu Spółce płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego na rok 2017, - kopii decyzji nr [...] z [...] maja 2018 r. wydanej przez Kierownika BP o przyznaniu Spółce płatności ekologicznej na rok 2017, - kopii decyzji nr [...] z [...] maja 2018 r. wydanej przez Kierownika BP o przyznaniu Spółce płatności ONW na rok 2017, - kopii decyzji nr [...] z [...] stycznia 2019 r. wydanej przez Kierownika BP o przyznaniu Spółce płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego na rok 2018, - kopii decyzji nr [...] z [...] listopada 2018 r. wydanej przez Kierownika BP o przyznaniu Spółce płatności ONW na rok 2018, - kopii decyzji nr [...] z [...] stycznia 2019 r. wydanej przez Kierownika BP o przyznaniu Spółce płatności ekologicznej na rok 2018, - kopii decyzji nr [...] z [...] lutego 2020 r. wydanej przez Kierownika BP o przyznaniu Spółce płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego na rok 2019, - kopii decyzji nr [...] z [...] lutego 2021 r. wydanej przez Kierownika BP o przyznaniu Spółce płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego na rok 2020, - kopii decyzji nr [...] z [...] listopada 2020 r. wydanej przez Kierownika BP o przyznaniu Spółce płatności ekologicznej na rok 2020, na okoliczność związania organu II powyższymi decyzjami, wykazania samodzielności prowadzenia działalności rolniczej przez Spółkę.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Na rozprawie w dniu 30 listopada 2023 r. Sąd postanowił na podstawie art. 106
§ 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Postępowanie przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 z zm., dalej: P.p.s.a.) oddalić wnioski dowodowe wskazane
w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., rozstrzygając daną sprawę, wojewódzki
sąd administracyjny, co do zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi,
a ponadto może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). Stwierdzenie, że poddaną kontroli decyzję (postanowienie) wydano z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje sąd do uchylenia zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 P.p.s.a.).
Po rozpoznaniu sprawy w tak zakreślonych granicach kognicji Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie naruszała prawa.
Postępowanie przed organami ARiMR cechuje odrębność proceduralna, ponieważ niektóre z zasad postępowania określone w ww. przepisach kpa,
w przypadku postępowań dotyczących przyznania płatności uległy znacznemu ograniczeniu.
Zgodnie z art. 3 ust. 3 Ustawy, strony oraz inne osoby uczestniczące
w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody bez zatajania bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Ustawodawca uczynił wyjątek od tzw. zasady prawdy materialnej wyrażonej w art. kpa, a rozwijanej w dalszych przepisach m.in.
art. 77 kpa, zgodnie z którą organy administracji publicznej, w toku postępowania podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
W przypadku postępowań z wniosków o przyznanie płatności, obowiązek ten został ograniczony jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Przy czym, chodzi tu przede wszystkim o dowody wskazane we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę. Organy administracji publicznej nie mają zaś obowiązku działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego tak jak tego wymaga art. 7 kpa (por. wyrok WSA w Olsztynie z 27 lutego 2020 r. I SA/Ol 790/19 - wszystkie orzeczenia sądów administracyjnych przywołane
w uzasadnieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Ograniczeniu uległa również realizacja zasad: informowania stron i innych uczestników postępowania (art. 9 kpa) oraz czynnego udziału stron w postępowaniu (art. 10 kpa). W przypadku pierwszej z zasad ograniczenie to polega na zobowiązaniu organu do udzielania stronom niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych
i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania - i to wyłącznie na żądanie stron, a nie z urzędu. Natomiast w przypadku drugiej z zasad organ został zobligowany do zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania jedynie w sytuacji, gdy strona wyraziła takie żądanie.
Takie rozłożenie ciężaru w postępowaniu dowodowym powoduje, że organ nie jest zobowiązany do podjęcia wszechstronnych czynności dowodowych w celu załatwienia sprawy, jak tego oczekuje skarżąca, ani też z własnej inicjatywy pouczania strony czy też informowania strony o przysługujących jej prawach. Obowiązująca w postępowaniu administracyjnym zasada prawdy materialnej została bowiem w postępowaniu
o przyznanie płatności zredukowana do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (por. wyr. NSA z 29 marca 2019 r. I GSK 1369/18).
Wyjaśnić również należy, że prowadząc postępowanie mające na celu zweryfikowanie wniosku o przyznanie płatności organ zobowiązany jest w każdym przypadku rozważyć czy w przypadku danego beneficjenta nie wystąpiły okoliczności dotyczące wykreowania tzw. sztucznych warunków pozwalających na uzyskanie płatności
w kwotach wyższych niż te, które by stronie przysługiwały gdyby do stworzenia takich warunków nie doszło. Z treści art. 3 ust. 3 Ustawy wynika, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Tym samym, obowiązek udowodnienia spełnienia warunków do przyznania płatności lub pomocy finansowej spoczywa na stronie występującej o ich przyznanie. Natomiast obowiązek wykazania stworzenia sztucznych warunków w celu uzyskania płatności ciąży na organie, który
w tym wypadku wywodzi skutki prawne poprzez odmowę przyznania płatności.
Na potrzeby tej sprawy dodać należy, że zgodnie z art. 8 ust. 1 Ustawy, płatność JPO, płatność PZZ, płatność MR, płatność RDST i płatności związane do powierzchni upraw, są przyznawane do powierzchni działki rolnej: 1) położonej na gruntach będących kwalifikującymi się hektarami w rozumieniu art. 3.2 ust. 2 Rozporządzenia nr 1307/2013, 2) będącej w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności; 3) o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha; 4) nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
Na mocy art. 14 ust. 2 pkt 1 i 2 Ustawy płatność RDST przysługuje do powierzchni gruntów objętych obszarem zatwierdzonym do jednolitej płatności obszarowej będących w posiadaniu rolnika: 1) nie większej niż 30 ha oraz 2) pomniejszonej o 3 ha. Stosownie do art. 13 Ustawy do przyznawania płatności MR rolników stosuje się art. 50 ust. 8 rozporządzenia nr 1307/2013, a płatność ta przysługuje do powierzchni gruntów objętych obszarem zatwierdzonym dla tego rolnika do jednolitej płatności obszarowej nie większej niż 50 ha. Zgodnie z art. 11 ust. 1 rozporządzenia nr 1307/2013 państwa członkowskie zmniejszają kwotę płatności bezpośrednich, która ma zostać przyznana rolnikowi na podstawie tytułu III rozdział 1 za dany rok kalendarzowy, o co najmniej 5 %
w odniesieniu do części kwoty przekraczającej 150.000 EUR. W aspekcie powyższego w art. 19 ust. 1 pkt 1 Ustawy ustanowiono, że wysokość płatności obszarowej w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn powierzchni obszaru zatwierdzonego do danej płatności i stawki tej płatności na 1 ha tej powierzchni po uwzględnieniu
art. 8 ust. 1, 3 i 4 rozporządzenia nr 1307/2013 oraz zmniejszeń, wykluczeń lub pozostałych kar administracyjnych wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności, a w przypadku jednolitej płatności obszarowej - po uwzględnieniu dodatkowo zmniejszeń, o których mowa w art. 11 rozporządzenia nr 1307/2013,
z zastosowaniem współczynnika redukcji wynoszącego 100%.
Dalej wskazać należy, ze według art. 3 pkt 3 Ustawy EP, producent rolny to osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, będąca rolnikiem w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 1307/2013, lub posiadaczem zwierzęcia. Art. 4 ust. 1 lit. a Rozporządzenia nr 1307/2013 jako rolnika określa osobę fizyczną lub prawną bądź grupę osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, której gospodarstwo rolne jest położone na obszarze objętym zakresem terytorialnym Traktatów, określonym w art. 52 TUE w związku z art. 349 i 355 TFUE, oraz która prowadzi działalność rolniczą; Art. 4 ust. 1 lit. b Rozporządzenia nr 1307/2013 stanowi, że gospodarstwo rolne oznacza wszystkie jednostki wykorzystywane do działalności rolniczej i zarządzane przez rolnika, znajdujące się na terytorium tego samego państwa członkowskiego.
Warto dodać, że wskazane wyżej pojęcie rolnika oznacza osobę fizyczną, której gospodarstwo rolne jest położone na obszarze objętym zakresem terytorialnym Traktatów, określonym w art. 52 TUE w zw. z art. 349 i 355 TFUE, oraz która prowadzi działalność rolniczą (art. 4 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 1307/2013). Natomiast przez działalność rolniczą należy rozumieć produkcję, hodowlę lub uprawę produktów rolnych, włączając w to zbiory, dojenie, hodowlę zwierząt oraz utrzymywanie zwierząt do celów gospodarskich; utrzymywanie użytków rolnych w stanie, dzięki któremu nadają się one do wypasu lub uprawy bez konieczności podejmowania działań przygotowawczych wykraczających poza zwykłe metody rolnicze i zwykły sprzęt rolniczy, w oparciu
o kryteria określone przez państwa członkowskie na podstawie ram ustanowionych przez Komisję, lub prowadzenie działań minimalnych, określanych przez państwa członkowskie, na użytkach rolnych utrzymujących się naturalnie w stanie nadającym się do wypasu lub uprawy (art. 4 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 1307/2013).
Skarżąca w postępowaniu prowadzonym przed organami ARiMR wykazała, że nadano jej numer identyfikacyjny oraz, że legitymuje się rzeczowymi prawami do gruntów rolnych, które - jak twierdziła - zajęte są na prowadzone przez nią uprawy, zaś czynności agrotechniczne są przez nią zlecane. Organ natomiast uznawał, że spółka nie prowadzi w imieniu własnym działalności rolniczej, lecz pozorowano jej samodzielność i posiadanie przez nią gospodarstwa rolnego.
W ocenie Sądu analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz lektura zaskarżonej decyzji pozwala przyjąć, że Dyrektor OR wykazał, że Skarżąca, wraz z powiązanymi podmiotami, współkreowała sztuczne warunki wymagane
do uzyskania korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego,
w sprzeczności z jego celami, co też skutkowało odmową przyznania wnioskowanych płatności na podstawie art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013.
Zgodnie z tym przepisem: "bez uszczerbku dla przepisów szczególnych, osobom fizycznym ani prawnym nie przyznaje się jakichkolwiek korzyści wynikających
z sektorowego prawodawstwa rolnego, jeżeli stwierdzono, że warunki wymagane do uzyskania takich korzyści zostały sztucznie stworzone, w sprzeczności z celami tego prawodawstwa".
Wyjaśnić trzeba, że kwestia skutku sztucznego tworzenia warunków uprawniających do otrzymania płatności przez beneficjentów została jednolicie uregulowana w przepisach unijnych w odniesieniu do obu filarów Wspólnej Polityki Rolnej. Warto również podkreślić, że środki pomocowe przeznaczone na finansowanie płatności w ramach Wspólnej Polityki Rolnej wypłacane są z budżetu Unii Europejskiej, a w związku z tym podlegają ochronie zgodnie z rozporządzeniem nr 2988/95. W myśl art. 4 ust. 3 tego rozporządzenia działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny
z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego, mającymi zastosowanie w danym przypadku, przez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści (por. wyrok NSA z 3 listopada
2016 r. akt II GSK 3579/16).
Jednak ani przepisy rozporządzenia nr 1306/2013, ani obowiązującego wcześniej rozporządzenia nr 65/2011, nie precyzują, na czym może polegać sztuczne stworzenie warunków wymaganych do uzyskania płatności, pozostawiając tym samym rozstrzygnięcie tego zagadnienia organom stosującym prawo.
Kwestia ta była przedmiotem rozważań TSUE, który dokonując interpretacji obowiązującej wówczas regulacji tj. art. 4 ust. 8 rozporządzenia 65/2011 w wyroku
z 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12 Słynczewa siła EOOD przeciwko Izpylnitelen direktor na Dyrżawenfond "Zemedelie" - Razplasztatelna agencja (www.eur-lex.
europa.eu) wskazał, że dowód w zakresie praktyki stanowiącej nadużycie ze strony potencjalnego beneficjenta takiego wsparcia wymaga, po pierwsze, zaistnienia ogółu obiektywnych okoliczności, z których wynika, że pomimo formalnego poszanowania przesłanek przewidzianych w stosownych uregulowaniach, cel realizowany przez
te uregulowania nie został osiągnięty, a po drugie, wystąpienia subiektywnego elementu w postaci woli uzyskania korzyści wynikającej z uregulowań Unii poprzez sztuczne stworzenie wymaganych dla jej uzyskania przesłanek. Trybunał stwierdził, że do
sądu odsyłającego należy rozważenie obiektywnych dowodów pozwalających na stwierdzenie, że poprzez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności z systemu wsparcia ubiegający się o taką płatność zamierzał wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami tego systemu. W tym względzie sąd odsyłający może oprzeć się nie tylko na elementach takich jak więź prawna, ekonomiczna lub personalna pomiędzy osobami zaangażowanymi w podobne projekty inwestycyjne, lecz także na wskazówkach świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji pomiędzy tymi osobami.
Wykładnia wyrażenia "sztuczne warunki" sformułowana w ww. orzeczeniu Trybunału wprost przystaje do pojęcia sztucznych warunków, o których mowa w art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013. Wskazał na to TSUE w wyroku z 7 kwietnia 2022 r.
w sprawie C-176/20 SC Avio Lucos SRL przeciwko Agenţia de Plăţi şi Intervenţie pentru Agricultură – Centrul judeţean Dolj, Agenţia de Plăţi şi Intervenţie pentru Agricultură (APIA) – Aparat Central (pkt 72).
Wg TSUE, pozbawienie danego podmiotu płatności jest możliwe w przypadku ustalenia zaistnienia trzech przesłanek: po pierwsze stwierdzenia sztucznego stworzenia warunków wymaganych do otrzymania płatności, po drugie wykazania celu w postaci osiągnięcia korzyści wynikających z uregulowań, a więc subiektywnego elementu
w postaci woli uzyskania takich korzyści i po trzecie wykazanie sprzeczności tych korzyści z celami systemu wsparcia.
Z powołanych orzeczeń TSUE, wynika ponadto wprost, że w ramach badania elementu subiektywnego (zamiaru) organ posiada kompetencję do badania okoliczności związanych z powstaniem grupy producentów, a ponadto takie badanie może podejmować przed dokonaniem płatności oceniając, czy nie stworzono w sposób sztuczny warunków wymaganych do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia. Organ może zatem oceniać zamiar stanowiący element towarzyszący czynnościom na etapie zawiązywania grupy oraz składania wniosków o płatność. Wobec tego to na ten moment należy rozważać intencje poszczególnych członków przyszłej grupy producentów, jak i oceniać okoliczności towarzyszące zawiązaniu danej grupy, które to okoliczności mogą wskazywać na sztuczne stworzenie warunków dla uzyskania wsparcia niezgodnie
z celami systemu wsparcia (zob. wyr. NSA z 28 marca 2017 r., II GSK 138/17). Tak dokonana ocena powinna być przeprowadzona z uwzględnieniem całokształtu okoliczności mogących świadczyć o zamiarach beneficjenta, w tym także tych, które pojawiły się już po zawiązaniu grupy i po wystąpieniu z wnioskiem o dokonanie płatności (por. wyr. NSA z 8 sierpnia 2019 r. I GSK 1313/18).
Sąd podziela stanowisko NSA wyrażone w wyroku z 29 kwietnia 2021 r. w sprawie
I GSK 1772/18 o tym, że utworzenie kilkudziesięciu gospodarstw rolnych, powiązanych ze sobą osobowo, kapitałowo, organizacyjnie i technicznie, a następnie złożenie kilkudziesięciu odrębnych wniosków o przyznanie płatności rolnych na poszczególne działki rolne, z pominięciem modulacji, która ogranicza przyznanie pomocy ze względu na powierzchnię gruntów rolnych wskazuje na stworzenie sztucznych warunków do uzyskania płatności rolnych. Bez znaczenia pozostaje to, że każdy z tych podmiotów może wykazać się posiadaniem gruntów rolnych uprawianych rolniczo oraz to, że posiada wyodrębnienie organizacyjno-prawne. Nie wyklucza to bowiem tego, przy zaistnieniu dodatkowych okoliczności, że podmioty te podjęły czynności prawne
i faktyczne wprawdzie bezpośrednio nieobjętych zakazem prawnym, ale które w istocie zmierzają do osiągnięcia skutku zakazanego przez prawo. W orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości takie zachowanie nie może być objęte ochroną prawną i może
być odpowiednio sankcjonowane (por. wyrok Trybunału Sprawiedliwości (druga izba)
z 16 marca 2006r. w sprawie C-94/05 Emsland-Stärke GmbH przeciwko LandwirtschaftskammerHannover; pkt 52-53)). Ocena gospodarstwa rolnego musi obejmować, w sytuacjach budzących wątpliwości, nie tylko okoliczności związane bezpośrednio z jego funkcjonowaniem, ale również te, które wskazują na jego pozycję na rynku rolnym, jego relacje (powiązania) gospodarcze, organizacyjne z innymi podmiotami występującymi na tym rynku. Ocena ta powinna również uwzględniać charakter zadań jakie mogą być finansowane z budżetu UE na rozwój obszarów wiejskich (na podstawie krajowych planów strategicznych rozwoju obszarów wiejskich) i powinna niewątpliwie łączyć się z oceną dokonywaną w pozostałych płatnościach rolnych i obowiązujących tam modulacji za dany okres. Zasadniczym celem wsparcia jest pomoc w przeprowadzeniu restrukturyzacji rolnictwa i poprawy warunków gospodarowania i życia na terenach wiejskich oraz pomoc w ochronie środowiska naturalnego przed dalszą jego degradacją. Wsparcie to jest oparte na mechanizmie mającym na celu stopniowe obniżanie płatności dla rolników na rzecz rozwoju obszarów wiejskich, a także na zasadzie zrównoważonego rozwoju obszarów wiejskich. Zatem przepisy prawa krajowego i unijnego sprzeciwiają się przyznaniu płatności podmiotom, których zasadniczym celem podejmowanych działań jest dążenie do uzyskania jak największej płatności, a nie realizacja jednego z celów zgrupowanych wokół czterech osi wsparcia. Można założyć, że gdyby nie było takiego wsparcia finansowego ze strony Państwa czy UE, to działalność byłaby prowadzona w ramach jednego podmiotu (gospodarstwa rolnego) a nie kilkudziesięciu podmiotów gospodarczych. Tak więc, mimo że działania polegające na utworzeniu wielu podmiotów, posiadanie gruntów rolnych, czy też powierzenie wykonania prac rolnych innemu podmiotowi są prawnie dopuszczalne, to jednak muszą one być skonfrontowane z przepisami regulującymi mechanizm przyznawania płatności, które wykluczają przyznawanie płatności podmiotom, które z uwagi na swoją sytuację ekonomiczną i pozycję na rynku rolnym takiej pomocy nie powinny oczekiwać. Podmioty te, ukrywając faktyczny sposób
i zakres prowadzonej działalności, de facto nie prowadzą działalności rolniczej opartej na zasadzie swobody i konkurencyjności, a więc nie spełniają zasadniczego kryterium pozwalającego na przyznanie jakiejkolwiek pomocy nie tylko w zakresie rolnictwa.
W ocenie Sądu organy ARiMR wykazały istnienie przesłanek odmowy przyznania płatności zgodnie z wykładnią sformułowaną w ww. wyrokach TSUE.
Organ prawidłowo ustalił relacje pomiędzy spółkami i podmiotami pośrednio powiązanymi z M.J.. Ustalił prawidłowo powiązania kapitałowe, zasadnie również badając sposób powstania określonych zależnych osobowo i kapitałowo spółek. W świetle poczynionych ustaleń trafnie skonkludował, że wskazane podmioty
(z wyłączeniem I Sp. z o.o., co do której powiązań nie wykazano;
zob. nieprawomocne wyroki WSA w Gorzowie Wlkp. w sprawach I SA/Go 179/23,
I SA/Go 181/23 i I SA/Go 182/23), a ściślej: ich majątek, współtworzyły centralnie zarządzany organizm gospodarczy, a tym samym, że poprzez ukształtowanie struktury własności gruntów przez prawnie odrębne, lecz powiązane kapitałowo i osobowo
oraz podporządkowane wspólnemu celowi gospodarczemu spółki, doszło do – zamierzonej i nakierowanej na korzyści sprzeczne z tymi celami wsparcia – koordynacji działań, służących obejściu mechanizmów modulacji kwot płatności polegającej na zmniejszeniach kwot płatności poprzez zastosowanie: pułapów powierzchniowych, współczynnika redukcji, współczynnika korygującego oraz - w przypadku innych płatności - szczeblowo degresywnych stawek płatności.
Zasadnie uznano, że o sztuczności warunków stworzonych do uzyskania płatności świadczył fakt, iż działalność zaangażowanych podmiotów, w tym skarżącej, nie miała charakteru rzeczywistego, w tym sensie, że spółka działała autonomicznie,
a prowadzona działalność gospodarcza służyła jej interesom. Organ prawidłowo ustalił
i ocenił szereg okoliczności potwierdzających powyższe twierdzenie. Najważniejszymi
z nich są: 1. W kierownictwie wszystkich spółek powtarzały się te same osoby: I.O., K.S., Ł.P., M.J., A.S., M.P., W.K., z nadrzędną rolą Pana M.J. (poprzez P S.A.).
2. Udziałowcem wszystkich spółek, poza I sp. z o.o. oraz AB
sp. z o.o., była P S.A. Z kolei udziałowcem I sp. z o.o. była AB, a jej udziałowcami Ł.P. i A.S.. 3. Spółka AP sp. z o.o. poddzierżawiła działki pozyskane od Syndyka Masy Upadłości K S.A. spółce AB oraz R.K.. 4. Utworzenie grup spółek (T, W, P) w tym samym czasie oraz przypisywanie poszczególnym spółkom w grupach jednej lub dwóch działek ewidencyjnych leżących blisko siebie. 5. Spółki dzierżawiły działki od innych powiązanych podmiotów. 6. Spółki nie zatrudniały pracowników, nie posiadały własnego sprzętu rolniczego i zlecały prace rolne tym samym podmiotom powiązanym tj.: I sp. z o.o., R.K.. Umowy na te usługi była zawierane w tym samym czasie i według wspólnego wzoru. Z kolei cena wykonanych przez I sp. z o.o. usług siewu i kombajnowania była znacznie zaniżona. 7. Ubiegające się o płatności podmioty nie posiadały własnych magazynów i środków transportu zlecając usługi magazynowe I sp. z o.o. oraz R.K.. 8. R.K. wykonywał usługi na rzecz powiązanych podmiotów pomimo zawieszenia działalności gospodarczej.
9. Spółki nie przedstawiły potwierdzeń przelewów za wykonane usługi. 10. Wszystkie opisane podmioty miały podobny, zawężony zakres produkcji roślinnej. 11. Jedynie 9
z 26 podmiotów kupowało olej napędowy. 12. Wszystkie spółki miały jedynie kilka, grupowo przypisanych, adresów siedzib i adresów korespondencyjnych. 13. Część wskazanych w decyzji podmiotów dzierżawiło pomieszczenia biurowe od podmiotów powiązanych. 14. Kredyt udzielony przez [...] dla P S.A. został przeznaczony na pożyczki dla 17 wymienionych w decyzji spółek, a jego zabezpieczeniem jest hipoteka nieruchomości będących ich własnością. 15. Większość wymienionych w decyzji podmiotów osiąga dochód jedynie dzięki dopłatom.
Sąd podziela ocenę stanu faktycznego wskazującą na brak gospodarczej samodzielności grupy niemal 30 podmiotów występującej z wnioskami, w tej liczbie
i skarżącej, i ich zależność od M.J. - akcjonariusza jedynego wspólnika skarżącej spółki czyli P S.A. Ustalono okoliczności obiektywnie wskazujące na podporządkowaniu funkcjonowania skarżącej interesom całej stanowiącej de facto jedno gospodarstwo rolne, grupy podmiotów powiązanych, jak również o braku prawnych cech pozwalających na przypisanie jej statusu "rolnika" (art. 4 ust. 1 lit. a i b rozporządzenia nr 1307/2013). Co do istnienia jednego spójnego gospodarstwa obejmującego wszystkie grunty formalnie zgłoszone do płatności przez odrębne, acz niesamodzielne podmioty w zaskarżonej decyzji: 1) prawidłowo ustalono schemat podmiotów powiązanych występujących o płatności w roku 2021 r. o płatności wystąpił szereg podmiotów prawa handlowego pośrednio powiązanych z M.J. jedynym akcjonariuszem spółki akcyjnej będącej jedynym wspólnikiem spółek wnioskujących o płatności, 2) w sposób uprawniony wywnioskowano o funkcjonowaniu szerszego, jednolicie i spójnie zarządzanego przedsięwzięcia gospodarczego, 3) trafnie stwierdzono, iż spółki, w tym skarżąca, nie prowadziły samodzielnie odrębnych gospodarstw rolnych rozumianych jako zarządzane przez siebie jednostki wykorzystywane do działalności rolniczej (art. 4 ust. 1 lit. a i b rozporządzenia nr 1307/2013). Wskazują na to następujące ustalenia i argumenty: a) z przedstawionych przez spółkę dokumentów wynikało, że spółki prowadziły działalność w niemal identyczny sposób. W zależności od położenia posiadanych gruntów, z tymi samymi kontrahentami dokonywały obrotu płodami rolnymi, korzystały z usług tych samych podmiotów w przypadku prac agrotechnicznych. Spółki miały jednocześnie te same adresy siedziby (pogrupowane) i korzystały z tego samego adresu do korespondencji.
b) Skarżąca nie posiadała zaplecza koniecznego do prowadzenia działalności rolniczej tj. maszyn, urządzeń, magazynów czy środków transportu; magazyn miała dzierżawić od I sp. z o.o., c) Skarżąca w zakresie prac agrotechnicznych miała korzystać z usług I sp. z o.o. oraz R.K. dostawcę usług również dla powiązanych kapitałowo i osobowo spółek wskazanych na str. 29-30 decyzji.
W świetle powyższych spostrzeżeń, Sąd podziela stanowisko organu, o tym że działalność spółek zależnych w ramach szerszego centralnie i spójnie kierowanego organizmu gospodarczego, nie miała charakteru rzeczywistego i autonomicznego,
a działalność rolnicza przez zależne podmioty miała charakter wyłącznie formalny, ekonomicznie nieuzasadniony, co świadczyło o cechującym ich funkcjonowanie "sztuczności" w rozumieniu art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013. Nadto trafnie uznano, że skarżąca nie była samodzielna gospodarczo i nie spełniała definicji rolnika, ponieważ nie wykazała, by w 2021 roku prowadziła gospodarstwo rolne rozumiane jako zarządzane przez siebie jednostki wykorzystywane do działalności rolniczej (art. 4 ust. 1 lit. a i b rozporządzenia nr 1307/2013). Grunty zgłoszone przez nią do płatności były wykorzystywane do prowadzenia działalności rolniczej w ramach gospodarstwa rolnego prowadzonego w istocie przez inny podmiot. Poza prawami do gruntów rolnymi nie miała innych atrybutów mogących być uznane za składniki gospodarstwa rolnego.
Łącznie okoliczności te nakazywały uznać, że zgłoszenie do płatności gruntów
przez liczne powiązane podmioty, nieprowadzące w rzeczywistości działalności rolniczej uzasadnionej celami gospodarczymi, miał charakter sztuczny.
Przez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności należy bowiem rozumieć sztuczne wykreowanie określonych elementów stanów faktycznych, czy też manipulowanie nimi tak, aby odpowiadały one nie przepisowi prawnemu, który miałby w "normalnym" układzie rzeczy zastosowanie, ale przepisowi dla autora
tej kreacji (manipulacji) korzystniejszemu (por. M. Godlewska, Pojęcie nadużycia prawa w prawie UE (cz. I), "Europejski Przegląd Sądowy" 2011, nr 6(69), s. 25-26).
Organ trafnie ustalił, że zabieg polegający na zgłoszeniu przez odrębne podmioty zarządzanych wspólnie gruntów rolnych, prowadzić mógł do uzyskania dodatkowych korzyści finansowych w porównaniu z sytuacją, gdyby o płatności ubiegał się jeden podmiot. W zaskarżonej decyzji prawidłowo określono również hipotetyczną wartość takich korzyści – w rozbiciu na poszczególne płatności, co dopełniało przeprowadzoną analizę i formułowane stanowisko. Wskazać chociażby należy, że w przypadku płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej organ trafnie wykazał, że zgłoszenie do płatności wielu mniejszych działek, przez wiele podmiotów umożliwiło obejście regresywnych stawek płatności wskazanych w § 16 ust. 1 Rozporządzenia RSK
i tym samym zwiększenie kwoty uzyskanej płatności. W razie zsumowania areału gruntów zgłoszonych przez odrębne podmioty i przyjęcia założenia, że o płatność ONW wystąpiłby jeden podmiot, wówczas, wskutek zastosowania mechanizmu modulacji, przysługująca płatność wyniosłaby 7831,25 zł. Natomiast łączna kwota płatności ONW w sytuacji uwzględnienia wszystkich wniosków, złożonych przez powiązane wynosiłaby natomiast przysługująca płatność wyniosłaby 193 003 zł (185.171 zł wyłączywszy potencjalną płatność dla I) zł, czyli byłaby wyższa od przysługującej do zagregowanego areału o 177 341 zł. Z kolei z § 15 ust. 1 rozporządzenia RE wynika, że płatność ekologiczna ulega zmniejszeniu do powyżej 50 ha do 75 % stawki podstawowej, powyżej 100 ha do 60%. Ponieważ każda ze spółek zgłosiła grunty do tej płatności, organ trafnie skonkludował, że odrębne zgłoszenie gruntów do płatności przez poszczególne podmioty, w razie uwzględnienia wniosków doprowadziłoby do uzyskania korzyści finansowych.
Z kolei, na tle art. 8 ust. 1 Rozporządzenia nr 1307/2013 wyjaśnił również w decyzji, że
w przypadku pojedynczego gospodarstwa rolnego kwota płatności bezpośrednich nieprzekraczająca równowartości 2000 euro (co przy kursie wymiany euro 4,6197 zł stanowi kwotę 9 239,40 zł), jest zwolniona ze stosowania współczynnika korygującego. Przekłada się to na korzyść finansową w kwocie 153,27 zł (1,658907 % x 9 239,40 zł). Tak więc przez podział większego gospodarstwa na mniejsze (w sprawie na kilkadziesiąt fikcyjnych gospodarstw) uzyskuje się zwielokrotnienie powyższej kwoty,
o którą nie pomniejsza się płatności przysługujących pojedynczemu gospodarstwu rolnemu. Biorąc pod uwagę tylko spółki i osoby fizyczne wymienione w tabeli na
str. 19 (z obliczeń wyłączono przypadek zadeklarowania powierzchni 8,41 ha przez M.J.a) mowa tu o możliwości osiągnięcia dodatkowej korzyści w kwocie
4 444,83 zł (29 x 153,27 zł). Organ prawidłowo też wskazał, że zgłoszenie gruntów przez odrębne podmioty doprowadziłoby do uzyskania korzyści finansowych poprzez obejście współczynnika korygującego (art. 8 ust. 1 rozporządzenia nr 1307/2013)
i współczynnika redukcji (art. 19 ust. 1 pkt 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego) wynoszącego 100 % powyżej 150 000 euro, którą to wartość łączna kwota przysługująca do zagregowanego areału spółek powiązanych przekroczyła. W decyzji wykazano, że limit kwoty płatności JPO w wysokości
150 000 euro po przeliczeniu na polskie złote w 2021 r. wynosi 692 955,00 zł (150 000 euro x 4,6197 zł (kurs euro obowiązujący dla płatności realizowanych w 2021 r.). Stawką płatności JPO na 2021 r. określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa
i Rozwoju Wsi z dnia 12 października 2021 r. (Dz. U. 2021 poz. 1861) wynosi 487,62 zł/ha. Tym samym, powierzchnia odpowiadająca maksymalnej możliwej do uzyskania kwicie płatności JPO w roku 2021 wynosi 1421,10 ha. Tak więec majątek ziemski M.J. i powiązanych z nim osób (tylko w ramach spółek mających siedzibę na obszarze województwa [...]) opiewa na około dwukrotnie większą wielkość powierzchni, na której prowadzona jest działalność rolnicza. Szacowany dodatkowy zysk wynosi (2 721,47 ha - 1421,10 ha) x 487,62 zł = 634 086,42 zł.
Sąd ocenił, że organ w decyzji przedstawił prawidłową i wyczerpującą analizę dotyczącą korzyści z odwołaniem się do właściwych podstaw prawnych. Uwag nie nasuwa również rachunkowe ustalenie kwot potencjalnych korzyści określonych dla każdej z płatności z osobna.
Prawidłowo ustalono również istnienie kolejnej przesłanki zastosowania art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013, tzn., że uzyskane korzyści były sprzeczne z celami wsparcia.
Jak trafnie wskazał organ cele wsparcia rolnictwa wynikają wprost z art. 39 ust. 1 pkt b Traktatu u funkcjonowaniu Unii Europejskiej gdzie mowa wskazano, że wspólna polityka rolna służyć ma m. in. zapewnieniu odpowiedniego poziomu życia ludności wiejskiej, zwłaszcza przez podniesienie indywidualnego dochodu osób pracujących w rolnictwie. W odniesieniu do płatności z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, czyli również płatności ONW cele wprost wynikają z art. 4 rozporządzenia nr 1305/2013, gdzie mowa, że w ogólnych ramach WPR, wsparcie rozwoju obszarów wiejskich, w tym działań w sektorze spożywczym i sektorze produktów niespożywczych oraz leśnictwie, przyczynia się do osiągnięcia następujących celów: (a) wspieranie konkurencyjności rolnictwa; (b) zapewnienie zrównoważonego zarządzania zasobami naturalnymi oraz działania w dziedzinie klimatu; (c) osiągnięcie zrównoważonego rozwoju terytorialnego wiejskich gospodarek
i społeczności, w tym tworzenie i utrzymywanie miejsc pracy.
Jako że ustalony przez organy podział areału doprowadził do uzyskania korzyści
na gruncie płatności z obu filarów WPR, dodać należy, że w przypadku płatności bezpośrednich cel wsparcia również osiągany jest poprzez wsparcie mniejszych producentów niekorzystających z "efektu skali" i jednocześnie zmniejszenie wsparcia dla większych beneficjentów (pkt 13 preambuły do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347
z 20.12.2013, str. 608, ze zm. dalej: rozporządzenie nr 1307/2013).
Odnosząc te uwagi do stanu faktycznego sprawy, Sąd uznał, że trafny był wniosek organów ARiMR, że działania polegające na nabywaniu przez poszczególne spółki, których majątek współtworzył jeden, większy oraz spójnie zarządzany organizm gospodarczy, będący de facto pod kontrolą P S.A., której jedynym akcjonariuszem był M.J., miały na celu uzyskanie korzyści sprzecznych z celem wsparcia. Organ w zaskarżonej decyzji, przez analizę okoliczności obiektywnych, oraz krytyczną ocenę twierdzeń co do motywacji takich działań dowiódł bowiem, że służyły one obejściu mechanizmów służących realizacji celu wsparcia, a wyrażających się
w zmniejszeniu kwot płatności proporcjonalnie do wielkości areału. Zasadnie ustalił, że doszło do skoordynowanego działania mającego na celu maksymalizację globalnych sum wsparcia ze wszystkich tytułów przewidzianych w ramach obu filarów polityki rolnej czyli płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz finansowanych
z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich.
Za pozytywną oceną ustaleń organu na temat celów stworzenia sztucznych warunków przemawiały następujące argumenty: 1) organ dokonując oceny zamiaru, zasadnie przyjął szeroką (globalną) perspektywę faktyczną zestawiającą sposób prowadzenia działalności rolniczej przez wszystkie powiązane podmioty. Dopiero bowiem dokonywane na tym poziomie ustalenia pozwalały na stworzenie spójnego obrazu
i poczynienie ustaleń co do korzyści płynących z powołania licznych podmiotów, które uzyskiwały prawo do gruntów odrębnie zgłaszanych do płatności, a wykorzystywanych do działalności rolniczej prowadzonej spójnie w ramach jednego szerszego organizmu gospodarczego. 2) Dyrektor OR ustaleń w tej kwestii zasadnie dokonał w oparciu
o okoliczności obiektywne. Prawidłowość takiego postępowania znajduje potwierdzenie w przywołanym już wcześniej wyroku TSUE w sprawie C-434/12 oraz w zapadłym już po wydaniu zaskarżonej decyzji wyroku C-176/20. Z wyroków tych wynika, że Trybunał uznaje za obowiązek sądów krajowych (a w konsekwencji także organom) weryfikację obiektywnych dowodów pozwalających na stwierdzenie, że przez sztuczne warunki wymagane do otrzymania płatności z systemu wsparcia ubiegający się o taką płatność zamierzał osiągnąć korzyść sprzeczną z celami systemu. 3) Trafnie odwołano się do zdarzeń, które miały miejsce przed złożeniem wniosków, badając zmiany areału zgłaszanego do płatności osobiście przez M.J. od 2008 roku, kiedy to deklarował posiadanie 145,40 ha gruntów rolnych, z których w kolejnych latach ponad 130 ha zbył na rzecz spółek od siebie pośrednio zależnych (K Sp. z o.o., RA Sp. z o.o.). Tu organ, śledząc, kto zgłaszał działki
w latach kolejnych ustalił, że czyniły to spółki bezpośrednio po ich powołaniu. Ustalił również, że część spółek wnioskowało o dopłaty jeszcze przed wpisem do Krajowego Rejestru Sądowego (np. AP, FP). Organ trafnie również ocenił, że późniejsze działania, polegające na nabywaniu praw do gruntów przez spółki formalnie odrębne, lecz zależne i wchodzące w skład grupy powiązanych podmiotów zależnych, pośrednio zależnych od spółki P S.A., zawiadywanej przez M.J., nie doprowadziły do uzyskania przez poszczególne spółki autonomii gospodarczej, lecz służyły optymalizacji rozmiaru areału dla maksymalizacji kwot płatności.
Zdaniem Sądu trafny był również wniosek organu, że działania skarżącej nie wypełniały celów wspólnej polityki rolnej określonych w art. 39 ust. 1 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (Dz. Urz UE C 115 z dnia 9 maja 2008 r.) oraz w art. 4 rozporządzenia nr 1305/2013.
Tu wskazać należy, że poszukując ratio legis wspomnianych rozwiązań konieczne jest odczytywanie celów opisanych w ww. przepisach wraz z przepisami prawa materialnego zarówno wspólnotowego jaki krajowego regulujących przyznawanie płatności. Wynika z nich w sposób niewątpliwie, że konstrukcja stawek płatności (degresja szczeblowa) oraz próg kwotowy w przypadku jednolitej płatności obszarowej (współczynnik redukcji), służy promowaniu gospodarstw mniejszych, poprzez wsparcie dochodowe, co niewątpliwie sprzyjać ma pożądanemu przez prawodawcę wspólnotowego celowi jakim jest zapewnienie odpowiedniego poziomu życia ludności wiejskiej, zwłaszcza przez podniesienie indywidualnego dochodu osób pracujących
w rolnictwie. Wprost mowa jest o tym w pkt. 13 preambuły do rozporządzenia
nr 1307/2013 dotyczącego płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
Mowa tam, że: "[c]harakterystyczną cechą rozdziału środków bezpośredniego wsparcia dochodów wśród rolników jest przydzielanie nieproporcjonalnych kwot płatności stosunkowo małej liczbie dużych beneficjentów. Więksi beneficjenci, dzięki ich zdolności do eksploatowania korzyści skali, nie wymagają jednolitego wsparcia na tym samym poziomie, aby skutecznie osiągnąć cel polegający na wsparciu dochodu. Ponadto możliwość dostosowania ułatwia większym beneficjentom gospodarowanie przy niższym poziomie jednolitego wsparcia. Państwa członkowskie powinny zatem zmniejszyć o co najmniej 5 % część płatności podstawowej, która ma zostać przyznana rolnikom, jeśli przekracza ona 150 000 EUR. Aby zapobiec nieproporcjonalnym skutkom dla dużych gospodarstw o wysokiej liczbie pracowników, państwa członkowskie mogą zadecydować o uwzględnieniu kosztów zatrudnienia podczas stosowania tego mechanizmu. Aby takie zmniejszenie poziomu wsparcia było skuteczne, nie należy przyznawać żadnych korzyści rolnikom, którzy sztucznie stworzyli warunki w celu uniknięcia jego skutków. Dochód uzyskany dzięki zmniejszaniu płatności dla dużych beneficjentów powinien pozostać w państwach członkowskich, w których został wytworzony i powinien zostać udostępniony jako wsparcie unijne dla środków finansowanych w ramach Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich ("EFRROW")". Jednoznacznie wynika z tego, że prawodawca wspólnotowy przewiduje rygorystyczne przestrzeganie przepisów przewidujących zmniejszenie wsparcia, służących ochronie interesów ekonomicznych mniejszych rolników.
Organ właściwie ocenił, że działalność Skarżącej oraz wszystkich spółek pośrednio kontrolowanych przez M.J. nie realizowała tak rozumianych i prawnie promowanych celów wsparcia. Skarżąca, podobnie jak inne spółki, korzystała bowiem z usług agrotechnicznych świadczonych przez podmioty zewnętrzne, w tym tylko formalnie odrębne i nie posiadała własnego zaplecza technicznego. Dodatkowo, jak wykazano w zaskarżonej decyzji, spółki nabywały usługi agrotechniczne po cenach niższych od rynkowych, przy czym liczne z nich, w zależności od położenia gruntów, korzystały z usług tych samych podmiotów, w części również powiązanych osobowo
i kapitałowo. Trudno zatem przyjąć by działalność mogła służyć zwiększeniu wydajności rolnictwa przez wspierania postępu technicznego, racjonalnego rozwoju produkcji rolnej optymalnego wykorzystania siły roboczej czy też miała zapewnić odpowiedni poziom ludności wiejskich bądź tworzenie i utrzymywanie miejsc pracy – co w przypadku Strony nie miało miejsca.
Działanie Skarżącej i podmiotów powiązanych nie służyło również wspieraniu konkurencyjności rolnictwa, czyli celowi wskazanemu w art. 4 lit a) rozporządzenia
nr 1305/2013. Wyjaśnić bowiem trzeba, że cel jakim jest poprawa konkurencyjności należy rozumieć w dwóch aspektach. Pierwszy wymaga odniesienia do sytuacji pojedynczego przedsiębiorcy - rolnika, drugi zaś wymaga przyjęcia perspektywy
całej branży. Celem wsparcia jest bowiem zwiększanie konkurencyjności pojedynczego przedsiębiorstwa poprzez wzmacnianie jego pozycji ekonomicznej np. przez
inwestycje w zaplecze produkcyjne konkretnego podmiotu, ale zapewnienie balansu
i równomiernego rozwoju całej grupy przedsiębiorców z danej grupy. Innymi słowy: konkurencyjność musi być oceniania indywidualnie, w odniesieniu do konkretnego przedsiębiorcy, a więc wymaga ustalenia czy wsparcie przyczyni się do podniesienia ekonomicznej konkurencyjności aplikującego o nią producenta rolnego. Po drugie
- w aspekcie ogólnym - konkurencyjność odnosić należy do tego czy wsparcie danego przedsiębiorcy (w sensie funkcjonalnym a nie tylko formalnoprawnym) ponad ustalony limit nie przyczyni się do obniżenia (zachwiania) konkurencyjności na danym rynku (tak NSA w wyroku z 15 lutego 2017 r. II GSK 1518/15). Sąd wnioski te podziela w całości.
W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy brak jest wątpliwości, że ustalony schemat maksymalizacji wsparcia z obejściem: mechanizmów modulacji, ograniczeń kwotowych i powierzchniowych, stawia beneficjenta (tu rozumianego jako podmiot zawiadujący zagregowanym areałem) w sytuacji ekonomicznie lepszej od producentów unikających optymalizacji, niepożądanej z punktu widzenia celów wsparcia. Tym samym, konkurencyjność w aspekcie szerszym, nie indywidualnym, w istocie zaburza.
Sąd uznał jednocześnie, że Strona wniosków tych nie podważyła argumentami opartymi o twierdzenie o innym podłożu zdarzeń poddanych analizie organu.
W świetle oświadczeń Spółki oraz przedstawionych przez nią dowodów i argumentów skargi nie ma wątpliwości, że spółki (w tym Strona) mogły prowadzić działalność również inną niż rolnicza i że działania takie podejmowały również przed 2021 r., lecz okoliczności te nie stanowią o braku podstaw do uznania, że spółki te wykorzystano
do stworzenia "sztucznych warunków" w rozumieniu art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013. Należy bowiem zauważyć, że ocenie organów, w ramach badania istnienia "sztucznych warunków", podlegała kwestia prowadzenia działalności rolniczej w 2021 r. Odpowiadając tu na zarzut Skarżącej, powołującej się w tym zakresie na tezy wyroku TSUE w sprawie C-434/12, a oparty o argument, że celem podziału gospodarstwa nie była wyłącznie maksymalizacja kwot płatności rolnych - WSA w Gorzowie Wlkp. wskazuje, że oceniając, czy nie stworzono "sztucznych warunków", cel działań beneficjenta (w przypadku spółek) należy oceniać nie tylko z punktu widzenia okoliczności powołania danego podmiotu oraz do działań późniejszych. Obok celu powołania spółek badać mianowicie należy sens ukształtowania warunków deklarowanej działalności rolniczej we wszystkich aspektach, w szczególności podmiotowym i ekonomicznym, ze szczególnym uwzględnieniem tego, czy tworzone warunki (również w zakresie struktury agrarnej w ramach grupy podmiotów powiązanych) nie są optymalizowane dla uzyskania wyższych kwot wsparcia
w porównaniu z przysługującymi w sytuacji, gdyby takich zabiegów nie podjęto.
Tym samym, również w tej sprawie ocenie podlegała suma działań składających się na stworzenie takiej struktury gospodarczej (przy wykorzystaniu gruntów, do których rzeczowe i obligacyjne prawa posiadały powiązane kapitałowo i osobowo podmioty), która istniała w momencie składania wniosków, jak również tego, czy na gruncie przepisów dotyczących płatności obiektywnie da się takim działaniom przypisać inny cel niż maksymalizacja globalnie zsumowanych kwot wsparcia. Dopiero takie ujęcie stanowi perspektywę oceny istnienia "sztucznych warunków" w rozumieniu art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013. Jak wcześniej wskazano, organy ARiMR uwzględniły tę perspektywę w swych ustaleniach faktycznych. O czym już była mowa, w sytuacjach budzących wątpliwości, ocenie podlegają nie tylko okoliczności związane bezpośrednio z funkcjonowaniem rolnika, ale również te, które wskazują na jego pozycję na rynku rolnym, jego relacje (powiązania) gospodarcze, organizacyjne z innymi podmiotami występującymi na tym rynku (wyrok NSA z 29 kwietnia 2021 r., I GSK 1772/18).
Jak powyżej wskazano, okoliczności podjęcia deklarowanej działalności rolniczej osadzono w kontekście działania całej grupy podmiotów pośrednio zależnych od P S.A., w której jedynym akcjonariuszem był M.J.. Wynik tej oceny, zreferowany
i oceniony we wcześniejszych fragmentach uzasadnienia jednoznacznie, potwierdził prawidłowość stanowiska Dyrektora OR o tym, że sposób prowadzenia przez Skarżącą działalności rolniczej tożsamej i niekonkurencyjnej w stosunku do innych podmiotów wchodzących w skład grupy podmiotów zależnych, zmierzał do upozorowania autonomicznej działalności rolniczej, co czyniono w celu maksymalizacji korzyści z płatności uwzględniającej interes całej grupy podmiotów zależnych.
Ze zgromadzonego przez organy materiału dowodowego, w szczególności z danych wynikających m. in. z systemów ewidencyjnych będących w dyspozycji ARiMR, umów przedstawionych przez skarżącą, wynika natomiast, że wszystkie wymienione podmioty współpracowały ze sobą, powiązane spółki w licznych przypadkach prowadziły te same uprawy na sąsiadujących z sobą gruntach, na których zabiegi agrotechniczne dokonywali ci sami zleceniobiorcy. Spółki deklarowały również korzystanie
z magazynów innych spółek zależnych. Okoliczności te wskazują, że podmioty te nie stanowią odrębnych gospodarstw rolnych, które samodzielnie decydują w swobodny sposób o prowadzonej produkcji i konkurują ze sobą na rynku rolnym.
W ocenie Sądu nie doszło w postępowaniu Dyrektora OR do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania, którego to naruszenia skarżąca upatrywała w zbyt szerokim zakresie przeprowadzonego postępowania dowodowego przez organ odwoławczy, co naruszać miało art. 15 i art. 138 § 2 k.p.a. Odpowiadając na zarzuty skargi, Sądu ocenił, że postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organ
II instancji nie przekraczało zakresu (verba legis):- "dodatkowego" i służącego wyłącznie "uzupełnieniu dowodów i materiałów w sprawie" (art. 136 § 1 k.p.a.).
Sąd przychyla się do stanowiska wyrażanego w orzecznictwie sądowym, wedle którego samodzielne uzupełnienie materiału dowodowego sprawy i wydanie rozstrzygnięcia co do istoty sprawy przez organ odwoławczy, mogłoby być więc oceniane w kategorii naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania, szczególnie, jeżeli na podstawie tych ustaleń doszłoby do całkowicie odmiennego orzeczenia organu odwoławczego niż to miało miejsce w decyzji organu pierwszej instancji (por. wyrok WSA w Warszawie z 20 lutego 2018 r. VII SA/Wa 2908/17). W rozpoznawanej sprawie znaczna większość dowodów została przeprowadzona przez organ I instancji. Organ natomiast przeprowadził postępowanie dowodowe głównie w celu oceny zarzutów odwołania oraz dla pełniejszego wyjaśnienia istoty sprawy, w tym poszerzenia podstawy dowodowej. Nie sformułował przy tym ustaleń faktycznych ani oceny prawnej odmiennej od przyjętej w decyzji organu I instancji.
Tym samym nie można uznać, że zakres przeprowadzonego postępowania odwoławczego wykraczał poza obowiązek ponownego rozpoznania sprawy
i przeprowadzenia dodatkowego postępowania służącego uzupełnieniu dowodów
i materiałów w sprawie.
Za niezasadny Sąd ocenił również zarzut braku powiązania ustaleń z dowodami zgromadzonymi w sprawie. Organ wskazał bowiem na źródło ustaleń o powiązaniach kapitałowych i osobowych pomiędzy spółkami. Były to dane z KRS oraz urządzeń ewidencyjnych będących w dyspozycji ARIMR. Wskazał też na dowody, na podstawie których ustalił sposób prowadzenia przez skarżącą działalności rolniczej poprzez korzystanie z usług podmiotów zależnych, tu: R.K. i I Sp.
z o.o. Organ wymienił numery i daty faktur dokumenujących usługi. Organ odwołał się również do treści umów przedłożonych przez skarżącą. Wskazał też na źródła ustaleń dotyczących charakteru działalności i wykonawców usług dla pozostałych podmiotów zależnych, w tym wyjaśnień udzielonych przez zarządy innych spółek. Opisując ustalenia dotyczące magazynowania produktów rolnych oraz środków produkcji rolnej odwołał się do umów dzierżawy powierzchni magazynowych. Sąd nie dostrzega w takiej sytuacji wadliwości w postępowaniu organu odwoławczego, który, w pierwszej kolejności omówił przeprowadzone dowody stanowiące podstawę cząstkowych ustaleń faktycznych, następnie, już formułując ustalenia dotyczące pełnego schematu działania spółek powiązanych, w tym Skarżącej powołuje się na "zgromadzone dowody" lub "materiał dowodowy", ponieważ treść uzasadnienia decyzji nie budzi wątpliwości na jakiej podstawie sformułowano ustalenia faktyczne.
Zastrzeżeń Sądu nie budzi także konkluzja o roli M.J. jako osoby pośrednio spajającej działania wszystkich zależnych podmiotów. Jakkolwiek słuszne jest stwierdzenie Skarżącej, że nie przedstawiono żadnego dowodu obiektywnego potwierdzającego, że to M.J. podejmował osobiście decyzje dotyczące produkcji rolnej przez poszczególne spółki, lecz nie podważa to pozytywnej oceny ustaleń o istnieniu powiązań kapitałowych i osobowych pomiędzy spółkami. Istotne znaczenie ma tutaj fakt, że jedynym wspólnikiem powiązanych spółek była P S.A.,
w której jedynym akcjonariuszem był (i pozostaje) M.J.. Dodatkowo, czego dowiódł organ, spółki nie były gospodarczo samodzielne, prowadziły działalność rolniczą w zbliżony sposób, nie konkurowały z sobą, korzystały (również) z tych samych dostawców usług, w skład ich zarządów wchodziły te same osoby, w tym powiązane rodzinnie z M.J.. Suma tych ustaleń wskazuje na powiązania spółek oraz to, że ich mienie było wykorzystywane do spójnej działalności prowadzonej w ramach większego przedsięwzięcia gospodarczego, a elementem wiążącym te spółki oraz owo przedsięwzięcie, była P S.A., w której jedynym akcjonariuszem był właśnie M.J..
Niezasadny jest zarzut przypisujący organowi stwierdzenie o tym, że warunkiem uzyskania wsparcia jest posiadanie przez rolnika sprzętu rolnego, ponieważ był to tylko jeden z argumentów użytych dla uargumentowania wniosku o niesamodzielności gospodarczej spółki.
Pozostałe zarzuty spółki znalazły bezpośrednią lub pośrednią odpowiedź
we wcześniejszych fragmentach uzasadnienia.
Z opisanych przyczyn Sąd oddalił skargę - na podstawie art. 151 P.p.s.a.