I SA/Go 250/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA uchylił postanowienia organów obu instancji odmawiające wydania zaświadczenia o pomocy de minimis na zakup kuchenek mikrofalowych z ZFRON, uznając błędną wykładnię przepisów i potrzebę dalszego postępowania wyjaśniającego.
Spółka z o.o. wniosła o wydanie zaświadczenia o pomocy de minimis na zakup kuchenek mikrofalowych z zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (ZFRON). Organy obu instancji odmówiły, uznając wydatek za uniwersalny i niezwiązany bezpośrednio z rehabilitacją. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił te postanowienia, stwierdzając błędną wykładnię przepisów przez organy i przedwczesną odmowę. Sąd wskazał, że środki z ZFRON mogą być wydatkowane na sprzęt uniwersalny, jeśli służy on utrzymaniu zatrudnienia osoby niepełnosprawnej, i nakazał organom ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem dalszego postępowania wyjaśniającego.
Spółka Usługi [...] Sp. z o.o. zwróciła się do Naczelnika Urzędu Skarbowego o wydanie zaświadczenia o pomocy de minimis w związku z wydatkiem poniesionym z zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (ZFRON) na zakup pięciu kuchenek mikrofalowych. Organy podatkowe odmówiły wydania zaświadczenia, argumentując, że wydatek ten nie przyczynił się do zmniejszenia ograniczeń zawodowych pracowników ani nie służył ich rehabilitacji, a ponadto miał charakter uniwersalny, mogąc być wykorzystywany przez osoby pełnosprawne. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając organom błędną wykładnię przepisów dotyczących wydatkowania środków z ZFRON oraz naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej. Sąd uznał skargę za zasadną. Wskazał, że środki z ZFRON mogą być wydatkowane na sprzęt o charakterze standardowym i uniwersalnym, który nie musi być specjalnie przystosowany do potrzeb osób niepełnosprawnych, pod warunkiem, że wydatek ten jest związany ze stanowiskiem pracy osoby niepełnosprawnej i służy ułatwieniu jej uzyskania lub utrzymania zatrudnienia. Sąd uznał, że organy błędnie zinterpretowały przepisy, odmawiając wydania zaświadczenia przedwcześnie i nieprawidłowo kierując postępowanie dowodowe. Nakazał organom ponowne rozpatrzenie sprawy, przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia sposobu wykorzystania urządzeń i ich związku ze stanowiskiem niepełnosprawnego pracownika, a następnie ocenę celowości i oszczędności wydatku. W konsekwencji sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji i zasądził zwrot kosztów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, wydatek z ZFRON na zakup standardowego sprzętu może zostać uznany za wydatek służący rehabilitacji zawodowej lub utrzymaniu zatrudnienia osoby niepełnosprawnej, jeśli jest związany ze stanowiskiem pracy tej osoby i przyczynia się do ułatwienia jej uzyskania lub utrzymania zatrudnienia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepisy dotyczące wydatkowania środków z ZFRON dopuszczają zakup sprzętu o charakterze standardowym i uniwersalnym, który nie musi posiadać specjalnych przystosowań dla osób niepełnosprawnych. Kluczowe jest powiązanie wydatku ze stanowiskiem pracy osoby niepełnosprawnej i jego celem rehabilitacyjnym lub ułatwiającym zatrudnienie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (11)
Główne
u.r.z.o.n. art. 8 § ust. 1, ust. 2 pkt 4
Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
Rehabilitacja zawodowa ma na celu ułatwienie osobie niepełnosprawnej uzyskania i utrzymania odpowiedniego zatrudnienia, co obejmuje dobór odpowiedniego miejsca pracy, jego wyposażenie oraz określenie środków technicznych umożliwiających lub ułatwiających wykonywanie pracy.
u.r.z.o.n. art. 33 § ust. 4
Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
Finansowanie rehabilitacji zawodowej, społecznej i leczniczej następuje ze środków funduszu rehabilitacji.
rozp. ZFRON art. 2 § ust. 1 pkt 3 lit. b
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych
Środki funduszu rehabilitacji przeznacza się na tworzenie, modernizację, remont, rozbudowę i utrzymanie bazy socjalnej, w szczególności internatów, hoteli, stołówek.
O.p. art. 306b § § 2
Ordynacja podatkowa
Przed wydaniem postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia organ może przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w niezbędnym zakresie.
P.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
rozp. ZFRON art. 4a
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych
Wydatkowanie środków funduszu powinno być realizowane w sposób celowy i oszczędny z uwzględnieniem optymalnego doboru metod i środków realizacji w stosunku do zakładanych efektów.
O.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
P.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 8 ust. 1 i ust. 2 pkt 4) i 5) ustawy o rehabilitacji poprzez błędną wykładnię i uznanie, że zakup kuchenek mikrofalowych nie mógł zostać uznany za wydatek służący rehabilitacji zawodowej. Naruszenie §2 ust. 1 pkt 3) lit. b) w zw. z §4a rozporządzenia ministra pracy i polityki społecznej poprzez błędną wykładnię i uznanie, że wydatkowanie środków z ZFRON na zakup kuchenek mikrofalowych nie spełniało warunku celowości. Naruszenie §4a rozporządzenia ZFRON poprzez błędną wykładnię i uznanie, że wydatkowanie z funduszu rehabilitacji na zakup kuchenek mikrofalowych nie zostało zrealizowane w sposób celowy i oszczędny. Naruszenie art. 306b § 2 w zw. art. 122 w zw. z art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez dowolną ocenę dowodów i błędne uznanie, że organ był zwolniony z prawidłowego przeprowadzenia postępowania dowodowego.
Godne uwagi sformułowania
środki z funduszu rehabilitacji mogą być wydatkowane na sprzęt o charakterze standardowym i uniwersalnym wydatek ten ma być związany ze stanowiskiem pracy osoby niepełnosprawnej nie powinno budzić wątpliwości, że jednym z czynników, który ma wpływ na funkcjonowanie osoby niepełnosprawnej, według tych kryteriów, jest praca zarobkowa Ażeby osoba niepełnosprawna mogła ją świadczyć, niejednokrotnie konieczne jest przystosowanie miejsca jej pełnienia lub dobór odpowiednich narzędzi Sama okoliczność, iż sprzęt może być wykorzystywany również przez innych pracowników, wyklucza możliwość uznania wydatku za spełniający cel rehabilitacyjny.
Skład orzekający
Damian Bronowicki
przewodniczący sprawozdawca
Dariusz Skupień
członek
Jacek Jaśkiewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wydatkowania środków z ZFRON na zakup sprzętu uniwersalnego dla pracowników niepełnosprawnych, a także zakres postępowania wyjaśniającego w sprawach o wydanie zaświadczeń."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zakupu kuchenek mikrofalowych, ale zasady interpretacyjne mogą być stosowane do innych podobnych wydatków z ZFRON.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy praktycznego zastosowania przepisów o funduszach rehabilitacyjnych i pomocy de minimis, co jest istotne dla wielu firm zatrudniających osoby niepełnosprawne. Pokazuje, jak ważne jest prawidłowe udokumentowanie wydatków.
“Czy zakup mikrofalówki z funduszu rehabilitacji to pomoc de minimis? Sąd wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Go 250/25 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. Data orzeczenia 2025-11-13 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2025-08-25 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. Sędziowie Damian Bronowicki /przewodniczący sprawozdawca/ Dariusz Skupień Jacek Jaśkiewicz Symbol z opisem 6119 Inne o symbolu podstawowym 611 Hasła tematyczne Inne Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Uchylono postanowienie I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 2651 art .30 b par. 2 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.) Dz.U. 2024 poz 44 ust. 1, ust. 2 pkt 4 Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Damian Bronowicki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 listopada 2025 r. sprawy ze skargi Usługi [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o pomocy de minimis 1. Uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] r. nr [...], w całości. 2. Zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] na rzecz strony skarżącej kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie U. z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] (Skarżąca, Strona, Spółka)wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji (organ II instancji, DIAS) z dnia [...] lipca 2025 r. nr [...], UNP: [...] utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w [...] (organ I instancji, NUS) z dnia [...] kwietnia 2025 r. w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o pomoc de minimis. Z zaskarżonej decyzji wynika następujący stan faktyczny. Wnioskiem z [...] lutego 2025 r. Spółka wystąpiła do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w [...] o wydanie zaświadczenia o udzielonej pomocy de minimis na wydatek poniesiony [...] października 2024 r. w kwocie 1 016,20 zł.Kwotę wydano z zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych na zakup 5 sztuk kuchenek mikrofalowych [...]. Pismem z dnia [...] marca 2025 r. NUS wezwał Spółkę do wskazania w jaki sposób poniesiony z ZFRON wydatek na zakup kuchenek mikrofalowych przyczynił się do zmniejszenia ograniczeń zawodowych pracowników wynikających z rodzaju i stopnia ich niepełnosprawności, bądź też w jaki sposób będzie on służył ich rehabilitacji. W piśmie z [...] kwietnia 2025 r. Spółka wskazała, że z zakupionych urządzeń będą korzystać tylko i wyłącznie pracownicy niepełnosprawni. Specyfika pracy pracownika ochrony fizycznej polega na wielogodzinnych służbach (zmiany po 12, 24 godziny). Przy wielu schorzeniach (zwłaszcza pracowników z chorobami układu trawiennego) istotna jest odpowiednia dieta, systematyczność spożywania posiłków, odpowiednich posiłków. Mikrofala pozwala na przygotowanie gorących posiłków/napojów. Sprzęt ten jest prosty w obsłudze, posiada jasne i przejrzyste oznakowania. Do pisma załączyła kopię umów o pracę oraz orzeczeń o stopniu niepełnosprawności 5 pracowników: J.G, M.M, M.Z., K.W. i S.Ś.. Wskazała, że wymienione osoby zatrudnione są na stanowisku pracownik ochrony. Załączyła również opis stanowiska, z którego wynika, że do zadań pracowników ochrony należy: obserwacja i obchody terenu obiektu, w czasie których sprawdzeniu podlegają zamknięcia do pomieszczeń, okna, kraty, plomby i stan ogrodzenie, monitorowanie ruchu osobowego i towarowego i nie wpuszczanie na teren obiektu osób nieupoważnionych, wykonywanie innych czynności mających na celu właściwe wykonywanie zlecenia oraz prowadzenie dokumentacji zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2023 r. w sprawie dokumentowania działalności gospodarczej w zakresie usług ochrony osób i mienia. Organ postanowieniem z [...] kwietnia 2025 r. odmówił wydania zaświadczenia o udzielonej pomocy de minimis. Ocenił, że ww. wydatek nie spełniał wymogów określonych w art. 33 ust. 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 44 ze zm., dalej: ustawa o rehabilitacji)w związku z § 2 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 1145 ze zm., dalej: rozporządzenie) i jednocześnie nie spełniał on przesłanki celowości, określonej w § 4a tego rozporządzenia. W zażaleniunaww. postanowienie Spółka wskazała, że posiadanie przez ww. pracowników orzeczeń o umiarkowanym oraz znacznym stopniu niepełnosprawności chorób układu pokarmowego (08-T), układu krążenia (07-S), chorób m. in. endokrynologicznych, metabolicznych (11-I) determinuje zatrudnienie pracownika w warunkach ustabilizowanych, gwarantujących równy rytm pracy, nie obciążających fizycznie i psychicznie. Praca takich pracowników powinna być zorganizowana, aby jej rytm nie zakłócał regularnego przyjmowania leków. Ponadto podała, że pracodawca zatrudniający powyższej dwudziestu pracowników na jednej zmianie powinien zapewnić pracownikom pomieszczenie do spożywania posiłków. Zgodnie z rozporządzeniem BHP w jadalni powinny być między innymi zainstalowana urządzenia do podgrzewania przez pracownika posiłku własnego. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu organ podkreślił, iż sam fakt zakupienia sprzętu, który stanowi tworzenie, modernizację, remont, rozbudowę i utrzymanie bazy socjalnej, w szczególności internatów, hoteli, stołówek nie jest wystarczający i nie może stanowić pretekstu do dokonywania inwestycji związanych z zakupem wyposażenia stanowiska pracy i finansowania ich zZFRON, co w istocie sprowadza się do korzystania z ulgi podatkowej. Zakupiony sprzęt nie jest środkiem służącym rehabilitacji osób niepełnosprawnych oraz nie eliminuje ograniczeń zawodowych spowodowanych niepełnosprawnością. Spółka wskazała, kto będzie korzystał z zakupionego sprzętu, jednak zakupione urządzenia mogą być wykorzystywane zarówno przez osoby niepełnoprawne jak i pełnosprawne w identyczny sposób. Zdaniem organu brak jest bezpośredniego związku między przeznaczeniem środków finansowych na dokonany zakup a poprawą (choćby potencjalną) sytuacji konkretnego niepełnosprawnego pracownika, polegającą na zmniejszeniu jego ograniczeń. Zdaniem organu zakupiony sprzęt jest wydatkiem uniwersalnym. Zwyjaśnień Spółki nie wynika aby zakupiony sprzęt posiadał specjalne cechy iudogodnienia dla osób niepełnosprawnych i mógłby przyczynić się do zmniejszenia ograniczeń zawodowych. Ponadto organ wskazał, że postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia ma charakter uproszczony i odformalizowany, a samo zaświadczenie stanowi jedynie potwierdzenie określonych faktów, a nie decyzję kształtującą prawa lub obowiązki strony. Organ jest obowiązany stosować przepisy regulujące postępowanie dowodowe, z uwzględnieniem charakteru prawnego instytucji zaświadczenia. Spółka nie zgodziła się z rozstrzygnięciem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej i wniosła skargę do tutejszego sądu. Pełnomocnik skarżącej zarzucił: 1. naruszenie art. 8 ust. 1 i ust. 2 pkt 4) i 5) ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 roku o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych poprzez błędną wykładnię i w konsekwencji błędne uznanie, że zakup przez Skarżącego kuchenek mikrofalowych nie mógł zostać uznany za wydatek służący rehabilitacji pracownika niepełnosprawnego, podczas gdy brak jest merytorycznych ograniczeń co do możliwości wykorzystywania wszelakich pomocy technicznych dla osób niepełnosprawnych jako sprzętu rehabilitacji zawodowej, 2) naruszenie §2 ust. 1 pkt 3) lit. b) w zw. z §4a rozporządzenia ministra pracy i polityki społecznej z dnia 19 grudnia 2007 roku w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych poprzez błędną wykładnię i w konsekwencji błędne uznanie, że wydatkowanie przez Skarżącego środków funduszu rehabilitacji na zakup kuchenek mikrofalowych nie spełniało warunku celowości, podczas gdy wydatkowanie to niewątpliwie zostało zrealizowane w związku z celem określonym w §2 ust. 1 pkt 2) lit. b) rozporządzenia ZFRON tj. tworzeniem, modernizacją, remontem, rozbudową i utrzymaniem bazy socjalnej, w szczególności internatów, hoteli lub stołówek, 3) naruszenie §4a rozporządzenia ZFRON poprzez błędną wykładnię i w konsekwencji błędnie uznanie, że wydatkowanie przez Skarżącego z funduszu rehabilitacji na zakup kuchenek mikrofalowych nie zostało zrealizowane w sposób celowy i oszczędny z uwzględnieniem optymalnego doboru metod i środków realizacji w stosunku do zakładanych efektów, podczas gdy wydatkowanie to spełniało powyższe warunki, 4) naruszenie art. 306b § 2 w zw. art. 122 w zw. z art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa poprzez: - dokonanie przez Organ II instancji dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów i w konsekwencji uznanie, że dokonanie przez Skarżącego wydatkowania z środków funduszu rehabilitacji na zakup kuchenek mikrofalowych nie spełniało warunku celowości, - błędnej wykładni i w konsekwencji błędne uznanie, że organ w ramach postępowania w sprawie wydania zaświadczenia był zwolniony z prawidłowego przeprowadzenia postępowania dowodowego zgodnie z regułami określonymi w art. 122 w zw. z art. 191 Ordynacji podatkowej, podczas gdy niedopuszczalne jest wyprowadzenie takiego wniosku z brzmienia treści art. 306b §2 Ordynacji podatkowej. Pełnomocnik Spółki wniósł,na podstawie art. 106 §3 P.p.s.a., o przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaciinstrukcji obsługi Kuchenki Mikrofalowej [...] w zakresie strony 10 i 13 - na wykazanie faktu, że zakupione kuchenki mikrofalowe posiadają jasne i przejrzyste oznakowanie, duże menu, które pomagają pracownikom podczas podgrzewania posiłków, a tym samym, że zakupienie ich z ZFRON było celowe i uzasadnione. Ponadto pełnomocnik strony skarżącej wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia organu II instancji w całości, a także uchylenie postanowienia organu I instancji, w przypadku nie przychylenia się do wniosku, wniósł o uchylenie postanowienia organu II instancji w całości. Wniósł o zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów, o których mowa w art. 200 P.p.s.a. tj. postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, a także kosztów, o których mowa w art. 205 § 2 P.p.s.a. W odpowiedzi organ podtrzymał dotychczasową argumentację, wniósł o oddalenie skargi w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: P.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonego aktu, a jedynie uwzględniając skargę może go uchylić, stwierdzić jego nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 P.p.s.a., jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 P.p.s.a., skarga zgodnie z art. 151 P.p.s.a. podlega oddaleniu. W myśl natomiast art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niniejsza sprawa w związku z art. 119 pkt 3 P.p.s.a. została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. Przedmiotem kontroli w sprawie jest postanowienie DIAS z [pic] lipca 2025 r. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w [...] z [...] kwietnia 2025 r. o odmowie wydania zaświadczenia o pomocy de minimis. Zgodnie z art. 306a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa(Dz.U. z 2024 r., poz. 1466 z zm., dalej: O.p.) organ podatkowy wydaje zaświadczenia na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Zaświadczenie wydaje się, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa lub gdy osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego (art. 306a § 2 O.p.). Zaświadczenie potwierdza stan faktyczny lub prawny istniejący w dniu jego wydania i wydaje się je w granicach żądania wnioskodawcy (art. 306a § 3 i 4 O.p.). Na podstawie art. 306b § 1 O.p. organ może wydać zaświadczenie o żądanej treści lub odmówić jego wydania, przy czym, stosownie do art. 306b § 2 O.p., przed jego wydaniem ma możliwość przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w niezbędnym zakresie. W myśl art. 306c O.p. odmowa wydania zaświadczenia następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Spór w niniejszej sprawie dotyczy oceny, czy organ zasadnie odmówił spółce wydania zaświadczenia o pomocy de minimis w związku z wydatkiem poniesionym z zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych na zakup 5 sztuk kuchenek mikrofalowych. Organy obu instancji uznały, że poniesiony wydatek nie miał na celu realnej rehabilitacji zawodowej, społecznej czy leczniczej pracowników. Spółka nie wykazała, że wydatkowanie środków nastąpiło w sposób celowy i oszczędny z uwzględnieniem doboru metod i środków realizacji w stosunku do zamierzonych efektów. Ponadto wydatki zostały poniesione w związku z ogólną działalnością gospodarcza Spółki. Wydatek ten ma charakter uniwersalny, który w równym i identycznym stopniu może służyć pracownikom niepełnosprawnym, jak i pełnosprawnym. Sąd rozpoznający sprawę podziela stanowisko zaprezentowane przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 21 czerwca 2023r., sygn. akt III FSK 649/22 oraz z dnia 9 września 2024r., sygn. akt III FSK 506/22 (powoływane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl), że środki z funduszu rehabilitacji mogą być wydatkowane na sprzęt o charakterze standardowym i uniwersalnym, który nie musi być dodatkowo przystosowany do potrzeb osoby niepełnosprawnej, jednak wydatek ten ma być związany ze stanowiskiem pracy osoby niepełnosprawnej. W wyrokach tych wskazano, że z definicji terminu "rehabilitacja osób niepełnosprawnych", zawartej w art. 7 ust. 1 ustawy o rehabilitacji, wynika, że określony w niej zespół działań ma służyć osiągnięciu przez osoby niepełnosprawne możliwie najwyższego poziomu funkcjonowania, jakości życia i integracji społecznej. Nie powinno budzić wątpliwości, że jednym z czynników, który ma wpływ na funkcjonowanie osoby niepełnosprawnej, według tych kryteriów, jest praca zarobkowa. Ażeby osoba niepełnosprawna mogła ją świadczyć, niejednokrotnie konieczne jest przystosowanie miejsca jej pełnienia lub dobór odpowiednich narzędzi. Wynika to nie tylko z doświadczenia życiowego, ale przede wszystkim z art. 8 ust. 1 i 2 ustawy o rehabilitacji, które stanowią o rehabilitacji zawodowej. Zgodnie z ust. 1 przywołanego przepisu, rehabilitacja zawodowa ma na celu ułatwienie osobie niepełnosprawnej uzyskania i utrzymania odpowiedniego zatrudnienia i awansu zawodowego przez umożliwienie jej korzystania z poradnictwa zawodowego, szkolenia zawodowego i pośrednictwa pracy. W przepisie tym mowa jest m.in. o ułatwieniu osobie niepełnosprawnej uzyskania i utrzymania odpowiedniego zatrudnienia. Do realizacji tego celu niezbędny jest w szczególności dobór odpowiedniego miejsca pracy i jego wyposażenie, a także określenie środków technicznych umożliwiających lub ułatwiających wykonywanie pracy, o czym stanowi ust. 2 pkt 4 i 5 art. 8. Stosownie do postanowień art. 33 ust. 4 ustawy o rehabilitacji, finansowanie rehabilitacji zawodowej, społecznej i leczniczej następuje ze środków funduszu rehabilitacji. Rodzaj wydatków, na które mogą być przeznaczone środki z tego funduszu został określony w § 2 rozporządzenia w sprawie ZFRON. Dla potrzeb niniejszej sprawy istotny jest zapis z ust.1 pkt 3lit. b) wskazanego paragrafu. Zgodnie z tym przepisem, środki funduszu rehabilitacji przeznacza się na tworzenie, modernizację, remont, rozbudowę i utrzymanie bazy:socjalnej, w szczególności internatów, hoteli, stołówek. Z przytoczonych przepisów, wynika zatem, iż środki z funduszu rehabilitacji mogą być wydatkowane na sprzęt o charakterze standardowym i uniwersalnym. Sprzętnie musi posiadać ponadstandardowych, dodatkowych przystosowań do potrzeb osoby niepełnosprawnej. Przepisy te stanowią wyłącznie o tym, że: 1) rehabilitacja ma służyć osiągnięciu przez osoby niepełnosprawne możliwie najwyższego poziomu funkcjonowania, jakości życia i integracji społecznej, 2) rehabilitacja zawodowa ma na celu ułatwienie osobie niepełnosprawnej uzyskania i utrzymania odpowiedniego zatrudnienia, 3) do realizacji tego celu niezbędny jest w szczególności dobór odpowiedniego miejsca pracy i jego wyposażenie, a także określenie środków technicznych umożliwiających lub ułatwiających wykonywanie pracy, 4) środki funduszu rehabilitacji przeznacza się na zakup, modernizację, remont maszyn i urządzeń, a także na wyposażenie i dostosowanie pomieszczeń zakładu. Zatem z funduszu rehabilitacji może być zakupiony każdy sprzęt, który służy realizacji powyżej wskazanych celów, w tym i utrzymaniu zatrudnienia. Podniesiona w zaskarżonej decyzji argumentacja, że zakup kuchenek mikrofalowych związane jest z ogólną działalnością gospodarczą i potrzebą stworzenia warunków pracy zgodnie z przepisami BHP, stoi w sprzeczności z wyżej zacytowanymi przepisami. Normodawca dał możliwości wydatkowania środków z funduszu m.in. na tworzenie, modernizację i rozbudowę bazy socjalnej i nie wprowadził żadnychwyłączeń lub ograniczeń. Przyjęcie proponowanej przez organ interpretacji przywołanych przepisów, byłoby dyskryminowaniem pracownika ze względu na niepełnosprawność, ponieważ nie uwzględniałoby potrzeb związanych z korzystaniem z pokoju socjalnego tworzącego miejsca pracy niepełnosprawnego pracownika. Jak wskazał NSA w wyroku z 3 marca 2022 r. sygn. akt III FSK 3832/21, stanowiło by również o uchybieniu przepisom art. 113 k.p. oraz § 2 pkt 7b Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (tj. Dz. U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1650 z późn. zm.). Z uwagi na powyższe za nieprawidłowy należy uznać wniosek organów, że zakupiony sprzęt musi posiadać cechy specjalne i udogodnienia dla osób niepełnosprawnych. Tym samym zaskarżona decyzja narusza art. 33 ust. 4 w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy o rehabilitacji oraz § 2 ust. 1 pkt 3 lit. b) i §4a rozporządzenia. Zdaniem Sądu w sprawie pozostają jednak nieustalone w sposób wystarczający okoliczności faktyczne o istotnym znaczeniu dla rozstrzygnięcia sprawy, a odmowa wydania zaświadczenia była przedwczesna. Z uwagi na błędną wykładnię przepisów prawa materialnego organ I instancji w nieprawidłowy sposób ukierunkował postępowanie dowodowe. Nieprawidłowo bowiem wezwał stronę skarżącą m.in. do wskazania w jaki sposób poniesiony z ZFRON wydatek na zakup kuchenek mikforalowych przyczynił się do zmniejszenia ograniczeń zawodowych pracowników wynikających z rodzaju i stopnia ich niepełnosprawności. Tymczasem, z uwagi na wyżej wskazaną wykładnię przepisów, niezbędne w sprawie jest ustalenie czy zakupiony sprzęt będzie wykorzystywany przez niepełnosprawnego pracownika. O ile nie jest istotne czy sprzęt ten posiada cechy specjalne i udogodnienia dla osób niepełnosprawnych, to jednak znaczenie ma to czy zakupiono go w celu utworzenia lub utrzymania stanowiska pracy osoby niepełnosprawnej. Organ powinien zatem ocenić czy wskazany przez wnioskodawcę wydatek jest powiązany z tym stanowiskiem. Dla tej oceny przydatne będą informacje dotyczące miejsca zatrudnienia pracownika i lokalizacji sprzętu, opisu stanowiska pracy, zakresu czynności pracownika, okresu jego zatrudnienia, uprawnień, ograniczeń związanych z niepełnosprawnością, itp. Stosownie do art. 306b § 2 O.p., organ może podjąć czynności zmierzające do uzupełnienia i wyjaśnienia przywołanych okoliczności sprawy.Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny "w postępowaniu o wydanie zaświadczenia znajdzie więc między innymi zastosowanie art. 155 § 1 O.p. (zawarty w rozdziale 6 Działu IV), dający organowi uprawnienie do dokonywania wezwań strony, między innymido złożenia wyjaśnień, zeznań lub dokonania określonej czynności. Nic nie stoina przeszkodzie, aby organ wydający zaświadczenie wezwał stronę do przedłożenia dokumentów niezbędnych do wydania zaświadczenia, stanowiących urzędowe potwierdzenie faktów lub stanu prawnego. Należy zaznaczyć, że decyzja co do kierunku i zakresu przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, w kontekście celowości podjęcia konkretnych czynności, leży w gestii organu, który w tego rodzaju sprawie jest zobowiązany takie postępowanie przeprowadzić" (por. wyrok NSA z dnia 6 sierpnia 2025 r., sygn. akt III FSK 165/25). Raz jeszcze należy wskazać, że samaokoliczność, iż sprzęt może być wykorzystywany również przez innych pracowników, wyklucza możliwość uznania wydatku za spełniający cel rehabilitacyjny. Katalog wydatków określony w § 2 ust. 1 pkt 3 lit. b rozporządzenia,na co już wcześniej zwrócono uwagę,ma charakter otwarty, a przepisy nie nakładają wymogu, by zakupiony sprzęt miał charakter wyłącznie specjalistyczny lub dedykowany tylko osobom niepełnosprawnym. Istotne jest, jednak aby został on nabyty z myślą o potrzebach konkretnego pracownika niepełnosprawnego i przyczyniał się do rehabilitacji zawodowej lub społecznej. W konsekwencji, wobec błędnejwykładni przepisów prawa materialnego oraz niepełnego ustalenia stanu faktycznego, postanowienia organów obu instancji należało uchylić. Przy ponownym rozpatrzeniu organ weźmie pod uwagę treść niniejszego orzeczenia oraz przeprowadzi postępowanie wyjaśniające zgodnie z art. 306b § 2 O.p., wzywając stronę do przedstawienia dodatkowych wyjaśnień lub dokumentów pozwalających ustalić sposób wykorzystania urządzeń i ich związek ze stanowiskiem niepełnosprawnego pracownika, a następnie ocenić celowość i oszczędność wydatku w świetle § 2 ust. 1 pkt 3 lit. b oraz § 4a rozporządzenia. W związku z powyższym na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c) w zw. z art. 135 P.p.s.a Sąduchyliłzaskarżone postanowienie oraz postanowienie je poprzedzające (pkt 1). O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 P.p.s.a. Na kwotę kosztów składają się: wpis sądowy w wysokości 100 zł, wynagrodzenie pełnomocnika – radcyprawnegow wysokości 480 zł oraz 17 zł opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (pkt 2).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI