Orzeczenie · 2019-06-05

I SA/Go 242/19

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim

Miejsce

Gorzów Wielkopolski

Data

2019-06-05

NSAAdministracyjneWysokawsa

koszty egzekucyjnepostępowanie egzekucyjneustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracjiWojewódzki Sąd AdministracyjnyTrybunał Konstytucyjnyzasada proporcjonalnościwydatki egzekucyjneopłaty egzekucyjnewierzycielorgan egzekucyjny

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim rozpoznał skargę Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (skarżącego, wierzyciela) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (organu), które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego (organu egzekucyjnego) z kwietnia 2018 r. w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie 39.008,20 zł. Postępowanie egzekucyjne było prowadzone z majątku T. H. na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego w celu wyegzekwowania nienależnie pobranych środków. W toku postępowania dokonano zajęcia rachunku bankowego i ruchomości, jednakże wyrokiem WSA z grudnia 2016 r. uchylono decyzję stanowiącą podstawę wystawienia tytułu wykonawczego. W związku z tym postępowanie egzekucyjne zostało umorzone. Organ egzekucyjny obciążył jednak wierzyciela kosztami egzekucyjnymi, argumentując, że nie mogły one zostać ściągnięte od zobowiązanego, a wierzyciel ponosi odpowiedzialność na podstawie art. 64c § 3 i § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ odwoławczy (DIAS) utrzymał to postanowienie w mocy, szczegółowo omawiając przepisy dotyczące kosztów egzekucyjnych i odwołując się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r. (sygn. akt SK 31/14). DIAS uznał, że przepisy art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a. nadal obowiązują i zostały prawidłowo zastosowane, a wyrok TK nie powoduje utraty mocy obowiązującej regulacji, lecz wskazuje na potrzebę interwencji ustawodawcy. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną. Stwierdził, że organy nie wykazały w sposób należyty, czy określone koszty egzekucyjne pozostają w związku z rzeczywistym nakładem pracy organu egzekucyjnego. Pomimo obszernego uzasadnienia organów, brakowało konkretnych, weryfikowalnych danych dotyczących faktycznie poniesionych wydatków i nakładu pracy, co narusza zasadę prawdy materialnej (art. 7 K.p.a.). Sąd podkreślił, że organy egzekucyjne, w obliczu braku działań ustawodawcy po wyroku TK, powinny opierać obciążenia wierzyciela na udokumentowanych, faktycznie poniesionych wydatkach. W ocenie Sądu, ustalona wysokość kosztów była niewspółmierna do podjętych czynności, co stanowiło naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym Konstytucji RP. W konsekwencji, Sąd uchylił zaskarżone postanowienie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Ustalanie wysokości kosztów egzekucyjnych w administracji, stosowanie przepisów u.p.e.a. w kontekście wyroku TK SK 31/14, obowiązek wykazywania przez organy faktycznych kosztów egzekucyjnych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji umorzenia postępowania egzekucyjnego z powodu wadliwości tytułu wykonawczego oraz obciążenia wierzyciela kosztami. Interpretacja przepisów u.p.e.a. w świetle orzecznictwa TK.

Zagadnienia prawne (2)

Czy koszty postępowania egzekucyjnego ustalone na podstawie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w szczególności opłaty za zajęcie wierzytelności i ruchomości oraz opłata manipulacyjna, mogą być obciążające dla wierzyciela, gdy postępowanie egzekucyjne zostało umorzone z powodu uchylenia decyzji stanowiącej podstawę tytułu wykonawczego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wierzyciel może zostać obciążony kosztami egzekucyjnymi, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego (art. 64c § 4 u.p.e.a.), a w szczególności, gdy wszczęcie i prowadzenie egzekucji było niezgodne z prawem, a spowodował to wierzyciel (art. 64c § 3 u.p.e.a.).

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy egzekucyjne mogą obciążyć wierzyciela kosztami, jeśli nie zostały one ściągnięte od zobowiązanego. Jednakże, kluczowe jest wykazanie rzeczywistych, udokumentowanych kosztów poniesionych przez organ egzekucyjny, a nie jedynie ogólne stwierdzenia o nakładzie pracy czy poniesionych wydatkach. W tym przypadku, organy nie wykazały należycie związku między ustalonymi kosztami a faktycznie podjętymi czynnościami, co narusza zasadę prawdy materialnej i wytyczne z wyroku TK.

Czy przepisy art. 64 § 1 pkt 4 i art. 64 § 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, określające wysokość opłaty za zajęcie wierzytelności i opłaty manipulacyjnej, są zgodne z Konstytucją RP w zakresie braku określenia maksymalnej wysokości tych opłat?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy te zostały uznane przez Trybunał Konstytucyjny za niekonstytucyjne w zakresie, w jakim nie określają maksymalnej wysokości opłat, co może prowadzić do nadmiernego obciążenia wierzyciela i naruszać zasadę proporcjonalności.

Uzasadnienie

Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że brak górnej granicy opłat egzekucyjnych może prowadzić do zerwania związku między wysokością opłat a nakładem pracy organu, realizując nadmiernie funkcję represyjną. Wskazał na konieczność interwencji ustawodawcy w celu określenia maksymalnych wysokości tych opłat. Sąd administracyjny podkreślił, że do czasu takiej interwencji, organy egzekucyjne powinny opierać się na faktycznie udokumentowanych wydatkach.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylono decyzję

Uchylono zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w całości.