VIII SA/WA 586/19

VIII SA/Wa 586/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-01-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-08-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Iwona Szymanowicz-Nowak
Leszek Kobylski /przewodniczący sprawozdawca/
Marek Wroczyński
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
I GSK 1248/20 - Wyrok NSA z 2024-03-26
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 1164
art. 7 ust. 1
Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity.
Dz.U.UE.L 2009 nr 30 poz 16  art. 30
Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla  rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr  1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Iwona Szymanowicz – Nowak, Sędzia WSA Marek Wroczyński, Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2020 r. w Radomiu sprawy ze skargi A. M. na decyzję Dyrektora [...]Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...]maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie płatności bezpośrednich na rok 2013 oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga na decyzję z dn. [...] maja 2019r. Nr [...] Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] (dalej jako: "Dyrektor OR ARiMR", "organ odwoławczy"), na podstawie której ww. organ, po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez A. M. (dalej także jako: "skarżąca", "strona") od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] z dn. [...] lutego 2019r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji dotychczasowej w całości i odmowie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013 – orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.
Powyższa decyzja została wydana po przeprowadzeniu postępowaniu w toku którego ustalono następujący stan faktyczny i prawny sprawy:
W dniu [...].05.2013 r. do Biura Powiatowego ARiMR w [...] wpłynął wniosek producenta rolnego A. S.(obecnie M.) o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013.
W dniu [...].07.2013 r. do BP ARiMR wpłynął formularz wycofania części wniosku podpisany przez A. S. (obecnie M.) dotyczący działki rolnej [...] powierzchni 19,98 ha położonej na działce ewidencyjnej nr [...] wraz z:
pismem W.G. z 01.07.2013 r. —- wypowiedzenie umowy dzierżawy działki
ewidencyjnej nr [...] (powiat giżycki, gmina [...], obręb [...]) A. S..
- pismem A. S. z [...].07.2013 r. informującym, że wypowiedzenie umowy dzierżawy, uniemożliwia jej kontynuację zobowiązania rolnośrodowiskowego, czego nie była w stanie przewidzieć w momencie rozpoczęcia zobowiązania
- Oświadczeniem A. S. z [...].07.2013r., 1 którego wynika, że wycofanie części wniosku na rok 2013 dotyczy wyłącznie płatności rolnośrodowiskowej
W aktach sprawy znajduje się ponadto:
— Wniosek na rok 2013 o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej w przypadku przeniesienia posiadania gruntów złożony w dniu [...].08.2013 r. przez D. N., który przejął działki nr [...],[...],[...],[...] od A. S., wraz z oświadczeniem dotyczącym kontynuacji zobowiązania rolnośrodowiskowego, według którego przejęcie gruntów nastąpiło w dniu 01.08.2013 r.
- Umowa dzierżawy gruntów rolnych zawarta w dniu [...].08.2013 r. pomiędzy L. C. (właścicielem działek [...],[...],[...],[...] o łącznej powierzchni 100,6169 ha) a D. N. (dzierżawca) przy udziale dotychczasowego dzierżawcy — A. S..
- Zawiadomienie nr [...] z [...].08.2013 r. o przekazaniu wniosku D. N. do BP ARiMR w [...] jako organu właściwego do rozpatrzenia sprawy.
- Postanowienie z [...].10.2013 r. Prokuratury Rejonowej w [...] o żądaniu wydania rzeczy mogących stanowić dowód w sprawie przedłożenia nierzetelnych dokumentów w celu uzyskania płatności bezpośrednich.
- Notatka z manualnej weryfikacji wniosków w rejestrze podmiotów wykluczonych 1 [...].1 1.2013 r.
- Zawiadomienie BP ARiMR w [...] o przekazaniu wniosku D. N. do BP ARiMR w [...] jako właściwego do jego rozpatrzenia
- Pełnomocnictwo udzielone przez A. S. W.G. (dołączone do wniosku o wpis do ewidencji producentów).
- Odwołanie pełnomocnictwa W.G. przez A. S. datowane na dzień [...].11.2013 r.
W dniu [...].03.2014 r. Kierownik BP ARiMR w [...] wydał w sprawie decyzję nr [...], w której odmówił wnioskodawcy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, wskazując na okoliczność stworzenia przez wnioskodawcę sztucznych warunków w celu uzyskania wsparcia. W ocenie organu ARiMR doszło w rozpatrywanym przypadku do stworzenia sztucznych warunków w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia, co na mocy art. 30 rozporządzenia Rady WE nr 73/2009 skutkuje odmową przyznania płatności. Organ ARiMR w uzasadnieniu decyzji wskazał, że dokonał analizy innych wniosków rolników, których pełnomocnikiem był W.G. i stwierdził, że w tych sprawach zachodzą takie same okoliczności jak we wniosku A.S. (M.) tj. wnioski o płatności są składane przez osoby, których W.G. jest pełnomocnikiem, a płatności przekazywano bezpośrednio na konto pełnomocnika. Organ I instancji uznał, że w sprawie miał miejsce sztuczny podział gospodarstwa Pana W.G. w celu ominięcia zmniejszeń płatności obszarowych, ONW, rolnośrodowiskowych.
W dniu [...].06.2014 r. Dyrektor [...] OR ARiMR w [...] wydał decyzję nr [...], na mocy której uchylił skarżoną decyzję organu I instancji (decyzję nr [...]) i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji wskazując na konieczność przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego, bowiem zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie był w jego ocenie przekonywujący.
Postanowieniem nr [...] z [...].06.2014 r. do akt sprawy postępowania dotyczącego przyznania płatności za rok 2013 dla A. M. włączono Protokół z przesłuchania z [...] maja 2014 r. W.G. na okoliczność posiadania gruntów rolnych deklarowanych do płatności na rok 2013 przez W. T. i C. F..
W aktach sprawy znajduje się oświadczenie A. M. z [...].07.2014 r., według którego strona podtrzymuje treść zeznań W.G. z [...].05.2014 r. W roku 2011 A. M. postanowiła rozpocząć działalność rolniczą i w tym celu zgłosiła się do W. G., chcąc wydzierżawić około 100 ha gruntów. Pan G. zgodził się wydzierżawić 25 ha, a pozostała część została wydzierżawiona od Pana L. C.. Wydzierżawiający zgodzili się na dzierżawę pod warunkiem zabezpieczenia czynszu dzierżawnego dopłatami do gruntów. Ustalono, że Pan G. zostanie pełnomocnikiem, na którego rachunek będą przelewane dopłaty. Po rozliczeniu czynszu pozostała kwota była przekazywana A. M. w gotówce lub przelewem (do pisma dołączono kopie rozliczeń). Od roku 2011 gospodarstwo według Pani M. było prowadzone samodzielnie, strona załatwiała sprawy dotyczące certyfikacji gospodarstwa, ponosiła koszty związane z procesem certyfikacji oraz opłacała usługi doradcy rolnośrodowiskowego.
W roku 2013 Pani M. zleciła firmie geodezyjnej dokonanie pomiaru dzierżawionego gruntu (faktura w aktach sprawy). Działalność rolniczą strona prowadziła do końca 2013 roku, grunty orne po zebraniu kukurydzy zostały zaorane, a z użytków zielonych zebrano dwa pokosy. W związku z zerwaniem umowy dzierżawy strona wnosi o uznanie tej okoliczności jako przypadek siły wyższej w zakresie zobowiązań ONW.
W dniu [...].07.2014 r. Kierownik BP ARiMR w [...] wydał w sprawie decyzję nr [...], na mocy której przyznał wnioskodawcy płatności na rok 2013 w łącznej wysokości 88 967,10 zł. Według uzasadnienia decyzji organ I instancji, w świetle nowych dowodów zgromadzonych w postępowaniu uznał, że nie ma podstaw do twierdzenia, że w sprawie nastąpił sztuczny podział gospodarstwa. Zdaniem organu I instancji Pani A. M. na dzierżawionych gruntach zachowywała się jak samoistny posiadacz, który swobodnie rozporządzał dzierżawionym gospodarstwem, a wszelkie koszty związane z jego prowadzeniem były ponoszone wyłącznie przez Panią A. M.. Powyższe miało decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
W dniu [...].08.2015 r. Kierownik BP ARiMR w [...] Postanowieniem nr [...] wznowił z urzędu postępowanie zakończone decyzją ostateczną nr [...] z dnia [...].07.2014 r. W uzasadnieniu wskazano, że po wydaniu decyzji w sprawie, Dyrektor [...] OR ARiMR prowadził postępowanie administracyjne w kierunku ustalenia czy Pan W.G. w porozumieniu z Panem C. F., W. T., M. M., Panią A. M. i Z. Ł., stworzyli sztuczne warunki w celu uzyskania wyższej kwoty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, płatności ONW i rolnośrodowiskowej, a toku postępowania zostały zgromadzone dowody w postaci zeznań Pana P. F., M.
M., C. F., W. T., Z. Ł. oraz Pani A. M.. Zdaniem organu ARiMR ujawnione w toku postępowania prowadzonego przez Dyrektora [...] OR ARiMR nowe okoliczności w sprawie nie były znane Kierownikowi BP ARiMR w [...] w dniu wydania decyzji ostatecznej.
Zawiadomieniem nr [...] z [...].10.2015 r. wniosek o przyznanie płatności na rok 2013 Pani A. S. przekazano do BP w [...] jako organowi właściwemu.
W dniu [...] stycznia 2016 r. Kierownik BP ARiMR w [...], jako organ właściwy do rozpatrzenia sprawy, wydał decyzję nr [...], na mocy której uchylił w całości decyzję nr [...][...].07.2014 r. i odmówił wnioskodawcy przyznania wszystkich płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, o które Pani A. M. ubiegała się w złożonym wniosku.
W dniu [...].01.2016 r. do BP ARiMR w [...] wpłynął wniosek o zmianę danych w ewidencji producentów, ze względu na zmianę miejsca zamieszkania.
W dniu [...].08.2016 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] decyzją nr [...] uchylił skarżoną decyzję (nr [...] z [...] stycznia 2016 r.) i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Jak wynika z danych Zintegrowanego Systemu Zarządzania i Kontroli prowadzonego przez ARiMR, w dniu [...].10.2016 r. Pani A. M. złożyła zmianę do wniosku o wpis do ewidencji producentów, w którym wskazała adres zamieszkania: ul. [...],[...].
W dniu [...].01.2018 r. Kierownik BP ARiMR w [...] wydał w sprawie decyzję nr [...], na mocy której odmówił Pani A. M. przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, o które ubiegała się we wniosku na rok 2013.
Z uzasadnienia decyzji wynika, że organ ARiMR uznał w oparciu o całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, postrzeganego w szerszej perspektywie niż tylko w ramach sprawy wniosku Pani A. M., że Pan W.G. i Pani A. M., działając w porozumieniu stworzyli sztuczne warunki w celu uzyskania maksymalnych kwot płatności, których w normalnych warunkach Pan W.G. jako właściciel gruntów by nie otrzymał.
W ocenie organu ARiMR Pani A. M. nie była posiadaczem większości zgłoszonych do płatności gruntów rolnych, ponieważ grunty te wchodziły w skład gospodarstwa rolnego Pana W.G. i były przez niego zarządzane. Zgodnie zaś z art. 30 rozporządzenia Rady UE nr 73/2009 nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki do otrzymania płatności aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia.
W dniu [...].02.2018 r. (data nadania listu) adw. R. P. reprezentujący Panią A. M., złożył odwołanie od decyzji.
Po rozpatrzeniu odwołania strony Dyrektor [...] OR ARiMR w dniu [...].03.2018 r. wydał w sprawie decyzję nr [...], na mocy której uchylił skarżoną decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi. W wyniku złożonego sprzeciwu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Postanowieniem z [...].06.2018 r. sygn. akt Vlll SA/Wa 409/18 odrzucił
sprzeciw strony.
Ponownie rozpatrując sprawę Kierownik BP ARiMR w [...] wydał decyzję nr [...], na mocy której uchylił dotychczasową decyzję nr [...] z [...].07.2014 r. i odmówił wnioskodawcy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013.
Orzekając, po rozpatrzeniu wniesionego odwołania o utrzymaniu w całości zaskarżonej decyzji, Dyrektor OR ARiMR w [...] przytoczył następującą argumentację:
Przede wszystkim wskazał na ramy prawne rozstrzygnięcia wynikające z przepisów ustawy z dn. 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego ( DZ U 2012 poz. 1164) oraz z art. 30 rozporządzenia Rady (WE) NR 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 roku ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005. (WE) nr 247/2006, (WE) nr 3 78/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE L 30 z 31.01.2009,str.16 - 99), nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki do otrzymania płatności aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia.
Następnie organ odwoławczy wskazał, że zasadnie organy wznowiły postępowanie w odniesieniu do decyzji BP ARiMR w [...] z dn. [...].07.2014r. o przyznaniu stronie płatności OB. za 2013r.
Organ odwoławczy podniósł, że postępowanie zostało wznowione ze względu na wyjście na jaw nowych okoliczności faktycznych ujawnionych w trakcie przesłuchań prowadzonych po wydaniu decyzji ostatecznej w niniejszej sprawie przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wobec Pana M. M., C. F., W. T., Z. Ł. i A. M..
Tym samym Kierownik BP ARiMR w [...] jako organ właściwy do rozstrzygnięcia sprawy rozpatrzył sprawę będącą na etapie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną.
Jak wynika z uzasadnienia skarżonej decyzji w ocenie Kierownika BP ARiMR w [...] z zeznań złożonych w dniu [...].09.2014 r. przez Pana M. M., C. F., W. T., Z.Ł. i A. M. wynikało, iż osoby te są powiązane nie tylko przez ustanowienie pełnomocnictw i kont bankowych ale także poprzez sposób użytkowania działek rolnych i wykorzystywania maszyn rolniczych, przez co wznowienie postępowania zakończonego decyzją nr [...] z [...].07.2014 r. w ocenie organu I instancji było zasadne.
Nową okolicznością nieznaną organowi w dniu wydania decyzji ostatecznej i istniejąca w dniu wydania tej decyzji były zdaniem organu I instancji okoliczności dotyczące sposobu użytkowania działek rolnych i wykorzystywania maszyn rolniczych przez Pana M. M., C. F., W. T., Z. Ł. i A. M..
W tym miejscu należy wskazać, że podczas składania zeznań w dniu [...].09.2014 r. przez Pana M. M., C. F., W. T., Z. Ł. i A. M. ujawniono następujące okoliczności:
- zlecanie przez A. M. wykonywania prac na gruntach Panu D. N., który następnie wskazywał osoby, które wynajętym sprzętem prowadziły prace polowe (według zeznania Pani A. M.). Głównym wykonawcą wszystkich prac rolnych był Pan P. F. (rzecz. F.).
- Pan Ł. samodzielnie nie wykonywał prac polowych, nie posiadał maszyn i urządzeń, zabiegi wykonywał Pan F., a pomagał Pan D. N., który polecił Pana F..
— Pan M. M. zeznał zaś, że Pan D. N. (jak wskazał zeznający – zarządca gospodarstwa Pana W.G.) polecił Pana P. F., który część zabiegów agrotechnicznych wykonywał sam, a część zlecał innym osobom. Jedyną czynnością wykonaną przez Pana M. było bronowanie w obrębie [...] sprzętem użyczonym od Pana F., któremu oddawano ziarno kukurydzy po zbiorze. Pan M. wskazał, że obornik pod uprawę kukurydzy otrzymał od Pana W.G.. Zebrane plony przekazywane były Panu P. F. w zamian za wykonywanie prac i użyczanie sprzętu.
- Pan W. T. zeznał, że zabiegi agrotechniczne wykonał osobiście na sprzęcie użyczonym od Pana P. F., całość plonów przekazywano Panu P. F. jako zapłata za korzystanie z maszyn.
- C. F. zeznał, że częściowo wykonał zabiegi agrotechniczne osobiście na sprzęcie użyczanym przez Pana F., część prac wykonywał Pan F. i jego pracownicy.
Rozliczenia za usługi oraz wypożyczenie sprzętu następowało w formie przekazania całości zebranych plonów. Materiał siewny otrzymał od Pana F..
Następnie Dyrektor OR ARiMR podniósł, że z analizy przeprowadzonej przez organ odwoławczy wynika, że Pan W.G. w roku 2010 deklarował duży obszar do płatności ONW — 291 ha. W okresie 2011-2013 ta powierzchnia ulegała stopniowemu zmniejszeniu (od 89 do 39) zaś w momencie gdy organy ARiMR zorientowały się co do zamiarów wnioskodawcy, uznając że doszło w poszczególnych przypadkach do stworzenia sztucznych warunków w celu ominięcia modulacji płatności, Pan W.G. od roku 2014 wykazuje rzeczywistą powierzchnię gospodarstwa (ponad 700 ha), a umowy dzierżawy z innymi rolnikami zostały rozwiązane.
Ujawnione zaś po wydaniu decyzji ostatecznej okoliczności dotyczące podobnego sposobu organizacji prac rolnych zarówno w przypadku Pani A. M., jak i pozostałych rolników (Pana W. T., C. F., Z. Ł. i M. M.) polegające na wykonywaniu prac maszynami należącymi do organizowaniu tych prac przez Pana D. N. (określonego przez Panią M. jako "Zarządcę", a przez Pana M. M. jako "Zarządcę gospodarstwa Pana W.G.") bądż Pana P. F., który organizował maszyny bądź zlecał wykonanie prac innym osobom. Płody rolne oddawane były osobom przeprowadzającym zabiegi agrotechniczne. W rozpatrywanym przypadku Pani A. M. (dawniej S.) w dniu [...].09.2014 r. zeznała, że nie wykonywał Żadnych prac rolniczych, D.N. — Zarządca wskazywał osoby, które bezumownie wykonywały prace, za które otrzymywały zapłatę w postaci plonów. Głównym wykonawcą prac był Pan P.F. ( F.). Maszyny, którymi Pan F. wykonywał prace na gruntach deklarowanych do płatności w roku 2013 przez W. T., według jego zeznania Pana F. z dnia [...].09.2014 r. należały do firmy [...]. Sprzęt był użyczany za zgodą przełożonych. Maszyny obsługiwane były przez pracowników firmy [...].
W tym kontekście organ odwoławczy podniósł, że sposób prowadzenia prac na deklarowanym do płatności obszarze, w tym obszarze działki ewidencyjnej nr [...] na powierzchni 19,98 ha, która w roku 2010 była zgłaszana do płatności przez Pana
W.G., wskazuje, że prace te były wykonywane tak jakby gospodarstwo w dalszym ciągu było w posiadaniu Pana G. (nadzór nad pracami przez pracownika firmy [...], wykorzystywanie maszyn tej firmy), a deklaracja powierzchni 19,98 ha deklarowanej wcześniej, a także w roku 2013 we wniosku Pana W.G. miała służyć uzyskaniu większych kwot płatności poprzez ominięcie powierzchniowych modulacji.
Również fakt ustanowienia Pana W.G. pełnomocnikiem Pani A.M. oraz fakt przekazywania środków w roku 2011 i 2012 na rachunek Pana W.G., jest w ocenie organu odwoławczego okolicznością potwierdzającą fakt czerpania faktycznej korzyści przez Pana G., a nie formalnego posiadacza/wnioskodawcę. Wprawdzie w roku 2013 środki nie były przelane na rachunek Pana G., ze względu na zmianę do wniosku o wpis do ewidencji producentów złożonego w dniu [...].11.2013 r. , w którym Pani S. (obecnie M.) wskazała własny rachunek bankowy.
Zwrócić jednak należy uwagę na fakt, iż zmiana ta została dokonana już w momencie gdy przed Prokuratura Rejonowa w [...] toczyło się postępowanie w sprawie sygn. [...] w sprawie przedłożenia w BP ARiMR w [...] nierzetelnych dokumentów w celu uzyskania płatności bezpośrednich (dowód: Postanowienie Prokuratury Rejonowej w [...] z [...].10.2013 r.).
Konkludując powyższe ustalenia organ odwoławczy podniósł, że działalność Pani A.M. ograniczała się zatem do złożenia wniosku o przyznanie
płatności na daną powierzchnię oraz ponoszenie kosztów certyfikacji gospodarstwa w programie rolnośrodowiskowym i dokonanie pomiarów gruntu przez geodetę, które to koszty i tak musiałyby zostać poniesione przez Pana G., w sytuacji ubiegania się o płatności do całej powierzchni większego gospodarstwa. Fakt wykonywania prac przez innych rolników, miał jednak charakter marginalny (według zeznania strony z 25.09.2014 r. to Pan F.(właściwie F.), był głównym wykonawcą prac rolnych). Okoliczność wykonywania prac przez innego rolnika — Pana W.W., jak wskazuje strona w uwagach do protokołu z [...].11.2014 r., zdaniem organu odwoławczego, nie stanowi okoliczności, która mogłaby świadczyć o samodzielnym prowadzeniu działalności rolniczej. Wskazać zaś należy, że w uwagach do protokołu strona dokonuje próby pomniejszenia roli Pana D. N. i P. F., mimo, iż w treści wcześniejszych zeznań, jednoznacznie wskazuje te dwie osoby jako te, które organizowały prace (Pan N.) i je wykonywały (Pan F.).
Zdaniem organu odwoławczego rola Pani A.M. ograniczała się do złożenia wniosku wobec powierzchni wcześniej użytkowanych w ramach gospodarstwa Pana W.G., a także Pana L. C..
Zwrócić uwagę w tym miejscu należy na fakt, że we wniosku na rok 2013 Pani M. zadeklarowała powierzchnię około 100 ha dzierżawionych od innej osoby Pana L. C.. Fakt ten potwierdza treść umowy dzierżawy zawartej w dniu 01.08.2013 r. pomiędzy Panem L. C. oświadczającym, że jest właścicielem działek nr [...], [...],[...],[...] i Panem D. N.. Z umowy tej wynika, że Pani A. S. (obecnie M.) oświadcza, że była dotychczasowym dzierżawcą gruntów.
Z analizy deklaracji działek [...],[...],[...] i [...] w latach 2004-2014 wynika natomiast, że były one deklarowane do płatności w okresie 2004-2007 do płatności przez Pana W.G., w latach 2008- 2009 Pana M. A. a w roku 2010 przez Pana L. C..
Analizując z kolei deklarację powierzchni przez Pana L. C. w latach 2010-2014, to zauważyć można podobną tendencję jak w przypadku Pana W.G.. W roku 2010 Pan C. deklarował do płatności JPO i ONW obszar 293 ha, w okresie 2010-2013 powierzchnia ta uległa zmniejszeniu do 200 w roku 2011 do około 100 ha w 2012 i 2013 roku, by w roku 2014 tj. w momencie gdy organy ARiMR ujawniły kwestię tworzenia sztucznych warunków w celu ominięcia przepisów dotyczących modulacji, Pan L. C. zadeklarował do płatności obszar 367 ha. Wydzierżawienie gruntów Pani A. S./M., podobnie jak w przypadku gospodarstwa Pana W.G., miało zatem na celu uzyskanie większej kwoty płatności poprzez ominięcie przepisów dotyczących modulacji.
Powiązania wynikające z pełnionych funkcji a także okoliczności przedstawione powyżej świadczą o tym, że aplikowanie we wniosku Pani A.M. o płatności do gruntów należących do Pana W.G. a także L. C. nie było zatem przypadkowe w kontekście wykazanego tworzenia sztucznych warunków w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami danego systemu wsparcia.
W ocenie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR działalność Pani A.M. w tym kontekście, nie może zostać uznana za działalność rolniczą, której definicję określono w art. art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009. Z tego też względu należy uznać, że Pani A.M. nie spełnia definicji rolnika wskazanej w art. 2 lit. a rozporządzenia Rady WE nr 73/2009, a płatność nie
Przysługuje jej również z tego powodu.
Reasumując organ odwoławczy stwierdził, że ponieważ rozpatrywanym przypadku po wydaniu decyzji ostatecznej wyszły na jaw okoliczności nie znane organowi ARiMR w dniu wydania decyzji i mające znaczenie dla rozpatrzenia sprawy wniosku o przyznanie płatności, zostało wznowione postępowanie.
Prawidłowo zatem zastosowano przepis art. 151 § 1 pkt 2 kpa, zgodnie z którym organ administracji publicznej, o którym mowa w art. l50, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. l45a lub art. l45b kpa i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.
Rozstrzygając sprawę organ ARiMR słusznie uznał zatem, że w sprawie wniosek Pani A.M. został złożony w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia, w związku z czym zastosowanie w sprawie będzie miał przepis art. 30 rozporządzenia Rady (WE) NR 73/2009, według którego nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki do otrzymania płatności aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia.
W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożonej pismem z dn. 15 lipca 2019r.,Skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika będącego adwokatem, zarzuciła naruszenie:
I/ przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 138 § 1 ust. 1 kpa w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 kpa w zw. z art. 151 § 2 k.p.a. z uwagi na utrzymanie w mocy decyzji Organu I instancji orzekającej o odmowie przyznania płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego zgodnie z żądaniem wniosku, w sytuacji, gdy w sprawie nie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne, lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji lub nieznane Organowi w dniu wydania decyzji, w szczególności nie stanowi takiej okoliczności powołana w decyzji informacja o sposobie rozliczenia czynszu dzierżawnego pomiędzy Skarżącym, a jego pełnomocnikiem W. G., co czyniło niezasadnym wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR;
2. naruszenia art. 138§2 kpa w zw. z 151§1 pkt 2 kpa w zw. z 145 §1 pkt 5 kpa poprzez jego niezastosowanie przez organ i utrzymanie w mocy decyzji Kierownika
pomimo, że postępowanie toczy się po wznowieniu postępowania i fundamentalne
znaczenie dla rozstrzygnięcia jej ma ustalenie czy istniała przesłanka wznowienia
postępowania po prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu i wydaniu decyzji -—
poprzez wskazanie jakie dowody były dla organu nowymi nie znanymi i istniejącymi w dniu wydania decyzji poprzez dokonanie wglądu do akt postępowań, z których treść protokołu przesłuchań była załączona do sprawy;
3. naruszenie art. 79 § 2 k.p.a. w zw. z art. 3 ust. 2 ustawy o systemie wsparcia
bezpośredniego z dnia 26 stycznia 2007 r, w zakresie prawa do czynnego udziału
Skarżącej w postępowaniu oraz zasady praworządności oraz art. 8 § 1 kpa. zasady
pogłębiania zaufania do obywateli z uwagi na:
1) oparcie ustaleń w sprawie na dowodach zgromadzonych w innych postępowaniach administracyjnych, w których Skarżąca nie był stroną i nie brała w
nich udziału, w sytuacji, gdy nie było żadnych przeszkód do przeprowadzenia dowodów bezpośrednich, tj. przesłuchania świadków w ramach postępowania administracyjnego prowadzonego w niniejszej sprawie,
2) oparcie ustaleń na dowodach w ogóle nie włączonych w poczet materiału
dowodowego,
3) braku zgody organu na wyjaśnienie mu ewentualnych wątpliwości na piśmie;
4) zaniechania oceny zasadności wznowienia poprzez badanie materiału dowodowego zgromadzonego w innych, zdaniem organu analogicznych sprawach, brak dołączenia do postępowania akt sprawy beneficjentów W. T., Z. Ł., M. M. oraz C. F., w celu ustalenia zasadności uznania okoliczności sposobu wykonywania zabiegów agrotechnicznych za nowe i nie znane organowi; co skutkowało naruszeniem prawa Skarżącej do czynnego udziału w przesłuchaniu świadków, oraz prawa do zadawania im pytań, a w konsekwencji spowodowało oparcie ustaleń na dowodach w ogóle nie dotyczących osoby Skarżącej, pozostających na bardzo dużym poziomie ogólności, dających pole do poczynienia ustaleń niezgodnych z prawdą materialną, nadinterpretacji i arbitralnych ocen o stworzeniu przez Skarżącą sztucznych warunków w celu uzyskania pomocy;
4. art. 77 § 2 kpa. poprzez zaniechanie wydania postanowienia w przedmiocie zakresu postępowania dowodowego z wymienieniem dopuszczenia jako środków dowodowych akt innych postępowań administracyjnych, w których Skarżąca nie była stroną i nie w nich brał udziału, a które Organ uznał za podstawę swojego rozstrzygnięcia,
5. art. 80 kpa poprzez zaniechanie dokonania oceny materiału dowodowego
poprzez wskazanie, które z dowodów zgromadzonych w sprawie przeczy faktowi
posiadania przez Panią M. działek rolnych zaewidencjonowanych we wniosku albo który z nich przeczy faktowi, że skarżąca utrzymuje działki rolne w zgodzie z normami przez cały rok; a także przyjęciu ustaleń wzajemnie sprzecznych,
prowadzących w efekcie do błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, w szczególności poprzez uznanie, że Skarżąca A.M. nie prowadził
działalności rolniczej samodzielnie, a jego gospodarstwo zostało zarejestrowane w
systemie ewidencji producentów jedynie w celu sztucznego podziału gruntów będących w faktycznym posiadaniu W.G.;
6. poczynienie nieprawidłowych ustaleń faktycznych w zakresie rzekomych powiązań pomiędzy W. G., Skarżąca oraz celowego wykorzystania tych powiązań z zamiarem stworzenia sztucznych warunków w celu uzyskania pomocy, w sytuacji gdy materiał dowodowy ustaleń takowych nie potwierdza a jedynie określa stopień znajomości między podmiotami będącymi i działającymi na jednym rynku rolnym;
7. naruszenie art. 84 §1 kpa. w zw. z art. 77 § 1 kpa., 80 kpa. i art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach sytemu wsparcia bezpośredniego, poprzez dowolne ustalenie, że zapłata plonami za pracę maszyn z operatorami dowodzi rezygnacji przez Skarżąca z dochodów z działalności rolniczej, podczas gdy, po pierwsze teza o rezygnacji z dochodów z plonów wymagałaby określenia i porównania ekonomicznej wartości pozyskiwanych płodów oraz kosztu usługowej pracy maszyn, w celu pozyskania plonów, co wymagało wiadomości specjalnych, którymi Organ nie dysponuje, a po drugie, zapłata plonami za wykonane usługi jest powszechną praktyką w rolnictwie i według kalkulacji Skarżącej, zamiana ta była dla niej opłacalna, jako w pełni ekwiwalentna i w żadnym razie nie dowodzi stworzenia sztucznych warunków w celu uzyskania pomocy bo też w jaki sposób rozliczenie między wykonawcą prac, a rolnikiem mogło by świadczyć o ich wspólnym działaniu logicznym wnioskiem byłoby tworzenie sztucznych warunków przy założeniu, że do rozliczenia nie dochodzi;
8. naruszenie art. 107 § 3 kpa. z uwagi na zaniechanie wskazania w uzasadnieniu skarżonej decyzji na podstawie jakich dowodów Organ ustalił, że "wykazano liczne powiązania w prowadzeniu gospodarstw rolnych oraz tożsamych mechanizmów działania" — co zdaniem organu potwierdzało tworzenie sztucznych warunków przez Skarżąca, Skarżący dopuścił się tworzenia sztucznych warunków w celu uzyskania płatności, w szczególności poprzez odniesienie się do "szerszych okoliczności, na podstawie których oceniono sprawę", w miejsce wskazania konkretnych dowodów, na których Organ oparł swoje ustalenia, jak również wskazania przyczyn, z powodu których przeciwnym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej oraz w związku z art. 145 §1 pkt 5 kpa brak określenie w uzasadnieniu które dowody stanowiły nowy nie istniejący w dniu wydania wzruszanej decyzji materiał dowodowy pozwalający na zmianę;
W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania wg. norm przepisanych.
Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, które mogło być podstawą uchylenia zaskarżonej decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...].
Zaskarżona decyzja została wydana w wyniku wznowienia postępowania. Wznowienie postępowania stanowi tzw. tryb nadzwyczajny. Jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym decyzję wydano, było dotknięte przynajmniej jedną z kwalifikowanych wad procesowych (przesłanek wznowienia), wyliczonych wyczerpująco w przepisach prawa procesowego (por. wyroki NSA z dnia 22 kwietnia 1998 r., sygn. akt II SA 1747/97, LEX nr 41683 i z dnia 15 listopada 1999 r., sygn. akt FSA 1/99, ONSA 2000, z. 2, poz. 45).
W uchwale siedmiu sędziów NSA z dnia 2 grudnia 2002 r. sygn. akt OPS 11/02 (ONSA 2003, z. 3, poz. 86) wskazano, że celem wznowionego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami i usunięcie ewentualnych wadliwości zakończonego postępowania zwykłego, ustalenie, czy i w jakim zakresie wadliwość postępowania zwykłego wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym, oraz w razie stwierdzenia określonej wadliwości decyzji dotychczasowej doprowadzenie do jej uchylenia i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy albo stwierdzenie, że decyzja dotychczasowa wydana została z określonym naruszeniem prawa. Decyzje wydane po wznowieniu postępowania dotyczą zatem w końcowym rezultacie bytu prawnego decyzji ostatecznych wydanych w postępowaniu zwykłym.
W przedmiotowej sprawie, podstawą do wznowienia z urzędu postępowania zakończonego decyzją ostateczną był art. 145 § 1 pkt 5 Kpa. Treść tego przepisu stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Omawiana regulacja ma bogaty dorobek orzeczniczy, w którym wskazuje się, że ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody muszą charakteryzować się przymiotem nowości (nie wystarczy fakt, iż organ ich wcześniej po prostu nie analizował, bądź analizował, ale błędnie), mieć istotne znaczenie dla sprawy (wpływać na zmianę treści decyzji), istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej i być nieznane organowi wydającemu tę decyzję oraz stronie lub będąc znanymi stronie, zostać po raz pierwszy przez nią zgłoszone. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 lutego 2017 r., I OSK 1961/15 (LEX nr 2324339) przepis art. 145 § 1 pkt 5 Kpa może mieć zastosowanie, gdy spełnione są łącznie trzy przesłanki. Po pierwsze, ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody, istotne dla sprawy, są nowe. Drugą przesłanką jest istnienie "nowych okoliczności faktycznych", "nowych dowodów" w dniu wydania decyzji ostatecznej. Trzecią przesłanką jest, że "nowe okoliczności faktyczne", "nowe dowody", nie były znane organowi, który wydał decyzję. Wznowienie postępowania powinno następować nie tylko z uwagi na wyjście na jaw nowych dowodów, ale także i nowych okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy, przy czym ujawnienie się tych okoliczności może być rezultatem przeprowadzenia dowodów (ujawnienia się dowodów) po wydaniu decyzji, byleby tylko rzecz dotyczyła faktów mających miejsce przed wydaniem decyzji, które są istotne dla sprawy, a nie były znane organowi w momencie jej podejmowania.
Z analizy akt sprawy, że organy potraktowały, jako przesłankę wznowienia postępowania nowe okoliczności i nowe dowody, które istniały w dniu wydawania ww. decyzji z dnia [...].07.2014 r. przyznającej Skarżącej płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2013 r. Z uzasadnienia postanowienia o wznowieniu postępowania z dn. [...].08.2015r. wynika, że w toku prowadzonego postępowania w ramach wniosku o przyznanie płatności na rok 2013 został zebrany liczny materiał dowodowy w postaci: protokołów przesłuchań świadków, umów dzierżawy na grunty zgłoszone do płatności przez Skarżącą, wypowiedzenia umów dzierżawy oraz innych pism składanych przez stronę postępowania, który wskazuje, że także w latach 2011-2013 Skarżąca wraz z W. G. stworzyli sztuczne warunki w celu uzyskania wyższych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, ONW i płatności rolnośrodowiskowych - ujawniły się zatem nowe okoliczności faktyczne, które istniały w dniu wydawania decyzji przyznających płatności. W decyzji organu odwoławczego wskazano, że organ I instancji prowadząc postępowanie administracyjne z wniosku o przyznanie płatności na rok 2013 wszedł w posiadanie informacji o sposobie rozliczania czynszu dzierżawnego pomiędzy Skarżącą, a jego pełnomocnikiem – W. G., będącym jednocześnie wydzierżawiającym wszystkie grunty zgłoszone przez Skarżącą we wniosku o przyznanie płatności na 2013 r. co wynikało z umowy dzierżawy. Powyższe wskazuje, że w dacie wznowienia organ wszedł w posiadanie dowodów, jak też uzyskał informacje odnośnie okoliczności, z których wynikało, że w latach 2011-2013 Skarżąca wraz z W. G. stworzyli sztuczne warunki w celu uzyskania wyższych płatności. Wbrew zarzutom Skarżącej, spełniały one wszystkie przesłanki, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 Kpa. Były one istotne, gdyż dotyczyły przedmiotu sprawy i miały wpływ na zmianę treści decyzji z dnia [...].07.2014r. przyznającej płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2013 r. Były też nowe, gdyż organ I instancji nie miał o nich wiedzy w dniu wydania decyzji z dnia [...].07.2014 r., zostały uzyskane w postępowaniu administracyjnym w sprawie o przyznanie Skarżącej płatności na 2013 rok i istniały w dniu wydania decyzji z dnia [...].07.2014 r.
W dalszej kolejności spór dotyczy ustalenia, czy organy zasadnie odmówiły przyznania Skarżącej płatności na 2013 r. w związku z ustaleniem, że stworzyła ona sztuczne warunki wymagane do otrzymania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami wsparcia.
Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli:
1) posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha;
2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;
2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;
3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
W orzecznictwie wielokrotnie zwracano uwagę na to, że dla prawa do otrzymania płatności liczy się faktyczne korzystanie z gruntów. Idea płatności obszarowych wynika ze wspólnotowej polityki wspierania dochodów rolników i dotyczy, co wynika bezpośrednio z prawa wspólnotowego, pomocy finansowej udzielanej tylko tym podmiotom, które są faktycznymi użytkownikami gruntów rolnych (np. wyrok NSA z dnia 18 października 2011 r. II GSK 1034/10, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Dla potrzeb rozpatrywanego przypadku istotne znaczenie ma regulacja zawarta w art. 30 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, wprowadzająca klauzulę generalną przeciwdziałającą obejściu prawa przez podmioty chcące uzyskać korzyści wbrew intencjom ustawodawcy unijnego. Przepis ten stanowi, że nie naruszając szczególnych przepisów odnoszących się do poszczególnych systemów wsparcia, nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia.
Identyczna klauzula wprowadzona została w art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonywania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25 z 28.01.2011 r., s. 8 ze zm.). Interpretacja wskazanej regulacji rozporządzenia nr 65/2011 była przedmiotem rozważań Trybunału Sprawiedliwości UE, który w wyroku z dnia 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12 wskazał, że dowód w zakresie praktyki stanowiącej nadużycie ze strony potencjalnego beneficjenta takiego wsparcia wymaga, po pierwsze, zaistnienia ogółu obiektywnych okoliczności, z których wynika, że pomimo formalnego poszanowania przesłanek przewidzianych w stosownych uregulowaniach cel realizowany przez te uregulowania nie został osiągnięty, a po drugie, wystąpienia subiektywnego elementu w postaci woli uzyskania korzyści wynikającej z uregulowań Unii poprzez sztuczne stworzenie wymaganych dla jej uzyskania przesłanek. Trybunał stwierdził, że do sądu odsyłającego należy rozważenie obiektywnych dowodów pozwalających na stwierdzenie, że poprzez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności z sytemu wsparcia EFRROW ubiegający się o taką płatność zamierzał wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami tego systemu. W tym względzie sąd odsyłający może oprzeć się nie tylko na elementach takich jak więzi prawna, ekonomiczna lub personalna pomiędzy osobami zaangażowanymi w podobne projekty inwestycyjne, lecz także na wskazówkach świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji pomiędzy tymi osobami.
Ze względu na tożsamość obu regulacji, wskazówki zawarte w przywołanym orzeczeniu Trybunału należy w pełni odnieść do znajdującego w tej sprawie zastosowanie art. 30 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009.
W analizowanym przypadku organy uznały, że Skarżąca w sposób sztuczny i pozorny stworzyła w porozumieniu z W. G. warunki do przyznania pomocy, a otrzymanie w takiej sytuacji przez Skarżącą pomocy finansowej oznaczałoby uzyskanie korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia i doprowadziłoby do naruszenia celów i istoty działania, wynikających z art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
Sąd w pełni podziela te ustalenia i stwierdza, że znajdują one potwierdzenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, który został oceniony logicznie, a wnioski zostały przekonująco uzasadnione. Działania organów w tym zakresie uwzględniają wytyczne wynikające z przytoczonego orzeczenia TSUE. Organy wyjaśniły dlaczego, pomimo poprawności formalnej wniosku o płatność, stworzone zostały warunki umożliwiające uzyskanie korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia. Zweryfikowały, czy wnioskujący o płatność faktycznie użytkował grunty deklarowane do płatności. Wskazując na powiązania między dzierżawcą i wydzierżawiającym grunty oraz podobieństwa w stosowanych przez wydzierżawiającego mechanizmach dzierżawy z innymi osobami, organ wykazał wolę uzyskania korzyści sprzecznej z celami wsparcia, poprzez skoordynowane działania zmierzające do obejścia przepisów prawa przez osoby wnioskujące o płatność do poszczególnych, wydzierżawionych działek.
Z akt wynika, że działki rolne zadeklarowane we wniosku Skarżąca dzierżawił na podstawie umowy zawartej w dniu [...].08.2013 r. z W. G. i L. C.. W umowach tych określono wysokość czynszu dzierżawnego, a Skarżąca wyraziła zgodę, aby wydzierżawiający (W.G.) dokonywał potrąceń wymagalnych świadczeń z należnych mu dopłat bezpośrednich oraz środków przyznanych z innych programów pomocowych. Skarżąca udzieliła W.G. pełnomocnictwa do prowadzenia wszelkich czynności i postępowań dotyczących wszystkich działań realizowanych przez organy ARiMR oraz wyraziła zgodę na przekazywanie płatności na rachunek bankowy pełnomocnika.
Powyższe dowody i okoliczności, w połączeniu z analizą zeznań W.G. z dnia [...] maja 2014 r., oświadczeniem Skarżącej z dnia [...] lipca 2014 r., (w którym Skarżąca wskazał na układ ekonomiczny z pozostałymi osobami) oraz weryfikacją innych producentów ubiegających się o płatności, którzy dzierżawili grunty rolne od W.G. na podobnych zasadach, jak Skarżąca - potwierdzają wnioski przyjęte przez organy administracyjne.
Skarżąca nie prowadziła działalności rolniczej w myśl art. 2 lit. c rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, bowiem jej celem nie była produkcja roślinna, a jedynie chęć otrzymania dopłat. Skarżąca nie ponosiła żadnego ryzyka finansowego jako elementu nieodzownego w każdym rodzaju działalności produkcyjnej. W żaden sposób nie przetwarzała zebranych plonów z deklarowanych do płatności działek rolnych, ponieważ nie prowadziła hodowli zwierząt gospodarskich. Nie prowadziła też sprzedaży pozyskanych plonów. Cały plon zbierany był maszynami firmy [...] i przekazywany tej spółce, która zajmowała się hodowlą bydła. Przeważająca część płatności, o które wnioskowała Skarżąca była zatrzymywana przez wydzierżawiającego grunty (W.G.), wskazanego jednocześnie jako pełnomocnik Skarżącej.
Weryfikacja wniosku Skarżącej, a także pozostałych osób dzierżawiących na tych samych zasadach grunty od W.G. lub powiązanej z nim spółki [...] S.A. wykazała istnienie ścisłych powiązań nie tylko osobowych, ale przede wszystkim ekonomiczno-technicznych z W. G. i powiązanymi z nim spółkami. W.G., bądź spółka z nim powiązana, wydzierżawili grunty rolne na takich samych zasadach jak Skarżącej, także czterem innym osobom składającym wnioski o przyznanie płatności na swoje nazwisko. Z zeznań W.G. złożonych w dniu [...] maja 2014 r. wynika, że w stosunku do wszystkich wydzierżawiających stosowane były te same zasady i, że był ich pełnomocnikiem. W.G. wyjaśnił, że po wpłynięciu dopłat potrącał kwotę należnego czynszu, a pozostałą część przekazywał dzierżawcy. W świetle zebranych dowodów wątpliwe jest jednak, aby zobrazowany mechanizm stanowił jedynie rozliczenie za dzierżawę gruntów. Pożytki z produkcji rolnej dzierżawionego przez Skarżącą gruntu czerpała bowiem powiązana z W. G. spółka [...].
Analiza powiązań wskazanych osób fizycznych i W.G. oraz powiązanych z nim spółek wykazała, że to W.G. prowadził działalność zarobkową wykonywaną w sposób zorganizowany i ciągły, tj. ponosił wydatki związane z działalnością rolną, a więc był posiadaczem jednego, spójnego gospodarstwa rolnego, sztucznie podzielonego i zgłaszanego oddzielnie przez podmioty zarejestrowane w ewidencji producentów, jako odrębni producenci rolni.
Powyższe ustalenia organów, w ocenie Sądu dowodzą, że Skarżąca nie była odrębnym, samodzielnym i samorządnym producentem rolnym. Nie posiadała ona własnego sprzętu, nie ponosiła kosztów związanych z prowadzeniem działalności rolniczej oraz nie uzyskiwała żadnych dochodów z działalności rolniczej. Skarżąca była jedynie jednym z podmiotów zgłaszających do płatności działki rolne będące w faktycznym posiadaniu W.G. lub powiązanej z nim spółki [...]. Celem Skarżącej nie była produkcja rolna, tylko chęć otrzymania dopłat. Jeszcze raz należy podkreślić, że cały plon był przekazywany na rzecz spółki związanej z W. G. i trudno jest uznać za wiarygodne twierdzenie jakoby stanowiło to jedynie system wynagrodzenia za usługi świadczone na rzecz Skarżącej w zbiorze plonów.
W związku z powyższym, Sąd stwierdził, że słuszne jest stanowisko organów, iż sztuczne rozdrobnienie gospodarstwa przez podział ponad 400 ha na pięć około stuhektarowych gospodarstw pozwoliło W.G. na ominięcie uregulowań prawnych dotyczących przyznania płatności ONW, OB oraz płatności rolnośrodowiskowej. Mechanizm podziału gruntu i dzierżawy mniejszych jego działek sprawił, że doszło do obejścia kryteriów dostępu do pomocy w zakresie maksymalnego limitu pomocy dla jednego wnioskodawcy. Potwierdzeniem tego stały się skrupulatne wyliczenia przeprowadzone w zaskarżonej do Sądu decyzji, gdzie organ wykazał, że w wyniku takiego podziału gruntów należących do W.G. oraz powiązanej z nim [...] S.A., zostały wypłacone płatność ONW oraz rolnośrodowiskowa ponad dwukrotnie wyższa od płatności, którą otrzymałby W.G. w normalnych warunkach.
W związku z tym, jak wykazał organ, biorąc pod uwagę powierzchnię gruntów rolnych wydzierżawioną od W.G. lub powiązanej z nim spółki i zadeklarowaną do przyznania płatności przez wszystkich dzierżawców, suma pomniejszeń płatności uzupełniających w oparciu o współczynniki korygujące byłaby mniejsza, niż w przypadku ubiegania się o przyznanie płatności przez jednego faktycznego użytkownika wydzierżawionych gruntów do tej samej powierzchni. To zaś przekonuje o sztucznie stworzonych warunkach w rozumieniu art. 30 rozporządzenia nr 73/2009. Zdaniem Sądu, organy wszechstronnie rozważyły spełnienie przesłanek zawartych w tym przepisie, zgodnie ze wskazówkami Trybunału Sprawiedliwości UE w cytowanym wyżej wyroku.
W świetle powyższych ustaleń Sąd stwierdził, że organy nie naruszyły art. 80 Kpa oraz art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
Należy wskazać, że ustawa o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego modyfikuje, w stosunku do przepisów Kpa, obowiązki organu właściwego do wydawania decyzji i pozycję strony postępowania. Zgodnie z art. 3 ust. 1 tej ustawy, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kpa, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. W art. 3 ust. 2 wskazuje się z kolei, że w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów oraz wsparcia specjalnego organ administracji publicznej: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 Kpa nie stosuje się. Stosownie natomiast do art. 3 ust. 3 ustawy strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że w toku postępowania Skarżąca nie przedstawił wiarygodnych dowodów potwierdzających, że faktycznie użytkowała przedmiotowe grunty. Ustalenia organów dotyczące stworzenia sztucznych warunków do otrzymania płatności nie zostały skutecznie zakwestionowane przez stronę skarżącą. Organ logicznie i przekonująco ocenił przedkładane przez Skarżącą dokumenty, jak też jej wyjaśnienia i twierdzenia zawarte w pismach oraz uzyskane podczas przesłuchania. Dołączone do akt umowy dzierżawy w wystarczający sposób potwierdzają, że właścicielem działek rolnych deklarowanych do płatności przez Skarżącego jest W.G. oraz L. C.. Potwierdził to zresztą W.G. podczas przesłuchania z dnia [...] maja 2014 r. Zeznając w tym dniu wskazał również, że jest właścicielem gruntów rolnych deklarowanych do płatności przez W. T.. Dodał ponadto, że te same zasady obowiązywały wszystkie osoby, którym wydzierżawił grunty, tj. Z. Ł. i Skarżącej. Ustalenia wskazujące, że W.G. lub [...] S.A. wydzierżawiła na takich samych zasadach, jak Skarżącej, grunty rolne również czterem innym osobom, nie zostały zatem przyjęte na podstawie niepełnego materiału dowodowego. Organ przekonująco wskazał na więzi występujące między tymi osobami a W. G. oraz uczestnictwo tych osób w podobnych mechanizmach, mających na celu pozyskanie wyższych płatności przez wydzierżawiającego im podzielone grunty.
Pozbawiony podstaw jest również zarzut naruszenia art. 79 § 2, art. 6 oraz art. 8 § 1 Kpa. Z akt sprawy wynika, że organy informowały Skarżącą o prawie czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu. Świadczą o tym zawiadomienia w aktach administracyjnych sprawy, w odniesieniu do wezwania z dn. [...].01.2019r. bezpośrednio poprzedzającego wydanie decyzji przez Kierownika BP ARiMR w [...], skarżąca ani jej pełnomocnik nie zareagowali. Ponadto Skarżąca aktywnie uczestniczył w postępowaniu składając wyjaśnienia, w tym z dn. [...].05.2014r.
Organy, wbrew zarzutom Skarżącej, oparły swoje ustalenia o dowody włączone w poczet materiału dowodowego. Tym bezzasadny okazał się zarzut naruszenia art. 77 § 2 Kpa.
Mając powyższe na uwadze Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi. Zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Organy w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały materiał dowodowy. Ocena dowodów oraz wnioski z niej wynikające odpowiadają zasadom logiki i doświadczenia życiowego.
O prawidłowości podjętego rozstrzygnięcia przekonuje uzasadnienie zaskarżonej decyzji, z którego jednoznacznie wynika, że Skarżąca dopuściła się tworzenia sztucznych warunków gospodarowania celem uzyskania korzyści sprzecznych z systemami wsparcia bezpośredniego. Zgodnie z art. 107 § 3 Kpa w decyzji zawarto podstawowe jej elementy, wskazano uzasadnienie faktyczne i prawne.
W szczególności uzasadniono stanowisko organu, wyjaśniono podstawy prawne rozstrzygnięcia z przytoczeniem przepisów prawa. Nie doszło też do naruszenia art. 84 § 1 Kpa.
Ustalenie istnienia przesłanek, o których mowa w art. 30 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. skutkowało odmową przyznania płatności i brak jest podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi.
Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że pomimo, iż wynik przeprowadzonego postępowania jest niezgodny z oczekiwaniami strony skarżącej, nie może to oznaczać, że zaskarżona decyzja narusza prawo, w tym art. 7 ust. 1 i ust. 1 a ww. ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. w zw. z art. 124 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, poprzez ich niezastosowanie.
Dodatkowo należy wskazać, że sprawa podziału gospodarstwa rolnego W.G., który wydzierżawił swoje grunty min. Skarżącej w celu stworzenia sztucznych warunków była przedmiotem oceny dokonanej przez Naczelny Sad Administracyjny w wyrokach z dnia 5 lipca 2017 r. - sygn. akt II GSK 2373/15, II GSK 2374/15, II GSK 2375/15, II GSK 2376/15, II GSK 2377/15, II GSK 2378/15.
Z tych przyczyn Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), orzekł o oddaleniu skargi.