I SA/Go 2268/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.Gorzów Wielkopolski2007-11-29
NSApodatkoweŚredniawsa
cłopochodzenie towarówświadectwo pochodzeniaVATdług celnystawka celnarozporządzenieKodeks celnypostępowanie celnesfałszowanie dokumentów

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę przedsiębiorstwa spedycyjnego na decyzję Dyrektora Izby Celnej dotyczącą określenia długu celnego i podatku VAT, uznając za prawidłowe zastosowanie podwyższonej stawki celnej z powodu sfałszowanych świadectw pochodzenia towaru.

Przedsiębiorstwo Spedycji złożyło skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego o ponownym określeniu kwoty długu celnego i podatku VAT. Sprawa dotyczyła importu kocy akrylowych, dla których przedstawiono sfałszowane świadectwa pochodzenia. Sąd uznał, że organy celne prawidłowo zastosowały podwyższoną stawkę celną autonomiczną z powodu braku udokumentowanego pochodzenia towaru, co skutkowało również wyższym podatkiem VAT i naliczeniem odsetek wyrównawczych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim rozpoznał skargę Przedsiębiorstwa Spedycji na decyzję Dyrektora Izby Celnej dotyczącą określenia kwoty długu celnego oraz podatku od towarów i usług. Skarżąca kwestionowała decyzję utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego, która uchyliła wcześniejsze decyzje w części dotyczącej stawki celnej i podstawy naliczenia VAT, ponownie określając kwotę długu celnego i należnego podatku. Kluczowym problemem w sprawie było pochodzenie importowanych kocy akrylowych. Przedstawione przez skarżącą świadectwo pochodzenia, a także jego późniejszy oryginał, okazały się sfałszowane, co potwierdziły weryfikacje przeprowadzone przez chińskie instytucje. W związku z brakiem możliwości ustalenia kraju pochodzenia towaru na podstawie prawidłowych dokumentów, organy celne zastosowały stawkę celną autonomiczną podwyższoną o 100%, co skutkowało wyższym podatkiem VAT i naliczeniem odsetek wyrównawczych. Sąd uznał te działania organów za prawidłowe, podkreślając, że organy celne nie mają obowiązku kwestionowania wyników oficjalnych weryfikacji, a przedłożone dokumenty urzędowe korzystają z domniemania prawdziwości. Sąd oddalił skargę, stwierdzając brak naruszenia przepisów prawa materialnego lub postępowania, które miałoby wpływ na wynik sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, organy celne mają prawo i obowiązek weryfikować autentyczność dokumentów, a negatywne wyniki weryfikacji od zagranicznych instytucji są wiążące.

Uzasadnienie

Organy celne nie mają uprawnienia kwestionować uzyskanych drogą oficjalną wyników weryfikacji. Przedłożone świadectwa pochodzenia zostały uznane za sfałszowane na podstawie oficjalnych pism z Chin, co wykluczało zastosowanie preferencyjnej stawki celnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (19)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 151

k.c. art. 15 § par.1

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny

k.c. art. 19 § par.2

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia art. 11 § ust.1

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia art. 13 § ust 1 - 3

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia

k.c. art. 222 § § 4

Kodeks celny

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 29 sierpnia 2003 r. w sprawie odsetek wyrównawczych art. 3

Pomocnicze

k.c. art. 65 § par.4 i 7

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny

k.c. art. 83 § par.1-3

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny

k.c. art. 262

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia art. 20a

Ord.pod. art. 194

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Ustawa z dnia 23 kwietnia 2003 r. wprowadzająca nowelizację do Kodeksu celnego art. 3

k.c. art. 222 § § 5

Kodeks celny

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 29 sierpnia 2003 r. w sprawie odsetek wyrównawczych art. 5 § ust. 3

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy celne prawidłowo zastosowały podwyższoną stawkę celną autonomiczną z powodu braku udokumentowanego pochodzenia towaru. Przedłożone świadectwa pochodzenia zostały uznane za sfałszowane na podstawie oficjalnych weryfikacji, co wykluczało zastosowanie stawki konwencyjnej. Naliczanie odsetek wyrównawczych było uzasadnione przesunięciem daty powstania długu celnego na skutek nieprawidłowych danych w zgłoszeniu celnym.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia przepisów proceduralnych Ordynacji podatkowej. Zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego Kodeksu celnego i ustawy o VAT. Zarzut niewłaściwego zastosowania stawki celnej autonomicznej podwyższonej o 100%. Zarzut niezgodnego z prawem naliczenia odsetek wyrównawczych. Argument, że importer nie ponosi winy za przedłożenie wadliwego dowodu pochodzenia. Argument o możliwości przedkładania kolejnych świadectw pochodzenia do momentu uznania ich za autentyczne.

Godne uwagi sformułowania

Organy celne nie mają uprawnienia kwestionować uzyskanych drogą oficjalną wyników weryfikacji. Przedłożone świadectwo pochodzenia zostało sfałszowane. Na podstawie dołączonych do zgłoszenia celnego dokumentów nie można ustalić kraju pochodzenia towaru. Brak możliwości ustalenia tego kraju powoduje konieczność zastosowania stawki celną autonomiczną podwyższonej o 100%. Prawidłowo wystawione świadectwo pochodzenia w kraju, z którego dokonano wywozu towaru jest uznawane przez organ celny za dowód pochodzenia towaru. Dokument urzędowy nie podlega swobodnej ocenie dokonywanej przez organ celny, gdyż za udowodnione należy przyjąć to, co wprost wynika z dokumentu. W sferze zobowiązań publicznoprawnych obowiązuje zasada, iż dozwolone jest tylko to, co prawo przewiduje.

Skład orzekający

Barbara Rennert

sprawozdawca

Dariusz Skupień

przewodniczący

Stefan Kowalczyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania podwyższonej stawki celnej w przypadku sfałszowanych świadectw pochodzenia, zasady naliczania odsetek wyrównawczych oraz domniemanie prawdziwości dokumentów urzędowych w postępowaniu celnym."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy przepisów prawa celnego obowiązujących w momencie powstania długu celnego, które mogły ulec zmianie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak istotne jest prawidłowe dokumentowanie pochodzenia towarów w handlu międzynarodowym i jakie mogą być konsekwencje próby oszustwa celnego. Jest to przykład praktycznego zastosowania przepisów celnych i podatkowych.

Sfałszowane świadectwo pochodzenia towaru – droga do wyższych ceł i VAT-u.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Go 2268/05 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2007-11-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-11-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Barbara Rennert /sprawozdawca/
Dariusz Skupień /przewodniczący/
Stefan Kowalczyk
Symbol z opisem
6305 Zwrot należności celnych
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Celne prawo
Sygn. powiązane
I GSK 594/08 - Wyrok NSA z 2009-06-30
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art.151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 1997 nr 23 poz 117
art.15 par.1, art.19 par.2, art.65 par.4 i 7, art.83 par.1-3, art.262
Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny.
Dz.U. 1997 nr 130 poz 851
par.11 ust.1, par.13 ust 1 - 3, par.20a
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego  pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem  pochodzenia.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędziowie Sędzia WSA Stefan Kowalczyk Asesor WSA Barbara Rennert (spr.) Protokolant Marta Surmacz-Buszkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2007 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwo Spedycji [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego oraz podatku od towarów i usług oddala skargę.
Uzasadnienie
W dniu 25 października 2005 r. Przedsiębiorstwo Spedycji wniosło skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] września 2005 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...], która uchyliła decyzję nr [...] z dnia [...] sierpnia 2003 r. w części dotyczącej zastosowania stawki celnej oraz decyzję nr [...] z dnia [...] stycznia 2004 r. w części dotyczącej podstawy naliczenia podatku VAT, ponownie określając kwotę długu celnego i należnego podatku za sprowadzony towar.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
Jednolitym dokumentem administracyjnym SAD z dnia [...] czerwca 2003 r. nr [...] skarżąca jako przedstawiciel pośredni T.K. dokonała zgłoszenia celnego uzupełniającego 4240 sztuk kocy akrylowych, które objęto procedurą dopuszczenia do obrotu w procedurze uproszczonej. W zgłoszeniu zadeklarowano towar wg kodu PCN 6301 90 90 0, a stawkę celną konwencyjną w wysokości 18 %. Do dokumentu tego dołączono m. in. świadectwo pochodzenia wwożonego towaru nr [...], wydruk komputerowy rejestru towarów objętych procedurą dopuszczenia do obrotu nr [...] z dnia [...] maja 2003 r., rachunek z dnia [...] marca 2003 r. - w języku angielskim, fakturę z dnia [...] maja 2003 r. dotyczącą usług transportowych, międzynarodowy list przewozowy z dnia [...] maja 2003 r., list przewozowy z dnia [...] marca 2003 r. - w języku angielskim, deklarację wartości celnej z dnia [...] czerwca 2003 r.
Ponieważ opisane wyżej zgłoszenie zawierało wniosek o uznanie zgłoszenia celnego przez wpis do rejestru nr [...] z dnia [...] maja 2003 r. za nieprawidłowe w części deklarowanej wartości celnej towaru, Urząd Celny decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr [...] uznał wpis do rejestru oraz zgłoszenie celne uzupełniające za nieprawidłowe w zakresie wartości celnej oraz kwoty długu celnego. Nadto, Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...] ustalił zobowiązanie w podatku VAT od importu towaru.
We wrześniu 2003 r. organ celny przesłał w/w świadectwo pochodzenia do Biura Spraw Kwarantanny Chińskiej Republiki Ludowej do weryfikacji. Po zbadaniu autentyczności świadectwa w/w Biuro (Kontrola Wwozu i Wywozu) pismem z dnia [...] października 2003 r. poinformowała, iż przedłożone świadectwo zostało sfałszowane, z włączeniem podpisów oraz pieczęci osób upoważnionych.
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2004 r. Naczelnik Urzędu Celnego wznowił postępowanie celne w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr [...].
W toku postępowania skarżąca zwróciła się do organu celnego z wnioskiem o wstrzymanie się z wydaniem decyzji do chwili przedstawienia nowego prawidłowego świadectwa pochodzenia i w lutym 2004 r. przedłożyła oryginał nowego świadectwa z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...]. Przeprowadzona weryfikacja tego świadectwa wykazała, iż nie jest ono autentyczne, ponieważ została sfałszowana pieczęć urzędowa Chińskiej Rady Wspierania Handlu Zagranicznego.
Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2004 r. Naczelnik Urzędu Celnego wznowił postępowanie podatkowe w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...], a następnie połączył oba wznowione postępowania - celne i podatkowe.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego uchylił decyzję nr [...] z dnia [...] sierpnia 2003 r. w części dotyczącej zastosowania stawki celnej oraz decyzję nr [...] z dnia [...] stycznia 2004 r. w części dotyczącej podstawy naliczenia podatku VAT, ponownie określając kwotę długu celnego i należnego podatku za sprowadzony towar. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż świadectwo pochodzenia towaru dołączone do zgłoszenia celnego, jak i świadectwo nadesłane przez skarżącą w toku postępowania w wyniku weryfikacji okazały się sfałszowane, a na podstawie dołączonych do zgłoszenia celnego dokumentów nie można ustalić kraju pochodzenia towaru, natomiast brak możliwości ustalenia tego kraju powoduje konieczność zastosowania stawkę celną autonomicznej podwyższonej o 100 %, co jednocześnie podwyższyło podatek VAT od sprowadzonego towaru oraz spowodowało określenie odsetek od cła od kwot nieuiszczonych w terminie (w wysokości odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych) za okres od [...] maja 2003 r. do [...] lutego 2003 r. i od [...] września 2004r. do [...] czerwca 2005 r.
Skarżąca w ustawowym terminie złożyła od powyższej decyzji odwołanie, którego rozpoznanie zakończyło się wydaniem przez Dyrektora Izby Celnej decyzji z dnia [...] września 2005 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z § 11 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 października 1997 r. pochodzenie towarów wymienionych w wykazie nr 3 do tego rozporządzenia musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia. Do towarów, których pochodzenie nie zostało udokumentowane świadectwem pochodzenia, ale jeżeli można ustalić kraj lub region pochodzenia tych towarów, stosuje się stawkę celną autonomiczną lub stawkę celną konwencyjną, jeżeli jest wyższa od stawki celnej autonomicznej. Za dowód pochodzenia towarów jest uznawane świadectwo pochodzenia prawidłowo wystawione w kraju, z którego dokonano wywozu towaru (art. 13 ust. cyt. wyżej rozporządzenia), a świadectwo pochodzenia przedłożone w niniejszej sprawie zostało sfałszowane.
Organy celne nie mają uprawnienia kwestionować uzyskanych drogą oficjalną wyników weryfikacji, ani domagać się od władz weryfikujących udowodnienia, że weryfikacja została przeprowadzona zgodnie z właściwością przepisów obowiązujących w danym kraju. Biorąc pod uwagę negatywny wynika weryfikacji świadectwa pochodzenia przeprowadzonej przez Chińską Radę Promocji Handlu Zagranicznego i Biuro ds. Kwarantanny Chińskiej Republiki Ludowej oraz fakt, że żaden z dokumentów dołączonych do zgłoszenia celnego nie zawiera informacji o pochodzeniu towaru, organ I instancji zasadnie odmówił zastosowania do sprowadzonego towaru stawki celnej konwencyjnej i zastosował stawkę wyższą - autonomiczną podwyższoną o 100 %, a przed podjęciem decyzji wziął pod uwagę wszystkie zgromadzone w sprawie dowody.
Nadto, zgodnie z art. 222 § 4 Kodeksu celnego w przypadku przesunięcia daty powstania długu celnego lub zarejestrowania kwoty wynikającej z tego długu organ celny pobiera odsetki wyrównawcze. W niniejszej sprawie w wyniku nieprawidłowego zastosowania stawki celnej przesunięto datę zarejestrowania długu celnego, a tym samym skarżąca uzyskała swoistą korzyść majątkową.
Powyższą decyzję w dniu [...] września 2005 r. doręczono skarżącej, która w dniu [...] października 2005 r. zaskarżyła ją do tut. Sądu, wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i zasądzenie kosztów procesu wg norm przepisanych. Nadto obu decyzjom zarzuciła naruszenie przepisów proceduralnych tj. art. 121 § 1, art. 122, art. 124, art. 187 § 1, art. 188, art. 191 i art. 210 § 1 i 4 Ordynacji podatkowej oraz naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 15, art. 16 - 19, art. 65 § 4 pkt 2b, art. 85 § 1 Kodeksu celnego, art. 6 ust. 7, art. 11c ust. 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym poprzez uznanie, iż sprowadzony towar nie posiadał dostatecznie udokumentowanego pochodzenia, w wyniku którego mógł korzystać z konwencyjnej stawki celnej, a także § 3 i § 5 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 sierpnia 2003 r. w sprawie odsetek wyrównawczych z uwagi na niezgodne z prawem naliczenie odsetek wyrównawczych. Nadto zarzuciła niewłaściwe zastosowanie wobec spornego towaru stawki celnej autonomicznej podwyższonej o 100 %. W uzasadnieniu skargi Spółka wskazała, iż organ celny I instancji ograniczył się jedynie do analizy zweryfikowanych świadectw pochodzenia, nie umożliwiając stronie przedłożenia prawidłowego dowodu pochodzenia i niezrozumiałe jest dla niej zastosowanie stawki celnej autonomicznej podwyższonej o 100 %. Jako dowód w sprawie został dołączony atest wydany przez zaprzysiężonego eksperta Krajowej Izby Gospodarki Morskiej, na podstawie protokołu pobrania próbek towaru [...]. W/w atest nr [...] z dnia [...] maja 2003 r. wyraźnie określa kraj pochodzenia towaru - Chiny.
Dodatkowo skarżąca wskazała, iż w omawianym przypadku nie mogła, przy zastosowaniu wymogu należytej staranności, zastosować innej stawki celnej niż konwencyjna. W zgłoszeniu celnym zawarła prawdziwe dane dotyczące przedmiotu towaru, a więc nie widzi merytorycznego uzasadnienia dla pobierania odsetek wyrównawczych.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, powielając argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo podniósł, iż należy przyjąć, że prowadzącej działalność gospodarczą skarżącej znane są przepisy obowiązującego prawa, a w ich świetle obowiązek przedłożenia dokumentu pochodzenia towaru obciąża ją a nie organy celne. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem skarżącej, iż importer ma kompetencje do przedkładania tak długo świadectw pochodzenia, dokąd organ celny nie uzna, że są autentyczne.
Sąd zważył:
Skarga okazała się niezasadna.
Na wstępie należy wyjaśnić, iż w myśl art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 623 z późn. zm.) do spraw dotyczących długu celnego, który powstał przed dniem uzyskania przez Polskę członkostwa w Unii Europejskiej, stosuję się przepisy dotychczasowe. Cytowane uregulowanie dotyczy przepisów prawa materialnego i w niniejszej sprawie winny być stosowane przepisy obowiązujące w chwili powstania długu celnego tj. w dniu [...] maja 2003 r.
Z art. 13 § 1 i 6 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz. U. Nr 160, poz. 1084 z późn. zm.), obowiązującego w dacie powstania długu celnego, wynika, iż cła określane są na podstawie taryfy celnej, którą w drodze rozporządzenia ustanawia Rada Ministrów. Zatem w dacie powstania długu celnego obowiązywało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie ustanowienia Taryfy Celne (Dz. U. nr 226, póz. 1885), która stanowi załącznik do tego rozporządzenia. Zgodnie z przepisami art. 15 cyt. wyżej Kodeksu celnego niepreferencyjne pochodzenie towarów określa się w celu m. in. stosowania taryfy celnej, a reguły ustalania takiego pochodzenia określają art. 16 -19. Dokonywane jest ono przez organ celny na podstawie dowodu pochodzenia towarów (art. 19 § 1), przy czym Rada Ministrów została zobligowana do określenia w drodze rozporządzenia listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia. Rozporządzenie to zostało wydane w dniu 15 października 1997 r. i dotyczyło określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia (Dz. U. Nr 130, poz. 851 z późn. zm.). W §11 pkt 1 ustalono, iż pochodzenie towarów wymienionych w "Wykazie nr 3" musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia.
W postanowieniach wstępnych taryfy celnej wskazano, że taryfa celna określa stawki celne konwencyjne, autonomiczne, preferencyjne, obniżone i ryczałtowe oraz zasady ich stosowania. W pkt 10 wskazano, iż do towarów wymienionych we wskazanym wyżej Wykazie nr 3, których pochodzenie nie zostało udokumentowane, należy stosować stawkę celną autonomiczną lub stawkę celną konwencyjną, jeśli ta jest wyższa od autonomicznej. Natomiast zgodnie z pkt 11, jeżeli dla towarów nie można ustalić kraju lub regionu pochodzenia stosuje się stawkę celną autonomiczną powiększoną o 100% lub stawkę celną konwencyjną podwyższona o 100%, jeżeli jest wyższa od stawki celnej autonomicznej.
Bezspornym w sprawie jest, iż importowany przez uczestnika postępowania towar wymieniony jest w "Wykazie nr 3". Świadectwo pochodzenia towaru jest zatem podstawą zastosowania właściwej stawki celnej w związku ze zróżnicowaniem stawek taryfy celnej. W powołanym wyżej rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r. w znacznej mierze uregulowana jest problematyka reguł pochodzenia towaru. Warunkiem skorzystania przez skarżącą ze stawki konwencyjnej było udokumentowanie pochodzenia towaru świadectwem pochodzenia. Winno ono, w myśl § 13 ust. 1 cyt. wyże rozporządzenia, spełniać łącznie warunki wymieniane w tym przepisie. Prawidłowo wystawione świadectwo pochodzenia w kraju, z którego dokonano wywozu towaru jest uznawane przez organ celny za dowód pochodzenia towaru.
Na podstawie art. 83 Kodeksu celnego organ celny po zwolnieniu towaru, w celu upewnienia się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu celnym, może
w szczególności kontrolować dokumenty i dane handlowe dotyczące operacji przywozu lub wywozu towarów objętych zgłoszeniem. W wyniku dokonanych przez organ celny, zgodnie z art. 20a cyt. wyżej rozporządzenia, czynności weryfikujących okazało się, iż przedstawione przez skarżącą obydwa świadectwa pochodzenia nie są autentyczne, ponieważ sfałszowane zostały na nich pieczęcie i podpisy.
Konsekwencją tych ustaleń było uznanie zgłoszenia celnego za nieprawidłowe i zastosowanie przez Naczelnika Urzędu Celnego decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. w miejsce dotychczasowej konwencyjnej stawki autonomicznej podwyższonej o 100 %, zgodnie z pkt 7 postanowień wstępnych taryfy celnej, który stanowi, iż do towarów, dla których nie można ustalić kraju lub regionu pochodzenia towaru, stosuje się stawkę celną autonomiczną, podwyższoną o 100 % lub stawkę celną konwencyjną podwyższoną o 100 %, jeżeli jest wyższa od stawki celnej autonomicznej. Należy zgodzić się z organami celnymi orzekającymi w niniejszej sprawie, iż na podstawie przedłożonych przez skarżącą dokumentów nie można ustalić kraju lub regionu pochodzenia sprowadzonego towaru. W rejestrze towarów w pozycji 245 wpisane są tylko dane dostawcy towaru i jego odbiorcy, a z zapisu wskazującego, iż dostawcą towaru była firma chińska nie wynika, że krajem pochodzenia towaru, w rozumieniu przepisów art. 16 i 17 Kodeksu celnego, są Chiny. Podobnie przedstawia się sytuacja w pozostałych dokumentach przedłożonych w niniejszej sprawie - ani z faktury, rachunku czy listu przewozowego nie wynika kraj pochodzenia towaru. Nie wynika on też z przedłożonych w sprawie świadectw pochodzenia, ponieważ zostały one sfałszowane. Zatem zastosowanie przez organ celny stawki autonomicznej podwyższonej o 100 % należy uznać za prawidłowe w świetle ustalonego stanu faktycznego sprawy. W aktach sprawy brak jest natomiast atestu, na który powołuje się skarżąca.
Dyrektor Izby Celnej słusznie przyjął, iż przepis § 11 ust. 1 rozporządzenia, w sposób niezależny od jakiegokolwiek uznania administracji celnej, wymaga dla udokumentowania pochodzenia towaru wymienionego w Wykazie nr 3 świadectwa pochodzenia. Takiego świadectwa strona nie przedłożyła, gdyż przedłożony dokument nie posiadał cech określonych §13 ust.1 rozporządzenia, a wskazanych wyżej.
Organ celny związany był treścią § 13 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów stanowiącego, iż tylko prawidłowo wystawione świadectwo pochodzenia jest uznawane za dowód pochodzenia towaru wymienionego w Wykazie nr 3. Stąd też bez znaczenia dla rozstrzygnięcia są argumenty skarżącej, iż nawet gdyby uznać, że w zgłoszeniu celnym podała dane nieprawidłowe lub niekompletne, to było to spowodowane szczególnymi okolicznościami, nie wynikającymi ze świadomego działania strony lub jej zaniedbania. Ocena skutków nieautentyczności dokumentu jest niezależna od tego, czy importer ponosi winę za przedłożenie wadliwego dowodu pochodzenia. Istotne bowiem jest, by dokument odpowiadał wymogom przewidzianym w przepisach prawa celnego.
Słusznie też zauważył w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Dyrektor Izby Celnej , że prowadzący postępowanie nie może domagać się od organów kraju eksportera udowodnienia, że weryfikacja świadectwa pochodzenia przeprowadzona została zgodnie z prawem. Pomijając już fakt autonomii organów państw obcych, stwierdzić trzeba, że nadesłany dokument stwierdzający nieautentyczność załączonych świadectw jest dokumentem urzędowym i stosownie do art. 194 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) korzysta z domniemania prawdziwości tego co urzędowo zostało w nich stwierdzone. Powyższe domniemanie oznacza, że dokument urzędowy nie podlega swobodnej ocenie dokonywanej przez organ celny, gdyż za udowodnione należy przyjąć to, co wprost wynika z dokumentu. Treść tych dokumentów była jednoznaczna: stwierdzała mianowicie, że świadectwo pochodzenia dołączone przez skarżącą do zgłoszenia celnego zostało sfałszowane. Skarżącą i uczestnika postępowania obciążał obowiązek obalenia domniemania prawdziwości tego dokumentu, czego nie uczynili.
Błędne jest także i sprzeczne z treścią § 13 ust.3 cyt. wyżej rozporządzenia stwierdzenie, że importer ma prawo przedkładania innego świadectwa pochodzenia, dopóki organ celny nie uzna go za autentyczne. W sferze zobowiązań publicznoprawnych obowiązuje zasada, iż dozwolone jest tylko to, co prawo przewiduje. W myśl ostatnio powołanego przepisu tylko w wypadku kradzieży, utraty lub zniszczenia oryginału świadectwa pochodzenia organ celny uznaje duplikat takiego dokumentu wystawiony prawidłowo przez upoważniony organ. Skarżąca nie utraciła, nie zniszczyła ani nie ukradziono jej dokumentu tylko przedłożyła dokument nieautentyczny, a więc nie spełniający cech, od których zależy zastosowanie korzystniejszej dla importera stawki celnej. Zasadnie więc uznał organ celny, że nie może ono stanowić podstawy do zastosowania stawki celnej konwencyjnej. Ponadto zauważyć trzeba, że skarżący nie posiadając autentycznego świadectwa pochodzenia nie mógł przedłożyć jego duplikatu, gdyż duplikat to odpis, kopia, wtórnik, drugi egzemplarz dokumentu (W. Kopaliński: Słownik wyrazów obcych. Warszawa, 1994). Jej żądania "wstrzymania się" organu celnego z wydaniem decyzji nie miały zatem żadnej podstawy prawnej, ani nie znajdowały uzasadnienia w okolicznościach sprawy. Mimo braku takiego obowiązku, organ I instancji początkowo przychylał się do tych wniosków skarżącej lecz efektem tego i tak nie było przedłożenie oryginalnego świadectwa pochodzenia.
Niezasadny jest również zarzut strony skarżącej dotyczący naruszenia § 3 i § 5 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 sierpnia 2003 r. w sprawie odsetek wyrównawczych (Dz. U. Nr 155, poz. 1515) z uwagi na niezgodne z prawem naliczenie odsetek wyrównawczych.
Odnosząc się do tego zarzutu należy wskazać, iż podstawa do pobierania odsetek wyrównawczych wynika z art. 222 § 4 Kodeksu celnego, przy czym w brzmieniu obowiązującym od 10 sierpnia 2003 r., co wynika z art. 3 ustawy z dnia 23 kwietnia 2003 r. wprowadzającej nowelizację do Kodeksu celnego ( Dz. U. Nr 120, poz. 1122 ) nakazującej jedynie stosowanie dotychczasowych przepisów Kodeksu celnego do postępowań wszczętych i niezakończonych ostatecznie przed dniem wejścia w życie nowelizacji, z zastrzeżeniem ust. 2 art. 3. Zgodnie z art. 222 § 4 Kodeksu celnego
w wypadku przesunięcia daty powstania długu celnego lub zarejestrowania kwoty wynikającej z tego długu, organ celny pobiera odsetki wyrównawcze, liczone przy zastosowaniu stawki określonej w przepisach dotyczących pobierania odsetek za zwłokę od należności podatkowych. W § 5 w brzmieniu obowiązującym od 10 sierpnia 2003 r. określono, iż minister właściwy do spraw finansów publicznych określi w drodze rozporządzenia sposób naliczenia odsetek wyrównawczych, biorąc pod uwagę okoliczności przesunięcia daty powstania długu celnego oraz zarejestrowania kwoty wynikającej z tego długu. Na podstawie delegacji ustawowej wynikającej z art. 222 § 5 Kodeksu celnego Minister Finansów wydał powołane wyżej rozporządzenie z dnia 29 sierpnia 2003 r. w sprawie odsetek wyrównawczych. To nowe rozporządzenie na podstawie art. 3 ustawy nowelizującej z dnia 23 kwietnia 2003 r. ma w rozpoznawanej sprawie zastosowanie. Zgodnie z § 3 tegoż rozporządzenia w wypadku, gdy kwota wynikająca z długu celnego została zarejestrowana na podstawie nieprawidłowych lub niekompletnych danych podanych przez zgłaszającego w zgłoszeniu celnym, odsetki wyrównawcze nalicza się od kwoty stanowiącej różnicę pomiędzy kwotą należną a kwotą pobraną. Sposób obliczania odsetek reguluje § 4 ust. 5 tego rozporządzenia. Podniesiony przez stronę § 5 ust. 3 stwierdza, że nie pobiera się odsetek wyrównawczych mimo, że kwota wynikająca z długu celnego została zarejestrowana na podstawie nieprawidłowych lub niekompletnych danych przez zgłaszającego w zgłoszeniu celnym, w wypadku gdy dłużnik udowodni, że podanie nieprawidłowych lub niekompletnych danych spowodowane było szczególnymi okolicznościami nie wynikającymi z jego zaniedbania lub świadomego działania. Z przepisu tego wynika, że ciężar wykazania tych okoliczności obciąża nie organy celne, ale osobę będącą dłużnikiem, przy czym muszą być to "szczególne okoliczności", a nie dotyczące podawania danych i przedstawiania dokumentów przez nią otrzymanych. Takie działania strony skarżącej są normalnymi czynnościami. "Szczególne okoliczności", to natomiast takie, które charakteryzują się czymś osobliwym, niezwykłym czy wyjątkowym. W tym aspekcie należy również brać pod uwagę zawodowy charakter prowadzonej przez skarżącą, jak i uczestnika postępowania, działalności gospodarczej.
W rozpoznawanej sprawie prawidłowo organ celny orzekł w kwestii odsetek wyrównawczych, albowiem kwota długu celnego została zarejestrowana na podstawie nieprawidłowych danych (świadectwo pochodzenia towaru nie było autentyczne), a odsetki zostały naliczone od cła, na podstawie odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych. W decyzji organu I instancji wskazana jest wysokość cła oraz okres za jaki naliczone zostały odsetki.
W świetle przedstawionych rozważań należy stwierdzić, iż z akt sprawy poddanej badaniu przez Sąd pod względem zgodności z prawem w zakresie, o którym mowa w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) nie wynika, by zostało naruszone prawo materialne, które miało wpływ na wynik sprawy, ani też przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zważywszy powyższe, skargę jako niezasadną, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił.
( - ) Barbara Rennert ( - ) Dariusz Skupień ( - ) Stefan Kowalczyk

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI