Orzeczenie · 2018-07-25

I SA/Go 218/18

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Miejsce
Gorzów Wlkp.
Data
2018-07-25
NSApodatkoweWysokawsa
VATpodatek naliczonyodliczenie podatkunależyta starannośćweryfikacja kontrahentanierzeczywiste transakcjepuste fakturyoszustwo podatkowekontrola podatkowa

Sprawa dotyczyła skargi Z.G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego. Organy podatkowe zakwestionowały prawo podatnika do odliczenia podatku naliczonego VAT za I, II, III i IV kwartał 2015 roku w kwocie 87.352,48 zł, wynikającego z faktur wystawionych przez K Sp. z o.o. oraz pięć innych podmiotów (B P.G., C K.S., M R.W., PPH K A.O., S P.K.). Ustalono, że faktury te nie dokumentowały rzeczywistych transakcji gospodarczych. W przypadku K Sp. z o.o. stwierdzono m.in., że spółka ta w 2015 roku nie posiadała wymaganej kaucji gwarancyjnej, została wykreślona z rejestru podatników VAT, nie składała deklaracji VAT, a pod wskazanym adresem nie prowadziła działalności gospodarczej. Ponadto cofnięto jej koncesję na obrót paliwami ciekłymi. Organy podatkowe nie mogły nawiązać kontaktu z przedstawicielami spółki. W odniesieniu do pozostałych pięciu podmiotów, ustalono, że nie były one czynnymi podatnikami VAT, nie składały deklaracji za 2015 rok, a w niektórych przypadkach ich działalność została zakończona lub podane adresy nie istniały. W większości przypadków nie udało się nawiązać kontaktu z właścicielami tych firm, a faktury dostarczał R.W., który nie zawsze posiadał stosowne umocowanie. Sąd administracyjny uznał, że podatnik nie dochował należytej staranności przy weryfikacji kontrahentów. Podkreślono brak bezpośredniego kontaktu z dostawcami, nierzetelne dokumentowanie płatności (często gotówką, mimo że faktury wskazywały na przelew), brak weryfikacji statusu kontrahentów jako czynnych podatników VAT oraz brak aktualnych dokumentów rejestrowych i koncesji. Sąd stwierdził, że Skarżący wiedział lub mógł przypuszczać, iż uczestniczy w transakcjach mogących stanowić nadużycie podatkowe. W związku z tym, oddalono skargę, potwierdzając odmowę prawa do odliczenia podatku naliczonego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Weryfikacja kontrahentów przez podatników VAT, obowiązek dochowania należytej staranności, konsekwencje braku weryfikacji, odmowa prawa do odliczenia VAT z tytułu nierzeczywistych transakcji.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, gdzie organy wykazały znaczące nieprawidłowości w działaniu podatnika. Interpretacja przepisów dotyczących należytej staranności może być różnie stosowana w zależności od konkretnych okoliczności sprawy.

Zagadnienia prawne (2)

Czy podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego VAT, gdy faktury dokumentujące transakcje nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, a podatnik nie dochował należytej staranności przy weryfikacji kontrahentów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, podatnikowi nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego w sytuacji, gdy faktury nie dokumentują rzeczywistych transakcji, a podatnik nie wykazał należytej staranności przy weryfikacji kontrahentów, co mogło lub powinno wzbudzić wątpliwości co do rzetelności transakcji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo odmówiły prawa do odliczenia VAT, ponieważ zgromadzony materiał dowodowy wykazał, że zakwestionowane faktury nie dokumentowały rzeczywistych transakcji. Kluczowe było ustalenie, że podatnik nie dochował należytej staranności w weryfikacji kontrahentów, co jest warunkiem koniecznym do skorzystania z prawa do odliczenia. Brak bezpośredniego kontaktu z dostawcami, nierzetelne płatności, brak weryfikacji statusu VAT kontrahentów i inne nieprawidłowości świadczyły o tym, że podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć o potencjalnym oszustwie podatkowym.

Jakie są obowiązki podatnika w zakresie weryfikacji kontrahentów i dokumentów księgowych w celu zapewnienia autentyczności pochodzenia, integralności treści i czytelności faktur?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Podatnik ma generalny obowiązek zapewnienia autentyczności pochodzenia, integralności treści i czytelności faktur. Samo posiadanie faktury jest warunkiem formalnym, ale prawo do odliczenia nie przysługuje, gdy nie towarzyszy mu wykonanie rzeczywistej czynności rodzącej obowiązek podatkowy u wystawcy. Podatnik powinien wykazać należytą staranność, aby zabezpieczyć się przed oszustwem.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że przepisy ustawy o VAT nakładają na podatników obowiązek zapewnienia autentyczności faktur. Prawo do odliczenia jest uzależnione od otrzymania faktury dokumentującej rzeczywistą czynność gospodarczą. Brak należytej staranności, niedbalstwo lub brak przezorności w doborze i weryfikacji kontrahentów, a także dostarczanych przez nich towarów, nie mogą być przerzucane na budżet państwa.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Sąd oddalił skargę podatnika, uznając decyzje organów podatkowych za prawidłowe.

Przepisy (13)

Główne

u.p.t.u. art. 86 § ust. 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Określa ogólne prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

u.p.t.u. art. 88 § ust. 3a pkt 4 lit. a

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Wyłącza prawo do obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego od podatku naliczonego w przypadku faktur, które nie odzwierciedlają rzeczywistej czynności.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna do oddalenia skargi.

P.p.s.a. art. 134

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji w przypadku naruszenia prawa materialnego lub procesowego.

u.p.t.u. art. 96 § ust. 13

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Możliwość wystąpienia do naczelnika urzędu skarbowego o potwierdzenie statusu podatnika VAT.

u.p.t.u. art. 96 § ust. 9

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Podstawa do wykreślenia podatnika z rejestru podatników VAT.

Ord.pod. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zasada prawdy obiektywnej.

Ord.pod. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zasada swobodnej oceny dowodów.

Ord.pod. art. 121 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.

Ord.pod. art. 187 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.

Ord.pod. art. 193 § § 1, 2 i 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Nierzetelność ksiąg podatkowych.

Ord.pod. art. 54 § ust. 1 pkt 7

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Naliczanie odsetek od zaległości podatkowych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Podatnik nie dochował należytej staranności przy weryfikacji kontrahentów. • Zakwestionowane faktury nie dokumentowały rzeczywistych transakcji gospodarczych. • Brak bezpośredniego kontaktu z dostawcami, nierzetelne płatności i brak weryfikacji statusu VAT kontrahentów. • Podatnik wiedział lub mógł przypuszczać, że uczestniczy w transakcjach mogących stanowić nadużycie podatkowe.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 86 ust. 1 u.p.t.u. w zw. z art. 167 i 168 dyrektywy 2006/112/WE, art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a u.p.t.u.). • Naruszenie przepisów postępowania podatkowego (zasada prawdy obiektywnej, swobodnej oceny dowodów, zaufania do organów). • Wybiórcze traktowanie materiału dowodowego przez organ. • Brak podstaw do stwierdzenia nierzetelności ksiąg podatkowych. • Naliczenie odsetek z naruszeniem art. 54 Ord.pod. • Sprzeczność istotnych ustaleń z treścią zebranego materiału dowodowego.

Godne uwagi sformułowania

Podatnik winien przynajmniej przypuszczać, iż bierze udział w transakcjach, które mogą być przestępstwem w podatku od towarów i usług. • Skutki lekkomyślnego czy niestarannego doboru i weryfikowania kontrahentów nie mogą być przerzucane na budżet państwa. • Podatnik nie wykazał należytej staranności przy sprawdzeniu wiarygodności podmiotów, z którymi podjął współpracę. • Płatność gotówką umniejsza wiarygodności transakcjom i wyłącza dobrą wiarę odliczającego podatek naliczony.

Skład orzekający

Anna Juszczyk - Wiśniewska

sprawozdawca

Jacek Niedzielski

przewodniczący

Zbigniew Kruszewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Weryfikacja kontrahentów przez podatników VAT, obowiązek dochowania należytej staranności, konsekwencje braku weryfikacji, odmowa prawa do odliczenia VAT z tytułu nierzeczywistych transakcji."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, gdzie organy wykazały znaczące nieprawidłowości w działaniu podatnika. Interpretacja przepisów dotyczących należytej staranności może być różnie stosowana w zależności od konkretnych okoliczności sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak rygorystycznie sądy podchodzą do obowiązku weryfikacji kontrahentów przez podatników VAT. Szczegółowe opisanie działań organów i podatnika stanowi cenne studium przypadku dla przedsiębiorców i doradców podatkowych.

Czy Twoi kontrahenci są legalni? Sąd administracyjny surowo ocenił brak należytej staranności podatnika VAT.

Dane finansowe

WPS: 87 352,48 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst