I SA/Go 218/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi Z.G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego. Organy podatkowe zakwestionowały prawo podatnika do odliczenia podatku naliczonego VAT za I, II, III i IV kwartał 2015 roku w kwocie 87.352,48 zł, wynikającego z faktur wystawionych przez K Sp. z o.o. oraz pięć innych podmiotów (B P.G., C K.S., M R.W., PPH K A.O., S P.K.). Ustalono, że faktury te nie dokumentowały rzeczywistych transakcji gospodarczych. W przypadku K Sp. z o.o. stwierdzono m.in., że spółka ta w 2015 roku nie posiadała wymaganej kaucji gwarancyjnej, została wykreślona z rejestru podatników VAT, nie składała deklaracji VAT, a pod wskazanym adresem nie prowadziła działalności gospodarczej. Ponadto cofnięto jej koncesję na obrót paliwami ciekłymi. Organy podatkowe nie mogły nawiązać kontaktu z przedstawicielami spółki. W odniesieniu do pozostałych pięciu podmiotów, ustalono, że nie były one czynnymi podatnikami VAT, nie składały deklaracji za 2015 rok, a w niektórych przypadkach ich działalność została zakończona lub podane adresy nie istniały. W większości przypadków nie udało się nawiązać kontaktu z właścicielami tych firm, a faktury dostarczał R.W., który nie zawsze posiadał stosowne umocowanie. Sąd administracyjny uznał, że podatnik nie dochował należytej staranności przy weryfikacji kontrahentów. Podkreślono brak bezpośredniego kontaktu z dostawcami, nierzetelne dokumentowanie płatności (często gotówką, mimo że faktury wskazywały na przelew), brak weryfikacji statusu kontrahentów jako czynnych podatników VAT oraz brak aktualnych dokumentów rejestrowych i koncesji. Sąd stwierdził, że Skarżący wiedział lub mógł przypuszczać, iż uczestniczy w transakcjach mogących stanowić nadużycie podatkowe. W związku z tym, oddalono skargę, potwierdzając odmowę prawa do odliczenia podatku naliczonego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWeryfikacja kontrahentów przez podatników VAT, obowiązek dochowania należytej staranności, konsekwencje braku weryfikacji, odmowa prawa do odliczenia VAT z tytułu nierzeczywistych transakcji.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, gdzie organy wykazały znaczące nieprawidłowości w działaniu podatnika. Interpretacja przepisów dotyczących należytej staranności może być różnie stosowana w zależności od konkretnych okoliczności sprawy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego VAT, gdy faktury dokumentujące transakcje nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, a podatnik nie dochował należytej staranności przy weryfikacji kontrahentów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, podatnikowi nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego w sytuacji, gdy faktury nie dokumentują rzeczywistych transakcji, a podatnik nie wykazał należytej staranności przy weryfikacji kontrahentów, co mogło lub powinno wzbudzić wątpliwości co do rzetelności transakcji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo odmówiły prawa do odliczenia VAT, ponieważ zgromadzony materiał dowodowy wykazał, że zakwestionowane faktury nie dokumentowały rzeczywistych transakcji. Kluczowe było ustalenie, że podatnik nie dochował należytej staranności w weryfikacji kontrahentów, co jest warunkiem koniecznym do skorzystania z prawa do odliczenia. Brak bezpośredniego kontaktu z dostawcami, nierzetelne płatności, brak weryfikacji statusu VAT kontrahentów i inne nieprawidłowości świadczyły o tym, że podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć o potencjalnym oszustwie podatkowym.
Jakie są obowiązki podatnika w zakresie weryfikacji kontrahentów i dokumentów księgowych w celu zapewnienia autentyczności pochodzenia, integralności treści i czytelności faktur?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Podatnik ma generalny obowiązek zapewnienia autentyczności pochodzenia, integralności treści i czytelności faktur. Samo posiadanie faktury jest warunkiem formalnym, ale prawo do odliczenia nie przysługuje, gdy nie towarzyszy mu wykonanie rzeczywistej czynności rodzącej obowiązek podatkowy u wystawcy. Podatnik powinien wykazać należytą staranność, aby zabezpieczyć się przed oszustwem.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że przepisy ustawy o VAT nakładają na podatników obowiązek zapewnienia autentyczności faktur. Prawo do odliczenia jest uzależnione od otrzymania faktury dokumentującej rzeczywistą czynność gospodarczą. Brak należytej staranności, niedbalstwo lub brak przezorności w doborze i weryfikacji kontrahentów, a także dostarczanych przez nich towarów, nie mogą być przerzucane na budżet państwa.
Przepisy (13)
Główne
u.p.t.u. art. 86 § ust. 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Określa ogólne prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
u.p.t.u. art. 88 § ust. 3a pkt 4 lit. a
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Wyłącza prawo do obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego od podatku naliczonego w przypadku faktur, które nie odzwierciedlają rzeczywistej czynności.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna do oddalenia skargi.
P.p.s.a. art. 134
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji w przypadku naruszenia prawa materialnego lub procesowego.
u.p.t.u. art. 96 § ust. 13
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Możliwość wystąpienia do naczelnika urzędu skarbowego o potwierdzenie statusu podatnika VAT.
u.p.t.u. art. 96 § ust. 9
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Podstawa do wykreślenia podatnika z rejestru podatników VAT.
Ord.pod. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zasada prawdy obiektywnej.
Ord.pod. art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zasada swobodnej oceny dowodów.
Ord.pod. art. 121 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
Ord.pod. art. 187 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.
Ord.pod. art. 193 § § 1, 2 i 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Nierzetelność ksiąg podatkowych.
Ord.pod. art. 54 § ust. 1 pkt 7
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Naliczanie odsetek od zaległości podatkowych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Podatnik nie dochował należytej staranności przy weryfikacji kontrahentów. • Zakwestionowane faktury nie dokumentowały rzeczywistych transakcji gospodarczych. • Brak bezpośredniego kontaktu z dostawcami, nierzetelne płatności i brak weryfikacji statusu VAT kontrahentów. • Podatnik wiedział lub mógł przypuszczać, że uczestniczy w transakcjach mogących stanowić nadużycie podatkowe.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 86 ust. 1 u.p.t.u. w zw. z art. 167 i 168 dyrektywy 2006/112/WE, art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a u.p.t.u.). • Naruszenie przepisów postępowania podatkowego (zasada prawdy obiektywnej, swobodnej oceny dowodów, zaufania do organów). • Wybiórcze traktowanie materiału dowodowego przez organ. • Brak podstaw do stwierdzenia nierzetelności ksiąg podatkowych. • Naliczenie odsetek z naruszeniem art. 54 Ord.pod. • Sprzeczność istotnych ustaleń z treścią zebranego materiału dowodowego.
Godne uwagi sformułowania
Podatnik winien przynajmniej przypuszczać, iż bierze udział w transakcjach, które mogą być przestępstwem w podatku od towarów i usług. • Skutki lekkomyślnego czy niestarannego doboru i weryfikowania kontrahentów nie mogą być przerzucane na budżet państwa. • Podatnik nie wykazał należytej staranności przy sprawdzeniu wiarygodności podmiotów, z którymi podjął współpracę. • Płatność gotówką umniejsza wiarygodności transakcjom i wyłącza dobrą wiarę odliczającego podatek naliczony.
Skład orzekający
Anna Juszczyk - Wiśniewska
sprawozdawca
Jacek Niedzielski
przewodniczący
Zbigniew Kruszewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Weryfikacja kontrahentów przez podatników VAT, obowiązek dochowania należytej staranności, konsekwencje braku weryfikacji, odmowa prawa do odliczenia VAT z tytułu nierzeczywistych transakcji."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, gdzie organy wykazały znaczące nieprawidłowości w działaniu podatnika. Interpretacja przepisów dotyczących należytej staranności może być różnie stosowana w zależności od konkretnych okoliczności sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak rygorystycznie sądy podchodzą do obowiązku weryfikacji kontrahentów przez podatników VAT. Szczegółowe opisanie działań organów i podatnika stanowi cenne studium przypadku dla przedsiębiorców i doradców podatkowych.
“Czy Twoi kontrahenci są legalni? Sąd administracyjny surowo ocenił brak należytej staranności podatnika VAT.”
Dane finansowe
WPS: 87 352,48 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.