I SA/Go 204/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę rolnika na decyzję odmawiającą przyznania płatności dobrostanowej, uznając, że stworzył on sztuczne warunki w celu obejścia przepisów ograniczających wysokość dopłat.
Rolnik złożył skargę na decyzję odmawiającą przyznania płatności dobrostanowej na rok 2022. Organy administracji stwierdziły, że skarżący, wraz z rodziną i powiązanymi podmiotami, stworzył sztuczne warunki poprzez multiplikację podmiotów ubiegających się o płatności, co miało na celu obejście limitów powierzchniowych i kwotowych. Sąd uznał, że skarżący nie wykazał samodzielności prowadzenia gospodarstwa rolnego i podzielił stanowisko organów, że doszło do stworzenia sztucznych warunków w celu uzyskania nienależnych korzyści finansowych, oddalając skargę.
Skarżący D. M. wniósł skargę na decyzję Dyrektora ARiMR utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą przyznania płatności dobrostanowej na rok 2022. Organy administracji ustaliły, że skarżący, wraz z rodziną (B. M., O. M., P. M.) oraz powiązanymi podmiotami prawnymi (D. sp. z o.o., B. sp. z o.o.), stworzył mechanizm sztucznego podziału gruntów rolnych i zwierząt w celu obejścia przepisów ograniczających wysokość płatności dla pojedynczego gospodarstwa rolnego. Analiza wykazała ścisłe powiązania rodzinne, kapitałowe i organizacyjne między tymi podmiotami, wspólne korzystanie z infrastruktury oraz brak samodzielności poszczególnych podmiotów w prowadzeniu działalności rolniczej. Organy uznały, że działania te stanowiły sztuczne stworzenie warunków w sprzeczności z celami prawodawstwa rolnego, zgodnie z art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając ustalenia organów co do istnienia sztucznych warunków i braku samodzielności gospodarstwa skarżącego, uznając, że wszystkie powiązane podmioty tworzyły jedno, centralnie zarządzane gospodarstwo rolne. Sąd podkreślił, że ciężar dowodu w zakresie wykazania samodzielności spoczywał na skarżącym, który nie przedstawił wystarczających dowodów.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, stworzenie sztucznych warunków w celu uzyskania korzyści finansowych sprzecznych z celami prawodawstwa rolnego stanowi podstawę do odmowy przyznania płatności.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że skarżący wraz z powiązanymi podmiotami stworzył sztuczne warunki poprzez multiplikację podmiotów ubiegających się o płatności, co miało na celu obejście limitów powierzchniowych i kwotowych. Brak samodzielności gospodarstwa i ścisłe powiązania osobowe, kapitałowe i organizacyjne potwierdziły istnienie sztucznych warunków.
Przepisy (744)
Główne
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie nr 1306/2013 art. 60
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008
Stwierdzenie, że warunki wymagane do uzyskania korzyści zostały sztucznie stworzone w sprzeczności z celami prawodawstwa rolnego, skutkuje nieprzyznaniem tych korzyści.
Pomocnicze
rozporządzenie nr 2988/95 art. 4 § 3
Rozporządzenie Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich
Działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z celami prawa wspólnotowego, przez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści.
ustawa OB art. 14 § 2
Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego
ustawa OB art. 16 § 2
Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego
ustawa OB art. 16 § 3
Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego
ustawa OB art. 16 § 4
Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego
Ustawa z dnia 11 kwietnia 2003 r. o Kształtowaniu ustroju rolnego art. 5 § 1
Rozporządzenie 1307/2013 art. 4 § 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej
Definicja rolnika i gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie 1307/2013 art. 11 § 4
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej
Rozporządzenie 1307/2013 art. 41 § 7
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej
Rozporządzenie 1307/2013 art. 61 § 4
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej
Rozporządzenie 1307/2013 art. 50 § 8
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej
Rozporządzenie ONW art. 2 § 3
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
Rozporządzenie ONW art. 3 § 4
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
Rozporządzenie RSK art. 16 § 1
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 - 2020
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług art. 106b § 1
Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców art. 19 § 1
Ustawa z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu art. 2 § 2
Ustawa z dnia 10 września 2000 r. o refundacji podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej art. 3 § 1
Ustawa z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego art. 23
Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską art. 39 § 1
Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską art. 33 § 1
Rozporządzenie 2021/2115 art. 154 § 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2115 z dnia 2 grudnia 2021 r. ustanawiające przepisy dotyczące wsparcia planów strategicznych sporządzanych przez państwa członkowskie w ramach wspólnej polityki rolnej
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 art. 4
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 13
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 25
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 11 § 4
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 41 § 7
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 61 § 4
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 50 § 8
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika i gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § 1
Definicja rolnika.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013
Skład orzekający
Alina Rzepecka
przewodniczący
Anna Juszczyk - Wiśniewska
sprawozdawca
Jacek Niedzielski
członek
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Go 204/25 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2025-10-29
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-07-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Alina Rzepecka /przewodniczący/
Anna Juszczyk - Wiśniewska /sprawozdawca/
Jacek Niedzielski
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 549 art. 60
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008(1)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Rzepecka Sędziowie Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska (spr.) Sędzia WSA Jacek Niedzielski Protokolant starszy asystent sędziego Grzegorz Oracz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2025 r. sprawy ze skargi D. M. na decyzję [...] w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności dobrostanowej na rok 2022 oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
D. M. (dalej: skarżący, strona) wniósł skargę na decyzję [...] w [...] (dalej: organ odwoławczy, Dyrektor) z [...] kwietnia 2025 nr [...] utrzymującą w mocy decyzję [...] w [...] (dalej: organ I instancji, Kierownik) z [...] czerwca 2024 r. odmawiającej skarżącemu przyznania płatności dobrostanowej na rok 2022.
W sprawie został przez organy ustalony następujący stan faktyczny.
W dniu [...] maja 2022 r. do [...] w [...] został złożony wniosek o przyznanie płatności w ramach działania "Dobrostan zwierząt" rok 2022, w ramach wariantów; 2.1. dobrostan krów mlecznych - wypas, 2.2 dobrostan krów mlecznych utrzymywanych grupowo - zwiększona powierzchnia w budynkach, 2.3. dobrostan krów mamek. Ponadto strona zawnioskowała równocześnie o płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (płatności OB) - obszar 121,73 ha, płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (płatności ONW) - obszar 121,73 ha oraz płatności rolno - środowiskowo - klimatyczne (płatności RSK) - obszar 121,73 ha.
Organ I instancji pismem z [...] marca 2024 r. wezwał skarżącego do złożenia wyjaśnień dotyczących prowadzenia działalności rolniczej na działkach zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności na rok 2022, a w szczególności
do przedłożenia: -/ dokumentów dotyczących prowadzenia działalności rolniczej
na działkach zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności na rok 2022,
-/ dokumentów potwierdzających prawo do posiadania gruntów wchodzących w skład gospodarstwa, -/ dokumentów potwierdzających posiadane zaplecze techniczne w tym maszyn i urządzeń rolniczych, dowodów ponoszenia kosztów usług (jeśli są wykonywane przez inne podmioty w ramach prowadzonej działalności rolniczej)
za rok 2022, -/ dokumentów potwierdzających ponoszenie kosztów umów dzierżawy i/lub zapłaty podatku rolnego za rok 2022 do gruntów deklarowanych do płatności,
-/ faktur i potwierdzeń zapłaty za zakup paliwa do maszyn i urządzeń, materiału siewnego za rok 2022, -/ faktur, umów, rachunków dotyczących sprzedaży płodów rolnych, dowodów sprzedaży wytworzonych dóbr za rok 2022, -/ dowodów realizacji systemów przechowywania (paliwa, siana, zbóż) i dystrybuowania wytwarzanych produktów za rok 2022, -/ wyjaśnienia dotyczące nakładów poniesionych kosztów związanych z prowadzoną działalnością rolniczą, tj. dowodów zakupu pasz treściwych
i objętościowych, koncentratów, dodatków mineralnych, leków i innych dowodów związanych z chowem bydła, -/ wyjaśnienia dotyczącej siedziby stada, tj. wskazania
nr działki ewidencyjnej, adresu pod którym znajdują się budynki inwentarskie oraz przedłożenia dowodów potwierdzających tytuł prawny do nich, dokumentów potwierdzających poniesienie kosztów, np. prąd, woda itp., -/ innych dokumentów potwierdzających niezależność i samodzielność funkcjonowania za rok 2022 oraz przedstawienia prowadzonego przez stronę procesu produkcyjnego przez opisanie cyklu produkcyjnego realizowanego w roku 2022.
Pomimo, że ww. wezwanie zostało skutecznie doręczone [...] kwietnia 2024 r., skarżący nie wniósł do akt sprawy za rok 2022 jakichkolwiek wyjaśnień i dokumentacji.
Postanowieniem z [...] kwietnia 2024 r. organ I instancji włączył dowód do sprawy,
tj.: kopie wniosków o przyznanie płatności obszarowych na rok 2022 wraz ze zgromadzonym w trakcie postępowania administracyjnego materiałem dowodowym złożonych przez B. M., P. M., O. M., D. sp. z o. o., M. M. i K. M..
Organ I instancji poddał wniosek skarżącego kontroli administracyjnej. W wyniku przedmiotowej kontroli administracyjnej Kierownik uznał, że strona jest autorem stworzenia na bazie własnego majątku mechanizmu ukierunkowanego na tworzenie sztucznie funkcjonujących podmiotów (osoby fizyczne i prawne) wnioskujących
o przyznanie płatności do gruntów rolnych. Oceniając sprawę skarżącego oraz powiązanych z nim osób organ I instancji doszedł do wniosku, że zaszły podstawy
do stwierdzenia zamierzonej koordynacji w działaniach pomiędzy stroną niniejszego postępowania a B. M., O. M., P. M., K. M., M. M. oraz "D." sp. z o.o. Analiza przeprowadzona przez organ I instancji doprowadziła do konkluzji, że wymienione osoby - w aspekcie prowadzenia działalności rolniczej - cechuje wzajemna zależność funkcjonalna od infrastruktury będącej formalnie w posiadaniu każdej z ww. osób. Aspekty te stanowią przesłankę uznana, że stworzono sztuczne warunki celem zwiększenia kwot pozyskiwanych z funduszy wspólnotowych i krajowych. W toku prowadzonego postępowania organ I instancji ustalił istnienie ścisłych powiązań (m.in. rodzinnych) pomiędzy ww. osobami fizycznymi. Jednocześnie ustalił ścisłe powiązania występujące na kanwie właścicielskiej pomiędzy ww. osobami fizycznymi (rodzina M.),
a ww. osobą prawną, jak również innymi osobami prawnymi, gdzie funkcje właścicielskie pełnią członkowie rodziny M.. Bazując na tychże powiązaniach osobowych oraz potencjale gruntów rolnych stanowiących de facto jedno gospodarstwo rolne, skarżący - wraz rodziną - dokonał multiplikacji podmiotów, które następnie
z osobna mogły ubiegać się o przyznanie płatności obszarowych, z ominięciem kwotowych limitów dofinansowania przysługującego jednemu gospodarstwu rolnemu.
Organ I instancji ustalił, że w okresie od 2004 do 2022 r. doszło do licznych przekazań działek i ich podziału pomiędzy ww. osobami oraz podmiotami zewnętrznymi, co dodatkowo potwierdza porozumienie stron w celu osiągnięcia maksymalnych korzyści w zakresie pozyskiwania płatności dystrybuowanych przez ARiMR. Jednocześnie ustalił, że ww. osoby wspólnie (jako jeden podmiot) dzierżawiły grunty będące własnością Skarbu Państwa (państwowa osoba prawna, tj. [...] - zwany dalej Parkiem), a wnioski o przyznanie płatności składane były w sposób dowolny pod względem powierzchniowym i doboru konkretnego beneficjenta. Z treści umów zawieranych z Parkiem wynika w ocenie organu I instancji, że wszystkie ze stron wskazują na spełnianie wymogów ich realizacji w sposób wspólny (dzierżawcy ponoszą solidarną odpowiedzialność za wykonanie obowiązków). Jednakże deklaracje do płatności w każdym z przypadków obejmują osoby wyodrębnione z jego grona, co w ocenie organu I instancji wymagało zawarcia nieformalnego porozumienia między współdzierżawcami. Ustalono ponadto, że osoby będące stronami zawieranych z Parkiem umów porozumiewały się w zakresie ponoszenia kosztów dzierżawy. Jednocześnie dokonana przez Kierownika analiza deklaracji działek dzierżawionych od [...] (dalej: KOWR) w ramach zawartej umowy wskazuje, że w okresie jej trwania dzierżawcy przekazywali działki pomiędzy sobą oraz innymi podmiotami, a tym samym w sposób dowolny kształtowano potencjał pozornie jedynie odrębnych gospodarstw.
Dodatkowo organ I instancji ustalił, że skarżący współuczestniczył - poprzez przemieszczanie zwierząt - w tworzeniu siedzib stad B. M., O. M. oraz P. M. i D. sp. z o. o. Jednocześnie zwierzęta przemieszczane formalnie do ww. osób fizycznych i prawnych cały czas przebywają na działce, której właścicielem jest skarżący. Kontrola przeprowadzona przez upoważnionych inspektorów w ramach spraw na kampanię 2023 potwierdziła przebywanie zwierząt na działce skarżącego. Brak jest na niej jakichkolwiek grodzeń świadczących o tym, że poszczególne zwierzęta - należące formalnie do poszczególnych rolników - posiadają do własnej dyspozycji własne powierzchnie bytowe i oddzielone poszczególne powierzchnie zewnętrzne. Na wspomnianej działce w dniach kontroli [...].03.2024 r. przebywały zwierzęta B. M., O. M., P. M. oraz D. sp. z o. o. Ponadto Kierownik ustalił, że zdecydowana większość dokumentów potwierdzających sprzedaż bydła zawierana jest pomiędzy ww. osobami fizycznymi a M. sp. z o. o., w której prezesem zarządu jest B. M., a członkiem zarządu skarżący.
Mając powyższe na uwadze organ I instancji stwierdził, że multiplikując wnioski o płatności skarżący dążył do uzyskania wyższych płatności niż wynikające z przepisów prawa. Kierownik wskazał, że zgodnie z art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2022 r. poz. 1775; dalej: ustawa) RDST przysługuje maksymalnie do 27 ha (art. 14 ust. 2 ustawy). Jednocześnie art. 16 ust. 2 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 i ust. 4 ustawy ograniczają możliwość przyznania pomocy finansowej na podmiot do 20 szt. rodzajów zwierząt (krowy i bydło). Tymczasem jak wynika z zamieszczonych w skarżonej decyzji tabelarycznych zestawień poprzez ubieganie się o przedmiotową płatność w ramach kilku zmultiplikowanych podmiotów, skarżący uzyskał zwielokrotnienie tych limitów, czyli możliwość uzyskania zwielokrotnionej płatności każdego z ww. jej rodzajów. Ponadto Kierownik ustalił, że prowadząc działalność w powyżej opisany sposób skarżący - wraz z ww. osobami - mieli na celu również obejście przepisów ograniczających wielkość wsparcia dla pojedynczego producenta nie tylko w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, ale również w ramach płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (dalej: płatność ONW), płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej PROW 2014-2020 (dalej: płatność RSK) oraz płatności z tytułu dobrostanu zwierząt.
Oceniając całokształt zgromadzonego materiału Kierownik stwierdził, że skarżący nie udowodnił odrębności funkcjonowania jako indywidualny rolnik. Ustalił, że deklarując grunty jako osoba fizyczna, strona pozostawała osobą decyzyjną w kręgu podmiotów (osoby fizyczne) powiązanych rodzinnie i kapitałowo (D. sp. z o. o.). Mając na uwadze strukturę osobową ww. grupy osób fizycznych, powiązania organizacyjne oraz rodzinne, jak również tożsamy sposób funkcjonowania na kanwie prowadzenia działalności rolniczej, w ocenie Kierownika działalność strony nie stanowi odrębnej działalności prowadzonej na własny rachunek i ryzyko. Powyższe działania wyczerpały przesłanki obiektywne i subiektywne obligujące organ I instancji do zastosowania art. 60 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1306/2013 dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L 347
z 20.12.2013 r., str. 549, ze zm.; dalej rozporządzeniem nr 1306/2013), zgodnie
z którym bez uszczerbku dla przepisów szczególnych, osobom fizycznym ani prawnym nie przyznaje się jakichkolwiek korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego, jeżeli stwierdzono, że warunki wymagane do uzyskania takich korzyści zostały sztucznie stworzone, w sprzeczności z celami tego prawodawstwa. Tym samym
w ocenie Kierownika brak możliwości samodzielnego funkcjonowania wykreowanych przy czynnym udziale skarżącego podmiotów wraz z pełną zależnością funkcjonalną
od podmiotów i osób trzecich powiązanych kapitałowo i osobowo stanowi przesłankę
do uznania, że skarżący stworzył sztuczne warunki celem zwiększenia kwot pozyskiwanych z funduszy UE.
W związku z powyższym, decyzją z [...] czerwca 2024 r. Kierownik odmówił stronie przyznania płatności DZ na rok 2022. W uzasadnieniu wskazał, że w świetle okoliczności sprawy działki zgłoszone do płatności tworzą fikcyjne gospodarstwo, które zostało wykreowane w celu obejścia przepisów ustanawiających limity płatności dla pojedynczego producenta rolnego. Tym samym, przyznanie wnioskowanych płatności byłoby sprzeczne z przepisami art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. U. UE. L 1995,312.1; dalej: rozporządzenie nr 2988/95). Zastosował więc konsekwencje wynikające z art. 60 Rozporządzenia nr 1306/2013.
W postępowaniu odwoławczym, organ w pierwszej kolejności zobowiązał stronę do uzupełnienia materiału dowodowego. W tym celu [...] grudnia 2024 r. wezwał skarżącego do złożenia wyjaśnień poprzez przedłożenie dokumentów potwierdzających dokonanie rozliczeń finansowych (przelewy zrealizowane z konta skarżącego) tytułu opłat dokonanych za P. M., B. M. oraz O. M.. W odpowiedzi na wezwanie, pismem z [...] grudnia 2024 r. skarżący wskazał, że rozliczenia płatności dokonane zostały w formie gotówkowej. Do wskazywanego pisma dołączył oświadczenia (3 szt.) z [...] grudnia 2024 r., w których potwierdził, że otrzymał środki pieniężne w formie gotówki od P. M. (rozliczenie wynikające z faktury [...] oraz faktury [...]).
Dyrektor orzekając o utrzymaniu w mocy orzeczenia organu I instancji w ramach podstaw prawnych wyszczególnił art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. U. UE. L 1995.312.1; dalej: rozporządzenie nr 2988/95), art. 60 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz, UE L 347 z 20.12.2013 r., str. 549, ze zm.; dalej: rozporządzenie nr 1306/2013.
Organ w uzasadnienie zaskarżonej decyzji podkreślił, że skarżący nie jest producentem rolnym, ale funkcjonuje jako zasadnicza część szerszej struktury, powiązanej personalnie i kapitałowo, którą sam wykreował. W roku 2022 jego gospodarstwo nie stanowi pojedynczego gospodarstwa rolnego, a część większej całości nastawionej na pozyskanie płatności do gruntów rolnych w kwotach większych niż faktycznie przysługujące. Sednem tego mechanizmu jest multiplikowanie podmiotów (osób fizycznych i prawnych) mogących formalnie ubiegać się o płatności,
a pozbawionych przymiotu samodzielności w funkcjonowaniu. Organ - na potwierdzenie tezy dotyczącej faktu sztucznego podziału potencjału gruntów rolnych znajdujących się w rzeczywistości pod kontrolą strony, jak również faktu, że grunty, infrastruktura
i zwierzęta skarżącego (oraz innych podmiotów pozostające de facto pod kontrolą ww.) nie stanowią wyodrębnionych, samodzielnych rolników - przedstawił mechanizm mający na celu zmaksymalizowanie wysokości otrzymanych płatności oraz uzyskania płatności do działek, do których na mocy przepisów szczególnych płatność nie zostałaby przyznana z powodu przekroczenia limitów powierzchniowych i kwotowych obowiązujących dla pojedynczego gospodarstwa.
Dyrektor podkreślił, że punktem wyjścia do rozważań stojących u podstaw odmówienia stronie przyznania płatności na rok 2022 jest okoliczność związana z potencjałem gruntów rolnych będących pod kontrolą skarżącego oraz jego najbliższej rodziny. Potencjał ten na przestrzeni lat był konsekwentnie rozdrobniony celem ubiegania się o płatności do gruntów rolnych przez powiązane rodzinnie osoby fizyczne (P. M., O. M., B. M.), powiązane kapitałowo osoby prawne (D. sp. z o. o.) oraz osoby trzecie (K. M. oraz M. M.).
Organ na s. 15 zaskarżonej decyzji w formie tabelarycznej przedstawił dane
- w zakresie deklaracji poszczególnych z ww. beneficjentów - zawarte w systemie,
o którym mowa w art. 2 Ustawy EP (w tym m.in. ewidencji wniosków o przyznanie płatności).
Analizując dane zawarte w niniejszej tabeli Dyrektor wywiódł, że potencjał obszarowy gruntów deklarowanych rokrocznie i sukcesywnie do płatności przez skarżącego oraz jego małżonkę B. M. ulega zmniejszeniu. Jednocześnie w kolejnych latach o płatności zaczęli występować kolejni powiązani rodzinnie beneficjenci: O. M. oraz P. M., jak również inne niepowiązane rodzinne osoby, które to w omawianym zakresie korzystają z gruntów należących formalnie do rodziny M.. Za rozdrobnieniem potencjału obszarowego znajdującego się pod kontrolą skarżącego nie poszły inne działania, które mogłyby uwiarygodnić, że osoby, którym przekazano grunty stały się indywidualnymi, niezależnymi rolnikami, działającymi na własną rzecz, ryzyko i rachunek. W konsekwencji grunty rolne wydzielone z opisywanego potencjału wraz z infrastrukturą - pomimo formalnego rozdziału - wciąż stanowią jedno gospodarstwo, o którym mowa w art. 4 ust. 1 lit. b Rozporządzenia nr 1307/2013, czyli stanowią sumę wszystkich jednostek produkcyjnych bez względu na ich położenie na terenie kraju.
Dyrektor podkreślił, że zasadnicza część działek zadeklarowana do płatności na rok 2022 przez podmioty powiązane (rodzinnie i kapitałowo) była na przestrzeni lat przedmiotem deklarowania przez rodzinę M. albo też osoby prawne (spółki kapitałowe), których udziałowcami są osoby fizyczne stanowiące rodzinę M.. O ile zdaniem organu aspekt ten sam w sobie nie stanowi uchybienia, jednakże aspekt wydzielania działek z potencjału należącego do rodziny M. i przekazywania ich celem wnioskowania w ARiMR obejmuje nie tylko najbliższą rodzinę strony niniejszego postępowania (B. M., O. M. oraz P. M.), ale też spółki kapitałowe, których właścicielem jest skarżący, a nawet osoby trzecie (K. M. oraz M. M.), które pozbawione są jakichkolwiek argumentów technicznych umożliwiających prowadzenie indywidualnej działalności rolniczej. W proceder ten zaangażowany jest bezpośrednio skarżący jako osoba decyzyjna, stojąca u podstaw kreowania sztucznych warunków w celu uzyskania płatności z ARiMR. Dla przykładu podać można:
1. działka nr [...] (obręb ewidencyjny [...]) o powierzchni około 136 ha, należąca formalnie do D. sp. z o. o. (wspólnik i prezes zarządu D.M.) była do momentu jej geodezyjnego podziału i wyodrębnienia z działki nr [...] trzech działek, tj. nr [...], nr [...] i nr [...] na przestrzeni lat była przedmiotem deklaracji przez rodzinę M. i podmioty prawa handlowego należące do skarżącego, tj.: -/ w latach 2005-2007 przez skarżącego, -/ w 2008 r. przez A. M., -/ w 2009 r. przez skarżącego, -/ w latach 2010-2011 przez skarżącego oraz L. sp. z o. o. (ówczesny wspólnik D.M.), -/ w latach 2013-2016 przez M. sp. z o. o. (wspólnicy oraz członkowie zarządu: D.M. oraz B. M.), -/ w 2017 r. - obszar 50 ha K. M., obszar 36 h P. M. oraz obszar 50 ha P. G., po czym następuje formalny podział działki; -/ w latach 2018 - 2020 P. G., P. M. oraz K. M. zgłaszają na już odrębnych działkach geodezyjnych ([...]) obszary odpowiadające deklaracji z 2017 r., -/ w 2021 r. część działki nr [...] (34,91 ha) zgłasza B. sp. z o. o. (wspólnik i prezes zarządu D.M.), a część (50 ha) zgłasza K. M., część działki nr [...] (50 ha) zgłasza K. M., a część (1,11 ha) P.M., działkę nr [...] (50 ha) zgłasza P. G., -/ w 2022 r. część działki nr [...] (35,02 ha) zgłasza B. M., a część (50 ha) zgłasza K. M., część działki nr [...] (50 ha) zgłasza K. M., a część (1,11 ha) P. M., działkę nr [...] (50,43 ha) zgłasza P. G..
2. działka nr [...] (obręb ewidencyjny [...]) o powierzchni około 112 ha, należąca formalnie do B. M. była - do momentu jej geodezyjnego podziału i wyodrębnienia z działki nr [...] dwóch działek, tj. nr [...] - na przestrzeni lat przedmiotem przez rodzinę M., tj.: -/ w 2005 r. działka nr [...] deklarowana (90,26 ha) była przez skarżącego, -/ w latach 2006-2014 działka nr [...] deklarowana (od 95 ha do 112 ha) była przez B. M., -/ w latach 2015-2017 działka nr [...] deklarowana (112 ha) była przez O. M., -/ w 2018 r. – po podziale geodezyjnym – obszar 64,62 ha (działka nr [...]) zgłasza m.in. M. M. (pozostały obszar 50,26 ha – po podziale działka nr [...] – zgłasza A. J.).
Organ wskazał, że - jak ustalono w odrębnie prowadzonych postępowaniach – M. M. oraz K. M. w latach 2017 i 2018 uzyskali w ARiMR nr producenta by móc wnioskować o płatności, następnie podpisali z B. M. oraz D. sp. z o. o. (w jej imieniu skarżący) tożsame umowy dzierżawy gruntów rolnych deklarowanych wcześniej przez rodzinę M.. Potem udostępnili formalnie dzierżawione działki dla wypasu zwierzętom należącym do rodziny M., w tym zwierzętom należącym formalnie do B. sp. z o. o. (wspólnik i prezes zarządu D.M.), w celu spełnienia odpowiednich warunków prawnych w zakresie wnioskowania o płatności RSK, na każdej z działek zabiegi agrotechniczne realizowane były wyłącznie przez pracowników zatrudnionych - jak twierdzą dzierżawcy - przez pracowników B. M. (w toku postępowania dotyczącego 2022 r. nie przedstawiła dokumentów potwierdzających fakt zatrudniania pracowników), która za prace wystawiła faktury, a zebrane plony zostały zbyte - przy braku posiadania infrastruktury transportowej do miejsca oddalonego o 150 km - w tym samym czasie do jednego miejsca (formalnie bezumownie, więc nie wiadomo na jakich zasadach). W ocenie organu jest skrajnie nierealne, by dwoje indywidualnych producentów rolnych, działających stricte na rachunek własny, prowadziło działalność "jak przez kalkę", w tożsamy sposób (pełen podobnych wątpliwości), w oparciu o identyczne dokumenty. Taka sytuacja wynika wyłącznie z kreowania rzeczywistości mającej uprawdopodobnić fakt prowadzenia działalności rolniczej przez osoby upozorowane na indywidualnych rolników (M. M. oraz K. M.). W proceder ten w pełni zaangażowana jest cała rodzina M. - w tym skarżący - dysponując niezbędną infrastrukturą techniczną oraz potencjałem gruntów rolnych (własnych i dzierżawionych). Zdaniem Dyrektora, celem takich działań (kreowanie osób trzecich na rolników) jest wyłącznie uzyskanie korzyści w postaci zwiększonych płatności do gruntów rolnych, których skarżący oraz jego najbliższa rodzina nie mogliby otrzymać ze względu na występujące w przypisach prawa ograniczenia powierzchniowe.
Kontynuując wątek przekazywania działek w ściśle określonym rodzinnym gronie rodziny M. organ zauważył, że kwestia ta dotyczy zarówno B. M., jaki i O. M. oraz P. M.. Dla przykładu wskazał, że:
1. Działka nr [...] (obręb [...]; w 2022 r. deklarowana przez O. M.: -/ w latach 2005-2017 deklarowana była przez skarżącego, -/ w latach 2005-2021 część deklarowana była przez skarżącego, a część przez O. M.;
2.Działka nr [...] (aktualnie po dokonaniu podziału i zmianie numeracji działki
nr [...]) (obręb ewidencyjny [...]) w 2022 r. deklarowana przez P. M.: -/ w latach 2005-2009 deklarowana była przez skarżącego, -/ w latach 2010-2014 deklarowana była przez P. M., -/ w 2015 r. deklarowana była przez R. sp. z o. o. (były wspólnik i prezes zarządu D.M.), -/ od 2016 r. ponownie przez P. M.;
3. Działka nr [...] (obręb [...], własność O. M.) w 2022 r. deklarowana była przez B. M.: -/ w latach 2015-2017 deklarowana była przez skarżącego oraz O. M., -/ w latach 2018-2021 deklarowana była przez B. M. oraz osobę trzecią;
4. Działka nr [...] (obręb [...]) w 2022 r. deklarowana przez B. M.: -/ w latach 2015-2021 deklarowana była przez B. sp. z o. o. (wspólnik i prezes zarządu D.M.) oraz osobę trzecią;
5. Działka nr [...] w 2022 r. deklarowana przez B. M. w latach 2015-2021 deklarowana była przez D. sp. z o. o. (wspólnik i prezes zarządu D.M.);
6. Działka nr [...] (obręb [...]) w 2022 r. deklarowana przez B. M.: -/ w latach 2015-2016 deklarowana była przez Ł.sp. z o. o. [prezes zarządu B. M., wśród wspólników m.in. skarżący, R. sp. z o. o. (jeden ze wspólników oraz prezes zarządu D.M.)] oraz D. sp. z o. o. (wspólnik i prezes zarządu D.M.), -/ w latach 2017-2021 deklarowana była przez B. M..
Organ zaakcentował, że za przekazaniem działek nie poszły - w niezbędnym zakresie - inne działania, które pozwoliłyby stwierdzić, że P. M., O. M. oraz B. M. są indywidualnymi rolnikami. W odrębnych postępowaniach prowadzonych względem ww. osób fizycznych, każdorazowo okazywało się, że żadna z osób deklarujących określone uprawy nie dysponuje odpowiednią infrastrukturą techniczną umożliwiającą prowadzenie działalności rolniczej w zakresie deklarowanych upraw. I tak, P. M. w toku prowadzonego postępowania udokumentował wyłącznie usługę siewu kukurydzy na obszarze 20 ha. Natomiast w żaden sposób nie udokumentował w jaki sposób, przy użyciu jakiego sprzętu, na jakich zasadach itd. użytkował grunty obsiane: rzepakiem (ponad 67 ha), grochem siewnym (ponad 3 ha) oraz żytem (ponad 16 ha). Ponadto nie dało się ustalić w jaki sposób, czym (skorow ewidencji środków trwałych nie posiada sprzętu) P. M. wysiał i przeorał międzyplony (owies, jęczmień) na obszarze ponad 42 ha.
W przypadku O. M. ze stricte technicznego uprawa deklarowanych roślin [kukurydza na obszarze 102,90 ha (plus dodatkowo na tej powierzchni międzyplony w postaci: rzepaku, owsa oraz jęczmienia), żyto na obszarze 27,23 ha oraz groch na obszarze 4,42 ha)] wymaga przygotowania gruntu do siewu, jego nawożeniu, siewu nasion, oprysków przeciwko chwastom, w końcu zbioru oraz transportu plonów. Ewidencja środków trwałych przedstawiona w postępowaniu przez O. M. nie koreluje z wymogami technicznymi w zakresie posiadania sprzętu rolniczego niezbędnego do prowadzenia działalności rolniczej w opisywanym zakresie. Dyrektor zauważył, O. M. w toku prowadzonego postępowania udokumentowała wyłącznie usługę siewu kukurydzy na obszarze 125 ha. Natomiast nie udokumentowała w żaden sposób, jakim sprzętem dokonywała siewu żyta, grochu oraz międzyplonów (rzepak, owiec, jęczmień) oraz zbioru zbóż (brak własnego sprzętu oraz brak zlecania usług zewnętrznych). W ocenie organu prace te wykonywał zatem ktoś inny, posiadający odpowiednią infrastrukturę, a osobą tą był skarżący.
W odniesieniu zaś do B. M. organ ustalił, że w związku z ograniczonym zasobem środków trwałych (sprzęt do prac rolniczych), zleciła ona wykonawcą uprawę, siew oraz zbiór płodów rolnych w 2022 r. firmie H. (faktura z [...] na kwotę 55 728 zł za wykonanie usług rolniczych). Co istotne, nie przedstawiła dowodu zapłaty za ww. fakturę w związku z czym organ – w postępowaniu dotyczącym B. M. – wezwał ją zarówno do przedłożenia dowodu opłacenia ww. faktury (wystawca zaznaczył, iż ma być to dokonane w formie przelewu bankowego zrealizowanego do [...].12.2022 r.), jak również sprecyzowania jakie konkretnie usługi rolnicze i na których działkach wykonywała firma H.. W odpowiedzi B. M. wskazała, że współpraca z firmą H. J. R. obejmowała siew, uprawę lub zbiór na gruntach ornych. Jednocześnie złożyła dokument pokwitowania z [...] czerwca 2023 r., z którego wynika, że J. R. (właściciel firmy H.) potwierdził odbiór kwoty 55 728 zł stanowiącej zapłatę za fakturę [...] r. Jednakże z ww. faktury wynika wyraźnie, że ma ona być opłacona przelewem, a nie gotówkowo (co może sugerować forma pokwitowania), a ponadto przekazywanie kwoty ponad 55 728 zł w formie gotówki jest niedopuszczalne w kontekście regulacji określonej w art. 19 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 06.03,2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2024 r., poz. 236). Organ podkreślił, że zarówno J. R., jak i B. M., są czynnymi podatnikami podatku VAT, a zatem tym bardziej płatność za ww. fakturę winna być uregulowana w sposób w niej określony, co nie miało miejsca. W ocenie organu przedłożona przez B. M. dokumentacja (pokwitowanie) nie posiada mocy dowodowej na tyle wysokiej, by uznać, że kluczowy aspekt (dokonanie płatności dla podmiotu zewnętrznego za wykonanie usług rolniczych) został zrealizowany właśnie przez nią. Jednocześnie wskazane okoliczności świadczą jedynie o kreowaniu dokumentacji, która ma uprawdopodobnić prowadzenie działalności rolniczej przez B. M., a działania te odbywają się wyłącznie na potrzeby przedłożenia materiału dowodowego organom ARiMR.
Dyrektor wskazał, że na etapie postępowania odwoławczego skarżący przedłożył m.in. ewidencję środków trwałych swojego gospodarstwa. Wynika z niej, że dysponuje
on pełną gamą sprzętu rolniczego niezbędnego m.in. do wykonywania prac, których przeprowadzenia w żaden sposób nie potrafili udokumentować (albo brak odpowiedniego sprzętu w ewidencji środków trwałych albo brak zlecania usług) P. M., O. M. oraz B. M.. Ponadto skarżący przedstawił umowy o pracę zatrudnionych osób, przede wszystkim na stanowiskach związanych z produkcją, np. rolnik upraw mieszanych mechanik, pomocnik mechanika. W ocenie organu do wykonania prac na gruntach deklarowanych przez P. M., O. M. oraz B. M. wykorzystane zostały zatem zasoby personalne i sprzętowe będące pod kontrolą skarżącego, który jest czynnikiem sprawczym procederu multiplikowania podmiotów prowadzących działalność w sposób pozornie indywidualny.
Organ zwrócił też uwagę na działalność podmiotu D. sp. z o. o., w którym skarżący jest wspólnikiem i prezesem zarządu. Reprezentując przedmiotową spółkę skarżący [...] maja 2017 r. zawarł z K. M. (osoba całkowicie pozbawiona atrybutów funkcjonalnych umożliwiających indywidualne prowadzenie działalności rolniczej) umowę dzierżawy około 50 ha trwałych użytków zielonych. Na mocy zapisów
ww. umowy K. M. na okres 10 lat otrzymała ww. obszar do użytkowania i pobierania pożytków m.in. w postaci płatności obszarowych. W ocenie Dyrektora analiza zapisów przedmiotowej umowy (przeprowadzona w postępowaniu prowadzonym względem K. M.) budzi jednak daleko idącą wątpliwość. W § 4 ust. 1 ww. umowy wskazano bowiem, że czynsz dzierżawy wynosi 100 zł/ha, co jest kwotą rażąco odbiegającą od realiów rynkowych obowiązujących w 2022 r. Aspekt ten został nijako skorygowany poprzez sporządzenie aneksu (z [...] lipca 2017 r.) do przedmiotowej umowy dzierżawy, z treści którego wynika, że od 2019 r. czynsz dzierżawny będzie wynosić 43000 zł za całą dzierżawioną powierzchnię, co daje około 800 zł/ha. Organ zauważył jednak, że przedłożony przez K. M. aneks nie zawiera jej podpisu, co w świetle § 12 w/w umowy z [...] maja 2017 r. (konieczność zawierania zmian do umowy w formie pisemnej) powoduje, że zapisy przedmiotowego aneksu uznać należy za nieważne i wątpliwe, a jednocześnie wykreowane na potrzeby udokumentowania w ARiMR.
Co więcej organ zauważył, że K. M. nie jest posiadaczem zwierząt gospodarskich. W związku z tym, by spełnić warunki umożliwiające przyznanie płatności RSK w wariancie 4.5. (półnaturalne łąki świeże) z pastwiskowym sposobem użytkowania działki, K. M. zawarła umowę na wypas zwierząt z B. sp. z o. o., w której wspólnikiem i prezesem zarządu jest skarżący. W ocenie Dyrektora przedstawione okoliczności w sposób wyjątkowo czytelny ukazują dwa aspekty: kreowania na rolnika osoby K. M. oraz daleko idącego zaangażowania w ten proceder skarżącego. Strona postępowania bazując na zasobie własnego majątku nie tylko wydzierżawiła (jako wspólnik D. sp. z o. o.) grunty osobie niewydolnej funkcjonalnie do prowadzenia indywidualnej działalności rolniczej, ale też nieodpłatnie wypożyczyła (jako wspólnik B. sp. z o. o.) zwierzęta (konie), by K. M. mogła występować o płatności RSK w wariancie pastwiskowym.
Opisane wyżej aspekty związane z dowolnością w przekazywaniu gruntów
oraz zwierząt do deklaracji w poszczególnych latach przez rodzinę M. stanowią punkt wyjścia do dalszych rozważań w zakresie tego, że skarżący wraz z grupą powiązanych rodzinnie i kapitałowo osób fizycznych i prawnych stworzył sztuczne warunki w celu uzyskania płatności. Organ zauważył, że ww. podmioty (osoby fizyczne i prawne) pozostają względem siebie w ścisłej zależności na płaszczyźnie funkcjonalnej oraz ekonomicznej, a zarządzane (w przypadku ww. osoby prawnej) są przez tę samą grupę osób fizycznych. W ocenie organu skarżący, przy udziale najbliższej rodziny, w sposób sztuczny dokonał multiplikacji podmiotów, czego efektem było obejście limitów kwotowych płatności obszarowych przysługujących jednemu gospodarstwu rolnemu.
Dyrektor wskazał, że część działek deklarowanych do płatności na rok 2022 przez osoby ściśle powiązane ze stroną stanowi własność państwowej osoby prawnej,
tj. Parku. By otrzymać płatność do tego typu gruntów niezbędnym jest posiadanie tytułu prawnego do deklarowanej działki, a związane jest to z obowiązującą regulacją prawną, tj. art. 20 ust. 4 ustawy PROW. Przepis ten stanowi, że płatność bezpośrednia i uzupełniająca płatność podstawowa do działki rolnej będącej własnością Skarbu Państwa, państwowej osoby prawnej, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządowej osoby prawnej przysługują rolnikowi, który, na dzień 31 maja danego roku, ma do tej działki tytuł prawny. W tabeli na stronach 24-26 zaskarżonej decyzji organ wyodrębnił umowy, których stroną jest zarówno skarżący, jak też inne osoby fizyczne, w tym osoby bezpośrednio z nim powiązane.
Analizując zawartość każdej z ww. umów, Dyrektor zwrócił uwagę, że jako dzierżawca w zdecydowanej większości z nich występuje skarżący. Charakterystyczne jest jednak to, że nie występuje indywidualnie jako strona umowy, lecz czyni to z innymi osobami fizycznymi. Co więcej, część ww. umów obejmuje wyłącznie rodzinę M. (D., B., P., O.) określając grupę osób zawierających umowę z Parkiem każdorazowo dzierżawcą, który jest zobowiązany m.in. do wykonywania zabiegów ochronnych na gruntach objętych umową, utrzymywać na swój koszt drogi dojazdowe, czy też konserwować urządzenia melioracyjne. Dyrektor podkreślił, że nie istnieje korelacja pomiędzy stronami umów zawieranych z Parkiem, a osobami wnioskującymi później o przyznanie płatności do dzierżawionych gruntów. Innymi słowy, dana osoba zawiera umowę dzierżawy (w tym skarżący), zobowiązuje się tym samym do wykonywania na deklarowanej działce zadań ochronnych, ale jednocześnie określone działki do płatności zgłasza jedynie część z dzierżawców. Oznacza to, że część ze stron poszczególnych umów (w tym skarżący) nie realizuje swoich obowiązków z tychże umów wynikających. Dla przykładu organ wskazał, że na podstawie umowy nr [...] dzierżawcami działek: nr [...] o powierzchni łącznej 661,60 ha są: B. M., P. M. oraz O. M., jak również czternaście innych osób fizycznych. Jednocześnie zauważył, że O. M. - mimo, że jest formalnym dzierżawcą - nie zgłosiła do płatności na rok 2022 gruntów położonych na ww. działkach ewidencyjnych. Uczynił to (z rodziny) jedynie P. M..
Z kolei na mocy umowy nr [...] działki nr: [...] (ponad 259 ha), część [...] (277 ha), część 292 (17,18 ha) oraz [...] (ponad 147 ha) zostały wydzierżawione grupie piętnastu osób fizycznych, w tym: B. M., jej małżonkowi (skarżącemu) oraz dzieciom. Jednocześnie ani B. M. ani też skarżący, będąc jedną ze stron umowy nr [...], nie zgłosili do płatności na rok 2022 gruntów w tej umowie określonych. Nie zrobiły tego również inne wymienione w umowie osoby poza: O. M. (łącznie 692,13 ha) oraz P. M. (13,89 ha).
W świetle opisanych wyżej okoliczności organ wskazał, że w identyczny sposób rodzina M. postąpiła w przypadku umów: -/ nr . [...] (strony umowy: D., P., O. oraz B. M. – wnioskodawca P. M.), nr [...] oraz nr [...] (strony umowy m.in. P., O. oraz B. M., jak również szereg innych osób – wnioskodawca B. M. oraz inne osoby trzecie); -/ nr [...] oraz nr [...] (strony umowy: P. M. oraz B. M., wnioskodawca – P. M.).
Zdaniem organu tego typu wykreowanie konkretnych osób jako użytkowników opisywanych gruntów oraz beneficjentów zgłaszających je do płatności wymaga koordynacji i działania w daleko idącym w porozumieniu. Ma to bowiem zasadniczy związek z koniecznością uniknięcia zdublowanego deklarowania w ARiMR określonych w ww. umowach działek. Jedną ze stron tego typu nieformalnych ustaleń - w świetle zapisów wskazujących strony umów - musiał być skarżący. Nie sposób jednak ustalić wg jakiego klucza, na jakich zasadach, w związku z jakimi okolicznościami skarżący oraz pozostali wymienieni na ww. umowach decydowali, że to akurat P. M., B. M. oraz O. M. zostali wnioskującymi o płatności w ARiMR do ww. działek w roku 2022. Jednocześnie w kontekście opisanych okoliczności zasadną jest teza, że skarżący (występujący jako strona w większości ww. umów, ale nie jako użytkownik działek) wraz z innymi osobami, w tym swoją najbliższą rodziną, w sposób dowolny, po wypracowaniu porozumienia, przekazywał do użytkowania grunty objęte mocą ww. umów na rzecz swoich dzieci czy małżonki.
Dyrektor nadmienił, że na mocy umów zawieranych z Parkiem na wykonywanie zadań ochronnych każdy z dzierżawców zobowiązany był uiścić kwotę czynszu dzierżawnego. W toku prowadzonego postępowania O. M. przedłożyła: -/ fakturę [...] r. wystawioną na rzecz [...] D. M. tytułem płatności w wysokości łącznej 120 093 zł za dzierżawę wynikającą z umowy [...] (21 200 zł); -/ potwierdzenie zapłaty faktury VAT nr [...] zrealizowane z konta należącego do Gospodarstwa D. M. w kwocie 120 093 zł. Z kolei P. M. przedłożył m.in.: -/ fakturę [...]. wystawioną na rzecz skarżącego tytułem płatności w wysokości 13 945,50 zł za dzierżawę wynikającą z umowy nr [...], -/ potwierdzenie zapłaty faktury VAT nr [...] na kwotę 13 945,50 zł zrealizowane z konta należącego do skarżącego, -/ fakturę [...]. wystawioną na rzecz skarżącego tytułem płatności w wysokości 19 627 zł za dzierżawę wynikającą z umowy nr [...], -/ potwierdzenie zapłaty faktury [...] na kwotę 19 627 zł zrealizowane z konta należącego do skarżącego. Natomiast B. M. przedłożyła m. in.: -/ fakturę [...] wystawioną na rzecz skarżącego tytułem płatności w wysokości 120 093 zł za dzierżawę wynikającą z umowy nr [...], -/ potwierdzenie zapłaty części faktury [...] na kwotę 120 093 zł zrealizowane z konta należącego do skarżącego.
W toku odrębnych postępowań każda z ww. osób (O. M., P. M., B. M.) wyjaśniła, że praktyką Parku jest wystawianie faktury na jednego z dzierżawców, a aspekt ten jest niezależny od wewnętrznych ustaleń i rozliczeń pomiędzy użytkownikami określonych gruntów, które użytkują jako samodzielni rolnicy.
Dyrektor wskazał, że [...] maja 2022 r. płatność za fakturę [...] w wysokości 120 093 zł (całość kosztów tytułem dzierżawy działek określonych z umowie z Parkiem nr [...]) uregulowana została z konta należącego do skarżącego, który tym samym uregulował koszty dzierżawy nie tylko za B. M., ale też O. M. (deklaracja 132 ha). Opisywany aspekt dotyczy również P. M. (regulacja płatności w kwocie 13 945,50 zł za dzierżawę wynikającą z umowy nr [...] faktura [...] oraz kwoty 19 627 zł za dzierżawę wynikającą z umowy nr [...] faktura [...] z konta należącego do skarżącego). Opisywane okoliczności potwierdzone zostały przez stronę postępowania, która [...] grudnia 2024 r. przekazała do organu pismo procesowe z [...] grudnia 2024 r. wraz załącznikami (oświadczenia), z treści których wynika, że ww. transakcje rozliczone zostały pomiędzy poszczególnymi członkami rodziny M. w formie gotówkowej. Organ uznał takie wyjaśnienia za niewiarygodne, bowiem skarżący od [...] lipca 2003 r. jest czynnym podatnikiem podatku VAT. Zatem w przypadku wystawienia na niego przez Park ww. faktury VAT i użytkowania gruntów stanowiących przedmiot dzierżawy przez O. M., B. M. czy P. M. (wszyscy są czynnymi podatnikami VAT) obowiązkiem skarżącego było wystawienie refaktury na rzecz Gospodarstwa O. M., Gospodarstwa B . Ma. oraz Gospodarstwa P. M.. Organ podkreśliła, że umowy dzierżawy na gruncie podatku VAT stanowią formę odpłatnego świadczenia usług, a zgodnie z art. 106b ust. 1 Ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2024 r., poz. 361) fakturę wystawia podatnik, który dokonał sprzedaży na rzecz innego podatnika podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej niebędącej podatnikiem. Innymi słowy fakturę ma obowiązek wystawić każdy przedsiębiorca, który dokonuje sprzedaży na rzecz innego podmiotu posiadającego status podatnika. Tymczasem w sprawie Park wystawił ww. fakturę VAT na rzecz Gospodarstwa D.M., ale ten nie refakturował kosztów dalej, a w ocenie organu było to jego obowiązkiem. Jest to tym bardziej uzasadnione, gdyż użytkownikami gruntów objętych poszczególnymi umowami zawartymi z Parkiem byli inni członkowie rodziny M.. Tym samym organ nie dał wiary wyjaśnieniom skarżącego jakoby rozliczył w sposób rzeczowy, a przede wszystkim zgodny z prawem, fakt dokonywania płatności za użytkowników gruntów objętych umowami zawartymi z Parkiem. W ocenie organu to nie O. M., P. M. i B. M. ponieśli koszty wynikające z obowiązku zapłaty z ww. faktur VAT z [...] r. Koszty te poniósł skarżący jako siła sprawcza działania polegającego na wykreowaniu pozornie niezależnych podmiotów stanowiących de facto zasadniczą część jednego gospodarstwa.
Organ zwrócił uwagę również na znaczące dysproporcje między poszczególnymi użytkownikami z rodziny M. w zakresie kosztów ponoszonych za dzierżawę gruntów z Parku. I tak, B. M. udokumentowała dokonanie[...] lipca 2022 r. płatności z własnego konta za użytkowanie 57,08 ha gruntów wynikających z umowy nr [...]. Łączna kwota do uiszczenia na rzecz Parku wynikająca z ww. umowy wyniosła 349 200 zł, co w odniesieniu do łącznej powierzchni dzierżawionych łąk (243,65 ha) wynikających z umowy daje koszt dzierżawy około 1433 zł/ha. Tymczasem kwota płatności dokonanej przez B. M. wyniosła 124 414 zł, co daje koszt dzierżawy w odniesieniu do użytkowanej powierzchni (57,08 ha) około 2180 zł/ha. Jest to zatem kwota znacznie przewyższająca średnią cenę dzierżawy 1 ha w ramach przedmiotowej umowy z Parkiem. Organ zauważył też, że w aktach sprawy znajduje się umowa nr [...] z Parkiem, gdzie kwota do uiszczenia wynikająca z umowy wyniosła 457 000 zł, co w odniesieniu do łącznej powierzchni dzierżawionych łąk (631,99 ha) wynikających z przedmiotowej umowy daje koszt dzierżawy około 723,11 zł/ha.
Dalej, O. M. przedłożyła dokumentację potwierdzającą ponoszenie kosztów opłat (uregulowane z własnego konta) dzierżawnych za rok 2022 (transakcja przeprowadzona [...] lutego 2022 r. tytułem częściowego czynszu dzierżawnego za rok 2022, dot. umowy nr [...]), która zapłaciła w ramach umowy [...] kwotę 200 000 zł, co daje średnio 316 zł/ha. Jest to zatem kwota znacznie niższa niż średni koszt dzierżawy 1 ha łąk w ramach danej umowy.
Z kolei P. M. w toku prowadzonego postępowania przedłożył m.in. potwierdzenie realizacji transakcji przeprowadzonej [...] lipca 2022 r. na kwotę 159 668,80 zł (tytułem częściowego czynszu dzierżawnego za rok 2022, dot. umowy nr [...]). Łączny obszar łąk wynikający z przedmiotowej umowy to 614,49 ha, kwota do zapłaty w ramach umowy to 637 200 zł, co daje średnio 1036,96 zł/ha. W ramach dzierżawy gruntów wynikających z przedmiotowej umowy P. M. deklarował obszar 153,24 ha, a zatem średni koszt wyniósł 1041,95 zł/ha, tzn. więcej niż średni koszt dzierżawy 1 ha w ramach danej umowy.
Organ nie znalazł jakiegokolwiek uzasadnienia dla tak rażącej dysproporcji w ponoszeniu kosztów dzierżawy gruntów należących formalnie do Parku. Przy uwzględnieniu ekonomicznej strony działania producentów rolnych – zdaniem Dyrektora – żaden funkcjonujący niezależnie rolnik nie pozwoliłby sobie na tak daleko idącą obojętność w ponoszeniu kosztów za każdy hektar w porównaniu do innych rolników. Zależność taka nie dotyczy jednak rodziny M., bowiem nie mamy tu do czynienia z odrębnymi i niezależnymi gospodarstwami, a z jednym organizmem gospodarczym, w którym ponoszenie kosztów dzierżawy nie ma większego znaczenia. Wynika to z faktu, iż personą zarządzającą jest de facto skarżący (praktycznie w każdym przypadku formalny dzierżawca gruntów należących do Parku, ale nigdy ich użytkownik), a potencjale korzyści (większe niż faktycznie należne dopłaty realizowane przez ARiMR) z tak opisanej formy podziału jednego gospodarstwa stanowią wartość dodaną dla jednego, spójnego gospodarstwa będącego pod kontrolą skarżącego. Organ podkreślił, że kwestia rzeczywistego, a nie jedynie formalnoprawnego bytu danego wnioskodawcy jako beneficjenta płatności powinna być oceniana w powiązaniu z ustaleniami co do ekonomicznego zakresu jego działalności, co obrazować mogą np. dokumentacja finansowo-księgowa obrazująca zakres funkcjonowania danego podmiotu. W dokumentacji dołączonej przez skarżącego do pisma odwoławczego z [...] czerwca 2024 r., jak również dokumentacji złożonej w odrębnych postępowaniach prowadzonych z wniosków B. M., O. M. oraz P. M., organ dopatrzył się istnienia daleko idącej korelacji w zakresie doboru kontrahentów, a kwestia ta przekłada się zarówno na zakup środków produkcji, jak i obrót związany z produkcją zwierzęcą. Dyrektor wskazał, że zasadnicza część transakcji handlowych stanowiących clou prowadzenia zarobkowej profesjonalnej działalności rolniczej odbywa się w niniejszym przypadku pomiędzy skarżącym, a podmiotami prawa handlowego (spółki z ograniczoną odpowiedzialnością), w których strona pełni funkcje właścicielskie. W toku postępowania skarżący wniósł dokumentację potwierdzającą zakup środków ochrony roślin (faktury [...]) oraz w zakresie sprzedaży zwierząt nr: [...] - w zakresie sprzedaży zwierząt). Zasadnicza część sprzedaży produktów odbywa się pomiędzy stroną, a spółką, której skarżący jest właścicielem. O ile z prawnego punktu widzenia tego typu transakcje nie stanowią uchybienia, to w okolicznościach sprawy oraz spraw pozostałych osób wnioskujących z rodziny M. aspekt ten musi budzić wątpliwości. Organ zauważył, że B. M. w swoim postępowaniu wniosła dokumentację potwierdzającą zakup środków ochrony roślin (faktury: [...]). Transakcje przebiegały również w kierunku odwrotnym tzn. Ł.sp. z o. o. kupowała od B. M. płody rolne (faktura nr: [...]). Jednocześnie B. M. obrót zwierzętami hodowlanymi (byki, krowy) prowadziła (faktury nr; [...]) przede wszystkim z podmiotem M. sp. z o. o. W ten sam sposób (przeważająca część transakcji w zakresie obrotu płodami rolnymi i efektem produkcji zwierzęcej oraz obrotu środkami ochrony roślin) działalność prowadzili zarówno P. M. (faktury nr: [...]), jak i Pani O. M. (faktury nr[...]). Dla okoliczności związanych z kreowaniem sztucznych warunków w celu uzyskania płatności z ARiMR w kwotach większych niż faktycznie przysługujące dla jednego gospodarstwa zasadnicze znaczenie ma fakt, że w spółce Ł.sp. z o. o. B. M. pełni funkcję prezesa zarządu, a wspólnikami są m.in. skarżący, D. sp. z o. o. (wspólnik i prezes zarządu D.M.) oraz R. sp. z o. o. (jeden ze wspólników oraz prezes zarządu D.M.). Z kolei w podmiocie M. sp. z o. o. wspólnikami są m.in. skarżący oraz B. M., będący jednocześnie członkami zarządu przedmiotowej spółki. W takim stanie rzeczy organ uznał, że sprzedaż produktów oraz kupno środków ochrony roślin przez każdego z rodziny M. odbywa się w zasadzie wyłącznie pomiędzy podmiotami powiązanymi, w których rolę kluczową pełnią B. M., bądź też jej mąż (skarżący). Wśród zgromadzonego materiału dowodowego (sprzedaż/kupno) organ zauważył też fakt występowania innych niż ww. kontrahenci. Jednakże ich udział w działalności każdego członka rodziny w odniesieniu do udziału podmiotów powiązanych (Ł.sp. z o. o. oraz M. sp. z o. o.) uznał za marginalny. Przedmiotowe okoliczności są kolejnymi aspektami, które w ocenie Dyrektora poddają w wątpliwość odrębność indywidualnego gospodarstwa skarżącego (oraz pozostałych osób fizycznych z rodziny M. i spółek kapitałowych do tej rodziny należących). Na płaszczyźnie zarządczej grunty, infrastruktura i zwierzęta należące do ww. osób tworzą jednolity organizm gospodarczy. Podstawowy obrót w zakresie towarów i płodów rolnych odbywa się w zamkniętym gronie osób fizycznych i prawnych, prowadzących de facto wspólne gospodarstwo rolne, z nadrzędną rolą skarżącego.
Organ podkreślił, że skarżący, jak i B. M., posiadają dominujący wpływ na działalność Ł.sp. z o. o. oraz M. sp. z o. o., posiadając względem ww. spółek status "beneficjenta rzeczywistego", o którym mowa w art. 2 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (Dz. U. z 2023 r., poz. 1124).
Pozycja jaką w spółkach zajmują skarżący oraz jego małżonka B. M. pozwoliła w swobodny sposób kreować ekonomiczną stronę działań wszystkich opisanych wyżej wnioskodawców z rodziny M. (również P. i O.), jak też K. M. oraz M. M. (formalni dzierżawcy gruntów od B. M. oraz D. sp. z o.o.). Więzi rodzinne pomiędzy osobami fizycznymi pozostającymi beneficjentami rzeczywistymi poszczególnych podmiotów, które to więzi w przedmiotowej sprawie stanowiły istotny element powiązań osobowych, ze swojej istoty ułatwiały w znaczącym stopniu porozumienie pomiędzy osobami fizycznymi, a także pomiędzy osobami fizycznymi i spółkami, w których strukturach te same osoby fizyczne dominowały. Cel takich działań jest w ocenie organu jednoznaczny i skupia się na pozyskaniu płatności z ARiMR dla kilku rzekomo odrębnych gospodarstw w kwotach finalnie dużo wyższych niż przysługujące jednemu, spójnemu gospodarstwu rolnemu.
Ukazując pozorność w odrębności każdego z opisanych wyżej podmiotów wnioskujących odrębnie o przyznanie płatności na rok 2022 organ wskazał na okoliczność zakupu materiału siewnego. Wyjaśnił, że skarżący w zakresie uprawy kukurydzy materiał siewny pozyskał od podmiotu Ł. sp. z o. o.. (faktura [...], kukurydza, 30 JS, faktura [...], kukurydza, 25 JS), a więc spółki, w której funkcję prezesa zarządu pełni strona postępowania, a wspólnikami są m.in. skarżący, D. sp. z o. o. (wspólnik i prezes zarządu D.M.), R. sp. z o. o. (jeden ze wspólników oraz prezes zarządu D. M.). W tożsamy sposób kwestię zakupu części materiału siewnego zorganizowali: B. M. (9 JS, faktura nr [...] oraz 68JS, faktura [...]), P. M. (rzepak ozimy, 15 JS, faktura [...], kukurydza, 25 JS, faktura [...]) oraz O. M. (kukurydza, 116 JS, faktura [...] oraz 9 JS, faktura [...]), która dodatkowo wskazała (w postępowaniu prowadzonym względem swojej osoby – pismo z [...] kwietnia 2024 r.), że żyto do siewu posiadała od ojca tj. skarżącego. W ocenie organu sformułowanie to jest całkowicie niezrozumiałe w odniesieniu do funkcjonowania jako niezależny rolnik. Zarówno skarżący, jak i O. M. twierdzą, że prowadzą odrębne gospodarstwa, są czynnymi podatnikami VAT, a nie przedstawili w opisywanym zakresie jakichkolwiek dokumentów potwierdzających rozliczenie kosztów przedmiotowego materiału pomiędzy ww. osobami. Każdy niezależny rolnik prowadzi produkcję (działalność zawodowa), by osiągnąć zysk, dzięki któremu jest w stanie funkcjonować. Dyrektor argumentował, że uwzględniając ekonomiczną stronę działania rolników z jednej strony jest niedopuszczalnym przekazywanie własnych materiałów siewnych podmiotowi zewnętrznemu, bowiem generuje to stratę po stronie przekazującego. Okoliczności te również jaskrawo ukazują sposób funkcjonowania rodziny M. jako jednego organizmu gospodarczego, w którym dochodzi do swobodnego transferu dóbr. Wynika to w ocenie organu wyłącznie z faktu pozorowanej odrębności poszczególnych beneficjentów płatności należących do rodziny M.. Owe pozornie odrębne gospodarstwa rolne wykreowane zostały wyłącznie na potrzeby wnioskowania o płatności, by pozyskiwać kwoty większe niż faktycznie należne jednemu, spójnemu gospodarstwu.
Organ zauważył również, że [...] kwietnia 2024 r. O. M. (w postępowaniu prowadzonym względem swojej osoby) wniosła do akt sprawy pismo, w którym wskazała, że do przygotowania kiszonki używa sieczkarni użyczonej od skarżącego. Do pisma dołączyła "umowę użyczenia maszyn rolniczych, urządzeń, środków transportu" zawartą [...] lutego 2020 r., z której treści wynika, że przedmiotem użyczenia – oczywiście bez płatności dla użyczającego - jest sieczkarnia [...]. Organ przy tym podkreślił, że dokładnie w tym samym dniu, taką samą umowę i w tym samym zakresie ze skarżącym zawarła B. M.. Aspekt ten dobitnie ukazuje formę w jakiej funkcjonują, określane przez poszczególne osoby jak odrębne gospodarstwa należące do każdego z rodziny M.. Finalnie infrastruktura będąca de facto pod kontrolą skarżącego jest materią, bez której nie są w stanie funkcjonować pozostali wnioskodawcy z rodziny M. (ale też osoby trzecie). Przedmiotowy aspekt (bez kosztowe udostępnianie sprzętu w zależności od potrzeb i w tym samym czasie) również utwierdził organ w przekonaniu, że nie może być mowy o niezależności w funkcjonowaniu poszczególnych osób, a rolę kluczową pełni właściciel wspólnej de facto infrastruktury, tj. skarżący.
Organ przeanalizował również koncepcję opisywanych w decyzji podmiotów powiązanych, w tym skarżącego, w kontekście kierunków prowadzenia działalności rolniczej. Aspekt ten zestawiono szczegółowo w tabeli na s. 36-37 zaskarżonej decyzji.
Analizując powyższe zestawienie organ stwierdził, że koncepcja prowadzenia działalności rolniczej przez rodzinę M. i podmioty z nią powiązane opiera
się na bardzo podobnym dla każdego podmiotu zestawie upraw. Tak przedstawiony stan rzeczy, dotyczący realizowania przez poszczególne deklarujące grunty podmioty łącznie tyko kilku kierunków produkcji roślinnej (nawet w przypadku braku posiadania niezbędnego sprzętu i braku zlecania usług w tej materii) jest naturalną konsekwencją tego, że decyzje w tym zakresie podejmowane są kolegialnie i przy uwzględnieniu posiadanego wspólnie potencjału infrastrukturalnego. Jest również konsekwencją tego, że opisywane podmioty posiadają podobne kanały dystrybucji płodów rolnych oraz dostępu do środków produkcji (głównie podmiot powiązany Ł.sp. z o. o.), czy kanał dystrybucji w produkcji zwierzęcej (głównie podmiot powiązany M. sp. z o. o.). Dyrektor stwierdził, że grupa ww. podmiotów, w których nadrzędną rolę pełni skarżący, stanowi w istocie jeden organizm gospodarczy posiadający jednolitą strategię działania w zakresie kierunków produkcji oraz zasad prowadzenia działalności w strefie stricte produkcyjnej. To nie indywidualny rolnik kieruje ww. pozornie odrębnymi gospodarstwami, dlatego że łącznie nad wszystkimi spółkami władzę sprawuje de facto skarżący.
Organ na etapie postępowania odwoławczego dokonał również analizy siedzib (na rok 2022) podmiotów oraz osób fizycznych składających wnioski o płatności na rok 2022, a powiązanych ze stroną, jak również adresów do korespondencji jakie podane zostały w ARiMR przez opisywane w decyzji osoby fizyczne i prawne. Przedmiotowe adresy zestawiono w tabeli na s. 38 zaskarżonej decyzji.
Organ zauważył, że te same adresy przewijają się we wszystkich podmiotach, które ubiegają się o płatności na rok 2022. O ile zabieg taki jest prawnie dozwolony, to jednak w okolicznościach sprawy musi budzić wątpliwości. I tak, formalne siedziby gospodarstw: B. M., O. M. oraz P. M. w roku 2022 mieściły się dokładnie w tym samym miejscu. Z kolei siedziba D. sp. sp. z o. o. koreluje np.: (wg danych wynikających z KRS) z formalną siedzibą B. sp. z o. o. (również ubiega się w ARiMR o przyznanie płatności, wspólnik i prezes zarządu D.M., podmiot udostępniający zwierzęta K. M.), formalną siedzibą C. sp. z o. o. (również ubiega się w ARiMR o przyznanie płatności, prezes zarządu P. M., prokurent B. M.) formalną siedzibą RSP M. sp. z o. o. (również ubiega się w ARiMR o przyznanie płatności, członek zarządu P. M., członek Rady Nadzorczej O. M.) lub (wg wykazu podatników VAT) z adresem stałego miejsca prowadzenia działalności przez skarżącego. Z kolei adres [...] - wskazywany jako siedziba M. M. oraz K. M. - jest adresem, gdzie wg danych KRS znajduje się siedziba podmiotu O.sp. z o. o., w którym 95% udziałów posiada O. M., a pozostałe 5% P. M.. Organ zauważył też, że zdarzyło się nawet, że korespondencja kierowana ze strony ARiMR do B. M. (na adres [...]) opatrzona została pieczęcią O.sp. z o. o., co również wskazuje , że skala zawiłości w kreowaniu rzeczywistości jest na tyle duża, że nawet pod względem formalnym rodzina M. ma problem, by zapanować nad procederem, którego są uczestnikiem.
Organ wskazał przy tym, że adresy podane przez ww. osoby w ARiMR częstokroć nie korelują z adresami podawanymi w przedkładanych w toku postępowań dokumentach dotyczących tychże osób. Dla przykładu podał, że w przypadku skarżącego dokumentacja finansowo-księgowa (faktury) wystawiana jest częstokroć na adres:
[...] (formalna siedziba spółek: C., D., R., B.). Z kolei w przypadku O. M. oprócz wskazanego w tabeli zasadniczego adresu gospodarstwa w korespondencji finansowo-księgowej pojawia się adres: [...], a więc adres formalnej siedziby gospodarstwa skarżącego. Tożsama sytuacja przejawia się w dokumentacji zarówno B.M., gdzie oprócz wskazanego w tabeli zasadniczego adresu gospodarstwa w korespondencji finansowo-księgowej pojawia się adres: [...], jak i P. M..
Dalej Dyrektor podniósł, że każda z ww. osób fizycznych i prawnych powiązanych z rodziną M. tytułuje się mianem odrębnego hodowcy bydła. W związku z tym na mocy obowiązujących przepisów prawa (zob. art. 10, art. 15 ust. 1 i ust. 3 pkt 6, 7, 8 Ustawy IRZ) winna m.in. posiadać nr siedziby stada, jak również zgłosić do komputerowej bazy danych prowadzonej przez ARiMR dane teleadresowe
i współrzędne geograficzne miejsca położenia siedziby stada, dane działki ewidencyjnej, na której owa siedziba jest zlokalizowana oraz określić miejsce przebywania stada. Przeprowadzona w tym zakresie przez organ analiza dowodzi, że siedziba stada poszczególnych osób fizycznych i prawnych związanych z rodziną M. zlokalizowana jest w miejscowości [...], na działkach przyległych do [...], gdzie rodzina M. umiejscowiła siedziby stad w jednym kompleksie budynków gospodarczych położonych na odrębnych działkach ewidencyjnych, wydzielonych z (nieistniejącej aktualnie) działki nr [...]. Siedziba stada O. M. zlokalizowana jest formalnie na działce nr [...] (wg danych ARiMR 505 szt. zwierząt). W tym samym kompleksie jedną z siedzib stada (62 szt.) wykazuje P. M. (formalna lokalizacja na działce nr [...] oraz skarżący
- działka nr [...] - 414 szt. zwierząt). Na działce nr [...] swoje siedziby stada zlokalizowały również: R. sp. z o. o, (440 szt. zwierząt), Ł.sp. z o. o. (45 szt. zwierząt) oraz M. sp. z o. o. (137 szt. zwierząt). Dodatkowo działkę nr [...] (czyli przed podziałem geodezyjnym) jako siedzibę stada podają: D. sp. z o. o. (51 szt. zwierząt), R. sp. z o. o. (91 szt. zwierząt) oraz C. sp. z o.o. (20 szt. zwierząt). Organ podkreślił, że we wszystkich ww. spółkach udziałowcami są skarżący oraz B. M.. Analiza ortofotomap - zarówno tych będących w zasobach ARiMR, jak i tych występujących w powszechnie dostępnych źródłach (np. google earth) pozwala zauważyć, że pomimo geodezyjnego wydzielenia działek nr [...] (O. M.), [...] (skarżący oraz ww. spółki) czy nr [...] (P. M.) zabudowania gospodarcze zlokalizowane w granicach byłej (przed podziałem) działki nr [...], to jeden kompleks infrastrukturalny ze wspólnym dostępem do dróg wewnętrznych oraz istniejącej bazy technicznej.
W identyczny sposób rodzina M. postąpiła w przypadku siedzib stad umiejscowionych w miejscowości [...], tzn. wszystkie siedziby stada zlokalizowane są de facto w jednym kompleksie budynków gospodarczych położonych na odrębnych działkach ewidencyjnych. To tam zlokalizowana jest siedziba stada
(wg danych ARiMR 167 szt. zwierząt) B. M., gdzie w wyniku podziału działki nr [...] wyodrębniono geodezyjnie dwie działki ewidencyjne: nr [...] (na tej działce zlokalizowana jest jedna z siedzib stad - 44 szt. zwierząt - skarżącego) oraz
nr [...], która jest "wpisana" w działkę nr [...]. Co istotne, właścicielem (Księga Wieczysta [...]) działki nr [...] jest skarżący, a pozostali członkowie jego rodziny, bez jakichkolwiek konstruktywnych ustaleń wykorzystują zasoby gruntowe oraz infrastrukturalne do przetrzymywania zwierząt zarejestrowanych w ARiMR na każdego z osobna. Organ zauważył też, że na działce nr [...] zlokalizowana jest jedna z siedzib stad - 44 szt. zwierząt - skarżącego. Z kolei mimo formalnego wydzielenia działki nr [...] (granice działki ewidencyjnej w dużym stopniu korelują z umiejscowieniem obory) pod miejsce siedziby stada B. M. jej bydło przebywa na wybiegu zlokalizowanym na sąsiedniej działce nr [...] (zob. Plan Pani B. M. wraz ze szkicem wskazującym umiejscowienie wybiegu). Co istotne, na działce nr [...], w tym samym budynku gospodarczym, wg urzędowych danych posiadanych przez ARiMR zlokalizowana jest także jedna z siedzib stad (wg aktualnych danych 221 szt. zwierząt) P. M., który w załączniku do Planu określił umiejscowienie wybiegu dla zwierząt na części działki nr [...]. Dyrektor podał, że tożsame okoliczności jak w przypadku D.sp. z o. o. występują w odniesieniu do O. M., tzn. wykazuje ona w rejestrach prowadzonych przez ARiMR dwa zasadnicze miejsca przybywania zwierząt, czyli obora na działce nr [...] oraz łąka na działce nr [...]. Tymczasem z Planu O. M. wynika wprost, że wybieg dla zwierząt zlokalizowany jest na działce nr [...] czyli tam gdzie pozostali członkowie rodziny M. przetrzymują swoje bydło. Organ uszczegółowił w dołączonym do akt sprawy szkicu sytuacyjnym umiejscowienie - dosłownie w jednym miejscu - wybiegów dla zwierząt należących formalnie z osobna do każdej z ww. osób. Podsumowując przedmiotowy wątek organ raz jeszcze wskazał, że na działce nr [...] oraz [...] w miejscowości [...] umiejscowiony jest jeden kompleks infrastrukturalny ze wspólnym dojazdem i bazą techniczną, a korzystają z niego wszystkie zwierzęta stanowiące formalnie odrębną własność każdego z członków rodziny M.. Opisane wyżej aspekty potwierdzają jedynie, że na potrzeby płatności wnioskowania w ARiMR o przyznanie płatności rodzina M. (osoby fizyczne) oraz spółki, których poszczególne osoby są właścicielem, kreują się na odrębnych producentów rolnych. Natomiast w rzeczywistości grunty i inwentarz
- posiadany formalnie odrębnie - tworzą jedną spójną całość, a strona nie przedstawiła wyjaśnień czy też dokumentów mogących zanegować opisywane okoliczności.
Dyrektor wskazał również, że O. M. oraz D. sp. z o. o., B. M. i P. M., jako wnioskujący o płatności z tytułu poprawy dobrostanu zwierząt, podlegali kontroli doraźnej weryfikującej realizację założeń określonych w ww. Planach. W odniesieniu do każdego z ww. wnioskujących o płatności inspektorzy terenowi przeprowadzili czynności kontrolne (zob. protokoły z oględzin w aktach sprawy). Stwierdzono, że wybiegi, które na szkicach dołączonych do Planów poszczególne osoby wskazywały jako wydzielone w rzeczywistości nie są wygrodzone. Ponadto fakt przebywania zwierząt innych rolników na działce nr [...] potwierdziły również w oświadczeniach (dołączone do protokółów z kontroli) ww. osoby. Wskazywane okoliczności również jaskrawo ukazują obraz w jakim funkcjonują pozornie odrębne gospodarstwa powiązane z rodziną M. wykreowane - w ocenie organu - wyłącznie w celu rozdziału będącego pod kontrolą D.M. potencjału produkcyjnego. Celem przyświecającym tego typu działaniom jest w ocenie Dyrektora chęć uzyskania zwielokrotnienia płatności dystrybuowanych przez ARiMR. W konsekwencji korzystanie ze wspólnej infrastruktury należącej de facto do skarżącego (to na jego działce zlokalizowano budynki i wybiegi dla zwierząt, to on ponosi koszty związane z działalnością infrastruktury, bowiem inne osoby nie przedstawiły dokumentacji świadczącej, np. o ponoszeniu kosztów prądu, wody, utrzymania bydła itd.) w tym samym miejscu, nakazuje stwierdzić, że każdy
z opisywanych wyżej podmiotów – będąc jedynie występującym o przyznanie płatności - jest niewydolny funkcjonalnie bez pozostałych, a wynika to wprost z faktu, że tworzą one wspólne gospodarstwo, ze wspólną infrastrukturą oraz zasobami personalnymi
do jej obsługi. Organ stwierdził, że organizmem tym zarządza skarżący.
Organ odniósł się również do kwestii zatrudniania pracowników. W tym kontekście podał, że skarżący zatrudnia pracowników. Z kopii 5 umów o pracę przedłożonych przez stronę na etapie postępowania odwoławczego wynika, że zatrudnia dwóch pracowników biurowych, mechanika, pomocnika mechanika oraz rolnika upraw mieszanych. Od strony formalnej organ nie zakwestionował tych faktów. Jednak zwrócił uwagę, że w pozostałych postępowaniach za rok 2022 inni członkowie rodziny M. w ogóle nie udokumentowali okoliczności zatrudniania pracowników (P. M. oraz B. M.). Natomiast O. M. udokumentowała fakt zatrudnienia jednego pracownika. W świetle powyższego oraz częstokroć braku wykonania usług podmiotom zewnętrznym jest dla organu oczywistym, że przynajmniej na części deklarowanych przez poszczególnych wnioskodawców gruntach prace agrotechniczne zostały wykonane przez pracowników zatrudnionych formalnie w gospodarstwie rolnym skarżącego, który nie tylko przedstawił umowy o pracę kilku zatrudnionych osób, ale też dysponuje (wg przedłożonej na etapie postępowania odwoławczego ewidencji środków trwałych) pełnym parkiem maszynowym pozwalającym na gospodarowanie na wszystkich gruntach deklarowanych przez rodzinę M.. Dobitnym przykładem tego jak strona "żongluje" zatrudnianymi pracownikami jest wątek spółki D. sp. z o. o., której organ zarządczy (skarżący) w odrębnie prowadzonym postępowaniu przedłożył m.in. ewidencję środków trwałych. Wynika z niej, że spółka jest właścicielem szeregu maszyn i urządzeń rolniczych, a więc specjalistycznego sprzętu, do obsługi którego niezbędne jest zatrudnianie pracowników posiadających określone uprawnienia. Dyrektor zauważył jednak, że ww. spółka zatrudnia tylko i wyłącznie pracowników (czworo) umysłowych
i nie zatrudnia kogokolwiek na stanowiskach robotniczych. Fakt ten dobitnie pokazuje prawdziwy obraz funkcjonowania rzekomo odrębnych gospodarstw powiązanych z całą rodziną M..
Biorąc pod uwagę całość opisanych wyżej okoliczności Dyrektor stwierdził, że D.M. przy asyście ww. osób fizycznych (O. M., P. M., B. M., K. M., M. M.) stworzył mechanizm polegający na formalnym rozpisywaniu posiadanych gruntów na tworzone w tym celu podmioty (kreowane na indywidualnych rolników), tak by stworzyć pozory samodzielnego prowadzenia przez nie działalności rolniczej. W rzeczywistości rozdrobniony pozornie organizm gospodarczy miał jedno kierownictwo w osobie skarżącego, który nie konsolidował gruntów oraz zwierząt hodowlanych w ramach jednego gospodarstwa, bowiem w takiej sytuacji uzyskałby kwotę dopłat obszarowych
w wysokości znacznie niższej niż w przypadku rozpisania majątku ziemskiego na kilka upozorowanych na indywidualnych i niezależnych rolników. Pozwala to na ominięcie limitów zarówno kwotowych, jak również powierzchniowych, obowiązujących dla poszczególnych rodzajów płatności.
W ocenie organu wskazany wyżej podział jest sztuczny, bowiem rodzina M. i pozorujący odrębnych rolników: M. M. oraz K. M., funkcjonują jako jeden organizm gospodarczy, jednolicie zarządzany na płaszczyźnie stricte produkcyjnej. Zasadniczym i jedynym celem takiego pozornego rozdrobnienia potencjału ziemskiego jest uzyskanie dodatkowych korzyści finansowych. Organ podkreślił, że sam fakt, że dana osoba (fizyczna bądź prawna) jest formalnym właścicielem ziemi czy zwierząt nie świadczy o tym, że prowadzi ona samodzielne gospodarstwo rolne. W ocenie organu gospodarstwa (pozornie odrębne) strony, jak również O. M., B. M., P. M., D. sp. z o. o., jak też K. M. i M. M. mają jedynie kadłubowy charakter, bowiem są całkowicie pozbawione podstawowych atrybutów definiujących takie gospodarstwo, jak niezależność w obszarze technicznym, jak również ekonomicznym. W sferze techniczno-funkcjonalnej ww. osoby są zależne od skarżącego i należącej do niego infrastruktury. Wskazywane wyżej osoby oczywiście nie konkurują ze sobą, gdyż wpływ na ich działalność ma zamknięta grupa osób, z nadrzędną rolą strony, która pozyskuje kanały dystrybucji dla relatywnie zawężonej, pod względem rodzajowym, podaży płodów rolnych.
W ocenie organu skarżący jest czynnikiem sprawczym opisywanych okoliczności, bowiem to on posiadał pełną infrastrukturę budowlaną i techniczną, zasoby gruntów rolnych, zasób zwierząt, a więc całe zaplecze niezbędne do prowadzenia indywidualnej działalności rolniczej. Następnie potencjał ten rozdzielił na rzecz opisywanych w decyzji osób fizycznych (w tym najbliższej rodziny) i prawnych. Za podziałem tym nie poszły jednak inne działania (brak przedstawionej dokumentacji w kwestii indywidualnego prowadzenia działalności rolniczej bądź przedstawianie dokumentacji mglistej, pełnej niedopowiedzeń i wątpliwości) - wykonywane przez osoby, na rzecz których dokonany został podział potencjału - które pozwoliłyby uznać, że osoby, na rzecz których wydzielono potencjał infrastrukturalny stały się indywidualnymi rolnikami. Istotna część czynności agrotechnicznych wykonywana jest sprzętem należącym do skarżącego, przez jego pracowników. Aspekt ten tyczy się oczywiście gruntów zgłaszanych do płatności przez inne powiązane osoby, których zasadniczym celem nie było prowadzenie stricte zarobkowej działalności rolniczej na własny rachunek, lecz korzystanie z dopłat dystrybuowanych przez ARiMR.
Reasumując powyższe fakty Dyrektor stwierdził, że wszystkie ww. osoby fizyczne i prawne pozorowały samodzielne gospodarstwa rolne, a organ nie znalazł w zgromadzonym materialne dowodowym przesłanek wskazujących na inne przyczyny takiego stanu rzeczy, jak chęć obejścia regulacji prawnych ograniczających wysokość wsparcia przysługującego pojedynczemu gospodarstwu rolnemu.
Organ podkreślił, że dla oceny, czy dane podmioty mogą zostać uznane za "rolników" w świetle definicji rolnika sformułowanej w art. 4 ust. 1 lit. a Rozporządzenia
nr 1307/2013, należy wziąć pod uwagę również inne okoliczności, takie jak osoby pełniące funkcje zarządcze i decyzyjne, czy wyposażenie techniczne i organizacyjne takiego podmiotu. Zgodnie z definicją określoną w art. 4 ust. 1 lit. b Rozporządzenia nr 1307/2013 gospodarstwo stanowią wszystkie jednostki produkcyjne bez względu na ich położenie na terenie kraju. Niezależnie zaś od istniejącej swobody układania stosunków gospodarczych i wyboru formy prowadzenia działalności, jak wynika z definicji określonej w art. 4 ust. 1 lit. a Rozporządzenia nr 1307/2013, rolnikiem jest również grupa osób fizycznych lub prawnych, która zarządza gospodarstwem, tj. wszystkimi jednostkami produkcyjnymi na terenie kraju. I to dokładnie tak należy w opisywanych okolicznościach należy traktować infrastrukturę techniczną, zwierzęta oraz grunty deklarowane przez rodzinę M. oraz inne powiązane z nimi osoby fizyczne i prawne.
W ocenie organu odwoławczego zamiarem D.M. i jego najbliższej rodziny, pod kontrolą których pośrednio bądź bezpośrednio znajdował się w roku 2022 (tylko i wyłącznie w odniesieniu do opisywanych spraw) areał około 2384 ha gruntów uprawowych, było zmultiplikowanie podmiotów mogących ubiegać się o dopłaty obszarowe, w celu uzyskiwania ich w wyższej wysokości, poprzez ominięcie limitów kwotowych i powierzchniowych oraz przepisów o degresywności obowiązujących dla pojedyncze gospodarstwa. Jednakże te zmultiplikowane podmioty nie można uznać za samodzielne gospodarstwa, bowiem są ze sobą dokumentnie powiązane w aspekcie właścicielskim, zarządzane przez zawężoną grupę osób, posiadają ograniczone zaplecze kadrowe i techniczne (bądź nie posiadają go wcale), a działalność rolnicza jest realizowana pełnym systemem zlecania (przy pomocy powiązanych podmiotów wspomagających).
W dalszej kolejności organ przedstawił szacunki ukazujące zyski, jakie można osiągnąć poprzez sztuczny podział znacznego areału gruntów rolnych i przypisania rozdzielonych gruntów na utworzone w tym celu podmioty, które następnie pod pozorem prowadzenia odrębnego gospodarstwa rolnego aplikują o dopłaty.
Potencjalny zysk wyniósłby w przypadku: -/ płatności RDST 31 774,68 zł, -/ płatności związanej do bydła oraz płatności związane do krów (przyznawane maksymalnie do 20 sztuk zwierząt każdego rodzaju) 66 440,80 zł, -/ płatności dla młodych rolników 36 091,00 zł, -/ płatności JPO 478 082,15 zł, -/ płatności ONW 45 404,25 zł (szczegółowe wyliczenia na s. 46-49 zaskarżonej decyzji). Organ nadmienił, że przyjmując do wyliczeń ograniczenia powierzchniowe określone w przepisach, w przypadku zgłoszenia określonych powierzchni działek przez jeden podmiot do płatności RSK, tenże jeden podmiot otrzymały płatności po stawkach uzależnionych od powierzchni (im większy obszar, tym mniejsza wysokość płatności). Natomiast zgłaszanie gruntów przez odrębne jednostki, pozorujące samodzielne gospodarstwa rolne, pozwoliłoby zwielokrotnić w sposób nieuprawniony wysokość otrzymanej pomocy w zakresie płatności RSK.
Mając na względzie ten stan rzeczy Dyrektor uznał, że utworzenie przez D. M. oraz powiązane z nim osoby, mechanizmu multiplikowania beneficjentów wnioskujących o płatności w ARiMR zgłaszających grunty jako odrębne podmioty, ma charakter działania celowego, ukierunkowanego na obejście przepisów prawa określonych w art. 13, art. 14 ust. 2, art. 16 ust. 3 i 4 ustawy OB, jak również innych, tj. § 3 ust 4 rozporządzenia ONW oraz § 16 ust. 1 rozporządzenia RSK, a co za tym idzie zwielokrotnienie wysokości uzyskanych płatności.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że mechanizm sztucznego multiplikowania podmiotów, którym przypisywane są grunty wchodzące w skład majątku skarżącego
i jego najbliższej rodziny umożliwia obejście przepisów prawa materialnego ustanawiającego limity powierzchniowe i kwotowe dla poszczególnych rodzajów płatności obowiązujące dla pojedynczego gospodarstwa rolnego, a tym samym umożliwia pokaźnie zwiększenie zysków z tytułu ubiegania się o płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, a także płatności ONW i płatności RSK. Z niniejszej sprawy oraz akt spraw podmiotów powiązanych wynika, że grunty rolne deklarowane jako odrębne gospodarstwo skarżącego, jak również grunty deklarowane przez inne osoby (P. M., B. M., D. sp. z o. o., O. M., K. M., M. M.) zarządzane są w identyczny sposób. Podmioty te bazują na infrastrukturze technicznej należącej de facto
do skarżącego, bądź też formalnie do spółki, w którym tenże jest osobą decyzyjną. Względnie część infrastruktury pozostaje poprzez ewidencje środków trwałych rozdzielona (w zbyt małej skali, niepozwalającej na indywidualne prowadzenie działalności rolniczej w kontekście deklarowanych upraw) na osoby fizyczne bezpośrednio powiązane ze skarżącym. Wymienione podmioty należy więc traktować jako jeden organizm gospodarczy, tj. jako jedno gospodarstwo rolne, które zarządzane jest przez zamkniętą grupę osób z nadrzędną rolą oraz powiązanych rodzinnie
z D. M..
Organ nie kwestionował faktu, że każda z wymienionych w niniejszej decyzji osób (fizycznych czy kapitałowej) posiada odrębny byt prawny na kanwie np. księgowej. Jednakże nie oznacza to - pomimo posiadania np. tytułu prawnego do deklarowanych działek gruntu rolnego - że można im przypisać status posiadacza odrębnego gospodarstwa rolnego, stanowiącego zorganizowaną całość gospodarczą. Działalność tych podmiotów zdecydowanie nie wpisuje się w założenia wynikające z definicji gospodarstwa rolnego. W okolicznościach sprawy organ uznał, że skarżący przy udziale najbliższej rodziny konsekwentnie, na przestrzeni lat, wydzielił z posiadanych zasobów grunty rolne, które formalnie były przekazywane kolejnym osobom fizycznym. W rzeczywistości natomiast decyzyjność w zakresie kierunków prowadzenia działalności pozostawała w ściśle określonym gronie, powiązanych rodzinnie osób, które wspólnie dysponowały odpowiednią infrastrukturą techniczną i budynkami inwentarskimi. Działania takie (pozorny podział potencjału ziemskiego oraz jedynie formalne jego rozdzielenie) zostały zrealizowane wyłącznie w celu ominięcia limitów kwotowych przysługujących jednemu gospodarstwu rolnemu. Ukazuje się zatem fikcja w samodzielności i odrębności każdego z opisanych podmiotów.
W ocenie Dyrektora ogół wskazanych okoliczności świadczy w sposób niebudzący wątpliwości o tym, że zamiarem twórców opisanego mechanizmu było obejście przepisów prawa materialnego ograniczającego wielkość wsparcia dla pojedynczego gospodarstwa rolnego należącego de facto do skarżącego. Zabieg polegający na wykreowaniu przez stronę postępowania na producentów rolnych nowych podmiotów, mogących formalnie ubiegać się o płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (oraz inne formy pomocy finansowej) poprzez formalne przydzielenie tym podmiotom gruntów rolnych zwierząt, infrastruktury technicznej i budowlanej, ma formę czynności pozornej i musi zostać oceniony negatywnie. Takie stanowisko organu uzasadnia przede wszystkim fakt prowadzenia działalności w sposób tożsamy, na bazie infrastrukturalnej oraz kadrowej należącej do skarżącego z nim rodzinnie i kapitałowo osób. W ocenie organu zasadniczy cel multiplikacji podmiotów spełniających formalne kryteria do ubiegania się o płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego zmierza do obejścia przepisów prawa materialnego, a tym samym jest sprzeczny z celem przepisów regulujących wspieranie rolników. W obowiązującym stanie prawnym konsekwentne rozdrabnianie zasobów gruntowych na mniejsze części, przekazane w formalne posiadanie różnym podmiotom, przekładałoby się na przyznanie płatności z ominięciem przepisów modulujących. Działanie takie byłoby dopuszczalne, ale jedynie pod warunkiem, że dojdzie do rzeczywistego podziału dużego gospodarstwa na mniejsze części, a wnioskujący o pomoc rzeczywiście obejmą w posiadanie wydzielone im działki i staną się w ten sposób odrębnymi producentami rolnymi. W przypadku opisywanych podmiotów sytuacja taka nie miała miejsca, bowiem mimo formalnego podziału grunty deklarowane do płatności na rok 2022 przez opisywane osoby (skarżącego, P. M., B. M., D. sp. z o. o., O. M., K. M., M. M.) stanowią jedno gospodarstwo w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. b Rozporządzenia nr 1307/2013, a grupę wymienionych osób uznać należy za jednego rolnika w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. a Rozporządzenia nr 1307/2013. Na gruncie art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013 Dyrektor w przypadku sprawy skarżącego ocenił, że występują elementy - obiektywny, jak i subiektywny - co stanowi podstawę do stwierdzenia, że doszło do sztucznego stworzenia warunków wymaganych do otrzymania wsparcia. Element obiektywny polegał na wykreowaniu podmiotów wnioskujących w roku 2022 o płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (oraz innych rodzajów pomocy finansowej), będących w istocie rzeczy jednym rolnikiem, współprowadzącym jedno, wieloczłonowe gospodarstwo rolne. Stworzyło
to możliwość uzyskania odrębnie przez te podmioty, a de facto skarżącego i jego rodzinę, wsparcia w wysokości wyższej, niż mogłaby zostać przyznana, gdyby te podmioty ubiegały się o przyznanie płatności jako jeden rolnik. Natomiast w ramach istnienia elementu subiektywnego organ przeprowadził analizę powiązań istniejących pomiędzy stroną, a innymi podmiotami powiązań o charakterze osobowym, funkcjonalnym (organizacyjnym), biznesowym i własnościowym. W ramach tej analizy poddał ocenie historię rejestracji poszczególnych podmiotów uznanych za powiązane, siedzib, deklarowanych powierzchni, wymiennego deklarowania działek, stanu zaplecza gospodarczego (maszyny, budynki gospodarcze), czy też tożsamego umiejscowienia siedzib stad.
W ocenie Dyrektora - w świetle okoliczności sprawy - przyznanie płatności na rzecz skarżącego, jako osoby stojącej u podstaw wykreowania opisanego mechanizmu, stałoby w oczywistej sprzeczności nie tylko z zasadami rzetelnego finansowania
i wydatkowania środków unijnych, ale przede wszystkim z celami wspólnej polityki rolnej wskazanymi w art. 33 ust. 1 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (ponieważ prowadzi do zwiększenia nierówności w dochodowości gospodarstw rolnych, poprzez ominięcie przepisów dotyczących limitów powierzchniowych, kwotowych
i degresywności obowiązujących dla pojedynczego gospodarstwa) oraz w art. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013. Organ podkreślił, że zgodnie z art. 154 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2115 z dnia 2 grudnia 2021 r. ustanawiającego przepisy dotyczące wsparcia planów strategicznych sporządzanych przez państwa członkowskie w ramach wspólnej polityki rolnej (planów strategicznych WPR) i finansowanych z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) i z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz uchylające rozporządzenia (UE) nr 1305/2013
i (UE) nr 1307/2013 (Dz. U. UE. L.2021.435.1) Rozporządzenie nr 1305/2013 traci moc ze skutkiem od dnia 1 stycznia 2023 r. Ma ono jednak w dalszym ciągu zastosowanie,
z zastrzeżeniem rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/2220,
do wdrażania programów rozwoju obszarów wiejskich zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 1305/ 2013 do dnia 31 grudnia 2025 r. Na tych samych warunkach ma ono zastosowanie do wydatków poniesionych przez beneficjentów i pokrytych przez agencję płatniczą w ramach tych programów rozwoju obszarów wiejskich do dnia 31 grudnia 2025 r. Wobec powyższe znajduje również zastosowanie w niniejszej sprawie.
Z analizy całego tego materiału - zdaniem organu - wynika wniosek, że zarówno w roku 2022, jak i latach poprzednich, dominującą tendencją było nakładanie ograniczeń (kwotowych, powierzchniowych, ilościowych) na wszystkie programy finansowane w ramach wspólnej polityki rolnej. Ma to związek z nałożeniem obowiązku przestrzegania rocznych pułapów budżetowych, o których mowa w art. 16 ust. 1 Rozporządzenia nr 1306/2013. Punkt 8 preambuły do Rozporządzenia (UE)
nr 1307/2013 stanowi, że z myślą o zapewnieniu, aby kwoty przeznaczone
na finansowanie WPR były zgodne z pułapami rocznymi, o których mowa w art. 16 ust. 1 Rozporządzenia nr 1306/2013, należy dostosować wysokość wsparcia w każdym roku kalendarzowym, jak przewiduje art. 25 tego rozporządzenia. W celu zapewnienia, aby przyczyniało się ono do osiągnięcia celu polegającego na bardziej zrównoważonym rozdziale płatności wśród małych i dużych beneficjentów, dostosowanie płatności bezpośrednich powinno stosować się jedynie w przypadku przyznawanych rolnikom płatności, które przekraczają 2000 EUR w odpowiednim roku kalendarzowym. Kolejnym wyrazem omawianej tendencji jest pkt 13 preambuły. Wskazano w nim,
że charakterystyczną cechą rozdziału środków bezpośredniego wsparcia dochodów wśród rolników jest przydzielanie nieproporcjonalnych kwot płatności stosunkowo małej liczbie dużych beneficjentów. Wiadomym jest, że więksi beneficjenci nie wymagają jednolitego wsparcia na tym samym poziomie, aby skutecznie osiągnąć cel polegający na wsparciu dochodu. Ponadto możliwość dostosowania ułatwia większym beneficjentom gospodarowanie przy niższym poziomie jednolitego wsparcia.
Jak zapisano w punkcie 13 preambuły, aby takie zmniejszenie poziomu wsparcia było skuteczne, nie należy przyznawać żadnych korzyści rolnikom, którzy sztucznie stworzyli warunki w celu uniknięcia jego skutków. Organ podkreślił, że wyrażony w pkt 8 preambuły do Rozporządzenia nr 1307/2013 cel polegający na bardziej zrównoważonym rozdziale płatności wśród małych i dużych beneficjentów jest w pełni zgodny z założeniami polityki rozwoju obszarów wiejskich, ukierunkowanymi
na zrekompensowanie rolnikom wszystkich lub części dodatkowych kosztów oraz utraconych dochodów, związanych z ograniczeniami dla produkcji rolnej, wynikającymi np. z realizacji programów rolnośrodowiskowych lub położenia gruntów na obszarach ONW. Wprowadzenie bowiem mechanizmów modulacji i degresywności płatności
w działaniach realizowanych w ramach programu wsparcia rozwoju obszarów wiejskich ma również służyć zrównoważonemu rozdziałowi płatności wśród małych i dużych beneficjentów, a tym samym, przeciwdziałać koncentracji środków finansowych
w największych gospodarstwach i zapobiegać niekorzystnemu traktowaniu małych gospodarstw, a w efekcie zmierzać do podniesienia indywidualnych dochodów osób pracujących w tych gospodarstwach. Wyjaśnił, że charakterystyczną cechą rozdziału środków pomocowych jest wsparcie dochodów rolników. Producenci prowadzący działalność w wielohektarowych gospodarstwach rolnych, dzięki ich zdolności
do eksploatowania korzyści skali, nie wymagają jednolitego wsparcia na tym samym poziomie, aby skutecznie osiągnąć cel polegający na wsparciu dochodu. W rozpatrywanej sprawie nie może być mowy o realizacji tego celu, gdyż grunty składające się na rzekomo odrębne gospodarstwa każdego z członków rodziny M. i osób z nimi powiązanych, deklarowane do płatności, stanowią spójną
i wzajemnie się uzupełniającą całość, zorganizowaną ekonomicznie i technologicznie, więc uzyskują dodatkową korzyść w postaci efektu skali, przez co nagradzanie takich gospodarstw zwiększonymi płatnościami obszarowymi jest niezgodne z ideą zrównoważonego rozwoju. W ocenie organu w sprawie doszło do stworzenia sztucznych warunków w celu uniknięcia skutków zmniejszenia poziomu wsparcia, ponieważ zmniejszenie to wystąpiłoby w sytuacji, kiedy o płatności ubiegałby się jeden podmiot prowadzący jedno gospodarstwo rolne w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 1307/2013. Niewątpliwie stworzenie sztucznych warunków stoi
w sprzeczności z celami wsparcia, rozumianymi jako zrównoważone przydzielanie proporcjonalnych kwot płatności małym i dużym beneficjentom, posiadającym w świetle przepisów unijnych status rolnika prowadzącego samodzielne gospodarstwo rolne.
Dyrektor zaakcentował, że wykreowanie na pozornie odrębnych rolników osoby fizyczne nie są w stanie wypełnić celu wspólnej polityki rolnej jakim jest zwiększenie wydajności rolnictwa przez wspieranie postępu technicznego, bowiem nie posiadając jakiejkolwiek infrastruktury technicznej, bądź też posiadając, lecz w sposób ograniczony i niewystarczający do prowadzenia działalności rolniczej w deklarowanym zakresie oraz nie zlecając usług podmiotom zewnętrznym, nie są nawet w stanie wpisać się
w próbę realizacji tego celu. Brak również w ocenie organu możliwości uznania, że ich działalność wypełnia cele wspólnej polityki rolnej jakimi są: wspieranie konkurencyjności rolnictwa, zapewnienie bezpieczeństwa dostaw czy stabilizacja rynków. Pozornie odrębne gospodarstwa skarżącego i powiązanych z nim osób w żaden sposób nie konkurują ze sobą,, bowiem realizują jednolitą strategię w zakresie procesów produkcyjnych oraz korzystają z tych samych kanałów zaopatrywania i zbytu, przeważnie między podmiotami powiązanymi. Nowo wykreowane na rolników podmioty nie tworzą i nie utrzymują miejsc pracy, a tym samym w żaden sposób podnoszą poziomu życia ludności wiejskiej, podnosząc co najwyżej poziom życia wąskiej
i starannie wyselekcjonowanej (rodzina M.) grupy powiązanych ze sobą osób. Nie sposób uznać, że działalność strony wypełnia cel wspólnej polityki rolnej jakim jest zapewnienie rozsądnych cen w dostawach dla konsumentów. Czynne uczestnictwo strony w opisanym procederze, przy uwzględnieniu skali powiązań pomiędzy poszczególnymi osobami, może co najwyżej monopolizować oraz destabilizować rynek, a jednocześnie umożliwić narzucanie cen produktów dostarczanych dla konsumentów na dowolnym poziomie. Organ ponadto uznał, że w tej sprawie, jak i w sprawach podmiotów powiązanych, mamy de facto do czynienia z koncentracją dużej ilości gruntów rolnych przez niewielką grupę osób bez jednoczesnego rozdzielenia kwestii zarządczej w danym gospodarstwie, a to jest w oczywisty sposób sprzeczne ze zrównoważonym rozwojem wiejskich gospodarek i społeczności. Ponadto wyodrębnienie poszczególnych podmiotów na powyższych zasadach wskazuje, że doszło do nadużycia przepisów o ograniczeniach kwotowych, powierzchniowych czy ilościowych, delimitujących wysokość możliwego wsparcia w ramach płatności, poprzez pozorne wykreowanie powiązanych ze sobą podmiotów i rozdrobnienie areału posiadanej ziemi, zwierząt i infrastruktury, celem zmaksymalizowania pożądanego wsparcia. W konsekwencji formalnie odrębne podmioty, stanowiły w istocie jedną powiązaną osobowo, gospodarczo i organizacyjnie jednostkę, prowadzącą wieloczłonowe, acz zunifikowane gospodarstwo rolne, co prowadzi do wniosku, iż cele wsparcia polegające na bardziej zrównoważonym rozwoju obszarów wiejskich nie zostały osiągnięte.
W konsekwencji Dyrektor doszedł do przekonania, że w sprawie nastąpiło sztuczne tworzenie warunków w celu uzyskania korzyści finansowej. Powyższe jest sprzeczne z celami prawa wspólnotowego i ma na celu ominięcie przepisów prawa krajowego i narusza tym samym art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady nr 2988/95. Z uwagi na fakt, że opisane okoliczności ewidentnie wykazują na pozorność w indywidualnym funkcjonowaniu poszczególnych podmiotów, należało odmówić skarżącemu przyznania płatności na rok 2022.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów prawa procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 4 o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 w zw. z art. 27 ust. 2 o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na łata 2014-2020 w zw. z art. 3 ust. 3 ustawy o systemach płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw, z art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 75 k.p.a. w zw. z art. 78 § 2 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a. w zw, z art. 3 ust. 3 ustawy o systemach płatności
w ramach systemów wsparcia bezpośredniego poprzez uznanie przez Organ
II instancji, iż przesłuchanie enumeratywnie wymienionych Skarżącego
w odwołaniu 17 świadków nie jest niezbędne w świetle żart. 78 § 2 k.p.a.,
w sytuacji gdy odmowa przesłuchania kluczowych dla sprawy świadków, powołanych przez Stronę na wykazanie samodzielnego prowadzenia gospodarstwa rolnego (czyli przeciwstawną tezę do przyjętej przez Organ
w zakresie tworzenia sztucznych warunków), istotnie ograniczyło możliwość realizacji inicjatywy dowodowej Skarżącego, Organ wbrew poglądom orzeczniczym w tym: WSA w Warszawie w wyroku z dnia 5 listopada 2014 r., sygn.. akt. VIII SA/Wa 750/14 z naruszeniem art. 78 § 2 k.p.a. z jednej strony przerzuca ciężar dowodu na Skarżącą jako stronę postępowania, a z drugiej strony kwestionuję potrzebę przeprowadzenia wnioskowanych przez nią dowodów, stwierdzając, że nie mają one znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy uzasadniając swoje stanowisko koniecznością zapewnienia szybkości postępowania,
2. art. 4 o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich
w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na łata 2014-2020 w zw.
z art. 27 ust. 2 o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich
w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 w zw.
z art. 3 ust. 3 ustawy o systemach płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. 2 w zw. z art. 75 k.p.a. w zw. z art. 78 § 2 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a. w zw. z art. 3 ust. 3 ustawy o systemach płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego poprzez uznanie przez Organ
II instancji, iż przesłuchanie świadków, o które wnioskowały inne osoby, którym Organ zarzucił tworzenie sztucznych warunków w rzekomym porozumieniu ze Skarżącym –D. M. nie jest niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy:
a) O. M. wnioskowała o przesłuchanie 13 świadków celem wykazania faktu samodzielnego prowadzenia gospodarstwa rolnego (czyli przeciwstawną tezę do przyjętej przez Organ w zakresie tworzenia sztucznych warunków), wykazania czynności zarządczych w samodzielnie prowadzonym gospodarstwie rolnym, dodatkowo O. M. wnioskowała o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zeznań księgowej Parku Narodowego na wykazanie istotnych kwestii związanych z zasadami regulowania czynszu dzierżawnego na rzecz [...];
b) P. M. wnioskował o przesłuchanie 20 świadków, celem wykazania faktu samodzielnego prowadzenia gospodarstwa rolnego (czyli przeciwstawną tezę do przyjętej przez Organ w zakresie tworzenia sztucznych warunków), wykazania czynności zarządczych w samodzielnie prowadzonym gospodarstwie rolnym;
c) B. M. wnioskowała o przesłuchanie kilkunastu świadków, celem wykazania faktu samodzielnego prowadzenia gospodarstwa rolnego (czyli przeciwstawną tezę do przyjętej przez Organ w zakresie tworzenia sztucznych warunków), wykazania czynności zarządczych w samodzielnie prowadzonym gospodarstwie rolnym.
- co ma istotny wpływ na wynik sprawy albowiem Stronie D. M. zarzucane jest stworzenie sztucznych warunków w rzekomo istniejący porozumieniu z pozostałymi osobami (O. M., P. M., B. M., K. M., M. M. oraz spółką D. sp. z o.o.) w sytuacji gdy (i) w sprawie nie zostali przesłuchani żadni świadkowie (łączna liczba świadków wskazywanych przez ww. samodzielnych rolników wynosi blisko 50), (ii) w sprawie nie zostały przesłuchane Strony postępowań mimo, że zarzuca im się brak autonomii w prowadzonym o gospodarstwie, (iii) Organ administracji sam wskazuje na szereg wątpliwości po jego stronie na etapie wydawania poszlakowej opinii, (iv) zarzucane rzekomo istniejące porozumienie jeśli chodzi o tworzenie sztucznych warunków jest elementem woli, dla, którego stwierdzenia konieczne i niezbędne jest przesłuchanie chociaż Stron postępowania, (v) O. M., B. M., P. M. od wielu lat przez te same Organy są kontrolowani i na przestrzeni wielu lat uznawani za samodzielnie funkcjonujących rolników,
(vi) spółka D. sp. z o.o. została za rok 2022 uznana została za samodzielnego rolnika, a ten sam Organ dokonał na jej rzecz wypłaty wszystkich innych dotacji niż rolno-środowisko klimatyczna, co pozostaje dla D. M. oraz pozostałych członków rodziny M. całkowicie niezrozumiałe i świadczy wyłącznie o tendencyjności Organu oraz przypadkowości wydawanych decyzji w sytuacji braku dostatecznego wyjaśnienia istoty sprawy, (vii) przerzucenie inicjatywy dowodowej na strony prowadzonych postępowań administracyjnych
i jednoczesne uniemożliwię każdej ze Stron samodzielnego prowadzenia gospodarstwa rolnego,
3. art. 4 o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich
w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na łata 2014-2020 w zw.
z art. 27 ust. 2 o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich
w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 w zw.
z art. 3 ust. 3 ustawy o systemach płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 8 § 1 k.p.a.
w zw. z art. 75 k.p.a. w zw. z art. 78 § 2 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a. w zw. z art. 3 ust. 3 ustawy o systemach płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego poprzez uznanie przez Organ,
że w sprawie nie istnieje konieczność przesłuchania wskazanych przez Skarżącego świadków bowiem o potrzebie przesłuchania świadków świadczą istniejące po stronie Organu wątpliwości - których Organ na str. 72 zaskarżonej decyzji uznał, że nie posiada, co pozostaje w sprzeczności do pozostałej treści zaskarżonej decyzji, w której Organ wskazuje na istniejące po jego stronie wątpliwości, szczególnie istotny jest fragment Skarżonej decyzji gdzie Organ wskazuje "nie sposób ustalić według jakiego klucza, na jakich zasadach, w związku z jakimi okolicznościami Pan D. M.- oraz pozostali wymienieni na w/w umowach - decydowali, że to akurat Pan P. M., Pani B. M. oraz Pani O. M. zostali wnioskującymi o płatność"' (str. 28 zaskarżonej decyzji), co zatem potwierdza, że Organ wydał decyzję mimo nie ustalenia podstawowych motywów, dla, których poszczególni rolnicy składali wnioski do ARJMR, co uczynił mimo zaniechania przesłuchania w sprawie zarówno świadków jak też i Stron poszczególnych postępowań administracyjnych;
4. art. 4 o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich
w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 w zw. z art. 27 ust. 2 o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich
w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 w zw.
z art. 3 ust. 3 ustawy o systemach płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 8 § 1 k.p.a.
w zw. z art. 75 k.p.a. w zw. z art. 78 § 2 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a. w zw. z art. 3 ust. 3 ustawy o systemach płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego poprzez zaniechanie przesłuchania przez Organ Strony niniejszego postępowania D. M., który pozostawał wskazany również jako świadek przez m.in. O. M., co nastąpiło w sprzeczności z wypracowanymi w tym zakresie poglądami orzeczniczymi w tym: w sprzeczności z zasadą wyrażoną w wyroku WSA w Warszawie, sygn. akt. VIII SA/Wa 270/14, w którym podkreślono, że w sprawie, w której organy chcą wykazać stworzenie "sztucznych warunków, winny - zgodnie z art. 75 k.p.a. - dopuścić wszelkie możliwe dowody, które mogą przyczynić się do jej wyjaśnienia, w wyroku zauważono, ze tworzenie sztucznych warunków nosi w sobie element woli, a zatem konieczne jest przesłuchanie osoby, której zarzuca się "układanie sztucznych warunków", a tym samym przesłuchanie D. M. pozostawało podstawowa czynnością, jaką Organ obowiązany był przeprowadzić. (dowód z przesłuchania D. M. nic mógł być zastąpiony dokumentami).
5. art. 4 o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich
w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 w zw.
z art. 27 ust. 2 o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich
w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 w zw.
z art. 3 ust. 3 ustawy o systemach płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art 8 § 1 k.p.a.
w zw. z art 75 k.p.a. w zw. z art 78 § 2 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art 11 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a, w zw. z art 3 ust. 3 ustawy o systemach płatności
w ramach systemów wsparcia bezpośredniego poprzez zaniechanie przesłuchania D. M. (również innych świadków wskazywanych przez D. M., P. M., O. M., B. M.) i uznanie, że o sztucznym tworzeniu warunków ma świadczyć,
że pracownicy D. M. pracowali w gospodarstwie O., P., B. M. czy K. oraz M. M. - w sytuacji gdy przyjęta w tym zakresie teza Organu nie ma potwierdzenia w żadnych faktach, D. M. jak Organ sam zauważa zatrudniał jedynie 5 osób,
a zatem logicznym jest, że P. M., O. M., B. M. jak również sam Skarżący korzystali z pomocy pracowników "sezonowy" w oparciu również o umowy ustne (co jest typowe w warunkach wiejskich), wniosek Organu, jakoby to zaledwie 5 pracowników D. M. mogło pracować we wszystkich gospodarstwach pozostaje całkowicie niezrozumiały, sprzeczny z zasadami logicznego rozumowania i nie mający potwierdzenia w żadnych dowodach, ani faktach;
6. art. 4 o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich
w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 w zw.
z art. 27 ust. 2 o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich
w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na łata 2014-2020 w zw.
z art. 3 ust. 3 ustawy o systemach płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 8 § 1 k.p.a.
w zw. z art. 75 k.p.a. w zw. z art, 80 k.p.a. w z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a.
w zw. z art. 3 ust. 3 ustawy o systemach płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego poprzez dokonanie całkowicie dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego, w tym zwłaszcza:
a) umów zawieranych przez D. sp. z o.o. z K. M., czy M. M. i dosztukowanie się w tych umowach braku realizacji. Organ kwestionując realizację umów, doszukując się pozorności działań stron takiej umowy obowiązany jest przesłuchać jej strony, czego Organ w sprawie zaniecha;
b) umów na wykonywanie zadań ochronnych jakie zawierane były przez poszczególnych rolników i uznanie, że poszczególni rolnicy ich nie realizują
w sytuacji gdy 1) wyprowadzone w tym zakresie przez Organ wnioski nie znajdują potwierdzenia w materiale dowodowym, 2) jeżeli Organ doszukuje się pozorności działań rolników w rzekomym nierealizowaniu przez Nich umów zawartych z [...], na Organie spoczywał obowiązek przeprowadzenia postępowania dowodowego w tym zakresie, w tym koniecznie i uzasadnione było przesłuchanie świadków, również pracowników [...] (w sprawie nie doszło do przesłuchania nawet księgowej [...], której zeznania pozostawały
w sprawie istotne oraz kluczowe), jak również konieczne było przesłuchanie Stron umów, którym Organ całkowicie gołosłownie zarzuca nierealizowanie umów dzierżawy, jak wynika bowiem z wypracowanego orzecznictwa Organ
w sprawach dotyczących sztucznych warunków obowiązany jest dopuścić wszystko, co przyczyni się do wyjaśnienia sprawy - przesłuchanie Stron umowy pozostawało kluczowe i istotne;
7. art. 4 o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich
w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 w zw.
z art. 27 ust. 2 o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich
w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na łata 2014-2020 w zw.
z art. 3 ust. 3 ustawy o systemach płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 8 § 1 k.p.a.
w zw. z art. 75 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a. w zw. z art. 3 ust. 3 ustawy o systemach płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego poprzez dokonanie całkowicie dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego i uznanie, że to niby D. M. jako jeden organizm faktycznie regulował czynsz dzierżawy za wszystkich poszczególnych rolników (jako współdzierżawców), w sytuacji gdy 1) dowody przedłożone przez poszczególne osoby w tym O., P., B. M. wskazują, że każda ze wspomnianych osób regulowała "za siebie czynsz dzierżawy" 2) w sytuacji kiedy [...] zgodnie z przyjętą praktyka wystawiał jedną fakturę (np. na rzecz gospodarstwa rolnego D. M., czynsz był opłacany z rachunku bankowego osoby, na którą była wystawiana faktura - innej możliwości tutaj nie było);
8. art. 4 o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich
w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 w zw.
z art. 27 ust. 2 o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich
w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 w zw.
z art. 3 ust 3 ustawy o systemach płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 8 § 1 k.p.a.
w zw. z art. 75 k.p.a. w zw. z art, 80 k.p.a. w zw. z art, 11 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a. w zw. z art 3 ust. 3 ustawy o systemach płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego poprzez dokonanie całkowicie dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego i uznanie, że całokształt okoliczności wskazuje, że D. M. dokonał rozdrobnienia posiadanego gospodarstwa rolnego, w tym przekazując określonego działki (które historycznie były w posiadaniu D. oraz B. M.) poszczególnych osób w celu stworzenia sztucznych warunków, w sytuacji gdy: 1) Organ pomija fakt, że P. i O. M. otrzymywali działki od rodziców w momencie usamodzielnienia się, i nie miało to związku z rzekomą wola tworzenia sztucznych warunków (uznanie, że w stanie faktycznym sprawy działki były przekazywane dzieciom D. M. celem stworzenia sztucznych warunków wypacza idę przekazywania przez rolników dzieciom gospodarstw, co jest typowe w warunkach wiejskich) 2) dowody zgromadzone w sprawie w tym dowody potwierdzające nabywanie sprzętu od dziadków (typowe w warunkach wiejskich), czy użyczanie sprzętu od Ojca w początkowym okresie usamodzielniania się, potwierdzają, że O. M. nie tworzy dokumentów dla potrzeb sprawy, lecz funkcjonuje jako samodzielny młody rolnik (niekiedy ma też problemy z płynnością finansowa, co przekładało się
na opóźnienia w zapłacie czynszu dzierżawnego),
9. art. 4 o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich
w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na łata 2014-2020 w zw.
z art. 27 ust. 2 o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich
w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 w zw.
z art. 3 ust. 3 ustawy o systemach płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 8 § 1 k.p.a.
w zw. z art. 75 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a. w zw. z art. 3 ust. 3 ustawy o systemach płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego poprzez dokonanie całkowicie dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego i uznanie, że dowody przedłożone przez Stronę oraz zgromadzone przez Organ administracji, w tym faktury
z M. sp. z o.o. czy Ł. sp. z o.o. świadczą o rzekomym dokonywaniu transakcji w zamkniętym łańcuchu dostaw, co nijak ma się do obiektywnych faktów albowiem zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt. 6 ustawy z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw, każdy z członków grupy w każdym roku działalności grupy produkuje oraz sprzedaje do grupy co najmniej 70% wyprodukowanych przez siebie produktów lub grup produktów, ze względu na które grupa została utworzona. Ustawa nie zabrania tworzenia grupy producentów rolnych w oparciu o takich producentów do których każdy ma zaufanie, albowiem daje to możliwość niezakłóconego funkcjonowania grupy. Dodatkowo spółki dokonywały dalszej sprzedaży towarów, co wyklucza tezę o obrocie towarami w zamkniętym łańcuchu dostaw, i co szczególnie istotne organy ARIMR same zachęcały do tworzenia grup producenckich obecnie wyprowadzając dla rolników negatywne konsekwencje;
10. art. 4 o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich
w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na łata 2014-2020 w zw.
z art. 27 ust. 2 o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich
w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na łata 2014-2020 w zw.
z art. 3 ust. 3 ustawy o systemach płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 75 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a. w zw. z art. 3 ust. 3 ustawy o systemach płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego poprzez dokonanie całkowicie dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego i uznanie, że:
a) O. M. nie udowodniła w sprawie autonomii prowadzonego gospodarstwa rolnego gdy tymczasem O. M. przedstawiła obszerny materiał dowodowy ewidencja środków trwałych, faktury za zakup zwierząt, faktury za umieszczenie bydła, faktury za ocenę wartości użytkowej krów mięsnych, faktury za zakup nasion, żyta, kukurydzy, faktury za zakup paliwa. faktury za zakup środków ochrony roślin i nawozów, faktury za zakup paszy, taśmy ogrodzeniowej, grodzenia lak, zakup złomu, usług weterynaryjnych, wycinkę drzew, części i materiały eksploatacyjne potwierdzające, że jest samodzielnym rolnikiem;
b) P. M. nie udowodnił autonomii prowadzonego gospodarstwa rolnego gdy tymczasem P. M. przedstawił obszerny materiał dowodowy zwłaszcza ewidencja środków trwałych, dokumenty potwierdzające prawo do posiadania gruntów wchodzących w skład gospodarstwa, dokumenty potwierdzające posiadane zaplecze techniczne, w tym posiadanie maszyn i urządzeń rolniczych, dokumenty potwierdzające ponoszenie kosztów umów dzierżawy i/lub zapłaty podatku rolnego za rok 2022, faktury i potwierdzenia zapłaty za materiał siewny, paliwo, nawozy, faktury, umowy rachunki dotyczące sprzedaży płodów rolnych, wskazują, że P. M. jako osoba posiadająca odpowiednie doświadczenie, samodzielnie prowadzi samodzielnie gospodarstwo rolne i nim zarządza, w przypadku P. M.o Organ zarzuca, że ten nie zatrudniał pracowników, a zatem nie prowadził samodzielnie gospodarstwa rolnego;
c) B. M. przedłożyła również cały szereg dowodów potwierdzających samodzielne prowadzenie gospodarstwa rolnego i z tego, co wie Strona podobnie uczynili K. i M. M.;
d) D. M. faktycznie jest w posiadaniu pokaźnego zaplecza technicznego i ekonomicznego, co nie pozostaje w opozycji do faktu, że Jego dzieci, (których w sposób oczywisty wspiera, pomaga im od momentu, kiedy dzieci zaczęły się usamodzielniać) czy Żona –B. M. są samodzielnymi rolnikami.
11. art. 4 o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich
w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 w zw.
z art. 27 ust. 2 o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich
w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 w zw.
z art. 3 ust. 3 ustawy o systemach płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 8 § 1 k.p.a.
w zw. z art. 75 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a. w zw. z art. 3 ust. 3 ustawy o systemach płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w zw. z art. 84 § 1 k.p.a. poprzez niezebranie
w sposób wyczerpujący materiału dowodowego w stopniu wystraczającym dla rozstrzygnięcia sprawy, mimo spoczywającego w tym zakresie na Organie ciężarze dowodowym, tj. wyprowadzanie przez Organ całkowicie dowolnych wniosków jakoby wysokość czynszu dzierżawy jaki opłacała K. M. była kwotą rażąco odbiegającą od ceny rynkowej. Organ nie wyjaśnia co posłużyło mu w tym zakresie do określenia czynszu dzierżawy jako rynkowego, dodatkowo powyższe wymaga wiadomości specjalnych i dla określenia, czy czynsz jest rynkowy konieczne jest dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego;
12. art. 4 o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich
w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 w zw.
z art. 27 ust. 2 o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich
w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 w zw.
z art. 3 ust. 3 ustawy o systemach płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 8 § 1 k.p.a.
w zw. z art. 75 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a. w zw. z art. 3 ust. 3 ustawy o systemach płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w zw. z art. 84 § 1 k.p.a. poprzez niezebranie
w sposób wyczerpujący materiału dowodowego w stopniu wystraczającym dla rozstrzygnięcia sprawy, mimo spoczywającego w tym zakresie na Organie ciężarze dowodowym, tj. nieudowodnienie stworzenia sztucznych warunków
i mimo braku przeprowadzenia dowodu z opinii biegłych posiadających wiedzę specjalistyczną, wyprowadzanie przez Organ polemicznych, nieudowodnionych wniosków odnoszących się do 1) wysokości, rentowności czynszu dzierżawy
z 1ha w Parku Narodowym (nie wiadomo na jakiej podstawie. Organ uznaje,
że czynsz płacony przez np. przez O. M. do [...] był niższy niż czynsz opłacony w typowych warunkach rolnych, nie wiadomo co Organ porównuje do wysokości czynszu dzierżawnego z 1ha, nie wiadomo co Organ uwzględniał szacując wysokość czynszu dzierżawnego z 1ha w [...] i jakimi kryteriami Organ się w ogóle posłużył),
2) zaplecza technicznego samodzielnych rolników, Organ wyprowadza polemiczne twierdzenia jakoby zaplecze techniczne poszczególnych osób (które Organ uznał za działające w rzekomym porozumieniu z D. M. na potrzeby tworzenia sztucznych warunków) nie posiadały odpowiedniego zaplecza technicznego [...] ani ARIMR nie posiadają wiedzy doświadczenia w powyższych kwestiach i chcąc udowodnić w oparciu o powyższe tworzenie sztucznych warunków obowiązani byli do powołania biegłych na wykazanie tych okoliczności, aby biegli wypowiedzieli się czy zaplecze techniczne poszczególnych osób, przy uwzględnieniu faktów wskazywanych przez Strony jest wystarczające do samodzielnego prowadzenia gospodarstwa rolnego;
13. art. 4 o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich
w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 w zw.
z art. 27 ust. 2 o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich
w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 w zw.
z art. 3 ust 3 ustawy o systemach płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w zw. z art 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 8 § 1 k.p.a.
w zw. z art 75 k.p.a. w zw. z art 80 k.p.a. w zw. z art 11 k.p.a. w zw. z art 6 k.p.a. w zw. z art. 3 ust 3 ustawy o systemach płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego poprzez niewykazanie przez Organ II instancji tak samo jak Organ I instancji zgodnie ze standardami wynikającymi z orzecznictwa TSUE, m.in. standardami wyrażonymi w wyroku TSUE z dnia 12 września 2013 r. sygn. akt. C-432/12 i nie udowodnienie, że w sprawie doszło do stworzenia sztucznych warunków. Organy obu instancji w sposób sprzeczny z wnioskami wypływającymi z w/wym. wyroku, nie udowodnił, aby pomiędzy osobami. które Organ uznał jako jednego rolnika istniała zamierzona koordynacja zmierzająca wyłącznie do uzyskania przez te osoby wyższych płatności z określonego systemu wsparcia, w tym nie wykazano, na czym rzekomo takowa koordynacja miałaby polegać. Organ celem uzasadnienia własnych twierdzeń w przedmiocie tego, że Skarżący stworzył sztuczne warunki, opiera się wyłącznie na elemencie powiązań personalnych (rodzinnych) pomiędzy D. M., a pozostałymi osobami, nie udowadnia (wbrew standardom TSUE): istnienia rzekomo istniejącej koordynacji między tymi osobami, Organ wskazuje, że miedzy poszczególnymi osobami określonymi w decyzji istnieje pewne porozumienie lecz nie do końca określa na czym takowe porozumienie ma polegać, Organ na co sam wskazuje, iż ,,nie sposób ustalić wg jakiego klucza, ani na jakich zasadach w związku z jakimi okolicznościami Pan D. M.i oraz pozostali wymienieni w umowach - decydowali, iż to akurat Pan P. M., Pani B. M., Pani O. M. zostali wnioskującymi o płatności w ARIMR do w/w działek w roku 2022", tym samym Organ II instancji sam przesadza, że nie zrealizował w pełni spoczywającego na Nim obowiązku udowodnienia stworzenia sztucznych warunków, przesądzając, że jego decyzja jest poszlakowa,
14. art. 4 o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich
w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 w zw.
z art. 27 ust. 2 o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich
w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 w zw. z art. 3 ust. 3 ustawy o systemach płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 8 § 1 k.p.a.
w zw. z art. 75 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a. w zw. z art. 3 ust. 3 ustawy o systemach płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego poprzez uznanie przez Organ II instancji,
że całokształt dowodów zgromadzonych w tym postępowaniu jak również dowody zgromadzone w innych postępowaniach prowadzonych przez ARiMR, w tym zgromadzone w postępowaniu P. M., B. M., O. M., K. M., M. M. potwierdzają, że całokształt okoliczności sprawy (również okoliczności odnoszące się do D. M.), uzasadnia stwierdzenie, że ww. osoby dokonały stworzenia sztucznych warunków w zamierzonej koordynacji, a wiodącą rolę jeśli chodzi o tworzenie sztucznych warunków wiódł rzekomo D. M. , w sytuacji gdy Organ II instancji (1) Organ nie dysponował dowodami potwierdzającymi, aby D. M. rzeczywiście pełnił rolę jaka została mu przypisana rzekomego "koordynatora" tworzenia sztucznych warunków,
(2) Organ uchybił zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego, ograniczył ocenę do wybranych dowodów (swoje ustalenia
w większości opiera na płatnościach z tytułu zapłaty czynszu na rzez PN oraz kwestionuje prawdziwe wyjaśnienia Stron - co do rozliczeń jakie odbywały się między poszczególnymi dzierżawcami), z pominięciem innych dowodów (nieprzesłuchanie świadków, pominięcie całego szeregu faktur wskazujących, że poszczególne osoby podejmowały samodzielne, władcze decyzje względem swoich samodzielnych gospodarstw rolnych), nie uwzględnił powiązań między dowodami, ich znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy i mimo uznania, że w sprawie istnieje pewnego rodzaju porozumienie pomiędzy osobami wskazanymi w decyzji faktycznie sam nie wie czy w ogóle (a jeśli tak to kto), sprawował faktyczną sprawczą rolę - Organ sam wskazuje w jednym miejscu skarżonej decyzji wskazuje, że nadrzędną rolę w procederze pełnił D. M., w innym miejscu, że D. M. ale już z B. M. — co wskazuje, ze stan faktyczny w zakresie sztucznych warunków nie został w ogóle udowodniony,
15. art. 4 o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich
w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 w zw. z art. 27 ust. 2 o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 w zw. z art. 3 ust. 3 ustawy o systemach płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 75 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a. w zw. z art. 3 ust. 3 ustawy o systemach płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego poprzez niewykazanie przez Organ administracji w niniejszej sprawie (mimo spoczywającego na Organie ciężarze dowodowym), 1) aby doszło do spełnienia obiektywnych okoliczności pozwalających na stwierdzenie, że nie może zostać osiągnięty cel zamierzony przez skonkretyzowany system wsparcia, (2) dowody zebrane w sprawie nie pozwalają na jednoznaczne stwierdzenie, że poprzez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności z systemu wsparcia, Skarżący jako ubiegająca się o taką płatność zamierzała wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami tego systemu, w sytuacji gdy to Organ zobowiązany jest wykazać, że wyłącznym ("jedynym'') celem podziału gospodarstw rolnych (które obszernie akcentuje w decyzji) było uzyskanie wyższych płatności co nie znajduje jednoznacznego i niebudzącego wątpliwości potwierdzenia w materialne dowodowym (w sprawie nie zostali przesłuchani żadni kluczowi świadkowie). Organ mimo, że wskazuje na dokonywany podział gospodarstw rolnych nie wykazuje, aby następowało to w celu uzyskania większy dopłat (faktycznie wysokość dopłat mimo roszad personalnych była taka sama, stąd też Organ w zaskarżonej decyzji podkreśla, że nie wie, jakimi kryteriami kierowali się Państwo M.");
16. art. 4 o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 w zw. z art. 27 ust. 2 o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 w zw. z art 3 ust. 3 ustawy o systemach płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 75 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a. w zw. z art. 3 ust. 3 ustawy o systemach płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez oparcie się przez Organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na ogólnych, powierzchownych ustaleniach, niejednokrotnie niczym nieudowodnionych hipotezach, pozostających często wynikiem niezrozumienia przez Organ konkretnej sprawy i zasad prowadzenia działalności rolniczej (Organ kwestionuje, że zwierzęta rodziny M. nie były funkcjonalnie wyodrębnione, w sytuacji gdy wszystkie zwierzęta były odpowiednio obkolczykowane, każdy rolnik posiada indywidualną siedzibę stada, co więcej jak wskazuje D. M. siedziby stada poszczególnych rolników były oddzielne od siebie technicznie, trudno jednak zarzucać poszczególnym stronom, że ich zwierzęta znajdowały się w bezpośrednim sąsiedztwie zwierząt innego gospodarza będącego jednocześnie ojcem, matką, bratem, siostrą (tak wyglądają wszystkie gospodarstwa wiejskie), czy czynić zarzut z tego, że bydło nie rozumie, że musi być tylko w określonym punkcie i nie może przemieścić się w inne (wnioski Organu są nielogiczne)- w konsekwencji czego Organ nie wykazał w sposób staranny, wszechstronny i przekonywujący, nie pozostawiający żadnych wątpliwości, że w przypadku Skarżącego miało miejsce sztuczne stworzenie warunków dokonanych wyłącznie do otrzymania płatności w ramach określonego rodzaju wsparcia, dodatkowo Organ sam wskazuje, że ma wątpliwości w zakresie ustaleń faktycznych na, których opiera rozstrzygnięcie, sam zauważa, że nie jest w stanie wyjaśnić określonych faktów, co jest wynikiem wyłącznie jego niestaranności w sferze gromadzenia oraz oceny dowodów,
17. art. 4 o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na łata 2014-2020 w zw. z art. 27 ust. 2 o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 w zw. z art. 3 ust. 3 ustawy o systemach płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. na rzecz 15 w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 75 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a. w zw. z art. 3 ust. 3 ustawy o systemach płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego poprzez utrzymanie przez Organ II instancji decyzji Organu I instancji mimo, że wbrew założeniom Organu II instancji zgromadzone przez Organ I instancji dowody nie są "przekonujące" dla uznania, że w sprawie doszło do stworzenia sztucznych warunków. Organ II instancji wyłącznie powielił błędy Organu I instancji co istotne nie tylko przyjął za własne błędne ustalenia Organu I instancji lecz mimo podejmowanej w tym zakresie inicjatywy dowodowej przez Skarżącą, Organ II instancji z naruszeniem zasady dwuinstancyjności prowadzonego postępowania, nie podjął żadnej inicjatywy dowodowej oraz nie wyjaśnił kluczowych w sprawie faktów, zasłaniając się w tym zakresie zasadą szybkości postępowania (mimo, że odwołania rozpoznawał przez blisko 10 miesięcy);
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów prawa ustrojowego:
1) art. 23 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej poprzez wydanie przez Organ decyzji z naruszeniem fundamentalnej zasady wyrażonej w Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, w myśl, której szczególna ochrona udzielona jest gospodarstwu rodzinnemu, co przejawia się tym, że Organ zarzuca D. M. stworzenie sztucznych warunków w sytuacji gdy D. M. sam prowadząc gospodarstwo rolne, nabyte w części od rodziców w naturalnych, typowych i obiektywnych okolicznościach przekazał część tego gospodarstwa na rzecz swoich usamodzielniających się dzieci O. i P. M. (podobnie jak uczyniła Jego Żona, która była samodzielnym rolnikiem). O. M. oraz P. M. od najmłodszych lat byli przygotowywani do samodzielnego gospodarstwa rolnego, a każde z Nich stale rozwija i rozszerza samodzielne i niezależnie prowadzone od Ojca gospodarstwa rolne.
Zaskarżonej decyzji zarzucono również naruszenie przepisów prawa materialnego:
1) art. 60 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenie Rady (EWG) NR 352/78 (WE) NR 165/94 (WE) NR 2799/98, (WE) NR 814/2000, (WE) NR 1290/2005 I (WE) NR 485/2008 poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisu:
i) polegające na odmowie przyznania Skarżącemu korzyści wynikających z sektora prawodawstwa, w przypadku gdy w sprawie nie stworzono sztucznych warunków w sprzeczności z celami prawodawstwa (Organy administracji tego nie wykazały),
ii) polegające na nieprzyznaniu Skarżącemu korzyści wynikających z sektora prawodawstwa, gdy celem Skarżącego nie było uzyskanie korzyści z systemu wsparcia -jak sugerował Organ, a w każdym razie nie był to jedyny jego cel, co wyłącza zastosowanie klauzuli - sztucznych warunków- na gruncie wypracowanego orzecznictwa,
iii) polegające na nieprzyznaniu Skarżącemu korzyści wynikających z sektora prawodawstwa, w przypadku, gdy beneficjentem wnioskowanych korzyści miał być wyłącznie Skarżący, jako samodzielny rolnik,
2) art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisu:
- polegające na nieprzyznaniu Skarżącemu określonego rodzaju wsparcia, pomimo, że Skarżący nie podejmował działań skierowanych na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego, mającymi zastosowanie w danym przypadku, przez sztuczne stworzenie warunków wyłącznie w celu uzyskania tej korzyści,
- polegające na nieprzyznaniu Skarżącemu określonego rodzaju wsparcia, mimo, że działanie Skarżącego nie zmierzało do innego niż typowe w danych okolicznościach, wynikających z przepisów prawa, ukształtowania stosunków faktycznych lub prawnych po to tylko, by osiągnąć zamierzony przez Skarżącego skutek prawny,
- polegające na nieprzyznaniu Skarżącemu określonego rodzaju wsparcia, mimo, że ubiegając się o jego uzyskanie nie realizowała obejścia prawa ani nie dokonała jego nadużycia, co nie mogło skutkować odmową ochrony prawnej Skarżącego, który nie dokonał sztucznego wykreowania okoliczności uzasadniających stosowanie danej normy przyznającej określoną korzyść finansową, co nie może się wiązać z sankcją wykluczenia możliwości skorzystania z tego prawa przez D. M.,
4. art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji WE nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. poprzez zastosowanie wyrażonej w przepisie klauzuli obejścia prawa w sposób sprzeczny z wyrokiem TSUE z dnia 12 września 2013 r., w sprawie C-434/12, co polega na: (i) zastosowaniu tego przypisu mimo nie rozważenia przez Sąd elementu obiektywnego oraz elementu subiektywnego (na podstawie obiektywnych dowodów potwierdzających spełnienie elementu obiektywnego oraz elementu subiektywnego jednocześnie), gdy jak wynika z zacytowanego wyroku Sad stosując klauzulę obejścia prawa, której zaistnienie skutkuje odmową wypłaty określonego rodzaju wsparcia, zobowiązany jest do rozważenia obiektywnych okoliczności danego przypadku pozwalających na stwierdzenie, że nie może zostać osiągnięty cel zamierzony przez system wsparcia Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW), oraz do zbadania drugiego elementu pozwalających
na stwierdzenie, że poprzez sztuczne stworzenie warunków wymaganych
do otrzymania płatności z sytemu wsparcia EFRROW ubiegający się o taką płatność zamierzał wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami tego systemu,
(ii) zastosowaniu tego przepisu mimo, że Organ nie oparł się na łącznym spełnieniu elementu obiektywnego oraz subiektywnego i stosując wobec Skarżącego klauzulę obejścia prawa oparł się tylko na elementach takich jak więź personalna pomiędzy osobami zaangażowanymi w podobne projekty inwestycyjne (które nie były jednak takie same i różniły się od siebie), nie badając okoliczności świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji pomiędzy tymi osobami.
Pełnomocnik strony skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz uchylenie poprzedzającej jej decyzji Organu I instancji, ewentualnie o uchylenie decyzji Organu II instancji. Ponadto wniósł o zasądzenie od Organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przypisanych.
Organ w udzielonej odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowa argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Postępowanie przed organami ARiMR cechuje odrębność proceduralna, ponieważ niektóre z zasad postępowania określone w przepisach k.p.a., w przypadku postępowań dotyczących przyznania płatności uległy znacznemu ograniczeniu.
W sprawach dotyczących płatności bezpośrednich, stosownie do art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. 2020 r. poz. 1341 j.t.) - zwanej dalej "ustawą OB", organ administracji publicznej: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;
4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania
i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji administracyjnej, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, przepisów art. 79a oraz art. 81 kpa nie stosuje się.
Ponadto zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy OB strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
Tożsamy sposób procedowania ma miejsce w sprawach płatności, których warunki i tryb przyznawania, wypłaty i zwrotu uregulowane są w ustawie z 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2021 r., poz. 2137) – zwanej dalej "ustawą PROW". Analogiczne przepisy zawarte są bowiem w art. 27 ust. 1 i 2 tej ustawy.
Wyjaśnić należy, że prowadząc postępowanie mające na celu zweryfikowanie wniosku o przyznanie płatności organ uprawniony jest do rozważenia czy w przypadku danego beneficjenta nie wystąpiły okoliczności dotyczące wykreowania tzw. sztucznych warunków pozwalających na uzyskanie płatności w kwotach wyższych niż te, które by stronie przysługiwały gdyby do stworzenia takich warunków nie doszło.
Nie ulega wątpliwości, że w wypadku gdy organ zmierza do odmowy przyznania płatności, z uwagi na stworzenie przez wnioskodawcę sztucznych warunków do jej uzyskania, obowiązek wykazania istnienia tej okoliczności spoczywa na organie. Należy jednak pamiętać, że specyfika postępowania dowodowego w tego typu sprawach powoduje, że większość, a czasami wręcz całość dowodów istotnych dla tego aspektu sprawy jest w posiadaniu wnioskodawcy. Ten ostatni, jak już wspomniano, ma obowiązek przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek.
W tym miejscu należy zaznaczyć, zgodnie z art. 4 ust. 1 lit. a) - c) Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. U. UE. L z 2013 r. Nr 347, str. 608 ze zm.) – zwanego dalej "Rozporządzeniem 1307/2013", "rolnik" oznacza osobę fizyczną lub prawną bądź grupę osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, której gospodarstwo rolne jest położone na obszarze objętym zakresem terytorialnym Traktatów, określonym w art. 52 TUE w związku z art. 349 i 355 TFUE, oraz która prowadzi działalność rolniczą, "gospodarstwo rolne" oznacza wszystkie jednostki wykorzystywane do działalności rolniczej i zarządzane przez rolnika (podkreślenia Sądu), znajdujące się na terytorium tego samego państwa członkowskiego; "działalność rolnicza" oznacza: (i) produkcję, hodowlę lub uprawę produktów rolnych, w tym zbiory, dojenie, hodowlę zwierząt oraz utrzymywanie zwierząt do celów gospodarskich; (ii) utrzymywanie użytków rolnych w stanie, dzięki któremu nadają się one do wypasu lub uprawy bez konieczności podejmowania działań przygotowawczych wykraczających poza zwykłe metody rolnicze i zwykły sprzęt rolniczy, w oparciu o kryteria określone przez państwa członkowskie na podstawie ram ustanowionych przez Komisję, lub (iii) prowadzenie działań minimalnych, określanych przez państwa członkowskie, na użytkach rolnych utrzymujących się naturalnie w stanie nadającym się do wypasu lub uprawy.
Oznacza to, że rolnikiem, a zatem podmiotem, który może występować
o przyznanie płatności, jest osoba fizyczna lub prawna (ewentualnie grupa takich osób), która: - posiada odpowiednie jednostki wykorzystywane w działalności rolniczej, - zarządza nimi, - aktywnie prowadzi produkcję, hodowlę, uprawę, utrzymuje użytki rolne itd.
W ocenie Sądu podmiot występujący o przyznanie płatności ma obowiązek dysponowania odpowiednimi dowodami wskazującymi, że spełnia wszystkie trzy ww. warunki. W toku kontroli wniosku o przyznanie płatności organ ma bowiem prawo dokonać weryfikacji wszystkich oświadczeń wnioskodawcy.
Powyższe uwagi są niezbędne gdyż osią argumentacji organu dotyczącej stworzenia przez stronę "sztucznych warunków", w kontrolowanej przez Sąd sprawie, jest twierdzenie, że nie prowadzi ona indywidualnego gospodarstwa rolnego,
a gospodarstwo to jest współtworzone przez szereg osób wskazanych w decyzji
- zwanych na potrzeby niniejszego uzasadnienia "grupą". Zdaniem organu, osoby te nie mogą występować o przyznanie płatności samodzielnie, gdyż wspólnie posiadają odpowiednie jednostki wykorzystywane w działalności rolniczej, wspólnie zarządzają nimi i wspólnie prowadzą działalność rolniczą. Z kolei zgłoszenie wniosku o płatność przez poszczególne osoby, miało umożliwić ich uzyskanie w wyższych wysokościach.
Rolą Sądu w niniejszym postepowaniu, jest ocena, czy organy prawidłowo zebrały materiał dowodowy i na jego podstawie zasadnie uznały, że strona skarżąca oraz pozostałe osoby należące do grupy, w sposób sztuczny stworzyły warunki niezbędne do uzyskania płatności w wyższej wysokości. Ocena Sądu musi jednak uwzględniać to, że zebranie kompletnego materiału dowodowego jest uzależnione od współdziałania strony skarżącej. Strona ta ma bowiem obowiązek przedstawić na wezwanie organu dowodów potwierdzających dysponowanie jednostkami wykorzystywanymi w działalności rolniczej, zarządzania nimi oraz aktywnego prowadzenia wspomnianej działalności.
Podkreślić należy, że skarżący składając wniosek o przyznanie płatności na rok 2022, w pozycji IX ppkt 5) formularza wniosku zawierającego oświadczenia
i zobowiązania, oświadczyła, że nie stwarza sztucznych warunków, o których mowa
w art. 60 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 i art.11 ust.4, art. 41 ust. 7, art. 61 ust. 4 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013, w celu uzyskania korzyści finansowych sprzecznych z celami systemów pomocy. Zdaniem orzekającego Sądu, złożone przez skarżącego oświadczenia biorąc po uwagę bardzo uproszczone postępowanie w stosunku
do klasycznego postępowania administracyjnego, mają istotne znaczenie
w prowadzeniu tego typu postępowaniu albowiem organ weryfikując dane zawarte
w złożonym wniosku, opiera się faktycznie na dokumentach i oświadczeniach zawartych i załączonych do wniosku. Tylko w przypadku nabrania wątpliwości
co prawdziwości zawartych w nich twierdzeń i okoliczności, dokonuje ich sprawdzenia.
Skarżący składając oświadczenie, iż "nie stwarzam sztucznych warunków, o których mowa w art. 60 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 i art. 11 ust. 4, art. 41 ust. 7, art. 61 ust. 4 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013, w celu uzyskania korzyści finansowych sprzecznych z celami systemów pomocy". Złożyła oświadczenie wiedzy, zatem na ten moment, powinna posiadać dowody, które skutkowały złożeniem przez nią takiego, a nie innego oświadczenia wiedzy. W formularzu nie zawarto możliwości wyboru w tym zakresie innej opcji poprzez stwierdzenie, np. "nie wiem, nie posiadam w tym zakresie wiedzy". Zawarte stwierdzenie jest jednoznaczne "nie stwarzam sztucznych warunków".
Zatem strona składając wniosek ze złożonym przez siebie oświadczeniem musi liczyć się nie tylko z tym, że organ badając prawdziwość danych zawartych
we wniosku, dokona nie tylko weryfikacji jej statusu rolnika, ale także prawdziwości oświadczenia, że "nie stwarza sztucznych warunków".
Mając to na uwadze nie można uznać, że tymi dowodami mają być w głównej mierze zeznania świadków, składane po znacznym upływie czasu od złożenia oświadczenia. O stanie wiedzy świadków, co do istnienia istotnego stanu faktycznego, osoba składająca oświadczenie, nie będzie przecież wiedzieć w momencie składania oświadczenia, ale znacznie później, bo dopiero po ich przesłuchaniu. Stąd w omawianym postępowaniu zeznania świadków powinny mieć charakter uzupełniający, pozwalający rozstrzygnąć wątpliwości wynikające z treści dokumentów. Nie mogą jednak zastępować dowodów w postaci dokumentów ukazujących podstawowe elementy funkcjonowania gospodarstwa rolnego.
Sąd pragnie również wskazać, że w postępowaniu dotyczącym przyznania płatności strona nie może decydować o tym, jakie dowody są przydatne, a jakie nieprzydatne organowi administracyjnemu w postępowaniu i od tej oceny uzależniać udostępnienie materiału dowodowego. W tym zakresie gospodarzem postępowania jest organ administracyjny. Specyfika spraw w przedmiocie przyznania płatności wiąże się z tym, że posiadaczem niezbędnych informacji oraz materiału dowodowego, który umożliwi rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej, jest przede wszystkim strona postępowania. Każdorazowy brak reakcji strony na wezwanie organu do przedstawienia dowodów, musi być oceniony, jako naruszenie ustawowego obowiązku. Strona, która nie wywiązuje się z tego obowiązku musi mieć świadomość tego, że to od jej postawy uzależniony będzie w znacznej mierze sposób rozstrzygnięcia sprawy przez organ.
W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że podmiotem mającym przejawiać aktywność w postępowaniu, polegającą na wykazaniu spełnienia pozytywnych przesłanek do uzyskania pomocy, jak również wykazania braku wystąpienia negatywnych przesłanek skutkujących odmową udzielenia tej pomocy, jest podmiot, który z takiej pomocy chce skorzystać. Oznacza to, że aktywność strony nie może sprowadzać się głównie do negowania dokonanych przez organ prowadzący postępowanie ustaleń. Organy administracji publicznej nie mają zaś obowiązku działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego tak jak tego wymaga art. 7 k.p.a. (por. wyrok WSA w Olsztynie z 27 lutego 2020 r. I SA/Ol 790/19
- wszystkie orzeczenia sądów administracyjnych przywołane w uzasadnieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).
Rozłożenie ciężaru w postępowaniu dowodowym powoduje, że organ nie jest zobowiązany do podjęcia wszechstronnych (wszelkich) czynności dowodowych w celu załatwienia sprawy, jak tego oczekuje skarżąca, ani też z własnej inicjatywy, pouczania strony, czy też informowania strony o przysługujących jej prawach. Obowiązująca
w postępowaniu administracyjnym zasada prawdy materialnej została bowiem
w postępowaniu o przyznanie płatności zredukowana do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (por. wyr. NSA z 29.03.2019 r. I GSK 1369/18).
Zaznaczyć również należy, że organy nie zarzuciły skarżącej niespełnienia warunków do przyznania określonej płatność. Wykazały natomiast, że warunki do jej otrzymania w wyższej wysokości, zostały wykreowane w sposób sztuczny. Argumentacja zaskarżonej decyzji kładzie nacisk nie na to, czy strona skarżąca jest rolnikiem, lecz czy rolnikiem w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. a) - c) Rozporządzenia nr 1307/2013, jest grupa osób fizycznych i prawnych wskazanych w decyzji. Owa wielokrotnie przywoływana "sztuczność" nie dotyczy zatem tego, czy strona postępowania w sposób "sztuczny" prowadzi gospodarstwo rodzinne w rozumieniu art. 23 Konstytucji RP oraz art. 5 ust. 1 ustawy z 11 kwietnia 2003 r. o Kształtowaniu ustroju rolnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 461 ze zm.) ale tego, czy uczestniczyła w wykreowaniu sztucznych warunków do uzyskania płatności w wyższej wysokości. Organ uznał, że organizacja działalności rolniczej skarżącej, jak i pozostałych osób wymienionych w decyzji, zmierzała do ominięcia przepisów zmniejszających wysokość poszczególnych płatności dla gospodarstw z większym areałem lub ilością bydła. Organy badały aspekty związane z faktycznym użytkowaniem gruntów, ich zarządzeniem oraz współdziałaniem osób je użytkujących i deklarujących do płatności. Analiza ta wykazała, że wszystkie gospodarstwa rolne były ściśle powiązane osobowo, organizacyjne i ekonomicznie. Skarżąca prowadziła przy pomocy najbliższych de facto jeden organizm gospodarczy, stanowiący jedno gospodarstwo rolne. Powoduje to, że mimo wielości podmiotów, działalność rolnicza faktycznie prowadzona była wspólnie przez te same osoby.
Sąd podziela powyższe stanowisko. Poszczególne podmioty, w tym strona skarżąca, nie stanowiły odrębnych gospodarstw rolnych. Szczegółowa analiza powiązań pomiędzy poszczególnymi podmiotami, tj. stroną skarżącą i pozostałymi producentami ubiegającymi się o płatności ze środków publicznych, łączące owe podmioty więzi osobowe i kapitałowe, pozwalają na ustalenie koordynacji działań tych jednostek, polegających na zgłaszaniu gruntów do płatności, w celu uzyskania korzyści wynikających z uregulowań systemu wsparcia.
Podkreślić raz jeszcze należy, że w rozpoznawanej sprawie organy uznały, iż skarżący nie jest samodzielnym producentem rolnym, lecz funkcjonuje jako zasadnicza część szerszej struktury, powiązanej personalnie i kapitałowo. Działki oraz bydło zgłaszane do płatności na rok 2022 przez poszczególne podmioty grupy, nie stanowią pojedynczego gospodarstwa rolnego, a część większej całości, nastawionej na pozyskanie płatności do gruntów rolnych w kwotach większych niż faktycznie przysługujące. Sednem tego mechanizmu jest multiplikowanie podmiotów (osób fizycznych i prawnych) mogących formalnie ubiegać się o płatności, a pozbawionych przymiotu samodzielności w funkcjonowaniu. Organ odwoławczy przedstawił, ustalony w tej sprawie mechanizm, mający jego zdaniem zmaksymalizowanie wysokości otrzymanych płatności oraz uzyskania płatności do działek, do których na mocy przepisów szczególnych płatność nie zostałaby przyznana z powodu przekroczenia limitów powierzchniowych i kwotowych obowiązujących dla pojedynczego gospodarstwa.
Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz lektura zaskarżonej decyzji pozwala przyjąć, że organ odwoławczy wykazał, iż skarżąca, wraz z powiązanymi podmiotami, współkreowała sztuczne warunki wymagane do uzyskania korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego, w sprzeczności z jego celami, co też skutkowało odmową przyznania wnioskowanych płatności na podstawie art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013.
Zgodnie z tym przepisem: "bez uszczerbku dla przepisów szczególnych, osobom fizycznym ani prawnym nie przyznaje się jakichkolwiek korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego, jeżeli stwierdzono, że warunki wymagane do uzyskania takich korzyści zostały sztucznie stworzone, w sprzeczności z celami tego prawodawstwa".
Co istotne, kwestia skutku sztucznego tworzenia warunków uprawniających do otrzymania płatności przez beneficjentów została jednolicie uregulowana w przepisach unijnych w odniesieniu do obu filarów Wspólnej Polityki Rolnej.
Warto również podkreślić, że środki pomocowe przeznaczone na finansowanie płatności w ramach Wspólnej Polityki Rolnej wypłacane są z budżetu Unii Europejskiej, a w związku z tym podlegają ochronie zgodnie z rozporządzeniem nr 2988/95. W myśl art. 4 ust. 3 tego rozporządzenia działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego, mającymi zastosowanie w danym przypadku, przez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści (por. wyrok NSA z 3.11.2016 r. akt II GSK 3579/16).
Jednak ani przepisy rozporządzenia nr 1306/2013 ani obowiązującego wcześniej rozporządzenia nr 65/2011, nie precyzują, na czym może polegać sztuczne stworzenie warunków wymaganych do uzyskania płatności, pozostawiając tym samym rozstrzygnięcie tego zagadnienia organom stosującym prawo.
Zwrot "sztuczne warunki" utrwalił się w regulacjach Wspólnej Polityki Rolnej
w kolejnych okresach programowania i był formułowany w prawie niezmienionym brzmieniu. Tworzenie sztucznych warunków zostało uznane za naruszenie interesów finansowych UE. W okresach programowych 2014-2020 i 2023-2027 relewantne przepisy zostały ujęte w art. 60 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 oraz art. 62 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 z dnia 2 grudnia 2021 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 (Dz.U. L 435 z 6 grudnia 2021 r.). Z powyższych przepisów wynika, że nie przyznaje się jakichkolwiek korzyści wynikających z prawodawstwa rolnego, jeżeli stwierdzono,
iż warunki wymagane do uzyskania takich korzyści zostały sztucznie stworzone,
w sprzeczności z celami tego prawodawstwa. Prawo unijne nie określa jednak kryteriów oceny utworzenia sztucznych warunków. Kryteria te zostały sformułowane przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Zakaz tworzenia sztucznych warunków stanowi klauzulę generalną, która ma na celu zapobieganie stosowania prawa
w sposób schematyczny, prowadzący do skutków mijających się z celem,
dla którego to prawo zostało ustanowione. Dotyczy to pozyskiwania korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa unijnego. Z orzecznictwa TSUE wynika,
że ustalenie utworzenia sztucznych warunków wymaga zbadania elementu obiektywnego i subiektywnego (Wyrok Trybunału z dnia 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12 Słynczewa siła EOOD przeciwko Izpylnitelen direktor na Dyrzawen fond Zemedelie Razplasztatelna agencija). Podobne stanowisko zajmował już wcześniej ETS np. w wyroku z 14.12.2000 r., w sprawie C-110/99, Emsland- Starkę GmbH przeciwko Hauptzollamt Hamburg-Jonas, Zbiór Orzeczeń, s. 1-11569; wyroku
z 21.07.2005 r. w sprawie C-515/03, Eichsfelder Schlachtbetrieb GmbH przeciwko Hauptzollamt Hamburg-Jonas, Zbiór Orzeczeń, s. 1-07355; wyroku z 16.03.2006 r.
w sprawie C-94/05, Emsland-Starke GmbH przeciwko Landwirtschaftskammer Hanover, Zbiór Orzeczeń 2006, nr 3A, s. 1-2619; wyroku z 11.01.2007 r. w sprawie
C-279/05 Vonk Dairy Products, Zbiór Orzeczeń s. 1 - 239, w którym podkreślał,
że zaistnienie subiektywnego elementu może zostać również wzmocnione poprzez dowód zmowy mogącej przyjąć postać zamierzonej koordynacji pomiędzy różnymi inwestorami ubiegającymi się o pomoc w ramach systemu wsparcia, w szczególności gdy projekty inwestycyjne są identyczne lub gdy istnieje więź geograficzna, ekonomiczna, funkcjonalna, prawna lub personalna pomiędzy projektami. Stanowisko TSUE stało się ostatnio mniej korzystne dla beneficjentów po wyroku TSUE z dnia
7 kwietnia 2022, C-176/20 SC Avio Lucos SRL przeciwko Agentia de Platisi Interventie Pentru Agricultura - Central Judetean Doli i Agentia de Plati si Interventie Pentru Agricultura (APIA) - Aparat Central (www.eur-lex.europa.eu). TSUE potwierdził,
że oceny czy doszło do tworzenia sztucznych warunków należy dokonać w oparciu
o istnienie elementu obiektywnego i subiektywnego w działaniach wnioskodawcy,
ale pominął w tym wyroku, że do uznania zaistnienia sztucznych warunków
do uzyskania płatności rolniczych, nakierowanie na pozyskanie tych płatności nie musi być wyłącznym celem wnioskującego o płatności.
W wyroku z 3 czerwca 2022 r., sygn. akt I GSK 2607/18, Naczelny Sąd Administracyjny skonstatował, że pojęcie sztucznego tworzenia warunków jest pojęciem nieostrym, jego znaczenie ustalić należy w toku wykładni na tle okoliczności konkretnego przypadku. Sztuczny to przymiotnik określający coś, co zostało wytworzone w sposób nienaturalny, w innym celu, niż nastąpiłoby w ramach normalnego porządku rzeczy. Sztuczny charakter czynności prawnych można przypisać takim czynnościom, których sens sprowadza się do wywołania określonego skutku, który nie wystąpiłby, gdyby obrót gospodarczy toczył się swobodnie i uczciwie. Kreowanie w ten sposób przesłanek uzyskania pomocy publicznej jest w świetle art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 2988/95 niedopuszczalne. Stwierdzenie tego rodzaju nieprawidłowości prowadzić bowiem musi jak stanowi ten przepis do nieprzyznania lub wycofania już przyznanej korzyści.
Dalej Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że z unormowaniem tym koresponduje art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013. Przepis ten nie odwołuje się do zamiaru kierunkowego wnioskodawcy, a więc nie stanowi o tym, by wyłącznym celem jego działania było uzyskanie nienależnej korzyści. Tak też ten przepis rozumiany jest
w najnowszym orzecznictwie TSUE. Wprawdzie wcześniej TSUE zajmował bardziej liberalne dla beneficjentów pomocy stanowisko, bo przyjmował, że o sztucznym tworzeniu warunków w rozumieniu tego przepisu można mówić jedynie wówczas, gdy wyłącznym celem działania wnioskodawcy było uzyskanie nienależnej pomocy (zob. np. wyrok z 12 września 2013 r., nr C-434/12,), jednak obecnie odstąpiono od tego poglądu. W wyroku z 7 kwietnia 2022 r. nr C-176/20 TSUE wyjaśnił, że ze sztucznymi warunkami w rozumieniu tego przepisu mamy do czynienia wówczas, gdy "z jednej strony z ogółu obiektywnych okoliczności wynika, że pomimo formalnego poszanowania warunków przewidzianych we właściwym uregulowaniu cel realizowany przez to uregulowanie nie został osiągnięty, a z drugiej strony wykazano wolę uzyskania korzyści wynikającej z uregulowania Unii poprzez sztuczne stworzenie warunków wymaganych dla jej uzyskania", nie odwołując się już do wyłącznego celu działania wnioskodawcy. Wskazano także w uzasadnieniu tego orzeczenia, że art. 60 rozporządzenia 1306/2013 odpowiada zgodnie z jego brzmieniem co do zasady art. 29 rozporządzenia 1782/2003, dokonującemu kodyfikacji dotychczasowego orzecznictwa Trybunału, zgodnie z którym podmioty prawa nie mogą się w sposób oszukańczy lub stanowiący nadużycie powoływać na przepisy prawa Unii.
W wyroku z dnia 28 maja 2025 r. sygn. akt. I GSK 1776/22 wskazano,
że zgodnie z orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej uprawnienia do płatności powinno się przydzielać osobie, która posiada uprawnienia decyzyjne, odnosi korzyści i ponosi ryzyko finansowe w odniesieniu do działalności rolniczej
na gruntach, co do których wnioskuje o płatności – motyw 16 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 639/2014 z 11 marca 2014 r. w sprawie uzupełnienia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz zmiany załącznika X do tego rozporządzenia.
Z powołanych orzeczeń TSUE, wynika ponadto wprost, że w ramach badania elementu subiektywnego (zamiaru) organ posiada kompetencję do badania okoliczności związanych z powstaniem grupy producentów, a ponadto takie badanie może podejmować przed dokonaniem płatności oceniając, czy nie stworzono w sposób sztuczny warunków wymaganych do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia. Organ może zatem oceniać zamiar stanowiący element towarzyszący czynnościom na etapie zawiązywania grupy oraz składania wniosków o płatność. Wobec tego to, na ten moment należy rozważać intencje poszczególnych członków przyszłej grupy producentów, jak i oceniać okoliczności towarzyszące zawiązaniu danej grupy, które to okoliczności mogą wskazywać na sztuczne stworzenie warunków dla uzyskania wsparcia niezgodnie
z celami systemu wsparcia (zob. wyr. NSA z 28.03.2017 r., II GSK 138/17).
Sąd podziela stanowisko NSA wyrażone w wyroku z 29 kwietnia 2021 r. w sprawie I GSK 1772/18, że utworzenie wielu gospodarstw rolnych, powiązanych
ze sobą osobowo, kapitałowo, organizacyjnie i technicznie, a następnie złożenie wielu odrębnych wniosków o przyznanie płatności rolnych na poszczególne działki rolne,
z pominięciem modulacji, która ogranicza przyznanie pomocy ze względu
na powierzchnię gruntów rolnych wskazuje na stworzenie sztucznych warunków
do uzyskania płatności rolnych. Bez znaczenia pozostaje to, że każdy z tych podmiotów może wykazać się posiadaniem gruntów rolnych uprawianych rolniczo oraz to, że posiada wyodrębnienie organizacyjno-prawne.
Nie wyklucza to bowiem tego, przy zaistnieniu dodatkowych okoliczności,
że podmioty te podjęły czynności prawne i faktyczne wprawdzie bezpośrednio nieobjętych zakazem prawnym, ale które w istocie zmierzają do osiągnięcia skutku zakazanego przez prawo. W orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości takie zachowanie nie może być objęte ochroną prawną i może być odpowiednio sankcjonowane (por. wyrok Trybunału Sprawiedliwości (druga izba) z 16 marca 2006r. w sprawie C-94/05 Emsland-Stärke GmbH przeciwko Landwirtschaftskammer Hannover; pkt 52-53). Ocena gospodarstwa rolnego musi obejmować, w sytuacjach budzących wątpliwości, nie tylko okoliczności związane bezpośrednio z jego funkcjonowaniem, ale również te, które wskazują na jego pozycję na rynku rolnym, jego relacje (powiązania) gospodarcze, organizacyjne z innymi podmiotami występującymi na tym rynku. Ocena ta powinna również uwzględniać charakter zadań jakie mogą być finansowane
z budżetu UE na rozwój obszarów wiejskich (na podstawie krajowych planów strategicznych rozwoju obszarów wiejskich)i powinna niewątpliwie łączyć się z oceną dokonywaną w pozostałych płatnościach rolnych i obowiązujących tam modulacji za dany okres.
Podkreślić raz jeszcze należy, że zasadniczym celem wsparcia jest pomoc w przeprowadzeniu restrukturyzacji rolnictwa i poprawy warunków gospodarowania i życia na terenach wiejskich oraz pomoc w ochronie środowiska naturalnego przed dalszą jego degradacją. Wsparcie to jest oparte na mechanizmie mającym na celu stopniowe obniżanie płatności dla rolników na rzecz rozwoju obszarów wiejskich, a także na zasadzie zrównoważonego rozwoju obszarów wiejskich. Zatem przepisy prawa krajowego i unijnego sprzeciwiają się przyznaniu płatności podmiotom, których zasadniczym celem podejmowanych działań jest dążenie do uzyskania jak największej płatności, a nie realizacja jednego z celów zgrupowanych wokół czterech osi wsparcia. Można założyć, że gdyby nie było takiego wsparcia finansowego ze strony Państwa czy UE, to działalność byłaby prowadzona w ramach jednego podmiotu (gospodarstwa rolnego) a nie kilku podmiotów gospodarczych. Tak więc, mimo że działania polegające na utworzeniu wielu podmiotów, posiadanie gruntów rolnych, czy też powierzenie wykonania prac rolnych innemu podmiotowi są prawnie dopuszczalne, to jednak muszą one być skonfrontowane z przepisami regulującymi mechanizm przyznawania płatności, które wykluczają przyznawanie płatności podmiotom, które z uwagi na swoją sytuację ekonomiczną i pozycję na rynku rolnym takiej pomocy nie powinny oczekiwać. Podmioty te, ukrywając faktyczny sposób i zakres prowadzonej działalności, de facto nie prowadzą działalności rolniczej opartej na zasadzie swobody i konkurencyjności, a więc nie spełniają zasadniczego kryterium pozwalającego na przyznanie jakiejkolwiek pomocy nie tylko w zakresie rolnictwa.
W ocenie Sądu, organ obu instancji wykazał istnienie przesłanek odmowy przyznania płatności zgodnie z wykładnią sformułowaną w ww. wyrokach TSUE. Ustalił prawidłowo powiązania rodzinne i kapitałowe poszczególnych osób. W świetle poczynionych ustaleń trafnie skonkludował, że wskazane podmioty w działalności rolniczej, współtworzyły centralnie zarządzany organizm gospodarczy. Tym samym,
że poprzez ukształtowanie struktury własności gruntów i stad oraz podporządkowanie wspólnemu celowi gospodarczemu, doszło do - zamierzonej i nakierowanej
na korzyści sprzeczne z tymi celami wsparcia - koordynacji działań, służących obejściu mechanizmów modulacji kwot płatności polegającej na zmniejszeniach kwot płatności poprzez zastosowanie: pułapów powierzchniowych, współczynnika redukcji, współczynnika korygującego oraz - w przypadku innych płatności - szczeblowo degresywnych stawek płatności.
Zasadnie uznano, że o sztuczności warunków stworzonych do uzyskania płatności świadczył fakt, iż działalność zaangażowanych podmiotów, w tym strony skarżącej, nie miała charakteru odrębnego. Strona nie działała autonomicznie.
Ustalono okoliczności obiektywnie wskazujące na podporządkowaniu funkcjonowania strony skarżącej interesom całej, stanowiącej de facto jedno gospodarstwo rolne, grupy podmiotów powiązanych, jak również o braku prawnych cech pozwalających na przypisanie jej statusu indywidualnego "rolnika" (art. 4 ust. 1 lit. a i b rozporządzenia nr 1307/2013). Organ prawidłowo wskazał na istnienie jednego spójnego gospodarstwa obejmującego wszystkie grunty lub stada, formalnie zgłoszone do płatności przez odrębne podmioty. Zwrócił uwagę, na schemat podmiotów powiązanych występujących o płatności w roku 2022r.
Podmioty te są wzajemnie powiązane osobowo, organizacyjnie oraz sprzętowo. W sposób uprawniony wywnioskowano o funkcjonowaniu szerszego, jednolicie i spójnie zarządzanego przedsięwzięcia gospodarczego. Trafnie stwierdził, iż podmioty te, w tym skarżąca, nie prowadziły samodzielnie odrębnych gospodarstw rolnych rozumianych jako zarządzane przez siebie jednostki wykorzystywane do działalności rolniczej (art. 4 ust. 1 lit. a i b rozporządzenia nr 1307/2013).
Wskazują na to w pierwszej kolejności następujące ustalenia i argumenty:
a) D. M., B. M., O. M. oraz P. M. wspólnie dzierżawili od [...] około 1 000 ha gruntów. Obejmujące je działki zgłaszane były do płatności dowolnie, przez B. M., O. M. oraz P. M.. Umowy z Parkiem nie precyzowały, któremu z wnioskodawców przysługuje prawo do użytkowania konkretnej działki. Uiszczenie czynszu dzierżawnego następowało w większości wypadków z konta D. M.. Pomimo wezwań kierowanych do poszczególnych wnioskodawców, nie przedłożyli oni dokumentów jednoznacznie potwierdzających dokonanie wzajemnych rozliczeń. Nie wyjaśnili wysokości czynszu za poszczególne działki. Zasadnie zatem organ uznał, że członkowie grupy działali w koordynacji i nie wyjaśnili zasad panujących we wzajemnych stosunkach regulujących: kto zgłasza działki do płatności, jaka jest wysokość czynszu za konkretną działkę oraz jaki jest sposób rozliczania współdzierżawców z osobą uiszczającą czynsz wydzierżawiającemu;
b) w latach poprzedzających 2022 r. działki [...] obręb [...], działka [...] obręb [...], działki [...] obręb [...] były w różnych latach zgłaszane do płatności przez różne osoby wchodzące w skład grupy lub podmioty powiązane. Równocześnie działki [...] oraz były dodatkowo dzielone i rozdysponowane pomiędzy członków grupy i podmioty powiązane (np. M. M. oraz K. M. dzierżawią działki od odpowiednio B. M. i D. sp. z o.o. Obie działki zostały wyodrębnione z większych);
c) na działce [...] obręb [...] znajduje się lokalizacja stada D. M.. Działka ta jest jego własnością. Na tej samej działce znajdują się wybiegi stad: B. M., P. M. oraz O. M.. Równocześnie, na działce [...] (otoczonej w całości przez działkę [...]) ograniczającej się praktycznie do obrysu znajdującej się na niej budynku, stanowiącej własność P. M., znajduje się lokalizacja stad P. M. i B. M.
Z kolei w [...], w obrębie jednego kompleksu budynków gospodarczych, na odrębnych działkach ewidencyjnych wydzielonych z (nieistniejącej aktualnie) działki nr [...] znajdują się: siedziba stada O. M. (działka nr [...]), P. M. (działka nr [...]), D. M. (działka nr [...]), Ł.sp. z o. o., M. sp. z o. o. (również działka nr [...]). Samą działkę [...] (nr przed podziałem geodezyjnym) jako siedzibę stada podają: D. sp. z o. o., R. sp. z o. o., oraz C. sp. z o. o. W spółkach tych udziałowcami są D.M. oraz B. M.;
d) członkowie grupy deklarowali rodzaje działalności rolniczej wymagającej tego samego rodzaju sprzętu (uprawy: rzepaku, kukurydzy i innych zbóż oraz grochu siewnego; hodowli bydła; utrzymywanie użytków zielonych). Równocześnie O. M., P. M., B. M., K. M. oraz M. M., pomimo precyzyjnych wezwań (do przedłożenia dokumentów potwierdzających posiadane zaplecze techniczne w tym maszyn i urządzeń rolniczych) nie udokumentowali dysponowania sprzętem, infrastrukturą lub zwierzętami (celem spełnienia warunków umożliwiających przyznanie określonych płatności) niezbędnymi do samodzielnego prowadzenia działalności rolniczej w deklarowanym zakresie. Ponadto O. M., P. M., B. M., K. M., M. M. oraz D. sp. z o.o. nie udokumentowali zatrudniania pracowników w ilości i kwalifikacjach niezbędnych do samodzielnego prowadzenia działalności rolniczej w deklarowanym zakresie. Spółka D. pomimo posiadania sprzętu nie zatrudniała pracowników do ich obsługi.
Pomimo wskazanych braków w zapleczu i sile roboczej wymienione osoby nie udokumentowały w pełni w jaki sposób, przy użyciu jakiego sprzętu, na jakich zasadach itd. prowadziły deklarowaną działalność rolniczą. Z przedłożonych dokumentów
i oświadczeń wynika również, że w omawianym zakresie wymienione osoby korzystały z pomocy pracowników zatrudnionych u innych osób z grupy.
W dalszej kolejności, na przyjętą ocenę miały inne okoliczności, które nie stanowiłyby jej samodzielnej podstawy, jednakże w połączeniu z wyżej wymienionymi, mają na nią wpływ:
- osoby tworzące grupę w zakresie kupna koniecznych do prowadzenia działalności materiałów, jak również sprzedaży swojej produkcji w przeważającym zakresie korzystały ze spółek Ł.czy M., w których funkcje zarządzające i właścicielskie pełnią członkowie rodziny M.. Z danych zawartych w Krajowym Rejestrze Sądowym - w M. sp. z o. o. wspólnikami są m.in. D.M. oraz B. M., będący jednocześnie i odpowiednio prezesem oraz członkiem zarządu przedmiotowej spółki. Z kolei w Ł.sp. z o. o. B. M. pełni funkcję prezesa zarządu, a wspólnikami są m.in. D.M., D. sp. z o. o. (wspólnik i prezes zarządu D.M.) oraz R. sp. z o. o. (jeden ze wspólników oraz prezes zarządu D.M.). Wobec powyższego należy stwierdzić, iż D.M., ale również B. M., posiadają dominujący wpływ na działalność.
Jakkolwiek opisane działanie jest usprawiedliwione ekonomicznie, to jednak
w zestawieniu z całością przedstawionych okoliczności, wzmacnia argumentację organu opisującą grupę jako jeden organizm gospodarczy;
- te same adresy siedzib gospodarstw B. M., O. M. oraz P. M.. Analogiczna sytuacja dotyczy siedzib M. M., K. M. oraz O.sp. z o. o (powiązanej z O. M. i P. M.). Również siedziba D. sp. sp. z o. o. koreluje z innymi powiązanymi osobą D. M. spółkami tj.: B. sp. z o. o., C. sp. z o. o., M.r sp. z o. o., a także siedzibą prowadzenia działalności D. M. jako podatnika VAT oraz widnieje na części faktur dotyczących O. M.
i P. M..
W świetle powyższych spostrzeżeń, Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, o tym że działalność występujących o dopłaty istniała w ramach szerszego centralnie i spójnie kierowanego organizmu gospodarczego, nie miała charakteru autonomicznego, a działalność rolnicza przez zależne podmioty miała charakter wyłącznie formalny, a w wypadku M. M. oraz K. M. ekonomicznie nieuzasadniony, co świadczyło o cechującym ich funkcjonowanie "sztuczności" w rozumieniu art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013.
Łącznie okoliczności te nakazywały uznać, że zgłoszenie do płatności gruntów
i stad przez liczne powiązane podmioty, nieprowadzące w rzeczywistości w całości samodzielnej działalności rolniczej uzasadnionej celami gospodarczymi, a zajmujące się jedynie w pewnym zakresie wykonywaniem wyspecjalizowanej produkcji ale
w ramach jednego większego podmiotu miało charakter sztuczny.
Przez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności, należy bowiem rozumieć sztuczne wykreowanie określonych elementów stanów faktycznych, czy też manipulowanie nimi tak, aby odpowiadały one nie przepisowi prawnemu, który miałby w "normalnym" układzie rzeczy zastosowanie, ale przepisowi dla autora tej kreacji (manipulacji) korzystniejszemu (por. M. Godlewska, Pojęcie nadużycia prawa w prawie UE (cz. I), "Europejski Przegląd Sądowy" 2011, nr 6(69), s. 25-26).
Organ trafnie ustalił, że zabieg polegający na zgłoszeniu przez odrębne podmioty zarządzanych wspólnie gruntów rolnych, prowadzić mógł do uzyskania dodatkowych korzyści finansowych w porównaniu z sytuacją, gdyby o płatności ubiegał się jeden podmiot. W zaskarżonej decyzji prawidłowo określono również hipotetyczną wartość takich korzyści.
W tym kontekście trafnie wskazał organ odwoławczy, że samo wykreowanie skarżącego na odrębnego rolnika prowadzącego samodzielne gospodarstwo rolne, pozwoliło wnioskować o płatności w ramach działania "Dobrostan zwierząt" (wariant 2.3. dobrostan krów mamek), gdzie przy średniej dziennej obsadzie wynoszącej 158 szt. zwierząt (liczba ustalona w oparciu o dane zawarte w komputerowej bazie danych, o której mowa w art. 11 ustawy z dnia 4 listopada 2022 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt), Strona mogła uzyskać płatności DZ na poziomie 51 982 zł (158 szt. x 329 zł/szt.). Organ zauważa, że niniejsza sprawa dotyczy płatności DZ, a w tym zakresie - w odniesieniu do przepisów prawa, które obchodził D. M.- nie pojawiają się regulacje prawne związane z przedmiotowym rodzajem pomocy finansowej. Prawidłowo ocenił jednak, że okoliczność ta pozostaje bez wpływu w zakresie związanym z odmową przyznania płatności DZ, albowiem samo wykreowanie skarżącego i pozorowanie przez niego działań, jako odrębny rolnik, pozwoliło wnioskować o płatności DZ i żądać jej wypłaty w oparciu o przepisy Rozporządzenia DZ. Natomiast regulacja określona w art. 60 Rozporządzenia nr 1306/2013 precyzyjnie wskazuje, że podmiotom, co do których stwierdzono, że stworzyły sztuczne warunki do uzyskania korzyści (w niniejszej sprawie zwiększonych dopłat) nie przyznaje się jakichkolwiek korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego. Tym samym, jeżeli celem opisanego mechanizmu rozdziału gospodarstwa, było uzyskanie nienależnych korzyści finansowych a działania skarżącego są sprzeczne z celami wsparcia, to zasadnym było również odmówienie przez organ przyznania wnioskowanych płatności DZ.
Trafnie uznał również, że choć sprawa dotyczy płatności DZ, to w kontekście sztucznych warunków stworzonych w celu uzyskania płatności na rok 2022 koniecznym jest wskazanie, iż multiplikowanie przez grupę osób fizycznych i prawnych powiązanych z D.M. pozwoliłoby na uzyskanie płatności (do tych samych działek rolnych) również w ramach innych działań wspierających rolników, a realizowanych przez ARiMR. I tak, w oparciu o regulację art. 14 ust. 2 Ustawy OB płatność RDST przysługuje do powierzchni gruntów objętych obszarem zatwierdzonym do jednolitej płatności obszarowej będących w posiadaniu rolnika nie większej niż 30 ha oraz pomniejszonej o 3 ha. Płatność RDST może być przyznana jednemu gospodarstwu rolnemu maksymalnie do powierzchni 27 ha. Składając jeden wniosek o przyznanie płatności na rok 2022 D.M. otrzymałby płatność RDST do limitu 27 ha w wysokości 5 295,78 zł (27 ha x 196,14 zł/ha). Składając siedem wniosków (uwzględniając tylko i wyłącznie podmioty opisywane w niniejszej decyzji w odniesieniu do roku 2022), jako siedem odrębnych - pozornie - gospodarstw D.M. zwielokrotnił wysokość przyznanych płatności RDST w następujący sposób: 7 X (27 X 196,14 zł / ha) = 37 070,46 zł. Potencjalny zysk (w odniesieniu do płatności RDST za rok 2022) wynikający z zastosowania mechanizmu multiplikacji podmiotów wyniósł: 37 070,46 zł - 5 295,78 zł - 3! 774,68 zł.
Z kolei w związku z brzmieniem art. 16 ust. 3 i 4 Ustawy OB płatności związane do bydła oraz płatności związane do krów są przyznawane maksymalnie do 20 sztuk zwierząt (każdego rodzaju). W związku z powyższym, gdyby o płatności do krów oraz płatności do bydła wnioskował jedne podmiot otrzymałby on pomoc finansową w następujących wysokościach: - płatność do krów: 20 szt. zwierząt x 467,35 zł / szt. = 9347 zł- płatność do bydła: 20 szt. zwierząt 363,16 zł / szt. = 7 263,20 zł. Pozorny – w ocenie organu odwoławczego - rozdział stada i przypisanie zwierząt do 4 osób fizycznych i jednej osoby prawnej spowodował możliwość zwielokrotnienia zysku w następujący sposób: - płatność do krów: 5 "gospodarstw" x (20 szt. zwierząt x 467,35 zł / szt.) = 46 735,00 zł- płatność do bydła: 5 "gospodarstw" x (20 szt. zwierząt 363,16 zł / szt.) = 36 316,00 zł. Potencjalny zysk wynikający z zastosowania mechanizmu multiplikacji podmiotów w przypadku płatności do krów oraz płatności do bydła wyniósł: 83 051,00 zł - 16 610,20 zł = 66 440,80 zł.
Uwzględniając natomiast brzmienie art. 13 Ustawy, zgodnie z którym do przyznawania płatności MR stosuje się art. 50 ust. 8 rozporządzenia nr 1307/2013, a płatność ta przysługuje do powierzchni gruntów objętych obszarem zatwierdzonym dla tego rolnika do jednolitej płatności obszarowej nie większej niż 50 ha. W związku z powyższym wykreowanie na rolników K. M. oraz M. M. pozwoliło na ubieganie się o wskazywana formę płatności, a ewentualny zysk wynikający z zastosowania mechanizmu multiplikacji podmiotów spowodował możliwość zwielokrotnienia zysku w następujący sposób: 2 X 50 ha X 360,91 zł/ha = 36 091,00 zł.
Zgodnie z art. 19 ust. 1 pkt 1 Ustawy prawodawca ustanowił, iż płatność JPO jest przyznawana po uwzględnieniu dodatkowo zmniejszeń, o których mowa w art. 11 rozporządzenia nr 1307/2013, z zastosowaniem współczynnika redukcji wynoszącego 100%. Organ wskazał, że płatność JPO może zostać przyznana w wysokości nieprzekraczającej 150 000 euro. Kontynuując powyższy aspekt należy wskazać, iż w/w limit kwoty płatności JPO w wysokości 150 000 euro po przeliczeniu na polskie złote w roku 2022 wynosi 727 245,00 [150 000 euro X 4,8483 zł (kurs euro obowiązujący dla płatności realizowanych w 2022 r.)]. Stawka płatności JPO na rok 2022 określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 października 2022 r. (Dz. U. 2022 r., poz. 2107) wynosi 518,01 zł/ha. Tym samym powierzchnia odpowiadająca maksymalnej możliwej do uzyskania kwicie płatności JPO w roku 2022 wynosi 1403,92 ha. Zasób gruntów (wyłącznie opisywany w odniesieniu do podmiotów wskazanych w decyzji) będących pod kontrolą D.M. i powiązanych z nim osób opiewa na około dwukrotnie większą wielkość powierzchni, na której prowadzona jest działalność rolnicza. Szacowany dodatkowy zysk wynosi: (2 384,36 ha - 1403,92 ha) x 487,62 zł = 478 082,15 zł. Sytuacja ta uzmysławia jak pokaźny dodatkowy zysk z tytułu płatności JPO można osiągnąć dokonując sztucznego podziału areału wynoszącego ponad 2384 ha, na mniejsze gospodarstwa.
Zgodnie z § 2 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Rolnictw i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U 2015 r., poz. 364 ze zm.) płatność ONW przysługuje do powierzchni wynoszącej nie więcej niż 75 ha. Natomiast zgodnie z § 3 ust. 4 w/w rozporządzenia płatność ONW jest przyznawana w wysokości: 100% stawki podstawowej - za powierzchnię do 25 ha; 50% stawki podstawowej - za powierzchnie powyżej 25 ha do 50 ha; 25% stawki podstawowej - za powierzchnie powyżej 50 ha do 75 ha. Wobec powyższego należy zauważyć, iż pełna płatność ONW jest przyznawana do powierzchni wynoszącej 25 ha, powyżej tej wielkości płatność jest przyznawana w wysokości zmniejszonej odpowiednio do 50% do pułapu 50 ha oraz do 25% do pułapu 75 ha. Do powierzchni przekraczającej 75 ha płatność ONW nie jest wypłacana. Wobec powyższego dzieląc zasoby gruntowe o powierzchni 2384 ha (uwzględniając wyłącznie podmioty powiązane opisywane w niniejszej decyzji), w celu obejścia w/w ograniczeń powierzchniowych oraz degresywności stawek płatności ONW można uzyskać zwielokrotnioną płatność ONW, w porównaniu z sytuacją bez dokonania podziału gruntów. Przekładając powyższe okoliczności na aspekt finansowy organ odwoławczy wskazał, że gdyby jeden podmiot złożył jeden wniosek o przyznanie płatności ONW do powierzchni 2384 ha [całość gruntów deklarowanych przez podmioty (tylko te opisywane w niniejszej decyzji) powiązane z D.M.], to otrzymałby płatność jedynie do 75 ha (zgodnie z obowiązującymi przepisami § 3 ust. 4 Rozporządzenia ONW) - przy czym przyjmując do wyliczeń najniższą stawkę płatności ONW tj. dla strefy I wynoszącej 179 zł/ha - płatność ONW wyniosłaby 7 831,25 zł.
W przypadku zgłoszenia gruntów o obszarze wynoszącym 2384 ha przez 7 opisywanych podmiotów - z uwzględnieniem modulacji dla płatności ONW oraz uwarunkowań związanych z podjętymi nadmiarowo zobowiązaniami i przy stawce obowiązującej tylko dla strefy I (zob. § 3 ust. 2 Rozporządzenia ONW) płatność ONW wyniosłaby łącznie 53 235,50 ń [(5 X 7831,25 zł) + ( 1 X 6712, 50 zł) + (1 x 7366,75 zł)], a potencjalny zysk wyniósłby 45 404,25 zł.
Z tożsamą sytuacją, jak w przypadku płatności ONW, mamy do czynienia w przypadku płatności RSK, gdzie grunty zgłosili: D.M. (100,87 ha deklarowane w 3 wariantach),P. M. (317,00 ha deklarowane w 7 wariantach), D. sp. z o. o. (129,23 ha deklarowane w dwóch wariantach), B. M. (473,86 ha deklarowane w 4 wariantach), O. M. (1045,83 ha), K. M. (obszar 50 ha) oraz Pan M. M. (63,77 ha). Stosownie do § 16 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 - 2020 (Dz. U. z 2015 r., poz. 415, ze zm.) - zwanego dalej Rozporządzeniem RSK, płatność jest przyznawana w wysokości: 1) 100% stawki płatności - za powierzchnię gruntów od 0,1 ha do 50 ha; 2) 75% stawki płatności - za powierzchnię gruntów powyżej 50 ha do 100 ha; 3) 60% stawki płatności - za powierzchnię gruntów powyżej 100 ha.
Organ odwoławczy, w zaskarżonej decyzji, poprzez analizę okoliczności obiektywnych, oraz krytyczną ocenę twierdzeń co do motywacji takich działań, dowiódł bowiem, że służyły one obejściu mechanizmów służących realizacji celu wsparcia,
a wyrażających się w zmniejszeniu kwot płatności proporcjonalnie do wielkości areału. Zasadnie ustalił, że doszło do skoordynowanego działania mającego na celu maksymalizację globalnych sum wsparcia ze wszystkich tytułów przewidzianych w ramach obu filarów polityki rolnej czyli płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz finansowanych z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich.
Za pozytywną oceną ustaleń organu na temat celów stworzenia sztucznych warunków przemawiały następujące argumenty: 1) Organ dokonując oceny zamiaru, zasadnie przyjął szeroką (globalną) perspektywę faktyczną zestawiającą sposób prowadzenia działalności rolniczej przez wszystkie powiązane podmioty. Dopiero łączna ocena wzajemnych powiązań osób wchodzących w skład grupy umożliwia prześledzenie i zidentyfikowanie całego mechanizmu działań. Dokonywane na tym poziomie ustalenia pozwalały na stworzenie spójnego obrazu i poczynienie oceny potencjalnych korzyści płynących z wszystkich złożonych wniosków o przyznanie płatności. 2) Organy ustaleń w tej kwestii zasadnie dokonał w oparciu o okoliczności obiektywne. Prawidłowość takiego postępowania znajduje potwierdzenie w przywołanym już wcześniej wyroku TSUE w sprawie C-434/12 oraz wyroku C-176/20. Z wyroków tych wynika, że Trybunał uznaje za obowiązek sądów krajowych (a w konsekwencji także organom) weryfikację obiektywnych dowodów pozwalających na stwierdzenie, że przez sztuczne warunki wymagane do otrzymania płatności z systemu wsparcia ubiegający się o taką płatność zamierzał osiągnąć korzyść sprzeczną z celami systemu. 3) Zdaniem Sądu trafny był również wniosek organu, że działania strony skarżącej nie wypełniały celów wspólnej polityki rolnej określonych w art. 39 ust. 1 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (Dz. Urz. UE C 115 z dnia 9 maja 2008 r.) oraz w art. 4 rozporządzenia nr 1305/2013.
Podkreślić należy, poszukując ratio legis wspomnianych rozwiązań,
że konieczne jest odczytywanie celów opisanych w ww. przepisach wraz z przepisami prawa materialnego zarówno wspólnotowego jaki krajowego regulujących przyznawanie płatności. Wynika z nich w sposób niewątpliwie, że konstrukcja stawek płatności (degresja szczeblowa) oraz próg kwotowy w przypadku jednolitej płatności obszarowej (współczynnik redukcji), służy promowaniu gospodarstw mniejszych, poprzez wsparcie dochodowe, co niewątpliwie sprzyjać ma pożądanemu przez prawodawcę wspólnotowego celowi jakim jest zapewnienie odpowiedniego poziomu życia ludności wiejskiej, zwłaszcza przez podniesienie indywidualnego dochodu osób pracujących w rolnictwie.
Wprost mowa jest o tym w pkt. 13 preambuły do rozporządzenia nr 1307/2013 dotyczącego płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Mowa tam, że: "charakterystyczną cechą rozdziału środków bezpośredniego wsparcia dochodów wśród rolników jest przydzielanie nieproporcjonalnych kwot płatności stosunkowo małej liczbie dużych beneficjentów. Więksi beneficjenci, dzięki ich zdolności do eksploatowania korzyści skali, nie wymagają jednolitego wsparcia na tym samym poziomie, aby skutecznie osiągnąć cel polegający na wsparciu dochodu.
Ponadto możliwość dostosowania ułatwia większym beneficjentom gospodarowanie przy niższym poziomie jednolitego wsparcia. Państwa członkowskie powinny zatem zmniejszyć o co najmniej 5 % część płatności podstawowej, która ma zostać przyznana rolnikom, jeśli przekracza ona 150.000 EUR. Aby zapobiec nieproporcjonalnym skutkom dla dużych gospodarstw o wysokiej liczbie pracowników, państwa członkowskie mogą zadecydować o uwzględnieniu kosztów zatrudnienia podczas stosowania tego mechanizmu. Aby takie zmniejszenie poziomu wsparcia było skuteczne, nie należy przyznawać żadnych korzyści rolnikom, którzy sztucznie stworzyli warunki w celu uniknięcia jego skutków. Dochód uzyskany dzięki zmniejszaniu płatności dla dużych beneficjentów powinien pozostać w państwach członkowskich, w których został wytworzony i powinien zostać udostępniony jako wsparcie unijne dla środków finansowanych w ramach Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich ("EFRROW"). Jednoznacznie wynika z tego, że prawodawca wspólnotowy przewiduje rygorystyczne przestrzeganie przepisów przewidujących zmniejszenie wsparcia, służących ochronie interesów ekonomicznych mniejszych rolników.
Organ właściwie ocenił, że działalność skarżącego oraz wskazanych w decyzji podmiotów nie realizowała tak rozumianych i prawnie promowanych celów wsparcia.
Działanie skarżącego i podmiotów powiązanych nie służyło również wspieraniu konkurencyjności rolnictwa, czyli celowi wskazanemu w art. 4 lit. a) rozporządzenia
nr 1305/2013. Wyjaśnić bowiem trzeba, że cel jakim jest poprawa konkurencyjności należy rozumieć w dwóch aspektach. Pierwszy wymaga odniesienia do sytuacji pojedynczego przedsiębiorcy - rolnika, drugi zaś wymaga przyjęcia perspektywy całej branży. Celem wsparcia jest bowiem zwiększanie konkurencyjności pojedynczego przedsiębiorstwa poprzez wzmacnianie jego pozycji ekonomicznej. Innymi słowy: konkurencyjność musi być oceniania indywidualnie, w odniesieniu do konkretnego przedsiębiorcy, a więc wymaga ustalenia czy wsparcie przyczyni się do podniesienia ekonomicznej konkurencyjności aplikującego o nią producenta rolnego. Po drugie - w aspekcie ogólnym - konkurencyjność odnosić należy do tego czy wsparcie danego przedsiębiorcy (w sensie funkcjonalnym a nie tylko formalnoprawnym) ponad ustalony limit nie przyczyni się do obniżenia (zachwiania) konkurencyjności na danym rynku (tak NSA w wyr. z 15.02.2017 r. II GSK 1518/15). Sąd wnioski te podziela w całości.
W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy brak jest wątpliwości, że ustalony schemat maksymalizacji wsparcia z obejściem: mechanizmów modulacji, ograniczeń kwotowych i powierzchniowych, stawia beneficjenta (tu rozumianego jako podmiot zawiadujący zagregowanym areałem i stadami) w sytuacji ekonomicznie lepszej
od producentów unikających optymalizacji, niepożądanej z punktu widzenia celów wsparcia. Tym samym konkurencyjność w aspekcie szerszym, nie indywidualnym,
w istocie zaburza.
Sąd uznał jednocześnie, że strona wniosków tych nie podważyła argumentami opartymi na twierdzeniu o innym podłożu zdarzeń poddanych analizie organu.
Nie przedłożyła również, pomimo nałożonego na nią przez organ obowiązku, dokumentów potwierdzających niezależność i samodzielność funkcjonowania
jej gospodarstwa rolnego. Z przyczyn wskazanych na wstępie, wnioskodawca nie może posługiwać się dowodami nie istniejącymi w chwili składania wniosku
o przyznanie płatności. Ma obowiązek posiadać dowody potwierdzające jego uprawnienie do otrzymania płatności, w tym statusu rolnika w rozumieniu Rozporządzenia 1307/2013. Obowiązek ten dodatkowo zyskuje na znaczeniu
w sytuacjach gdy: wnioskodawca nie jest właścicielem wszystkich jednostek wykorzystywanych w jego działalności rolniczej oraz widnieją oczywiste powiązania osobowe bądź kapitałowe z innymi podmiotami występującymi o płatność.
W niniejszej sprawie, pomimo tego, że postępowanie trwało przez wiele miesięcy, strona nie potrafiła przekonywująco udokumentować sposobu samodzielnego prowadzenia działalności rolniczej w deklarowanym zakresie.
Dlatego też Sąd uznał, że bez wpływu na wynik sprawy pozostają zeznania złożone przez świadków, zawnioskowanych w poszczególnych postępowaniach. Strona mocno akcentowała zarzut dotyczący zaniechania przez organ przesłuchania wskazanych przez nią świadków, co w jej ocenie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem strony zaniechanie przeprowadzenia przesłuchania świadków naruszało prawo strony do realizacji inicjatywy dowodowej oraz naruszało obowiązek ustawowy wszechstronnego zbadania całości materiału dowodowego. Świadkowie wskazani
w odwołaniach, w poszczególnych postępowaniach, "mają szczególną wiedzę
w przedmiocie istotnych faktów jak: 1) samodzielne prowadzenie gospodarstwa przez skarżącą 2) plany rozwojowe skarżącej jako samodzielnego rolnika, 3) posiadanie odpowiedniego zaplecza technicznego co wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie, 4) posiadanie wystarczającego do prowadzenia samodzielnie gospodarstwa zaplecza ekonomicznego, 5) bezpośredniego zatrudniania pracowników (pracownicy są zatrudniani najczęściej sezonowo na podstawie ustnych umów – co jest przyjętym trybem w warunkach wiejskich, 6) samodzielnego regulowania podatków oraz innych należności publicznoprawnych, 7) podejmowanie przez Skarżącego samodzielnych zarządczych decyzji w swoim gospodarstwie, 8) poza samodzielnością – odrębność każdego z gospodarstw rolnych: B. M., P. M., O. M., D. M. oraz K. M. i M. M., spółki D. sp. z o.o." Ponadto strona wskazała, że przesłuchanie D. M. było niezbędne, ponieważ zarzut tworzenia sztucznych warunków nosi w sobie element woli, a zatem koniecznym było przesłuchanie osoby której zarzuca się "układanie sztucznych warunków" celem wykazania tejże woli. W ocenie Strony na wskazane fakty organ zobowiązany był przeprowadzić dowody z przesłuchania świadków, w tym także
i tych którym zarzucano tworzenie sztucznych warunków wraz ze Skarżącym dla prawidłowej oceny stanu faktycznego.
Odnosząc się do takiej argumentacji wskazać należy, że jest ona niezasadna
z przyczyn, o których mowa była na wstępie rozważań Sądu. Zeznania świadków nie mogą zastąpić oczywistych braków w dokumentacji dotyczącej podstawowych aspektów działalności rolniczej członków grupy, takich jak wzajemne rozliczenia kosztów dzierżawy gruntów od Parku, niewykazania źródeł pochodzenia sprzętu, wskazania dokumentów na zatrudnianie ilości pracowników koniecznych do prowadzonej działalności, czy infrastruktury niezbędnych do prowadzenia działalności
w deklarowanych zakresie.
Nadto podmioty, które tworzyły gospodarstwo rolne miały możliwość złożenia wyjaśnień – każdy w swojej sprawie i co do zasady takie wyjaśnienia zostały złożone. Wyjaśnienia te były przez organ poddane ocenie, stanowiły podstawę wzywania
o uzupełnienie dokumentów, czy też uściślenia tych wyjaśnień, poprzez np. wskazanie osób/podmiotów wykonujących określone usługi oraz sposobu rozliczenia wystawionych/otrzymanych faktur, itp. Strona w odwołaniu składając wniosek o przesłuchanie wielu świadków nie wskazała konkretnie jaki świadek na jakie dotyczące konkretnego świadka okoliczności miałby zeznawać, wskazując jednie ogólną zbiorczą dla wszystkich świadków tezę. Nie wskazano jaką wiedzę o istotnych dla sprawy okolicznościach wskazane osoby miały posiadać.
Przesłuchanie w charakterze świadków osób, które zdaniem organu współtworzyły sztuczne warunki (np. D. M., P. M., B. M. ) nie mogło wnieść nic nowego do sprawy. Osoby te oświadczyły w swoich wnioskach o płatności, że "nie stwarzają sztucznych warunków". Ich wiedza w tym zakresie jest zatem znana. Równocześnie, mimo wezwań, nie przedłożyły wystarczających dowodów w kluczowych dla sprawy aspektach.
W ocenie Sądu, przesłuchanie poszczególnych członków grupy niebyło również niezbędne dla ustalenia istnienia subiektywnego elementu składającego się na stwierdzenie sztucznych warunków. W przywołanym orzecznictwie TSUE (sprawa C-434/12) oraz jednoznacznie bowiem wskazano, że zaistnienie subiektywnego elementu może zostać wykazane takimi okolicznościami jak więź prawna, ekonomiczna lub personalna pomiędzy osobami zaangażowanymi w podobne projekty inwestycyjne oraz na wskazówkach świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji pomiędzy tymi osobami. Zatem nie chodzi tutaj wyłącznie o subiektywne poczucie skarżących na temat swoich działań. Więzi prawne, ekonomiczne i personalne pomiędzy członkami grupy zostały jednoznacznie ustalone. Wzajemne przekazywanie działek w latach wcześniejszych oraz wspólne wydzierżawianie gruntów Parku, świadczy również o zamierzonej koordynacji.
Odnosząc się do pozostałych zawnioskowanych przesłuchań – osób, które nie były uznane przez organ, jako podmioty tworzące jedno gospodarstwo rolne – na okoliczność osobistego prowadzenia gospodarstwa przez skarżącą, stwierdzić należy, że wnioski te nie dotyczą istotnej dla sprawy okoliczności faktycznej, koniecznej do przeprowadzenia tych dowodów. Należy przypomnieć raz jeszcze, że okoliczność prowadzenia gospodarstwa przez stronę skarżącą, a także jej osobistego zaangażowania, nie jest kwestionowana. Organ nie ustalał, czy strona samodzielnie regulowała należności publicznoprawne, czy zatrudniała pracowników, kontaktowała się z weterynarzem, itd. Nie było również kwestionowane, że posiada jakieś zaplecze techniczne, czy ekonomiczne. Okoliczności te jednak nie są wystarczające
do przyjęcia, że Strona prowadziła samodzielne gospodarstwo rolne w rozumieniu wyżej wskazanych regulacji europejskich i krajowych. Istotą sporu jest bowiem to, czy gospodarstwo to było w całości samodzielnie przez nią zarządzane. Czy nie tworzyło elementu większej całości. Skarżąca zajmując się sprawami wspólnego gospodarstwa rolnego, np. wydając polecenia swojemu pracownikowi, sprawiała wrażenie osoby prowadzącej takie gospodarstwo. Natomiast jej niesamodzielność z jednej strony wynika z szeregu udowodnionych, obiektywnych okoliczności (przekazywanie działek wewnątrz grupy, wspólna umowa dzierżawy działek Parku, trzymanie stada we wspólnym kompleksie gospodarczym, sprzedaż i kupno produktów związanych z działalnością rolną we wspólnym kręgu podmiotów, brak wystarczającej ilości sprzętu i pracowników itd.), z drugiej, z braku możliwości udokumentowania przez Skarżącego wszystkich aspektów prowadzenie gospodarstwa rolnego (sposób wyboru do płatności gruntów dzierżawionych od Parku, rozliczenia z tytułu dzierżawy, pochodzenie i koszt usług prac rolnych, których nie mogła wykonać we własnym zakresie, itd.). Zatem przesłuchanie świadków, którzy z racji pełnionych funkcji (dyrektor Parku, sołtys, weterynarz, pracownik naukowy itd.), mieli kontakt ze stroną skarżącą ale wyłącznie z zewnętrznymi objawami prowadzonej działalności, nie mogło zastąpić wspomnianej indolencji dowodowej i być dowodem na okoliczności wskazane w odwołaniach.
W rozpoznawanej sprawie ocenie podlegała suma działań składających się na stworzenie takiej struktury gospodarczej (przy wykorzystaniu gruntów, do których rzeczowe i obligacyjne prawa posiadały powiązane kapitałowo i osobowo podmioty), która istniała w momencie składania wniosków, jak również tego, czy na gruncie przepisów dotyczących płatności działania te miały na celu maksymalizację globalnie zsumowanych kwot wsparcia.
Takie ujęcie stanowi perspektywę oceny istnienia "sztucznych warunków" w rozumieniu art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013. Jak wcześniej wskazano, organy ARiMR uwzględniły tę perspektywę w swych ustaleniach faktycznych. O czym już była mowa, w sytuacjach budzących wątpliwości, ocenie podlegają nie tylko okoliczności związane bezpośrednio z funkcjonowaniem rolnika, ale również te, które wskazują na jego pozycję na rynku rolnym, jego relacje (powiązania) gospodarcze, organizacyjne z innymi podmiotami występującymi na tym rynku (wyrok NSA z 29.04.2021 r., I GSK 1772/18).
Ze zgromadzonego przez organy materiału dowodowego, w szczególności
z danych wynikających m.in. z umów dzierżawy z Parkiem, z systemów ewidencyjnych, będących w dyspozycji ARiMR, umów przedstawionych przez poszczególnych członków grupy, wynika natomiast, że wszystkie wymienione podmioty współpracowały ze sobą, prowadziły podobną działalność rolniczą, a zabiegi agrotechniczne dokonywali powiązani zleceniobiorcy. Okoliczności te wskazują, że podmioty te nie stanowią odrębnych gospodarstw rolnych, które samodzielnie niezależnie, w swobodny sposób prowadzą produkcję, konkurują ze sobą i działają na tych samych zasadach co podmioty niepowiązane.
Suma tych ustaleń wskazuje na powiązania osób fizycznych i spółek oraz
na to, że ich mienie było wykorzystywane do spójnej działalności prowadzonej
w ramach większego przedsięwzięcia gospodarczego. Mechanizm sztucznego stworzenia warunków występujący w stanie faktycznym zaskarżonej decyzji opierał się na współdziałaniu wielu podmiotów i skierowany był na multiplikowaniu podmiotów występujących z wnioskiem o płatności w ramach tego samego gospodarstwa rolnego.
Powyższe zważania odnoszą się pośrednio lub bezpośrednio na wszystkie zarzuty skargi.
W ocenie Sądu ustalenia organów są prawidłowe, pomimo tego, że w zaskarżonej decyzji nie uniknięto naruszeń przepisów postępowania, jednak nie można uznać, aby te naruszenia posiadały w świetle regulacji z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 z zm.; dalej: P.p.s.a.), atrybut istotności, skutkujący koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.
Z tych też powodów oraz na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd oddalił skargę.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI