I SA/Go 2030/05

I SA/Go 2030/05 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2006-05-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-10-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Alina Rzepecka /sprawozdawca/
Dariusz Skupień
Jan Grzęda /przewodniczący/
Symbol z opisem
6111 Podatek akcyzowy
6110 Podatek od towarów i usług
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Grzęda Sędziowie Sędzia WSA Dariusz Skupień Asesor WSA Alina Rzepecka (spr.) Protokolant sekr.sąd. Agnieszka Baczuń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2006r. sprawy ze skargi A.H.-A. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług oddala skargę.
Uzasadnienie
Sygnatura akt ISA/Go 2030/05
UZASADNIENIIE
Skarżąca A.H.-A., wniosła skargę z dnia 29 sierpnia 2005roku na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] sierpnia 2005roku Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] maja 2005 roku Nr [...] wydaną w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej Nr [...] z dnia [...] grudnia 2002 roku w części dotyczącej zastosowania stawki celnej oraz kwoty należności celnych przywozowych i kwoty podatku od towarów i usług VAT i podatku akcyzowego.
Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym:
W dniu [...] czerwca 2002roku przyjęto i zarejestrowano w Urzędzie Celnym
zgłoszenie celne nr [...] dotyczące używanego samochodu marki [...] w procedurze dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym. Po dokonaniu weryfikacji zgłoszenia celnego organ I instancji decyzją z dnia [...] czerwca 2002 roku uznał wyżej wymienione zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie wartości celnej towaru, wartości statystycznej oraz określił kwotę długu celnego. Decyzja ta została uchylona przez organ odwoławczy, a sprawa przekazana została do ponownego rozpatrzenia. Naczelnik Urzędu Celnego , w kolejnej decyzji nr [...] z dnia [...] grudnia 2002 roku uznał przedmiotowe zgłoszenie celne za prawidłowe w części dotyczącej wartości celnej towaru. Ponadto, organ celny korzystając z postanowień artykułu 32 Protokołu 4 Układu Europejskiego (zał. do Dz. U. nr 104, poz. 662 z 1997 ze zm.) przekazał pismem z dnia [...] lutego 2003 roku [...] w ramach kontroli uzupełniającej dowodów preferencji świadectwo przewozowe EUR 1 nr [...] z dnia [...] kwietnia 2002 roku do weryfikacji organom wystawiającym ten dokument, w celu sprawdzenia jego autentyczności i prawidłowości danych w nim zawartych. Dnia [...] stycznia 2005 roku "Centralny Urząd do Spraw Kontroli Pochodzenia" z Niemiec przesłał odpowiedź, informując, iż towar wskazany w świadectwie przewozowym EUR 1 nr [...] nie jest towarem preferencyjnym w rozumieniu Protokołu 4 do Układu Europejskiego.
Z uwagi na powyższe, oraz w związku z faktem, iż w zgłoszeniu celnym zastosowano stawki celne obniżone, organ I instancji postanowieniem z dnia
[...] lutego 2005 roku nr [...] wznowił postępowanie celne w trybie art. 245 §1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz.926 ze zmianami). [...] maja 2005 roku wydał decyzję nr [...] uchylającą decyzję z dnia [...] grudnia 2002roku w części dotyczącej zastosowania stawki celnej oraz kwoty należności celnych przywozowych i kwoty podatku VAT oraz podatku akcyzowego. Od powyższego rozstrzygnięcia strona pismem z 12 maja 2005roku wniosła odwołanie, w którym nie zgadzała się z wydanym rozstrzygnięciem, argumentując, iż nie miała wpływu na Urząd Celny, który wystawiając jej dokument EUR-1 zapewnił ją, że zakupiony pojazd jest niemiecki.
Organ drugiej instancji po rozpatrzeniu odwołania, przyjmując argumentację Naczelnika Urzędu Celnego za właściwą utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie.
W uzasadnieniu między innymi wskazał, iż w dniu dokonania zgłoszenia celnego zasady i tryb przywozu towarów na polski obszar celny oraz wywozu towarów
z polskiego obszaru celnego, a także związane z tym prawa i obowiązki osób oraz uprawnienia i obowiązki organów celnych regulowała ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny (tekst jednolity w Dz. U. z 2001 r., Nr 75, poz. 802). Zgodnie z art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne (Dz. U. z 2004r., Nr 68, poz. 623) przepisy dotychczasowe stosuje się do spraw dotyczących długu celnego, jeżeli dług celny powstał przed dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej. Powołano się na treść §233 ust.1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 7 września 2001 roku w sprawie deklaracji i zgłoszeń celnych /Dz. U. nr 117, poz. 1250 z późniejszymi zmianami/ zgodnie z którym, do zgłoszenia celnego o objęcie towarów procedurą dopuszczenia do obrotu należy dołączyć w szczególności: (...) 4- dokument potwierdzający pochodzenie towarów, określony w załączniku nr 49 do rozporządzenia z wyjątkiem, gdy stosuje się stawki celne ryczałtowe powinien zostać złożony w oryginale. Ponadto, wskazano, że zgodnie z art. 65 § 3 Kodeksu celnego przyjęcie zgłoszenia celnego powoduje z mocy prawa: - objęcie towaru procedurą celną; - określenie kwoty wynikającej z długu celnego - chyba, że w sprawie zostanie wydana decyzja rozstrzygająca inaczej o przeznaczeniu celnym towaru lub o kwocie wynikającej
z długu celnego. W momencie przyjmowania zgłoszenia celnego organ celny ocenia jedynie jego poprawność formalną i nie ma możliwości dokonania oceny rzetelności danych podanych przez importera dotyczących kraju bądź obszaru pochodzenia importowanego towaru. Dane te przyjmowane są jedynie jako deklaracja - oświadczenie, które w późniejszym okresie może zostać poddane szczegółowej kontroli merytorycznej zgodnie z przepisami prawa celnego. Strona zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym samochód osobowy używany marki [...], deklarując stawkę celną obniżoną 0% w oparciu o świadectwo przewozowe EUR 1 Nr [...] wystawione przez niemieckie władze celne. Zgodnie z art.64 §2a Kodeksu celnego, złożenie zgłoszenia celnego podpisanego przez zgłaszającego lub jego przedstawiciela jest równoznaczne ze złożeniem przez zgłaszającego oświadczenia o prawdziwości danych zawartych w zgłoszeniu celnym oraz autentyczności załączonych do niego dokumentów. W świetle obowiązujących przepisów, za prawidłowe złożenie wniosku o objęcie towaru właściwą procedurą celną odpowiedzialna jest sama strona. Ona też powinna dołączyć dokumenty, których przedstawienie jest wymagane, a które powinny być rzetelne odpowiadające m.in. : rodzajowi, ilości i wartości towaru z jego rzeczywistym stanem.
Podkreślono, że samej oceny formalnej dowodu dokonano w trybie art.70 Kodeksu celnego, natomiast ocena materialna możliwa jest tylko po przeprowadzeniu weryfikacji, do której powołane są odpowiednie władze kraju eksportu. Weryfikacja przeprowadzona, zgodnie z wyżej wymienionymi przepisami, przez władze kraju wystawiającego świadectwo, jest jedyną przewidzianą formą kontroli dowodów pochodzenia towarów i wynik jej jest wiążący dla władz celnych kraju importu. Wynik tej kontroli nie może być podważony, ani przez organy celne, ani przez importera.
W wyniku weryfikacji ustalono, iż towar zawarty w świadectwie przewozowym EUR 1 nie jest "towarem pochodzącym" w rozumieniu Protokołu 4 do Układu Europejskiego i zastosowana stawka celna autonomiczna w wysokości 35% jest prawidłowa. Na skutek negatywnego wyniku weryfikacji dowodu pochodzenia przeprowadzonej przez niemiecką administrację celną, zasadnie odmówiono zastosowania w stosunku
do spornego towaru stawki celnej obniżonej w wysokości 0%. Przy ustalaniu niepreferencyjnego pochodzenie towaru zastosowano art.17 Kodeksu celnego, zgodnie z którym towar, w którego produkcję zaangażowany jest więcej niż jeden kraj, jest uznawany za pochodzący z kraju, w którym podlegał on ostatniej ekonomicznie uzasadnionej obróbce lub przetworzeniu, które spowodowały wytworzenie nowego produktu lub stanowiły istotny etap wytwarzania w przystosowanym do tego celu. Fakt, że towar posiada niepreferyncyjne meksykańskie pochodzenie wynika z zakodowanego
szeregu numerycznego VIN przedmiotowego pojazdu - gdzie litera M umieszczona pod pozycją 11 tego numeru, oznacza zakład produkcji (montowania) Meksyk. Powyższe pochodzenie zostało również potwierdzone w ocenie technicznej Stowarzyszenia Rzeczoznawców Techniki Samochodowej i Ruchu Drogowego (nr [...] z [...].05.2005r.) "Rzeczoznawcy-PZM" sp. z o.o. oraz w przedłożonym przez stronę zaświadczeniu zgodności z dnia [...] marca 2002 roku otrzymanym z Niemiec, który również zawiera wskazany wyżej numer VIN.
W skardze na decyzję Dyrektora Izby Celnej wniesiono o stwierdzenie nieważności decyzji obu instancji z uwagi na rażące naruszenie prawa dotyczącego wznowienia postępowania celnego zakończonego ostateczną decyzją, samego przebiegu, jak też zbyt daleko posuniętą, dowolność i wybiórczość oceny zebranych w przedmiotowym postępowaniu dowodów, albo ewentualnie o uchylenie tych rozstrzygnięć ze względu na zastosowanie przez organy obu instancji przepisu art.240§1 pkt 1 Ustawy Ordynacja Podatkowa /Dz. U. Nr 137 z 13.11.1997 poz.926/ do stanu faktycznego, w którym należało zastosować normę z § 5 tegoż artykułu. W uzasadnieniu Strona podniosła, iż w załączonej do odwołania opinii w sposób jednoznaczny wynika, że producentem auta jest fabryka. Podważała moc dowodową pisma przesłanego dnia [...] stycznia 2005roku, gdyż jej zdaniem nie spełniało ono wymogów materiału dowodowego oraz dokumentu urzędowego. Ponadto, podkreśliła, że wszystkie dokumenty dostarczone przez nią są prawdziwe, w każdym z nich widnieje zapis o kraju pochodzenie samochodu. Zarzuciła, że procedura związana z odprawą celną przedmiotowego pojazdu trwała od czerwca do grudnia 2002 roku. Podkreśliła, że w aktach, w opinii wydanej na zlecenie UC przez rzeczoznawcę w dniu [...] listopada 2002 roku na karcie 3-ej widnieje wpis- "kraj produkcji badanego samochodu- Meksyk". Przy czym żaden z pracowników urzędu celnego nie wyrażał jakichkolwiek wątpliwości co do kraju pochodzenia auta, co także ją utwierdziło w przekonaniu, iż pracownicy urzędu z tą częścią opinii rzeczoznawcy się nie zgadzają. Ponadto strona zarzuciła również naruszenie art.243 §2 Ordynacji podatkowej zgodnie z którym dopiero wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia przez Urząd postępowania co do przesłanek wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Tymczasem, jak zaznaczyła, zgodnie z jej wiedzą UC czynności faktyczne w sprawie wznowienia postępowania dotyczącego jej odprawy celnej rozpoczął już na początku roku 2003, postanowienie natomiast Naczelnik UC wydał dopiero w 2005 roku. Poza tym, w ocenie strony skarżącej nie można było wznowić postępowania na podstawie art.240 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej gdyż przedłożona do odprawy celnej w 2002 roku dokumentacja przywozowa nie była fałszywa. Natomiast gdyby nie fakt, że uzyskany i ujawniony w 2005 "rzekomy dowód" na pochodzenie auta był znany organom już od listopada 2002 był w UC
, ponieważ zawarty był w opinii biegłego przez nich powołanego, to postępowanie wznowić można było na podstawie 240 §1 pkt5 w/w ustawy (to jest nowe okoliczności),
W odpowiedzi na zarzuty skargi Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie i powołując argumenty jak w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wydanego w wyniku rozpatrzenia odwołania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim zważył co następuje :
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), - sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej,
a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Nadto zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej P.p.s.a., sądy te sprawują kontrolę działalności administracji publicznej
i stosują środki określone ustawą. Oznacza to, że skarga, może zostać uwzględniona jedynie, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 - 150 ustawy).
W niniejszej sprawie z uwagi na fakt, iż dług celny powstał przed dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej, przy określeniu długu celnego zastosowano przepisy ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny. - co jest zgodne z treścią art. 26 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne
Spór jaki wiodą strony na etapie postępowania sądowo-administracyjnego dotyczy głównie kwestii proceduralnej, a konkretnie przyczyn, zasadności oraz prawidłowości wznowienia postępowania zakończonego wydaniem przez Dyrektora Izby Celnej zaskarżonej decyzji.
Zgodnie ze stanem faktycznym wynikającym z akt sprawy, strona zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym samochód osobowy używany - [...], deklarując stawkę celną obniżoną 0% w oparciu o świadectwo przewozowe EUR1 Nr D 251607 wystawione przez niemieckie władze celne.
W myśl art.13 §3 pkt.4 ustawy kodeks celny Taryfa celna obejmuje obniżone stawki celne określone w umowach zawartych przez Rzeczpospolitą Polską z niektórymi krajami lub grupami krajów. Stosowane są one na wniosek zgłaszającego, o ile towary, do których się odnoszą, spełniają warunki do ich zastosowania. Brak potwierdzenia preferencyjnego pochodzenia towaru w otrzymanej odpowiedzi od organów dokonujących weryfikacji dowodu pochodzenia powoduje, że towar objęty procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym nie może korzystać
w obrocie handlowym pomiędzy Polską i Unią Europejską z postanowień umowy międzynarodowej i winien zostać dopuszczony do obrotu na zasadach ogólnych.
Sposobność weryfikacji w/w dokumentu, danych zawartych w zgłoszeniu celnym oraz możliwość zmiany wysokości należności celnych z tytułu importu towarów przewidują, umowy międzynarodowe - Układ Europejski, jak i ustawa Kodeks celny.
Treść art.83 §1 w/w ustawy dozwala na kontrolę dokumentów i danych handlowych dotyczących operacji przywozu lub wywozu towarów objętych zgłoszeniem po ich zwolnieniu. Celem kontroli jest upewnienie się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu celnym.
Z kolei z postanowień artykułu 32 Protokołu 4 do Układu Europejskiego (zał. do Dz.U. Nr 104, poz.662 z 1997 ze zm.), który ma zastosowanie w niniejszej sprawie, wynika możliwość przekazania dowodów pochodzenia do weryfikacji organom wystawiającym ten dokument, w celu sprawdzenia autentyczności świadectwa pochodzenia towarów oraz prawidłowości danych w nim zawartych. Zgodnie z tym przepisem dodatkowa weryfikacja dowodów pochodzenia jest przeprowadzana wyrywkowo lub wtedy, gdy władze celne kraju importu mają uzasadnione wątpliwości co do między innymi statusu pochodzenia sprawdzanych produktów. Pojęcie "uzasadnione wątpliwości" może dotyczyć różnych przypadków np.: świadectwo przewozowe EUR.1 nie zostało podpisane lub oznaczone datą przez władze wystawiające, pieczęć użyta w celu potwierdzenia dokumentu nie odpowiada pieczęci
zgłoszonej oficjalnie, oznaczenia na towarach lub opakowaniach, lub pozostałych dokumentach towarzyszących odnoszą się do pochodzenia innego niż pochodzenie podane w świadectwie przewozowym EUR1.
Weryfikacji dokonują władze celne kraju eksportu. Strona występująca z wnioskiem
o weryfikację informowana jest o jej rezultatach najszybciej, jak to możliwe. Wyniki te muszą być takie, żeby umożliwiły wyraźne ustalenie, czy dokumenty są autentyczne
i czy sprawdzane produkty można uznać za pochodzące ze Wspólnoty lub Polski lub z innego kraju wymienionego w artykule 4 i czy spełniają inne wymogi niniejszego Protokołu. Żaden kraj nie jest zobowiązany do udzielenia odpowiedzi na wniosek
o przeprowadzenie dodatkowej weryfikacji, jeżeli otrzymał go po trzech latach od dnia wystawienia świadectwa przewozowego EUR.1 lub daty sporządzenia deklaracji na fakturze. Podkreślenia wymaga fakt, iż weryfikacja przeprowadzona, zgodnie z wyżej wymienionymi przepisami, przez władze kraju wystawiającego świadectwo, jest jedyną przewidzianą formą kontroli dowodów pochodzenia towarów. Wynik jej jest wiążący dla władz celnych kraju importu. Organy celne nie mają uprawnienia, by kwestionować uzyskane drogą oficjalną wyniki weryfikacji, ani domagać się od władz weryfikujących udowodnienia, że weryfikacja została przeprowadzona zgodnie
z właściwością przepisów obowiązujących w danym kraju. Wynik weryfikacji otrzymany od upoważnionej do wykonania tej czynności instytucji nie może być zatem podważony, ani przez organy celne ani przez importera. Powyższe potwierdza opinia Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażona w wyroku ISA/Łd 777/97
z dnia 8.09.1998 roku zgodnie z którą wyniki sprawdzenia świadectwa pochodzenia nie mogą być przedmiotem oceny i dodatkowych weryfikacji przez organy celne państwa importera. Mają one charakter wiążący dla tych organów.
Z uwagi na negatywny wynik weryfikacji Naczelnik Urzędu Celnego zasadnie odmówił zastosowania w stosunku do przedmiotowego towaru stawki celnej obniżonej
w wysokości 0%. Niepreferencyjne pochodzenie towaru organ ustalił przy zastosowaniu art.17 ustawy Kodeks celny - przepisu stanowiącego uzupełnienie dyspozycji art.16 w/w ustawy i rozszerzenie legalnej definicji towaru jako pochodzącego z określonego kraju. Pochodzenie towarów to ich ekonomiczna przynależność do konkretnego kraju lub regionu. Przepis ten formułuje zasadę, iż towary w których produkcję zaangażowany jest więcej niż jeden kraj, są uznawane za pochodzące z kraju, w którym podlegały one ostatniej ekonomicznie uzasadnionej obróbce lub przetworzeniu, które spowodowały wytworzenie nowego produktu lub stanowiły istotny etap wytwarzania w przedsiębiorstwie przystosowanym do tego celu. Według ustaleń organów - z zakodowanego szeregu numerycznego VIN przedmiotowego pojazdu wynika, że litera M umieszczona pod pozycją 11 tego numeru oznacza zakład produkcji (montażu) jakim jest w tym przypadku Meksyk.
W związku z powyższym towar posiada niepreferencyjne pochodzenie meksykańskie, Powyższe potwierdzone zostało również w ocenie technicznej stowarzyszenia Rzeczoznawców Techniki Samochodowej i Ruchu Drogowego (nr [...] z [...] maja 2005r.) "Rzeczoznawcy-PZM" sp. z o.o. ( w części dotyczące "rozkodowania szeregu numeru VIN - "M" - znak 11-ty - zakład produkcji {montowania} - Puebla Meksyk )
Towar posiada meksykańskie niepreferencyjne pochodzenie z uwagi na zamieszczenie oznaczenia kraju pochodzenia bezpośrednio na towarze zgodnie
z § 11 "ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15.10.1997r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia (Dz. U. z 1997r. nr 130 poz. 851 ze zm.).
Ten sam kraj pochodzenia potwierdza także przedłożone przez Stronę zaświadczenie zgodności z dnia [...] marca 2002 r. otrzymane z Niemiec, które także zawiera wskazany numer VIN -[...]. Również z dołączonej do akt odpowiedzi na pismo skarżącej A.H.-A. z dnia [...] marca 2005r., Główny Urząd Celny stwierdził ewidentnie, iż zgodnie z umową zawartą pomiędzy krajami Europy Wschodniej i Środkowej przy wwozie towarów z obszaru Wspólnoty Europejskiej do Polski gwarantuje się ulgi celne w odniesieniu do towarów udokumentowanego pochodzenia. Zgodnie z art.2 Protokołu nr 4 za towar pochodzenia unijnego w obrocie pomiędzy Wspólnotą Europejską, a Polską uznawane były wyroby, które zostały pozyskane, względnie wyprodukowane na obszarze Wspólnoty, bądź towary, które w wystarczającym stopniu poddane zostały na obszarze Unii Europejskiej przeróbce lub obróbce.(...) W ramach kontroli dokumentu pochodzenia wszczętej przez polskie służby celne firma [...] nie mogła okazać dokumentu poświadczającego unijne pochodzenie towaru, ponieważ pojazdy "[...]" produkowane są wyłącznie w Meksyku. Z tego powodu, jak stwierdzono, wydane w dniu [...] kwietnia 2002roku przez Główny Urząd Celny zaświadczenie o obrocie towarów EUR 1 nr [...] zostało wycofane formalną decyzją z dnia [...] czerwca 2004 roku - [...] wydaną
w stosunku do eksportera, firmy [...].
Z akt sprawy wynika, że przyczyną wznowienia postępowania przez Naczelnika Urzędu Celnego był otrzymany wynik weryfikacji świadectwa przewozowego EUR1 nr [...]. Za podstawę organ przyjął art. 240 §1 pkt1 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z jego treścią wznawia on postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Należy podkreślić, że sfałszowanie dowodu będzie skutkowało wznowieniem postępowania tylko wtedy, gdy fałszywy dowód stanowił podstawę ustalenia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Może to dotyczyć wszelkich dowodów przeprowadzonych w danej sprawie. Jeśli zatem w trakcie postępowania posłużono się fałszywymi dowodami, które jednak nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, ich fałsz nie będzie skutkował wznowieniem postępowania. Dla wznowienia postępowania na podstawie analizowanej przesłanki konieczne jest uprzednie stwierdzenie prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu, iż miało miejsce sfałszowanie dowodu. Jednakże zgodnie z § 2 w/w artykułu - jeżeli sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne w celu ochrony interesu publicznego, postępowanie z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 lub 2 może być wznowione również przed wydaniem przez sąd lub inny organ orzeczenia stwierdzającego sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa. Ma to więc zastosowanie tylko w przypadkach, gdy sfałszowanie dowodów jest "oczywiste". Przez "oczywistość fałszu" dowodu należy rozumieć przypadki, gdy przy prostym zestawieniu dowodu ze stanem faktycznym fałsz dowodu "rzuca się w oczy", bez prowadzenia w tym zakresie postępowania dowodowego.
Z akt sprawy wynika, że postępowanie zostało wznowione, gdyż przedstawiony podczas odprawy celnej EUR1, mający potwierdzać fakt preferencyjnego pochodzenia przedmiotowego pojazdu okazał się w tym zakresie nieprawdziwy. Za prawdziwy dokument uważa się taki dokument, który nie budzi wątpliwości co do tego, iż
posiada trzy następujące cechy brane łącznie: a)został wystawiony przez
osobę lub instytucję, która powinna go wystawić; b)treść dokumentu odpowiada rzeczywistości; c)dokument posiada treść niezmienioną, to jest tę, którą nadał mu wystawca. W razie braku którejkolwiek z w/w cech, mamy do czynienia z dokumentem fałszywym, przy czym wyróżnia się fałsz materialny i intelektualny dokumentu. Pierwszy godzi bezpośrednio w sam dokument i polega na jego podrobieniu - tzn. sporządzeniu dokumentu z zachowaniem pozorów, jak gdyby pochodził od rzeczywistego wystawcy, lub przerobieniu nadając dokumentowi inną treść niż miał ją pierwotnie, to jest przed przerobieniem. Drugi fałsz - intelektualny, wyraża się w nieprawdziwej treści dokumentu, w poświadczeniu nieprawdy w jej części istotnej, chociaż sam dokument co do formy jest autentyczny i nie budzi zastrzeżeń, Przedstawione przez stronę skarżącą wraz ze zgłoszeniem celnym pojazdu świadectwo pochodzenia EUR1 zawierało nieprawdziwe dane. Jego niezgodność z prawdą w tym zakres jest oczywista - potwierdzona wynikiem weryfikacji., Organ nie mógł sam we własnym zakresie stwierdzić fałszywości dokumentów. Sam też tego w niniejszej sprawie nie uczynił. Informację o powyższym pozyskał drogą oficjalną, to jest za pośrednictwem polskiego Ministerstwa Finansów Departamentu Kontroli Celnej - Wydziału Międzynarodowej Pomocy Administracyjnej od niemieckich władz celnych - Centralnego Urzędu do Spraw Kontroli Pochodzenia. Z treści otrzymanego tą drogą pisma nr [...] wynikało, iż "kontrola wykazała, że w przypadku samochodu osobowego [...] wyszczególnionego na znowu załączonym zaświadczeniu o obrocie towarami EUR.1 nie chodzi o towar preferencyjny w sensie protokołu nr4 do umowy europejskiej między Wspólnotą Europejską a Polską".
Nie ulega wątpliwości, że zweryfikowany dokument był z kolei podstawą ustalenia okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy, czyli takich które mają znaczenie prawne i dotyczą bezpośrednio danej sprawy administracyjnej, będącej przedmiotem postępowania zakończonego decyzją ostateczną.
Rozważając okoliczności niniejszej sprawy należy uznać więc, iż organ niewątpliwie miał podstawy do wznowienia postępowania. Dowodzi tego materiał zebrany
w sprawie. Tym samym nie można uznać za słuszną argumentację strony skarżącej podważającą zasadność i prawidłowość podstawy wznowienia postępowania.
Odnośnie zarzutu związanego z naruszeniem art.243 §2 Ordynacji podatkowej, to należy go również uznać za nieuzasadniony. Postanowienie o wznowieniu postępowania otwiera fazę postępowania określoną jako postępowanie wznowione,
w odróżnieniu od postępowania wstępnego - wznowieniowego. To ostatnie wszczynane jest z chwilą doręczenia żądania wznowienia postępowania przez stronę i ogranicza się do badania, czy żądanie pochodzi od strony; czy ma ona zdolność do czynności;czy dotyczy postępowania zakończonego decyzją lub postanowieniem; czy kwestionowana decyzja lub postanowienie ma charakter ostateczny; czy wskazano podstawę wznowienia i czy nie upłynęły terminy związane z kwestią przedawnienia. W sprawie będącej obecnie przedmiotem kontroli sądowo-administracyjnej wznowienie nastąpiło z urzędu, faza pierwsza - wstępna nie miała zastosowania. Jak wykazano w zaskarżonej decyzji, za prawidłowość zgłoszenia celnego odpowiada zgłaszający, Organ celny natomiast może w trybie art. 83 kodeksu celnego kontrolować zgłoszenie celne w celu upewnienia się o prawidłowości danych zawartych
w zgłoszeniu celnym. W razie stwierdzenia nieprawidłowości, ma obowiązek podjęcia niezbędnych działań w celu właściwego zastosowania przepisów prawa celnego, biorąc pod uwagę nowe dane.
Z kolei, artykuł 32 Protokołu 4 przewiduje dodatkową weryfikację dowodów pochodzenia, która może być przeprowadzana wyrywkowo, lub wtedy, gdy władze celne kraju importu mają uzasadnione wątpliwości, co do między innymi statusu pochodzenia sprawdzanych produktów. Jest to jedyna przewidziana forma kontroli dowodów pochodzenia towarów. Należy podkreślić, że przepisy prawa nie wymagają, by weryfikacja musiała być poprzedzona wydaniem postanowienia
o wznowieniu postępowania. Granice warunkujące podjęcie niezbędnych działań
w celu właściwego zastosowania przepisów prawa celnego, w oparciu dane wynikające z weryfikacji wyznaczają terminy i warunki związane z kwestiami przedawnienia
i wznowienia postępowania.
Organ prawidłowo przedmiotowe postanowienie wydał po uzyskaniu odpowiedzi od niemieckich władz celnych. Dopiero ta faza postępowania dopuszcza ocenę wyników weryfikacji, oraz uprawnia do przeprowadzenia analizy, czy między pozyskanymi dowodami, a treścią decyzji ostatecznej zachodzi związek przyczynowy.
W ocenie składu orzekającego, za bezzasadny należy uznać także zarzut polegający na podważaniu mocy dowodowej pisma przesłanego dnia [...] stycznia 2005roku zawierającego wyniki przeprowadzonej weryfikacji. Dokument ten pozyskano od niemieckich władz celnych "Centralnego Urzędu do Spraw Kontroli Pochodzenia" za pośrednictwem polskiego Ministerstwa Finansów Departamentu Kontroli Celnej - Wydziału Międzynarodowej Pomocy Administracyjnej. Jest to informacja bez wątpienia otrzymana drogą oficjalną - urzędową, wydana przez upoważnione do tego organy kraju eksportu. Dokument ten korzysta z domniemania prawdziwości danych w nim zawartych. Strona, która zaprzecza prawdziwości dokumentu urzędowego, albo twierdzi, że zawarte w nim oświadczenia organu, od którego dokument ten pochodzi, są niezgodne z prawdą, powinna okoliczności te
w odpowiednim trybie udowodnić, czego w sprawie nie dokonano.
W ocenie sądu, organy celne obszernie i przekonywająco uzasadniły swoje stanowisko. Działały zgodnie z zasadami prawidłowo prowadzonego postępowania administracyjnego. Decyzja wskazuje ustalony przez nie stan faktyczny, określa przesłanki zastosowania tej, a nie innej kwalifikacji prawnej i ustala jakie okoliczności stanu faktycznego odpowiadają którym z fragmentów normy prawnej zastosowanej
w sprawie. Wyjaśnia na czym polega, oraz kto i w jakim zakresie stwierdził nieprawdziwość danych zawartych w świadectwie przewozowym EUR.1.
Reasumując, w świetle powyższych okoliczności faktycznych i prawnych oczywistym jest, że obniżone stawki celne nie miały w sprawie zastosowania,
a w związku z otrzymaniem wyników weryfikacji zasadnym było wznowienie postępowania. Mimo, iż bezspornym pozostaje, że Strona nie miała wpływu na prawidłowość wystawienia przedmiotowego dokumentu, a co za tym idzie nie miała wpływu na ustalenie statusu pochodzenia towaru i prawidłowość dokumentu potwierdzającego ten fakt, okoliczność ta jednak nie uzasadnia stosowania obniżonych stawek celnych.
Wobec powyższego uznać należało, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżona decyzja nie podlega uchyleniu, ponieważ Sąd nie stwierdził naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; nie stwierdził też innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - przesłanek określonych w art.145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz c) P.p.s.a. Sąd nie stwierdził również wad, które uzasadniałyby stwierdzenia nieważności decyzji obu instancji zgodnie z art.145 §1 pkt 2 P.p.s.a.
Kierując się zatem przedstawionymi względami skoro, ani argumentacja skargi ani też analiza akt sprawy nie daje podstaw do uwzględnienia zgłoszonego w niej żądania Sąd, nie znajdując podstaw do usunięcia zaskarżonych decyzji z obrotu prawnego, na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) skargę - jako nieuzasadnioną - oddalił.
Asesor WSA Sędzia NSA Sędzia WSA
Alina Rzepecka Jan Grzęda Dariusz Skupień