I SA/Go 186/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie WielkopolskimGorzów Wielkopolski2005-08-11
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek dochodowysprzedaż przedsiębiorstwarozliczenia podatkowemoment powstania przychoduKodeks cywilnyustawa o CITetapy transakcjinieruchomościaktywa i pasywa

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki z o.o. "S" na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego od osób prawnych, uznając za prawidłowe rozliczenie transakcji sprzedaży przedsiębiorstwa w dwóch etapach.

Spółka z o.o. "S" zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego od osób prawnych za okres od stycznia 2000 r. do czerwca 2001 r. Spór dotyczył sposobu rozliczenia transakcji sprzedaży przedsiębiorstwa, która została podzielona na dwa etapy: sprzedaż przedsiębiorstwa z wyłączeniem nieruchomości oraz późniejszą sprzedaż nieruchomości. Organ podatkowy uznał, że przychód powinien być rozpoznany w momencie sprzedaży części przedsiębiorstwa (etap I), podczas gdy spółka twierdziła, że transakcja powinna być traktowana jako całość i skutki podatkowe powinny nastąpić dopiero po sprzedaży nieruchomości. Sąd oddalił skargę, uznając stanowisko organów podatkowych za prawidłowe.

Sprawa dotyczyła skargi spółki z o.o. "S" na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za okres od 1 stycznia 2000 r. do 30 czerwca 2001 r. Organ podatkowy I instancji określił spółce podatek dochodowy, zaległość podatkową oraz odsetki za zwłokę. Spółka wniosła odwołanie, które zostało uchylone przez Dyrektora Izby Skarbowej i przekazane do ponownego rozpatrzenia. Po ponownym postępowaniu organ I instancji określił wyższą kwotę podatku dochodowego. Kluczowym elementem sporu była transakcja sprzedaży przedsiębiorstwa, która została podzielona na dwa etapy: sprzedaż przedsiębiorstwa z wyłączeniem nieruchomości w kwietniu 2001 r. oraz sprzedaż nieruchomości w kwietniu 2002 r. Organ podatkowy uznał, że sprzedaż przedsiębiorstwa w pierwszym etapie, obejmująca aktywa i pasywa (z wyłączeniem nieruchomości), powinna skutkować rozpoznaniem przychodu w tym okresie. Spółka natomiast argumentowała, że sprzedaż przedsiębiorstwa powinna być traktowana jako jedna czynność prawna, a skutki podatkowe powinny nastąpić dopiero po przeniesieniu własności nieruchomości, zgodnie z art. 55 Kodeksu cywilnego. Skarżąca podnosiła również zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę, uznając stan faktyczny za niesporny, a spór za dotyczący prawa podatkowego. Sąd stwierdził, że organy podatkowe prawidłowo zebrały materiał dowodowy i nie naruszyły przepisów Ordynacji podatkowej. W ocenie Sądu, stanowisko organów podatkowych było właściwe. Sąd powołał się na art. 551 i 552 Kodeksu cywilnego, wskazując, że sprzedaż przedsiębiorstwa może obejmować wszystko, co wchodzi w jego skład, chyba że strony postanowią inaczej. Sąd uznał, że dopuszczalna jest sprzedaż przedsiębiorstwa w dwóch etapach, a wyłączenie nieruchomości z pierwszej transakcji nie uniemożliwiło kontynuowania działalności gospodarczej przez nabywcę, który wynajął nieruchomości. W związku z tym, Sąd uznał za prawidłowe zwiększenie przychodów i kosztów uzyskania przychodów w pierwszym etapie transakcji, zgodnie z art. 12 ust. 3 i art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, sprzedaż przedsiębiorstwa z wyłączeniem nieruchomości, która została wynajęta, stanowi odrębną czynność prawną, a przychód powinien być rozpoznany w momencie tej transakcji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że sprzedaż przedsiębiorstwa z wyłączeniem nieruchomości jest dopuszczalna i stanowi odrębną czynność prawną. Nabywca mógł kontynuować działalność gospodarczą dzięki najmowi nieruchomości, co uzasadnia rozpoznanie przychodu w momencie sprzedaży części przedsiębiorstwa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

u.p.d.o.p. art. 12 § ust. 3

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Za przychody związane z działalnością gospodarczą uważa się także należne przychody, choćby nie zostały faktycznie otrzymane.

u.p.d.o.p. art. 15 § ust. 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Koszty uzyskania przychodów.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.c. art. 55

Kodeks cywilny

Przedsiębiorstwo jako zespół składników materialnych i niematerialnych przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych obejmuje wszystko, co wchodzi w jego skład, chyba że co innego wynika z treści czynności prawnej albo z przepisów szczególnych. Dopuszczalna jest sprzedaż przedsiębiorstwa z wyłączeniem niektórych składników.

u.p.d.o.p. art. 12 § ust. 4 pkt. 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Wyłączenie z przychodów otrzymanych zaliczek, zadatków, przedpłat.

o.p. art. 120

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 187 § § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 121 § § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 210 § § 4

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 124

Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy podatkowe prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały właściwe przepisy prawa materialnego. Sprzedaż przedsiębiorstwa w dwóch etapach, z wyłączeniem nieruchomości w pierwszym etapie, jest dopuszczalna i skutkuje powstaniem przychodu w momencie pierwszej transakcji. Przejęcie zobowiązań przez nabywcę stanowi element zapłaty za przedsiębiorstwo, a nie przedpłatę czy zaliczkę.

Odrzucone argumenty

Sprzedaż przedsiębiorstwa powinna być traktowana jako jedna czynność prawna, a skutki podatkowe powinny nastąpić dopiero po sprzedaży nieruchomości. Przejęcie zobowiązań przez nabywcę powinno być traktowane jako przedpłata, która nie stanowi przychodu podatkowego. Organy podatkowe naruszyły przepisy prawa procesowego, nie wyjaśniając należycie stanu faktycznego i nie ustosunkowując się do argumentów strony.

Godne uwagi sformułowania

przedsiębiorstwo jako całość organizacyjna i funkcjonalna składniki przedsiębiorstwa dzielą los prawny przedsiębiorstwa sprzedaż przedsiębiorstwa nastąpiła w drodze jednej czynności prawnej, jedynie skutek rozporządzający został przesunięty w czasie za przychody związane z działalnością gospodarczą uważa się także należne przychody, choćby nie zostały faktycznie otrzymane

Skład orzekający

Alina Rzepecka

asesor

Jacek Niedzielski

przewodniczący sprawozdawca

Krystyna Skowrońska-Pastuszko

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących sprzedaży przedsiębiorstwa podzielonej na etapy, momentu powstania przychodu podatkowego w takich transakcjach oraz kwalifikacji przejętych zobowiązań."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sprzedaży przedsiębiorstwa z wyłączeniem nieruchomości, która została następnie wynajęta. Interpretacja przepisów prawa podatkowego w kontekście przepisów Kodeksu cywilnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy złożonej transakcji sprzedaży przedsiębiorstwa i jej rozliczenia podatkowego, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego. Pokazuje, jak sąd interpretuje podział transakcji na etapy i wpływ na moment powstania przychodu.

Sprzedaż przedsiębiorstwa w ratach: kiedy fiskus dopatrzy się przychodu?

Dane finansowe

WPS: 1 046 582 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Go 186/05 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2005-08-11
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2005-04-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Alina Rzepecka
Jacek Niedzielski /przewodniczący sprawozdawca/
Krystyna Skowrońska-Pastuszko
Symbol z opisem
6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Sygn. powiązane
II FSK 411/06 - Wyrok NSA z 2006-12-06
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jacek Niedzielski (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Krystyna Skowrońska - Pastuszko asesor WSA Alina Rzepecka Protokolant: Ref.- staż. Monika Mierzyńska po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi "S" Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za rok podatkowy 01 stycznia 2000r. - 30 czerwca 2001r. Oddala skargę
Uzasadnienie
Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej decyzją z dnia [...] grudnia 2002r. określił spółce z o.o. "S" podatek dochodowy od osób prawnych za rok podatkowy od 1 stycznia 2000r. do 30 czerwca 2001r. :
zobowiązanie podatkowe w wysokości 484.080,00 zł.
zaległość podatkową w wysokości 439.326,00 zł.
odsetki za zwłokę w kwocie 63.472,30 zł.
Skarżąca wniosła odwołanie od powyższej decyzji pismem z dnia 29 stycznia 2003r. do Dyrektora Izby Skarbowej , który uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Po przeprowadzeniu postępowania organ I instancji decyzją z dnia 6 października 2003r. określił podatek dochodowy od osób prawnych za okres od 1 stycznia 2000r. do 30 czerwca 2001r. w wysokości 1.046.582,00 zł.
Organ podatkowy I instancji ustalił następujący stan faktyczny.
"S" spółka z o.o. zawiadomiła Pierwszy Urząd Skarbowy o zmianie roku podatkowego, którego okres trwania w pierwszym roku po jego zmianie miał wynosić 18 miesięcy, tj. od 1 stycznia 2000r. do 30 czerwca 2001r.
Skarżąca dokonała sprzedaży przedsiębiorstwa spółce z o.o. "SM" rozłożonej w czasie, tj. dokonanej w dwóch etapach na podstawie następujących umów:
I etap - umowa sprzedaży przedsiębiorstwa z wyłączeniem nieruchomości z dnia [...] kwietnia 2001r. z notarialnym poświadczeniem podpisów stron umowy, uzupełniona aneksem z dnia [...] czerwca 2001r.
II etap - umowa sprzedaży nieruchomości - akt notarialny repertorium A [...] z dnia [...] kwietnia 2002r.
Organ I instancji wskazał, że z treści preambuły do umowy z dnia [...] kwietnia 2001r. wynika. że sprzedaż przedsiębiorstwa nie mogła nastąpić równocześnie ze sprzedażą nieruchomości, ponieważ nabywca przedsiębiorstwa - "SM" spółka z o.o. jest osobą zagraniczną i nabycie nieruchomości wymagało uzyskania zezwolenia Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji.
Nadto organ I instancji ustalił, że na podstawie umowy z dnia [...] kwietnia 2001r. wywołującej skutki z dniem [...] kwietnia 2001r. spółka "S" sprzedała spółce "SM" przedsiębiorstwo, obejmujące składniki na [...] kwietnia 2001r. w tym :
wartości niematerialne i prawne / patenty, licencje, znaki towarowe;
rzeczowy majątek trwały sprzedającego;
wierzytelności z tytułu dostaw oraz wierzytelności z innych tytułów;
środki pieniężne sprzedającego, które znajdują się na wszelkich kartach bankowych i w kasie;
zobowiązania wobec banków;
zobowiązania z tytułu dostaw i usług;
pozostałe zobowiązania i rezerwy;
Za określoną w § 3 umowy cenę sprzedaży stanowiącą sumę bilansową na dzień [...] kwietnia 2001r. w wysokości 22.864.981,01 zł., pomniejszoną o wartość czynnych rozliczeń międzyokresowych oraz wartość nieruchomości wynoszącą 15.640.279,38 zł. i wartość zobowiązań, zobowiązując nabywcę do jej zapłaty do dnia 31 grudnia 2001r.
Aneksem z dnia [...] czerwca 2001r. cenę sprzedaży przedsiębiorstwa ustalono na kwotę 5.309,086 zł.
W dniu 01 maja 2001r. nastąpiło przejęcie przez nabywcę pracowników skarżącej spółki na zasadach przewidzianych w art. 23- Kodeksu pracy.
Umową z dnia [...] kwietnia 2001r.oddano w najem nieruchomości, które miały być przedmiotem umowy w drugim etapie sprzedaży przedsiębiorstwa.
Przed sporządzeniem wskazanych umów spółka "SE" jedyny udziałowca nabywcy spółki z o.o. "SM" wykonała opracowanie dotyczące sprzedaży przedsiębiorstwa wg stanu na dzień [...] kwietnia 2001r. z którego wynika, że wartość przedsiębiorstwa wynosi 20.949.365,79 zł. i została ustalona w wyniku negocjacji między nabywca a zbywcą - stanowiąc wartość transakcyjną /strony transakcji należą do grupy kapitałowej "SS".
Z opracowania wynika, że realizacja tej transakcji nastąpi w jednej części poprzez zapłatę kwoty 5.118.891,02 zł. do dnia 31 grudnia 2001r., a w drugiej części poprzez przejęcie zobowiązań spółki podlegającej sprzedaży w wysokości 15.830.474,77 zł. oraz wyspecyfikowano zobowiązania i elementy ceny nabycia przedsiębiorstwa, które miały być przejęte przez nabywcę. W dniu 30 kwietnia 2001r. sporządzono protokół przekazania przedsiębiorstwa, którego integralną częścią były załączniki wykazujące majątek i jego wartość.
Na podstawie bilansów sporządzonych przez spółkę według stanu na dzień [...] kwietnia 2001r. przed sprzedażą i po sprzedaży przedsiębiorstwa oraz dokonanych przez spółkę księgowań ustalono , że w dniu [...] kwietnia 2001r. sprzedażą w I etapie objęto aktywa o wartości 12.420.424,47 zł. i pasywa o wartości 15.830.662,15 zł.
Sprzedażą w I etapie nie zostały objęte:
I aktywa:
grunty i budynki o wartości netto - 8.513.043,98 zł.;
zwrot podatku VAT - 1.885.112,98 zł.;
czynne rozliczenia międzyokresowe - 46.399,58 zł;
II pasywa:
zobowiązania wobec ZUS - 552.868,14 zł.;
pozostałe rezerwy - 2.402.848,50 zł.;
Organ I instancji ustalił, że spółka w związku z przeprowadzoną transakcją sprzedaży przedsiębiorstwa nie dokonała księgowań poprzez konta wynikowe, mające zasadniczy wpływ na wysokość przychodów i kosztów, lecz operacje związane ze sprzedażą zaksięgowała w następujący sposób :
należny przychód ze sprzedaży całego przedsiębiorstwa w kwocie 20.949.4483,36 zł. - jako bierne rozliczenia międzyokresowe w korespondencji z kontem należności z tytułu step-up / zbycie przedsiębiorstwa w ramach grupy kapitałowej/;
koszty przypadające na sprzedany w dniu 30 kwietnia 2001r. majątek ruchomy w wartości cen ewidencyjnych w wysokości 12.420.424,47 zł. - jako czynne rozliczenia międzyokresowe;
zapłacony podatek od czynności cywilnoprawnej tj. umowy sprzedaży w kwocie 106.181,70 zł. - jako wydatek nie stanowiący kosztów uzyskania przychodów w roku podatkowym od 1 stycznia 2000r. do 30 czerwca 20001r.
W ocenie organu I instancji skarżąca spółka nie ujawniła wyniku na dokonanej w dniu [...] kwietnia 2001r. sprzedaży majątku, co było sprzeczne z art.12 ust.3 ustawy z dnia 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych.
Wskazując na powyższe ustalenia oraz na przepis art.15 ust.1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych organ I instancji skorygował zeznanie roczne w następujący sposób:
I. Zwiększenie przychodów o łączną kwotę 15.866.032,15 zł., w tym :
- o wartość przejętych przez nabywcę z dniem [...] kwietnia 2001r. zobowiązań spółki w wysokości 15.830.662,15 zł.;
- o zaniżony czynsz z tytułu najmu nieruchomości o podatek od nieruchomości za maj i czerwiec 2001r. w wysokości 35.370,00 zł.;
II. Zwiększono koszty uzyskania przychodów łącznie o 12.526,17 zł.; w tym :
- o wartość ewidencyjną sprzedanego w dniu [...] kwietnia 2001r. majątku ruchomego w kwocie 12.420.424,47 zł.
- o zapłacony podatek od czynności cywilnej w momencie realizacji umowy - w kwocie 106.181,70;
III. Ustalono podstawę opodatkowania w wysokości - 3.488.609,00 zł.
Zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych określono w wysokości 1.046.582,00 zł.
Skarżąca spółka nie zgodziła się z powyższymi ustaleniami i wniosła odwołanie od powyższej decyzji wnosząc o jej uchylenie w części dotyczącej ustalenia dochodów ze sprzedaży przedsiębiorstwa, zarzucając decyzji naruszenie :
1. norm prawa materialnego poprzez :
a) błędną i wzajemnie sprzeczną wykładnię art.55 - kodeksu cywilnego, przyjmując ze czynności prawne dotyczące zbycia przedsiębiorstwa wywołują skutki prawne niezależne od siebie;
b) błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 12 ust.3 oraz ust. 4 pkt. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych w brzmieniu z 2001r., uznając, że w dniu [...] kwietnia 2001r. tj. w dniu realizowania I etapu sprzedaży, powstał przychód należny;
c) niewłaściwe zastosowanie art. 7 ust. 1i2 ustawy poprzez błędne określenie wysokości przychodu z I etapu sprzedaży przedsiębiorstwa.
2. norm prawa procesowego :
a) art. 120 oraz 187 § 1 ordynacji podatkowej poprzez nie wyjaśnienie całokształtu okoliczności stanu faktycznego;
b) art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do organu, w szczególności poprzez działanie sprzeczne z prawem.
c) art. 210 § 4 w związku z art. 124 Ordynacji podatkowej poprzez nie przedstawienie przekonujących argumentów świadczących o prawidłowości podjętego rozstrzygnięcia.
Skarżąca spółka zarzuca organowi I instancji naruszenie art. 55- Kodeksu cywilnego wskazując, że nie można wywodzić skutków podatkowych z poszczególnych etapów sprzedaży, ale należy rozpatrzyć przedmiotową transakcję w ujęciu całościowym. W ocenie skarżącej dopiero z chwilą sprzedaży nieruchomości nastąpiło " dopełnienie" czynności prawnej mającej za przedmiot przedsiębiorstwo. Sprzedaż przedsiębiorstwa nastąpiła zatem w drodze jednej czynności prawnej, lecz jej skutki prawne zostały przesunięte, tj. do momentu przeniesienia własności nieruchomości.
Skarżąca podkreśla, że transakcja sprzedaży przedsiębiorstwa została zrealizowana w roku podatkowym 2001/2002, a wiec po przeniesieniu własności nieruchomości, w związku z czym należy przypisać całość uzyskanych przychodów z tytułu sprzedaży przedsiębiorstwa do roku podatkowego, w którym wydano nieruchomości.
Dlatego też błędne jest stanowisko organu I instancji, iż w I etapie sprzedaży przedsiębiorstwa powstał przychód należny z tego tytułu, ponieważ roszczenie z tytułu zapłaty przedsiębiorstwa stało się wymagalne z chwilą przeniesienia własności całego przedsiębiorstwa, tj. w II etapie sprzedaży i nie może być mowy o uznaniu zobowiązań przejętych przez nabywcę, a stanowiących element zapłaty za przedsiębiorstwo, za przychód I etapu sprzedaży.
Przejęcie zobowiązań w I etapie sprzedaży, to w ocenie skarżącej, nic innego jak przedpłata i należy ją traktować jako otrzymaną zaliczkę, zadatek, czy przedpłatę, a to zgodnie z art. 12 ust.4 pkt. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, nie stanowi przychodu.
Zdaniem skarżącej organ podatkowy nieprawidłowo ustalił dochód w roku podatkowym 200/2001r. w oparciu o art. 12 ust.3 ustawy, podczas gdy podatnik otrzymał przysporzenie majątkowe, które na podstawie art. 12 ust.4 pkt. 1 ustawy zostało wyłączone z przychodów danego okresu.
W ocenie skarżącej przyjmując stanowisko organu podatkowego, iż po wydaniu ruchomości powstał przychód należny, można co najwyżej mówić o powstaniu wymagalnej należności w wysokości proporcjonalnej do wartości ruchomej części majątku, ponieważ tylko w tym zakresie miało miejsce przeniesienie własności przedsiębiorstw w analizowanym okresie podatkowym.
Ustalenie wysokości dochodu w poszczególnych latach podatkowych dokonane przez organ podatkowy, skutkujące powstaniem obowiązku podatkowego w obu etapach transakcji, w ocenie skarżącej spółki było nieprawidłowe, dokonane z błędnym przypisaniem przychodów podatkowych do kosztów ich uzyskania i niezgodnie z art.7 ust.1 i 2ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
Skarżąca spółka zarzuciła organowi podatkowemu, iż nie przedstawił argumentów prawnych potwierdzających słuszność podjętego rozstrzygnięcia. Ponadto organ podatkowy nie ustosunkował się do podnoszonych przez stronę argumentów istotnych dla sposobu załatwienia sprawy.
Naruszono również zasadę prawdy obiektywnej zawartej w art. 122 Ordynacji podatkowej oraz art. 187 § 1 Ordynacji poprzez zaniechanie podjęcia czynności zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, w szczególności w zakresie przeprowadzenia dowodu na okoliczności prawidłowości sposobu rozliczenia transakcji z zastosowaniem rozliczeń międzyokresowych. W ocenie skarżącej spółki nie podjęto również działań mających na celu dokładne wyjaśnienie i zrozumienie stanu faktycznego.
Dyrektor Izby Skarbowej decyzja z dnia [...] lutego 2004r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, stwierdzając, iż sposób ustalenia przychodu i kosztów uzyskania przychodów z transakcji sprzedaży przedsiębiorstw przyjęty przez spółkę , tj. przyporządkowanie ich do jednego okresu rozliczeniowego było nieprawidłowe.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skardze skarżąca podnosi podnosi zarzuty tożsame z zarzutami zawartymi w odwołaniu zarówno w zakresie naruszeń prawa materialnego jak i procesowego.
Uzasadniając swoje stanowisko skarżąca spółka podkreśla, iż zgodnie z treścią art. 55- kodeksu cywilnego w przypadku gdy przedmiotem czynności prawnej jest przedsiębiorstwo jako całość, to skutki prawa obejmują wszystkie składniki przedsiębiorstwa, art. 55- Kodeksu cywilnego wprowadza bowiem normę prawną, zgodnie z która składniki przedsiębiorstwa dzielą los prawny przedsiębiorstwa w sytuacji dokonania określonej czynności prawnej, mającej za przedmiot przedsiębiorstwo.
Zgodnie z zasadą woli stron dopuszczalne jest umowne wyłączenie poszczególnych składników z transakcji mającej za przedmiot przedsiębiorstwo.
Nie mogą to być takie elementy przedsiębiorstwa, bez których działalność przedsiębiorstwa nie mogłaby się odbywać na tych samych zasadach.
W ocenie skarżącej spółki przedsiębiorstwo należy oceniać-postrzegać jako całość organizacyjną i funkcjonalną służącą określonym celom gospodarczym. Do tych istotnych elementów przedsiębiorstwa należy zaliczyć także nieruchomości, chyba ze strony w umowie wyraźnie nie postanowią inaczej, co zdaniem skarżącej w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca.
Celem umowy z dnia [...] kwietnia 2001r. było przeniesienie własności całego przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 55- kodeksu cywilnego obejmującego wszystkie jego części składowe, w tym nieruchomości. Skarżąca wskazuje, że z uwagi na obowiązek uzyskania zezwolenia na nabycie nieruchomości przez nabywcę, sprzedaż ruchomości i nieruchomości nie mogła nastąpić w tym samym czasie, lecz sprzedaż przedsiębiorstwa nastąpiła w drodze jednej czynności prawnej, jedynie skutek rozporządzający został przesunięty w czasie, tj. do momentu przeniesienia własności nieruchomości.
Strona skarżąca wskazała również, że nie jest możliwe uznanie czynności prawnej mającej za przedmiot określone składniki majątkowe za czynność prawną mającą za przedmiot przedsiębiorstwo, jeżeli składniki te nie są istotne dla bytu przedsiębiorstwa.
Nieruchomości są składnikiem , bez którego działalność przedsiębiorstwa nie mogłaby się odbywać. Ponadto brak nieruchomości pozbawia pozostałe składniki więzi organizacyjnej, która decyduje o istocie przedsiębiorstwa.
W związku z tym błędne i nielogiczne jest stanowisko zawarte w decyzji, że po przeniesieniu własności majątku ruchomego i zawarciu umowy najmu nieruchomości kupujący mógł kontynuować bez zakłóceń działalność gospodarczą , skoro do jej prowadzenia konieczne było dodatkowe wynajęcie nieruchomości, z której kupujący korzystał jako posiadacz zależny.
Nie można zatem twierdzić, że nabyto przedsiębiorstwo, gdyż jeden z jego elementów nadal pozostawał we władztwie spekulującego.
Skarżąca wskazuje ponadto, że nie zgadza się ze stanowiskiem zawartym w decyzji odnoszącym się do kwestii przeniesienia się własności składników majątkowych i dokonania za nie zapłaty, ponieważ strony umowy nie uzgodniły wartości poszczególnych składników majątkowych, ale ustaliły jedną cenę za sprzedaż całego przedsiębiorstwa, zatem zapłata za przeniesienie praw do przedsiębiorstwa nie powinna być odnoszona oddzielnie do ruchomości i nieruchomości.
Strona skarżąca zakwestionowała stanowisko organów obu instancji zgodnie z którym w dniu [...] kwietnia 2001r tj. w chwili realizacji I etapu sprzedaży, powstał przychód w wartości zobowiązań, które zostały przejęte przez kupującego, gdyż nie znajduje to oparcia w przepisach ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych i rażąco narusza jej art. 12 ust.3.
Wobec częściowego spełnienia świadczenia poprzez wydanie majątku ruchomego przez sprzedającego oraz przejęcie zobowiązań przez kupującego nie doszło w roku 2000/2001 do realizacji transakcji, a tym samym nie powstał przychód należny.
Argumentacja zawarta w dalszym uzasadnieniu skargi nie zawiera nowych okoliczności ponad te, które zawarte były w odwołaniu od decyzji organu II instancji.
Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim zważył, co następuje.
Skarga jest niezasadna.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd pragnie na wstępie podkreślić, że wbrew twierdzeniom strony skarżącej stan faktyczny ustalony w niniejszej sprawie jest niesporny w zakresie umów będących przedmiotem oceny organów podatkowych.
Sporne między stronami są prawo podatkowe skutki tych umów, ich ocena.
Przystępując do oceny zaskarżonej decyzji Sąd stwierdza, że nie dopatrzył się, aby organy podatkowe obu instancji naruszyły w niniejszej sprawie przepisy Ordynacji podatkowej w szczególności, aby naruszenie dotyczyło przepisów wskazanych przez stronę skarżącą.
Organy podatkowe zebrały w niniejszej sprawie w sposób wyczerpujący i właściwy materiał dowodowy, opierając się w tym zakresie na dokumentach źródłowych i zapisach księgowych.
Zarzut strony skarżącej o nie podjęciu niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego jest bezpodstawny, ponieważ jak to wskazał Sąd stan faktyczny został ustalony prawidłowo a spór dotyczy jego oceny.
Nadto, co należy podkreślić strona skarżąca miała możliwość wypowiedzenia się, co do zebranego materiału dowodowego w toku całego postępowania.
Również zarzut naruszenia art. 210 § 4 i 124 Ordynacji podatkowej poprzez
nie ustosunkowanie się twierdzeń strony skarżącej uznać należy za chybiony, ponieważ organy podatkowe wskazały w uzasadnieniu decyzji fakty, które organy uznały za udowodnione, dowody którym dał wiarę a uzasadnienie zawiera również wyjaśnienie podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa.
Skarżąca spółka myli w tym zakresie ocenę stanu faktycznego i prawnego wyrażoną przez organy podatkowe z ustaleniami stanu faktycznego i wynikającym z niego stanu prawnego.
Wobec nie stwierdzenia naruszeń prawa procesowego Sąd dokonał oceny zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego.
W ocenie Sądu stanowisko organów podatkowych uznać należy w tym względzie za właściwe.
Zgodnie z art. 551 ustawy Kodeks cywilny, przedsiębiorstwo, jako zespół składników materialnych i niematerialnych przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, obejmuje wszystko, co wchodzi w skład przedsiębiorstwa w szczególności:
- firmę (nazwę), znaki towarowe;
- księgi rachunkowe;
- nieruchomości i ruchomości należące do przedsiębiorstwa, w tym produkty i materiały;
- patenty, wzory użytkowe i zdobnicze;
- zobowiązania i obciążenia związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa;
- prawa wynikające z najmu i dzierżawy lokali zajmowanych przez przedsiębiorstwo.
Natomiast zgodnie z art. 552 Kodeksu cywilnego, czynność prawna mająca za przedmiot przedsiębiorstwo, obejmuje wszystko, co wchodzi w skład przedsiębiorstwa, chyba że co innego wynika z treści czynności prawnej albo z przepisów szczególnych.
Wskazane przepisy nie wykluczają sprzedaży przedsiębiorstwa z wyłączeniem kilku składników.
Trafne jest również stanowisko organów podatkowych, że dopuszczalne jest dokonanie sprzedaży przedsiębiorstwa w wyniku dwóch czynności prawnych, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie.
Podkreślenia wymaga również okoliczność, wskazana przez organy podatkowe, że sprzedaż wszystkich składników przedsiębiorstwa z wyłączeniem nieruchomości stanowi dokonaną czynność sprzedaży przedsiębiorstwa, ponieważ nieruchomości, w których prowadzona była działalność gospodarcza, zostały na podstawie umowy oddane w najem i w związku z tym nabywający przedsiębiorstwo mógł bez zakłóceń kontynuować w nim działalność gospodarczą.
W tym też kontekście zarzut skarżącej spółki, iż brak nieruchomości pozbawia pozostałe składniki więzi organizacyjnej decydującej o istocie przedsiębiorstwa jest nietrafny.
W wyniku zawarcia umów z dnia [...] kwietnia 2001r. oraz z dnia [...] kwietnia 2002r. dokonana została sprzedaż wszystkich składników przedsiębiorstwa z wyłączeniem nieruchomości należących do tego przedsiębiorstwa.
Konsekwencją powyższego było powstanie przychodu w momencie dokonania transakcji, czyli w roku 2001.
Należy uznać zatem za prawidłowe postępowanie organów podatkowych, że w I etapie spółka zaniżyła przychody z tytułu zbycia przedsiębiorstwa o wartość przejętych przez nabywcę z dniem [...] kwietnia 2001r. zobowiązań spółki "S" w wysokości 15.830.662,15 zł i koszty uzyskania przychodu o wartość ewidencyjną sprzedanego w dniu 30 kwietnia 2001r. majątku ruchomego w wysokości 12.420.424,47 zł stosownie do art. 12 ust.3 i art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
Również nietrafny jest zarzut skarżącej spółki o błędnej kwalifikacji przejęcia zobowiązań na gruncie prawa podatkowego.
W ocenie spółki przejęcie zobowiązań w I etapie sprzedaży należy traktować jako zadatek, zaliczkę czy przedpłatę.
Takie stanowisko nie znajduje oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym, ponieważ transakcja sprzedaży przedsiębiorstwa została przeprowadzona w dwóch etapach, na podstawie dwóch umów, dwóch odrębnych czynności prawnych, o których mowa w §3 ust.1 umowy z dnia [...] kwietnia 2001r.
W tym kontekście za trafne należy uznać również stanowisko organów podatkowych o prawidłowym zastosowaniu w sprawie art. 12 ust.3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych zgodnie, z którym za przychody związane z działalnością gospodarczą uważa się także należne przychody, choćby nie zostały faktycznie otrzymane.
Dlatego też wskazując na powyższy przepis oraz na art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych organy podatkowe prawidłowo zwiększyły przychody ze sprzedaży przedsiębiorstwa w roku podatkowym 2000/2001 i koszty uzyskania przychodów o wartość ewidencyjną sprzedanego majątku trwałego i obrotowego w kwocie 12.420.424,47 zł w wyniku czego ustaliły dochód ze sprzedaży w kwocie 3.304.055,98 zł.
Z przedstawionych względów Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm./ orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI