I SA/Go 182/24

I SA/Go 182/24 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2024-10-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-06-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Alina Rzepecka
Dariusz Skupień /przewodniczący sprawozdawca/
Jacek Niedzielski
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 549 art. 60
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej,  zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr  814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008(1)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędzia WSA Alina Rzepecka Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Czajkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2024 r. sprawy ze skargi A. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością [...] na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji ostatecznej oraz odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2021 oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą [...] (Spółka) wniosła skargę na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa [...] (organ odwoławczy, Dyrektor [...] ARiMR) z dnia [...]
2024 r. nr [...], którą utrzymała w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa [...] z dnia [...] 2023 r.nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji dotychczasowej oraz w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2021.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika następujący stan sprawy.
W dniu [...] 06.2021 r. spółka A. złożyła wniosek o przyznanie płatności na rok 2021. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w dniu [...] 12.2021 r. decyzją nr [...] przyznał spółce płatności w ramach systemów wsparcia bezpośrednio w wysokości 184.889,33 zł. Obszar do jakiego spółka ubiegała się o ww. płatności wyniósł łącznie [...] ha i został zlokalizowany na działkach rolnych nr [...] ([...]) oraz działka nr [...] ([...]).
W postępowaniu o przyznanie płatności ekologicznej spółka w dniu 25.01.2022 r. przedłożyła wydruk z KRS (dane z [...].04.2021 r. oraz [...].01.2022 r.), wydruk z ksiąg wieczystych [...] z informacją o właścicielu działki nr [...] (K. S.A.), potwierdzenie rejestracji firmy z dnia [...].09.2020 r., potwierdzenie prowadzenia konta bankowego, deklaracja rozliczeniowa ZUS DRA, wykaz środków trwałych własnych i w leasingu, kopię pierwszej strony umowy ubezpieczenia upraw rolnych nr polisy [...] (okres ubezpieczenia 13.07.2021-15.11.2021 r.), protokół z oszacowania szkód w gospodarstwie rolnym spowodowanych suszą w roku 2021 z dnia [...].10.2021 r., sprawozdanie finansowe firmy za 2020 r. sporządzone dnia [...].10.2021 r., fakturę [...] B. sp. z o. o. z dnia [...].11.2021 r. (certyfikacja w tym kontrola gospodarstwa ekologicznego), fakturę [...] z dnia [...].12.2021 r. ze sprzedaży 0,7 ton grochu, 5 ton łubinu wąskolistnego oraz 1,8 tony łubinu białego, fakturę [...] z dnia [...].03.2021 r., fakturę [...] z dnia [...] 05.2021 r. P. sp. z o. o. za zakup oleju napędowego plus potwierdzenie zapłaty, fakturę [...] z dnia [...].05.2021 r. P. sp. z o. o. za zakup oleju napędowego plus potwierdzenie zapłaty, fakturę [...] z dnia [...] 05.2021 r. P. sp. z o.o. za zakup oleju napędowego, fakturę nr [...] z dnia [...] 10.2021 r. P. 1.za zakup oleju napędowego, fakturę [...] z dnia [...].11.2021 r. T. sp. z o. o. za zakup oleju napędowego, fakturę [...] z dnia [...].11.2021 r. T. sp. z o.o. za zakup oleju napędowego plus zapłata za czynsz dzierżawny, potwierdzenie zapłaty za czynsz dzierżawy, potwierdzenie przelewu na rzecz E S.A, potwierdzenie przelewu na rzecz P S.A, potwierdzenie przelewu na rzecz K. S.A. (5 szt.). W odpowiedzi na wezwanie, spółka złożyła w dniu 29.04.2022 r. na piśmie wyjaśnienia dotyczące dzierżawy działek ewidencyjnych deklarowanych do płatności. Przedstawiła zestawienie środków trwałych, pismo z dnia [...].04.2022 r. Syndyka Masy Upadłości K. S.A. potwierdzające fakt wydzierżawienia działek gruntu rolnego zlokalizowanych w gminie W. oraz oświadczyła, że nie posiada jeszcze ostatecznej wersji bilansu za rok obrotowy 2021 r.
Kierownik BP ARiMR uznał, że ww. materiał nie był znany organowi w dniu 09.12.2021 r. oraz, że treść przedmiotowej dokumentacji stanowi nową okoliczność, która jednocześnie jest istotna dla rozstrzygnięcia sprawy. W dniu [...].03.2023 r. na trybie art. 149 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5, art. 147 oraz art. 150 k.p.a. wznowił postępowanie zakończone decyzją ostateczną nr [...] z dnia [...] 12.2021 r. w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
W piśmie z dnia [...].03.2023 r. spółka A. opisała kwestie finansowo – księgowe. Wskazała, że księgowość spółki prowadzi M.J. Dołączyła bilans spółki za rok 2021 oraz jednostronny rachunek zysków i start za rok 2021.
Dalej, organ do sprawy załączył kopie wniosków o przyznanie płatności obszarowych na rok 2021 wraz z materiałem dowodowym, złożonym przez: E. sp. z o. o., P.2. sp. z o. o., F. sp. z o. o., A.1. sp. z o. o., A.2. sp. z o. o., E.1. sp. z o. o., P.3. sp. z o. o., E.2. sp. z o. o., E.3. sp. z o. o., E.4. sp. z o. o., E.5. sp. z o. o., E.6. sp. z o. o., E.7. sp. z o. o., A. sp. z o. o., A.3. sp. z o. o., R. sp. z o. o., R.1.sp. z o. o., T.1. sp. z o. o., T.2. sp. z o. o., T.3. sp. z o. o., T. 4 sp. z o. o., T. 5 sp. z o. o., A.4.
sp. z o. o., F. sp. z o. o., R.2. sp. z o. o., A.5. sp. z o. o., I. sp. z o. o., W.K., A. Sz., M.J.
W wyniku kontroli Kierownik BP ARiMR stwierdził, że A. sp. z o. o jest na płaszczyźnie zarządczej oraz funkcjonalnej ściśle powiązana z szeregiem innych podmiotów (osoby prawne i fizyczne) wnioskujących w ARiMR o płatności do gruntów rolnych. Czynnikiem łączącym wszystkie te podmioty jest osoba M.J. (jedyny udziałowiec w podmiocie A. sp. z o. o.), który jednocześnie jest pośrednim udziałowcem w kilkudziesięciu innych podmiotach, powołanych w formie spółek z o. o. i ubiegających się w ARiMR o płatności obszarowe. Organ ustalił, że zidentyfikowane wyżej podmioty oraz E.7. sp. z o. o., F.1. sp. z o. o., G. sp. z o. o., G.1. sp. z o. o., G.2. sp. z o. o., P.3. sp. z o. o., R.3. sp. z o. o., T.5. sp. z o. o., w tym A. sp. z o. o., poza osobą M.J. (jako wspólnika bądź pośredniego udziałowca), łączą te same osoby występujące w organach zarządczych oraz współzależność funkcjonalno - ekonomiczna. Podmioty te nie są zdolne do samodzielnego funkcjonowania. Nie posiadają zaplecza technicznego i magazynowego (w przeważającej większości korzystają w takiej sytuacji z potencjału wąskiej grupy innych podmiotów powiązanych, posiadających infrastrukturę), a niezbędne prace agrotechniczne są zlecane powiązanym podmiotom. Organ uznał, że działki zgłoszone do płatności przez spółkę A tworzą fikcyjne gospodarstwo, które zostało utworzone w celu obejścia przepisów ustanawiających limity płatności dla pojedynczego producenta rolnego.
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją z dnia [...] 12.2023 r. uchylił decyzję dotychczasową z dnia [...] 12.2021 r. i uznał, że przyznanie wnioskowanej płatności byłoby sprzeczne z przepisami art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 2988/95. i w związku z art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013, odmówił spółce płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2021.
W postępowaniu odwoławczym organ II instancji wskazał, że Kierownika BP ARiMR prawidłowo rozstrzygnął sprawę, opierając ją na właściwych przepisach prawa.
W zakresie wznowienia postępowania organ zgodził się, że nowymi dowodami nieznanymi Kierownikowi BP ARiMR w dniu wydania decyzji ostatecznej jest dokumentacja finansowo - księgowa oraz wyjaśnienia składane przez zarząd A. w dniach [...] 01.2022 r. oraz [...] 04.2022 r. oraz, że okoliczności te mają wpływ na wysokość pomocy finansowej za rok 2021.
Dalej, organ II instancji na podstawie zebranego materiału dowodowego oraz okoliczności podniesionych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w wyroku z dnia 29.11.2023 r. sygn. akt I SA/Go 209/23 (sprawa dotycząca płatności RE z deklaracją tych samych działek rolnych co w przypadku płatności OB) stanął na stanowisku, że spółka A. posiada potencjał aby prowadzić samodzielną działalność rolniczą. Jednakże, mając na uwadze ogólne zaangażowanie spółki w funkcjonowanie szeregu podmiotów powiązanych z osobą M.J. organ podtrzymał, że spółka jest czynnym uczestnikiem procederu tworzenia sztucznych warunków ukierunkowanych na pozyskiwanie płatności w kwotach większych niż faktycznie przysługujące.
Organ wskazał, że A. sp. z o.o. w przeciwieństwie do wielu innych spółek, w których beneficjentem rzeczywistym jest M.J., nie jest finansowana z pożyczki udzielonej przez P.4. S.A. Z deklaracji ZUS DRA oraz bilansu za rok 2021 wynika, że spółka A. zatrudnia pracowników (zatrudnienie 2,92 etatu), wypłaca wynagrodzenia oraz uiszcza opłaty z tytułu ubezpieczeń społecznych. Spółka posiada pełną infrastrukturę, w tym odpowiednie maszyny (wykaz środków trwałych) do wykonywania koniecznych czynności agrotechnicznych na uprawianych przez nią gruntach. Spółka samodzielnie, przy wykorzystaniu własnego parku maszynowego i paliwa zakupionego na rzecz spółki wykonywała w roku 2021 czynności rolnicze i nie zlecała w tym zakresie usług podmiotom zewnętrznym. W miejscowości [...] posiada magazyn, w którym przechowuje swoje płody rolne. Wyprodukowane towary sprzedaje we własnym imieniu i na własny rachunek podmiotom niezależnym (K..L. - faktura z dnia [...].12.2021 r. nr [...]). Spółka ponosi ciężar podatkowy związany z zapłatą podatku rolnego oraz podatku od nieruchomości, jak również finansowy związany z zapłatą za ubezpieczenie upraw. W przypadku nieruchomości dzierżawionych od Syndyka Masy Upadłości K. S.A. w upadłości Spółka uiszcza czynsz oraz równowartość kwoty z tytułu podatków. Ponadto za rok 2021 posiada dodatni bilans działalności spółki.
A. sp. z o. o. została zawiązana w 2004 r. W 2008 r. udziały (data wpisu w KRS [...] 01.2008 r.) w spółce objęła G. sp. z o. o. (prezes zarządu Z.J., członkowie zarządu, do [...].01.2023 r., M.P. i K.S., prokurent M.J. Od dnia [...].01.2014 r. jedynym udziałowcem w A. sp. z o. o. jest M.J. Spółka wnioski o przyznanie płatności składała od 2004 r. do 2015 r. W 2016 r. spółka rozdzieliła ponad 330 ha gruntów na pięć podmiotów z grupy T., tj.:
- T.6 . sp. z o. o. (członkowie zarządu: I.O, K.S., A. Sz., jedyny udziałowiec P.4. S.A.) weszła w posiadanie własności działek nr: [...] oraz [...] (obręb T. ) należących do A. Polska sp. z o. o. na podstawie umowy przeniesienia prawa własności nieruchomości nr [...] z dnia [...].04.2016 r., działki nr [...] (obręb T. ) na mocy umowy dzierżawy z dnia [...].03.2016 r.;
- T.1. sp. z o. o. (członkowie zarządu: I.O., Ł.P., M.P., aktualny członek zarządu M.P., jedyny udziałowiec P. S.A.) weszła w posiadanie własności działki nr [...] (obręb T. ) należącej do A. na postawie umowy przeniesienia prawa własności nieruchomości z dnia [...].04.2016 r.;
- T.2. sp. z o. o. (członkowie zarządu: I.O., K.S., A.Sz., jedyny udziałowiec P. S.A.) weszła w posiadanie własności działek nr: [...] oraz [...] (obręb T. ) należących do A. sp. z o. o. na podstawie umowy przeniesienia prawa własności nieruchomości z dnia [...].04.2016 r.;
- T.4. sp. z o. o. (członkowie zarządu: I.O., Ł.P., A. Sz., jedyny udziałowiec P. S.A.) weszła w posiadanie własności działek nr: [...] oraz [...] (obręb T.) należących do A. sp. z o. o. na podstawie umowy przeniesienia prawa własności nieruchomości z dnia [...].04.2016 r.;
- T.3. sp. z o. o. (członkowie zarządu: I.O., Ł. P., M.J., jedyny udziałowiec P. S.A.) weszła w posiadanie własności działek nr: [...] oraz [...] (obręb T.) należących do A. sp. z o. o. na podstawie umowy przeniesienia prawa własności nieruchomości z dnia [...] 04.2016 r., ponadto spółka T.3. na mocy umowy z dnia [...] 06.2016 r. podpisanej przez W.K. oraz Ł.P. i M.J. wydzierżawiła pomieszczenia biurowe zlokalizowane w T., przy
ul. [...].
W 2020 r. A. zawnioskowała o wsparcie z tytułu użytkowania działek zlokalizowanych w [...] (obręb [...]) oraz nr [...] oraz nr [...] (obręb [...]) o łącznej powierzchni użytkowanej [...] ha. Grunty te wchodzą w skład masy upadłościowej spółki K. S.A. (KRS nr [...]). W 2021 r. spółka weszła w posiadanie ponad [...] ha na podstawie umowy dzierżawy z dnia [...].04.2021 r. zawartej z Syndykiem Masy Upadłości K. S.A. (w tym ww. działki).
Następnie spółka poddzierżawiła działki nr: [...] oraz [...] ([...]) o sumarycznej powierzchni zgłoszonej do płatności [...] ha rzecz A.5. sp. z o. o. (prezes zarządu Ł.P., członek zarządu I.P. - osoby współwystępujące w zarządach wielu spółek, w których beneficjentem rzeczywistym jest M.J.(mimo wezwania, spółka A. nie przedstawiła pełnej treści wskazanej umowy ani też dowodów jej realizacji w postaci np. potwierdzenia przelewów). Ponadto organ wskazał, że A.5. sp. z o. o. została uznana jako część większej całości zarządzanej przez M.J., a o sztuczności warunków stworzonych do uzyskania płatności świadczył fakt, iż działalność zaangażowanych podmiotów, w tym A.5. nie miała charakteru rzeczywistego (wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. sygn. akt: I SA/Go 222/23 oraz I SA/Go 223/23).
Kolejne działki nr [...] oraz [...] o łącznej powierzchni ponad [...] ha spółka poddzierżawiła R.K. tj. osoba udostępniająca swoją infrastrukturę do przechowywania plonów spółek: P.3. sp. z o. o. oraz R. sp. z o. o. oraz wykonawca usług rolniczych dla spółek: R.3. sp. z o. o., A.4. sp. z o. o., F. sp. z o. o., T.4. sp. z o. o., A.3. sp. z o. o., R.1. sp. z o. o. P.3. sp. z o. o., E.1. sp. z o. o, A.5. sp. z o.o. Wszystkie wymienione podmioty również uznane przez sądy administracyjny
za pozornie prowadzące działalność rolnicza na własny rachunek m.in. wyroki WSA
w Gorzowie Wlkp. sygn. akt: I SA/Go 252/23, I SA/Go 178/23 czy I SA/Go 228/23. Organ wskazał, że pomimo wezwania strona nie przedłożyła umowy poddzierżawy zawartej z R.K.. Ponadto działki: nr [...], nr [...] oraz nr [...] spółka poddzierżawiła na rzecz M.W. oraz nr [...], nr [...], nr [...] nr [...] oraz nr [...] na rzecz T.B.). Pomimo wezwania strona nie przedstawiła umowy ani dokumentacji potwierdzającej dokonywanie płatności z tytułu poddzierżawy. Spółka również nie załączyła umowy dzierżawy zawartej z Syndykiem Masy Upadłości K. S.A.
Dalej organ wskazał, że w 2016 r. w nowopowstałych spółkach R.3. sp. z o. o., A.4. sp. z o. o., F. sp. z o. o. najpierw udziały obejmowała spółka A. (z udziałowcem M.J.). Finalnie udziały przejęła P.4 S.A., której jedynym akcjonariuszem od momentu założenia spółki jest M.J.
W ocenie organu działania podejmowane przez zarząd A. można uznać za powtarzający się schemat tj. zawiązanie spółki, przypisanie jej tylko i wyłącznie gruntów wydzielonych z potencjału należącego do spółki posiadającej zasoby gruntów, zawnioskowanie przez nowy podmiot o płatności w ARiMR. Schematyczne działania są synonimem stworzenia takich warunków, które w określonym stanie faktycznym nie mają żadnego innego racjonalnego uzasadnienia poza uzyskaniem korzystniejszej sytuacji w zakresie płatności od tej, jaką miałby beneficjent, gdyby takich warunków nie stworzył.
Dalej, organ przedstawił w odniesieniu do 2021 roku schemat powiązań w jakich działały podmioty powiązane kapitałowo czy personalnie z M.J., w tym podmioty w których utworzenie i wykreowanie na producentów rolnych zaangażowana była
A. sp. z o. o. (tab. k. 40-43 decyzji).
Z analizy wynika, że P.4. S.A. posiada całość udziałów w: A.3. sp. z o.o., .A.2. sp. z o.o., A.4. sp. z o.o., E. sp. z o.o., E.1. sp. z o.o., E.2., E.3., E.4., E.5., E.6., E.8., F. sp. z o.o., F.1. sp. z o.o., P.3. sp. z o.o., P.2. sp. z o.o., R. sp. z o.o., R.1. sp. z o.o., R.3. sp. z o.o., T.1. sp. z o.o., T.2.sp. z o.o., T.3. sp. o.o., T.4. sp. z o.o., T.6 sp. z o.o., E.7. sp. z o.o., F.1. sp. z o.o., G.1. sp. z o.o., G.2. sp. z o.o., R.2. sp. z o.o., T.5. sp. z o.o., P.3. sp. z o.o., a także 50% w A.1. sp. z o.o. (ponadto M.J. posiada 100% udziałów w Spółce oraz 98%w G. sp. z o.o.). W ten sposób M.J. jako jedyny akcjonariusz P. S.A. pośrednio posiada dominujący wpływ na działalność wymienionych spółek, ma pełna kontrole nad ich działalnością. Organ zaznaczył, że M.J., jako jedyny akcjonariusz
P. S.A. pośrednio posiada dominujący wpływ na działalność ww. spółek kapitałowych, ponieważ wszystkie udziały w tych spółkach (poza A.1. sp. z o. o. gdzie M.J. ma 50% udziałów) przypadają P. S.A. bądź bezpośrednio M.J. Tym samym on, jako pośredni udziałowiec ww. spółek z o. o. ma pełną kontrolę nad ich działalnością. Zwrócił uwagę na fakt, że w zarządach ww. spółek zasiadają, w różnych konfiguracjach, te same osoby tj. I.O., K.S., Ł.P., M.J., A. Sz., M.P., W.K.. Ponadto w zarządzie P. S.A. do [...] listopada 2022 r. (data wpisu w KRS) zasiadali: K.S., M.W. oraz M.J. Odnosząc powyższe do Skarżącej organ wskazał, że beneficjent rzeczywisty wszystkich ww. spółek jest M.J., a wszystkie ww. spółki reprezentują zarządy, w obsadzie których powtarza się szereg tych samych osób w różnych układach.
Wszystkie ww. spółki aplikują o dopłaty z tytułu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, jak również o płatności w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, tj. płatności ONW, płatności PRSK i płatności RE (przy czym F.1. Sp. z o.o., R.2. Sp. z o.o. nie wnioskowały o płatności w 2021 r.), ponadto M.J., K.S., M.P., Skarżąca, W.K., również indywidualnie ubiegają się o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
W kwestii powiązań funkcjonalnych i ekonomicznych wszystkich ww. spółek organ zaznaczył, że spółki nie posiadają, poza A. oraz I. sp. z o. o., ruchomości w postaci sprzętu rolnego. Spółki zlecają przeprowadzenie zabiegów agrotechnicznych na deklarowanych gruntach podmiotom zewnętrznym wyspecjalizowanym w świadczeniu usług rolniczych. Przeważającym wykonawcą usług rolniczych na gruntach deklarowanych do płatności są zawsze tożsame podmioty tj. powiązana I. sp. z o. o., R.K. (osoba deklarująca m.in. grunty należące formalnie do skarżącej), sporadycznie inni wykonawcy (tab. k. 44-46 decyzji).
Zawierane umowy o świadczenie usług rolnych I. sp. z o. o. bądź R.K. były tożsame w swej treści. Wykonawcy zobowiązali się do przeprowadzenia usług agrotechnicznych w postaci talerzowania gruntu, siewu roślin oraz zbiorów wykonywanych kombajnem zbożowym.
Organ odwoławczy wskazał, że koncepcja prowadzenia działalności rolniczej przez spółki M.J. opiera się wyłącznie na produkcji roślinnej. Żaden (poza G. sp. z o. o.) z ww. podmiotów nie jest posiadaczem zwierząt gospodarskich. Spółki w 2021 r. prowadziły uprawę: roślin strączkowych (łubin biały oraz wąskolistny na nasiona, groch siewny, bobik), prosa, żyta, owsa oraz trwałych użytków zielonych (jak również traw na gruntach ornych). W produkcji brak podstawowych gatunków zbóż: pszenica, jęczmień, pszenżyto, brak kukurydzy, rzepaku, uprawy warzyw, roślin okopowych, sadów i plantacji trwałych. W ocenie organu strategia ww. spółek polega na uprawie tylko kilku gatunków roślin, ponieważ nie wymaga to użycia szerokiego wachlarza sprzętu agrotechnicznego, jak również wynika to z posiadanego przez osoby kierujące spółkami know-how w zakresie zasad uprawy, a także z posiadanych kanałów dystrybucji płodów rolnych oraz dostępu do środków produkcji. Ponadto wskazany rodzaj kierunków prowadzenia działalności rolniczej cechuje ponoszenie relatywnie niskich kosztów związanych z uprawą tych roślin.
Ponadto organ wskazał, że adresy podane jako siedziby spółek, jak i adresy do korespondencji przewijają się we wszystkich podmiotach prawa handlowego oraz wśród osób fizycznych, które zgłosiły do płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2021 r. (tab. k. 50, 51). Podmioty zarejestrowane w ewidencji producentów ARiMR (w tym A.) wskazywały w 2021 r. miejsce swojej siedziby pod kilkoma powtarzającymi się adresami, a adresem korespondencyjnym jest zazwyczaj adres: ul. [...]. Natomiast jeśli w tej materii jest inaczej, to każdy z ww. podmiotów posiada zarejestrowanego w ARiMR pełnomocnika (wyłącznie z grona wcześniej wielokrotnie wymienionych osób zasiadających w zarządach spółek), na którego ręce kierowana ma być korespondencja, również pod ww. adres. W ocenie organu ww. adres jest formalną siedzibą. Wprawdzie A. prowadzi również działalność w innych niż rolnicza branżach, lecz w zakresie płatności do gruntów rolnych wskazaną siedzibę uznać należy za wykreowaną na potrzeby umiejscowienia czynnego uczestnika procesu multiplikowania spółek z o.o.
Organ przedstawił również szacunki co do tego jakie zyski można osiągnąć poprzez sztuczny podział znacznego areału gruntów rolnych (2721,47 ha) i przypisania rozdzielonych gruntów na utworzone w tym celu podmioty. Określił ile w 2021 r. M.J. mógłby zyskać w przypadku: płatności ONW minimum 185 172,35 zł, płatności RDST 142 138,24 zł, płatności MR 308 590,00 zł, płatności bezpośrednich 4.444,83 zł, płatności JPO 634 086,42 zł.
W dalszej kolejności organ uznał, że dla uwidocznienia ogromnej skali stworzonego procederu jest odniesienie się do okoliczności w jakich funkcjonują inne podmioty powiązane. W tym zakresie odniósł się do powoływania spółek w tym samym czasie:
- E.9 sp. z o.o. - wpis do KRS listopad 2012 - deklaruje jedną działkę ewidencyjną nr [...] (obręb [...]) o pow. 73,64 ha,
- E.2 sp. z o.o. - wpis do KRS październik 2012 - deklaruje dwie działki ewidencyjne nr [...] oraz nr [...] (obręb [...]) o łącznej pow. 74,01 ha,
- E.4. sp. z o.o. wpis do KRS październik 2012 - deklaruje dwie działki ewidencyjne nr [...] oraz nr [...] (obręb [...]) o łącznej powierzchni 69,10 ha,
- E.5. sp. z o.o. - wpis do KRS październik 2012, deklaruje jedną działkę ewidencyjne nr [...] ([...]) o powierzchni 44.14 ha,
- E.6. sp. z o.o.- wpis do KRS październik 2012 - deklaruje jedną działkę ewidencyjną nr [...] ([...) o powierzchni 49,20 ha.
Organ uznał, że przykład ten rażąco wskazuje jaki był zamiar powołania do życia ww. podmiotów przez M.J. Każdej ze spółek przypisano jedną lub dwie działki ewidencyjne. Nadto, grunty przypisane ww. spółkom leżą obok siebie, tj. w tym samym obrębie ewidencyjnym. Co istotne, wszystkie te spółki ([...]) realizują identyczną koncepcję prowadzenia działalności rolniczej.
Kolejnym przykładem sztucznego podziału bazy produkcyjnej są w ocenie Dyrektora OR działki zlokalizowane w obrębie ewidencyjnym [...]. Zostały zadeklarowane przez spółki spod znaku T.: T.1. sp. z o.o. deklaruje działkę nr [...] o pow. 81,79 ha, T.5. sp. z o.o. - działkę nr [...] o pow. 94,56 ha (żyto), T.2. sp. z o.o. - działki nr [...] o pow. 71,85 ha (żyto i owies), T.3. sp. z o.o. - działki nr [...] o pow. 67,12 ha (żyto, owies, łubin), T.4. sp. z o.o. - działki nr [...] oraz [...] o łącznej pow. 75,23 ha (owies i żyto) i T.6. sp. z o.o. - działki nr [...], o łącznej pow. 39,46 ha (łubin i owies).
Zaznaczył, że ww. działki nie tylko położone są w jednym obrębie ewidencyjnym, ale znacząca ich część graniczy ze sobą. Grunty przypisane szeregowi spółek T. na bazie majątku A. sp. z o. o. leżą nie tylko w jednym obrębie ewidencyjnym, ale często bezpośrednio graniczą ze sobą, obsiane są tożsamymi uprawami; a wykonawcą zdecydowanej większości prac agrotechnicznych (nie licząc T.4) jest spółka I.
Podobnie jest z gruntami zlokalizowanymi w powiecie [...], obręb [...], gdzie uprawę tych samych roślin na 2021 r. deklarują m.in.: R.3. sp. z o.o., F. sp. z o.o.,
A.4. sp. z o.o. oraz R.1. sp. z o.o. I tak, F. sp. z o.o. deklaruje łubin (73,05 ha) na części działki nr [...], a na pozostałej jej części łubin (7,72 ha) deklaruje R.1. sp. z o.o., która jednocześnie deklaruje łubin (2,03 ha) na bezpośrednio przylegającej działce nr [...]. Ta z kolei działka przylega bezpośrednio do działki nr [...], na części której łubin (66,48 ha) deklaruje R.3. sp. z o.o., zaś na pozostałej jej części R.3. sp. z o.o. deklaruje żyto (63,76 ha), a bezpośrednio do tej działki przylega działka nr [...], na której żyto (27,19 ha) deklaruje podmiot R.1. sp. z o.o. Nadto, w bardzo bliskiej odległości, A.4. sp. z o.o. deklaruje kolejny duży kompleks działek (łącznie na ponad 131 ha), na których zadeklarowano wyłącznie uprawy żyta i łubinu, przy czym dodać należy, że kolejny podmiot tj. A.5. sp. z o.o. deklaruje szereg działek (nr [...]) o łącznym obszarze 95,35 ha poddzierżawione od A., która w tym samym deklaruje działki: nr [...].
Jednocześnie wykonawca usług dla A.5. sp. z o. o., oraz szeregu innych
-podmiotów deklarujących działki w [...] tj. R.K. deklaruje (również na zasadzie poddzierżawy od A.) do płatności na rok 2021 działki nr: [...] oraz [...] bezpośrednio przylegające do działek deklarowanych przez A.5. sp. z o. o. (na wszystkich opisanych gruntach deklarowany wyłącznie łubin i groch).
Dalej organ wskazał na rozliczenia prac wykonanych przez R.K. tj. poddzierżawcę gruntów wydzierżawionych formalnie spółce A. sp. z o. o. przez Syndyka Masy Upadłości K. S.A. Według danych zawartych w CEDiG R.K. miał zawieszone prowadzenie działalności gospodarczej od dnia [...].11.2020 r. Zdarzenie związane ze wznowieniem prowadzenia działalności gospodarczej nastąpiło wg systemu CEDiG w dniu [...].06.2022 r., ale jako datę przedmiotowego wznowienia wskazano dzień [...].03.2021 r.
R.K. w dniu [...].06.2022 r. wystawił szereg faktur VAT za usługi, które miał świadczyć w roku 2021 dla: A.5. sp. z o. o., E1. sp. z o. o., P.3. sp. z o. o., R.1. sp. z o. o., A.3. sp. z o. o., T.4. sp. z o. o., A.4. sp. z o. o., F. sp. z o. o. oraz R.3. sp. z o. o. Każdorazowo daty świadczenia usług odnoszą się do ich wykonywania w roku 2021. Z umów o świadczenie usług rolnych wynika, iż zapłata za usługi nastąpi na podstawie wystawionej faktury VAT. A w treści tychże faktur określono wyraźnie, iż formą płatności jest przelew. Natomiast żadna z ww. spółek nie wniosła do akt swoich spraw potwierdzenia, iż opłata za usługi, w formie przelewu, została na rzecz R.K. przekazana. Nie ma również dowodów na to, iż nastąpiła zmiana formy płatności np. na gotówkę. Organ stwierdził, że dziwi fakt, że przedsiębiorca świadczący usługi rolnicze dla kilku spółek już od pierwszego kwartału 2021 r. nie pobrał za to należnego wynagrodzenia, zaś żadna z tych spółek na przestrzeni całego 2021 r. nie zauważyła, że R.K. ma zawieszoną działalność gospodarczą.
Dalej organ zwrócił uwagę na dzierżawy pomieszczeń biurowych. Odbywało się to wyłącznie w kręgu powiązanych osób fizycznych i prawnych np.
- podmiot A.2. sp. z o. o. dzierżawi od Fundacji [...]" na mocy umowy z dnia
[...].06.2016 r. podpisanej przez A.Sz. i Ł.P.- 5m2 pomieszczenia biurowego zlokalizowanego [...],
- A.1. sp. z o. o. dzierżawi od Fundacji [...] na mocy umowy z dnia [...].08.2018 r. podpisanej przez A.Sz. oraz K.S. i Ł.P. - 2m2 pomieszczenia biurowego zlokalizowanego [...]. Wskazana wyżej fundacja ma aktualnie swoją formalną siedzibę przy ul. [...], czyli dokładnie tam gdzie zlokalizowano siedziby spółek kapitałowych, w których beneficjentem rzeczywistym lub wspólnikiem jest M.J.
Kolejne umowy dzierżawy pomieszczeń biurowych:
- R.3. sp. z o. o. dzierżawi od G. sp. z o. o. (prokurent M.J.) na mocy umowy z dnia [...].06.2018 r. podpisanej przez K.S. oraz M.P. - 2m2 pomieszczenia biurowego zlokalizowanego [...],
- podmiot R.1. sp. z o. o. dzierżawi od G. sp. z o. o. (prokurent M.J.) na mocy umowy z dnia [...].06.2018 r. podpisanej przez M.P. oraz Ł.P. i M.J. - 2m2 pomieszczenia biurowego zlokalizowanego [...],
- podmiot A.3. sp. z o. o. dzierżawi od G. sp. z o. o. (prokurent M.J.) na mocy umowy z dnia [...].06.2018 r. podpisanej przez M.P. oraz Ł.P. i K.S.- 2m2 pomieszczenia biurowego zlokalizowanego [...].
Organ zauważył, że ww. umowy dzierżawy zawierane są zawsze w takiej samej formie oraz tylko i wyłącznie w gronie powiązanych osób prawnych, które reprezentowane są wyłącznie przez te same osoby fizyczne.
Dalej, organ na potwierdzenie, iż celowo doszło do multiplikacji podmiotów
przez M.J. wskazał na chronologię ubiegania się przez M.J. o płatności obszarowe. W ramach poszczególnych kampanii deklarował następujące areały działek rolnych:
2008 r. - 145,40 ha; 2009 r. - 45,40 ha; 2010 r. - 143,50 ha; 2011 r. - brak wniosku; 2012 r. - 41,61 ha; 2013 r. - brak wniosku; 2014 r. - 18,00 ha; 2015 r. - 27,64 ha; 2016 r. - 9,64 ha; 2017 r. - 9,64 ha; 2018 r. - 9,60 ha; 2019 r. - 9,63 ha; 2020 r. - 8,40 ha; 2021 r. - 8,41 ha.
Od roku 2008 M.J. nie powiększał, a zmniejszał areał działek rolnych w ramach indywidualnie prowadzonego gospodarstwa rolnego. Do 2010 r. areał zgłaszany przekraczał pułap 100 ha. Od 2016 r. deklarował do płatności powierzchnię nieprzekraczającą 10 ha. Ponadto, grunty zgłaszane wcześniej do płatności indywidualnie przekazywał innym (także powiązanym) podmiotom, np. podmiotowi K. sp. z o.o. w którym posiada 50% udziałów (Regon [...]) – działkę nr [...] o pow. 60,00ha (obręb [...]), podmiotowi G.2. Sp. z o.o. działkę nr [...] o pow. 18,00 ha (obręb [...]).
Ponadto przekazywanie gruntów następowało także bezpośrednio pomiędzy spółkami. Jako przykład organ wskazał sprzedaż gruntów przez M.J. do podmiotu P., transferowanie gruntów na linii z A.5. sp. z o. o. do R.1. sp. z o. o. i z powrotem czy fakt, iż podmiot A.3. sp. z o. o., który w roku 2017 deklarował do płatności działki nr: [...] ([...]), a w roku kolejnym grunty te przekazane zostały do podmiotu F.1. sp. z o. o., który deklarował przedmiotowe grunty w latach 2018 - 2020. Natomiast A.3. sp. z o. o. od roku 2018 deklarowała do płatności zupełnie inne działki niż w/w. Podsumowując Dyrektor OR ARiMR stwierdził, iż w rozpoznawanej sprawie ustalone zostało, że A. sp. z o. o., jak również szereg podmiotów wymienionych pozostają pod wyłączną kontrolą M.J. oraz zamkniętej grupy osób pełniących funkcje zarządcze. Dokonana analiza powiązań pomiędzy podmiotami wskazuje na skoordynowanie działań polegających na przypisywaniu pozyskiwanych ziem do tworzonych w tym celu spółek z ograniczoną odpowiedzialnością aby te pod pozorem samodzielnie działających gospodarstw rolnych zgłaszały je do płatności. Sposób funkcjonowania tych podmiotów jest tożsamy (brak pracowników, brak sprzętu, wyłącznie zlecenia do zewnętrznych podmiotów, podobny zakres kierunków prowadzenia produkcji roślinnej, centralne finansowanie działalności). W ocenie organu odwoławczego okoliczności te świadczą o zamierzonej koordynacji działań tych podmiotów. Tym samym przyznanie płatności na rok 2021 na rzecz A. sp. z o. o. jako czynnego uczestnika procederu kształtowania pozornej rzeczywistości prawnej w celu kreowania podmiotów występujących o płatności stałoby w oczywistej sprzeczności z zasadami rzetelnego finansowania i wydatkowania środków unijnych.
W skardze wniesionej do tut. Sądu pełnomocnik skarżącej Spółki zarzucił naruszenie:
A. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
1/ art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm.; dalej jako; "k.p.a.") poprzez utrzymanie przez Organ II instancji w mocy decyzji Organu I instancji pomimo tego, że została one wydana z naruszeniem przepisów prawa, mających Istotny wpływ na wynik sprawy, a z uwagi na jej wadliwość. Organ II instancji powinien był ją wyeliminować z obrotu prawnego, czego nie zrobił;
2/ art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez błędną interpretację powyższego przepisu i nieprawidłowe uznanie przez Organ II Instancji, że dokumentacja księgowo-finansowa, złożona przez Spółkę w dniach 25 stycznia 2022 r. i 29 kwietnia 2022 r. w innym postępowaniu administracyjnym (w przedmiocie płatności ekologicznej) w postaci: wydruku Informacji z KRS dotyczącej Spółki, wydruku informacji z ksiąg wieczystych, potwierdzenia rejestracji firmy, potwierdzenia prowadzenia konta bankowego, deklaracji rozliczeniowej ZUS-DRA, wykazu środków trwałych, kopii wyciągu umowy ubezpieczenia, protokołu oszacowania szkód w gospodarstwie rolnym, sprawozdania finansowego Spółki, faktur VAT potwierdzających: zapłatą z tytułu certyfikacji gospodarstwa ekologicznego, nabycie przez Spółkę oleju napędowego od podmiotów
z nią niepowiązanych, sprzedaż przez Spółkę podmiotom z nią niepowiązanym wyprodukowanego przez siebie towaru, potwierdzeń zapłaty za czynsz dzierżawny, opłat z tytułu leasingu maszyn, wyjaśnień w zakresie dotyczącym działek zgłaszanych do płatności, pisma Syndyka Masy Upadłości K. S.A. potwierdzającego fakt dzierżawy działek i okoliczności ustalone w oparciu o ocenę powyższych dowodów mają wpływ na przyznanie Stronie płatności ONW na 2021 r. i miałyby świadczyć o wystąpieniu podstaw do wznowienia postępowania (tak np. na str. 20 i 21 uzasadnienia zaskarżonej Decyzji) podczas, gdy wymienione dokumenty jak i fakty, które z nich wynikają potwierdzają wyłącznie samodzielność i odrębność Spółki w prowadzeniu działalności rolniczej, ponoszenie ryzyka gospodarczego i finansowego we własnym zakresie, niezależność od podmiotów wymienianych przez organy administracji publicznej w uzasadnieniach wydawanych dotychczas rozstrzygnięć oraz spełnienie przez Stronę przesłanek do otrzymania płatności ONW na 2021 r. Przedłożenie ich do akt sprawy (w przedmiocie płatności ekologicznej, a nawet gdyby dokumentacja została przedłożona do akt sprawy przedmiotowego postępowania) nie mogło stanowić podstawy do wznowienia postępowania, a także do uchylenia decyzji pierwotnej oraz do odmowy udzielenia płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2021 r, co w efekcie doprowadziło do kolejnych naruszeń, opisanych poniżej w pkt 3 i 4 - gdyby Organ II instancji prawidłowo zinterpretował przepis, uznałby, że z powodu braku podstaw do wznowienia postępowania, decyzja Organu I instancji uchylająca decyzję pierwotną i odmawiająca udzielenia płatności powinna była zostać wyeliminowana z obrotu prawnego, a nie utrzymana w mocy;
3/ art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie ww. przepisu przez Organ II Instancji w ślad za Organem I instancji, polegające na błędnym uznaniu, że w sprawie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody Istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję, podczas gdy takie dowody lub okoliczności nie wystąpiły, co oznacza, że nie zaistniały przesłanki do wznowienia postępowania;
4/ art. 151 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisu w sprawie i w efekcie utrzymanie w mocy decyzji Organu I instancji uchylającej decyzję pierwotną i odmawiającej płatności bezpośrednich na 2021 r. pomimo tego, że nie istniały podstawy do wznowienia postępowania w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2021 r. (nie wystąpiły przesłanki z art. 145 § 1 k.p.a.), ani do uchylenia decyzji pierwotnej i rozstrzygnięcia o odmowie udzielenia płatności;
5/ art. 15 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania dowodowego w znacznej części przez Organ II instancji, co narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego - istota zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, wyrażonej w art. 15 k.p.a., polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu sprawy przez organy obu instancji. Właściwe zachowanie zasady dwuinstancyjności postępowania wymaga nie tylko podjęcia dwóch kolejnych rozstrzygnięć przez właściwe organy, ale konieczne jest, aby rozstrzygnięcia te zapadły w wyniku przeprowadzenia przez każdy z tych organów postępowania merytorycznego tak, aby dwukrotnie oceniono dowody i przeanalizowano wszystkie istotne okoliczności sprawy. W przedmiotowej sprawie Organ I nie poddał wszechstronnej analizie całości materiału dowodowego, a w znacznym zakresie (chociaż również z naruszeniem zasad postępowania) zrobił to Organ odwoławczy - Organ II instancji winien był uchylić decyzję Organu I instancji, czego nie zrobił i czym naruszył zasadę dwuinstancyjności, co powoduje, że wydana przez niego Decyzja jest wadliwa;
6/ art. 3 ust. 1 i ust. 2 pkt 2) oraz ust. 3 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2022 r. poz. 1775 z poźn. zm.), dalej jako: "ustawa o płatnościach" w zw. art. 39 ust. 1 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (Dz. Urz. UE C115 z dnia 9 maj 2008 r.) w zw. z art. 4 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1698.2005 (Dz. U. EE L 2013.347.487 ze zm.), polegające na tym, że Organ II instancji nie rozpatrzył wszechstronnie całego materiału dowodowego oraz dokonał jego oceny w sposób wybiorczy, nielogiczny i sprzeczny z doświadczeniem życiowym, w konsekwencji ustalił stan faktyczny w sposób nieprawidłowy, ponieważ wbrew dowodom znajdującym się w aktach sprawy przyjął, że "dokumentacja finansowo-księgowa" złożona przez Spółkę w dniach 25 stycznia 2022 r. i 29 kwietnia 2022 r. w innym postępowaniu, a dotyczącym płatności ekologicznej (nie wskazując na żadne konkretne dokumenty - str. 20 121 uzasadnienia Decyzji) świadczy o wystąpieniu
przesłanek do wznowienia postępowania w przedmiocie płatności w ramach systemów
wsparcia bezpośredniego na 2021 r, a także w zestawieniu z całością materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2021 r., o rzekomym udziale Spółki w procederze współtworzenia sztucznych warunków. Gdyby Organ II instancji rozpatrzył materiał dowodowy w sposób wszechstronny, a także gdyby dokonał jego prawidłowej oceny, to doszedłby do wniosku, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki do wznowienia postępowania, uchylenia pierwotnej decyzji, a także do odmowy udzielenia płatności ani do stwierdzenia wystąpienia sztucznych warunków - gdyby Organ II instancji nie naruszył wskazanych przepisów prawa, doszedłby do wniosku, że Strona spełnia wszystkie przesłanki do uzyskania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2021 r. oraz realizuje cele wsparcia, a decyzja Organu I instancji powinna była zostać uchylona, natomiast postępowanie wznowieniowe - umorzone;
7/ art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. polegające na tym, że uzasadnienie zaskarżonej Decyzji zawiera istotne braki, które mają wpływ na możliwość dokonania oceny legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia, a mianowicie:
- Organ II instancji nie wskazał, na jakich konkretnych dowodach się oprał badając i uznając, że w sprawie zaistniały podstawy do wznowienia postępowania, a dalej - do uchylenia decyzji pierwotnej i do odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2021 r.,
- Organ II instancji nie wyjaśnił, jakie konkretnie działania lub zaniechania Strony miałyby świadczyć o rzekomym współtworzeniu przez Skarżącą sztucznych warunków - Organ II instancji w zasadzie powiela jedynie lakoniczne stwierdzenia o "zaangażowaniu" i "działaniach" Spółki, nie wyjaśniając zupełnie, na czym konkretnie miałyby one polegać i dlaczego miałyby świadczyć o współkreowaniu sztucznych warunków, a ponadto poza powoływaniem się w sposób ogólny na "zgromadzony w sprawie materiał dowodowy", czy "dokumentację księgowo- finansową" (złożoną 25 stycznia i 29 kwietnia 2022 r. w sprawie dotyczącej płatności ekologicznej). Organ II instancji nie wskazuje konkretnych dokumentów, ani nie opisuje jak zostały one ocenione w kontekście powyższych stwierdzeń i co Organ II instancji z każdego z nich wywiódł,
- Organ II instancji nie wyjaśnił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, na jakiej podstawie
i w oparciu, o jakie konkretnie dokumenty lub okoliczności ustalił rzekomy zamiar Strony
w kontekście zarzucanego Skarżącej udziału w rzekomym współtworzeniu sztucznych
warunków czy też chęć uzyskania nienależnej płatności;
- Organ II instancji stawiając określone tezy, pomimo powoływania się na wiele okoliczności, odnoszących się do wielu podmiotów, nie odnosi się w sposób skonkretyzowany i zindywidualizowany do szczegółowych okoliczności dotyczących stricte Strony w zakresie stawianych jej zarzutów;
- Organ II instancji nie odniósł się do treści odwołania, w której Strona opisuje, w jaki sposób realizuje cele wspólnej polityki rolnej w postaci zwiększenia wydajności rolnictwa oraz wspierania postępu technicznego, racjonalnego rozwoju produkcji rolnej,
zapewnienia odpowiedniego poziomu życia ludności wiejskiej, stabilizacji rynków i zagwarantowania bezpieczeństwa dostaw, zapewnienia rozsądnych cen w dostawach
konsumentów,
- Organ II instancji nie odniósł się w żaden sposób do kwestii poruszanych w odwołaniu związanych z rodzajem upraw, prowadzonych przez Stronę, a co więcej Organ II instancji powiela zarzuty stawiane Spółce w tym zakresie (rodzaj upraw - roślinne, brak upraw zwierzęcych);
- Organ II instancji nie odniósł się w sposób wystarczający do treści odwołania, które dotyczy kwestii adresów siedzib oraz składów osobowych zarządów, powielając w uzasadnieniu Decyzji zarzuty stawiane Stronie przez Organ I instancji pomimo tego,
że Skarżąca odniosła się do nich szeroko;
8/ art. 3 ust. 1 i ust. 2 pkt 2) oraz ust. 3 ustawy o płatnościach polegające na tym, że Organ l instancji nie rozpatrzył w sposób wszechstronny materiału dowodowego, a mianowicie Organ II instancji zupełnie pominął, że następujące fakty: realne prowadzenie przez Spółkę działalności rolniczej, posiadanie przez Spółkę rozbudowanej i szerokiej infrastruktury technicznej, która umożliwia jej prowadzenie gospodarstwa rolnego (Strona jest właścicielem maszyn i innego rodzaju sprzętu rolniczego lub posiada go w ramach umowy leasingu), zatrudnianie przez Spółkę pracowników, nabywanie we własnym imieniu i na własny rachunek materiału siewnego od niezależnych od Spółki podmiotów, samodzielne wykonywanie w 2021 r. wszelkich zabiegów agrotechnicznych na gruntach przez nią uprawianych, nabywanie we własnym imieniu i na własny rachunek materiału siewnego od niezależnych od Spółki podmiotów świadczą o tym, że Spółka jest samodzielnym i odrębnym podmiotem, niezależnym od pozostałych, wymienianych w uzasadnieniu Decyzji (co zresztą przyznał sam Organ II instancji) i wbrew stwierdzeniom Organu odwoławczego, nie współtworzy sztucznych warunków - gdyby Organ II instancji nie dokonał naruszeń w tym zakresie uznałby, że koniecznym jest uchylenie zaskarżonej Decyzji i umorzenie postępowania wznowieniowego;
9/ art. 3 ust. 1 i ust. 2 pkt 2) oraz ust. 3 ustawy o płatnościach w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 60 Rozporządzenia nr 1306/2013 poprzez uznanie, że fakt sprawowania przez te same osoby funkcji członków zarządu w kilku spółkach, w rożnych konfiguracjach i dzielenie tego samego adresu siedziby przesądza o współtworzeniu sztucznych warunków przez Skarżącą, podczas gdy te okoliczności nie mogą uzasadniać takiego wniosku;
10/ art. 3 ust. 1 i ust. 2 pkt 2) oraz ust. 3 ustawy o płatnościach w zw. z art. 60 Rozporządzenia nr 1306/2013 poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i dowolne ustalenie przez Organ II instancji, że "dokumentacja księgowo finansowa", złożona przez Stronę 25 stycznia i 29 kwietnia 2022 r. w sprawie dotyczącej płatności ekologicznej, miałaby świadczyć o współtworzeniu przez Spółkę sztucznych warunków, podczas gdy prawidłowa ocena dokumentacji prowadzi do zupełnie innego wniosku - gdyby Organ II instancji w sposób rzetelny ocenił zgromadzony w sprawie materiał dowodowy uznałby, że konieczne jest uchylenie zaskarżonej decyzji Organu I Instancji i umorzenie postępowania wznowieniowego,
ponieważ nie zachodzą przesłanki do jego wszczęcia ani nie zachodzą przesłanki do uchylenia decyzji pierwotnej i wydania odmownego rozstrzygnięcia;
11/ art. 3 ust. 1 i ust. 2 pkt 2) oraz ust. 3 ustawy o płatnościach poprzez ustalenie, że M.J. wywiera dominujący lub realny wpływ na działalność Spółki oraz innych podmiotów wskazanych w Decyzji, podczas gdy nie przywołano żadnej okoliczności popartej dowodem na to, że faktycznie to M.J. decydował w jakiejkolwiek konkretnej kwestii;
12/ art. 3 ust. 1 i ust. 2 pkt 2) oraz ust. 3 ustawy o płatnościach w zw. z art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., art. 6 k.p.a. i art. 8 k.p.a. poprzez brak wskazania w uzasadnieniu Decyzji na jakiej podstawie uznano, że istnieją powiązania pomiędzy podmiotami wymienionymi przez Organ M instancji na tyle istotne, aby stwierdzić, że w sprawie mogło dojść do współtworzenia przez Stronę sztucznych warunków i jaki wpływ na Spółkę ma fakt istnienia pozostałych beneficjentowi płatności. Fakt istnienia opisanych przez Organ II instancji powiązań osobowych (członkowie zarządu czy osoba M.J.) nie jest okolicznością, która mogłaby posłużyć do potwierdzenia zasadności zarzutu;
13/ art. 3 ust. 1 i ust. 2 pkt 2) oraz ust. 3 ustawy o płatnościach w zw. z art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., art. 6 k.p.a. i art. 8 k.p.a. poprzez brak wskazania w uzasadnieniu decyzji na jakiej podstawie uznano, że istnieją powiązania pomiędzy podmiotami wymienionymi przez Organ II Instancji na tyle istotne, aby stwierdzić, że w sprawie mogło dojść do współtworzenia przez Stronę sztucznych warunków i jaki wpływ na Spółkę ma fakt istnienia pozostałych beneficjentów płatności. Możliwość wynajmu jednej z posiadanych maszyn innemu podmiotowi gospodarczemu lub poddzierżawienie części posiadanego gruntu nie stanowią okoliczności. które mogłyby posłużyć do potwierdzenia zasadności zarzutu - jest to typowe działanie rynkowe, mieściło się w zakresie przedmiotu działalności Spółki, którą w tym czasie Strona prowadziła;
14/ art. 3 ust. 1 i ust. 2 pkt 2) oraz ust. 3 ustawy o płatnościach w zw. z art. 8 § 2 k.p.a. poprzez odstąpienie przez Organ I i II instancji bez uzasadnionej przyczyny od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym, ponieważ w poprzednich latach prowadzenia działalności przez Spółkę, gdy sposób prowadzenia działalności jak również przepisy stanowiące podstawę przyznania płatności bvłv takie same. Oran I instancji przyznawał Spółce wnioskowane płatności. W przedmiotowej sprawie Organy nie wykazały, aby stan faktyczny uległ zmianie w porównaniu do tego z daty wydania uprzednich rozstrzygnięć, korzystnych dla Spółki, a zatem Organ I Instancji nie miał podstaw do odejścia od utrwalonej praktyki w powyższym zakresie, co pomija Organ II instancji, nie odpowiadając w pełnym zakresie na zarzut odwołania - gdyby Organ II instancji nie naruszył ww. przepisu dostrzegłby wadliwość decyzji Organu I Instancji i uchylił ją oraz umorzył postępowanie wznowieniowe;
15/ art. 12, art. 151 § 4, art. 201 § 1 oraz art. 204 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (dalej jako: "k.s.h."') w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 60 Rozporządzenia nr 1306/2013 poprzez brak rozróżnienia praw wspólnika spółki od podmiotowości spółki, brak dostrzeżenia, że Strona posiada osobowość prawną i jest podmiotem swoich praw i obowiązków, brak dostrzeżenia, że wspólnik spółki z o.o. nie odpowiada za zobowiązania spółki, co doprowadziło do nieuzasadnionego wniosku, że wspólnik Strony posiada dominujący na nią wpływ, co miałoby w opinii Organu II Instancji świadczyć o stworzeniu poprzez taką konstrukcję sztucznych warunków; poprzez sprzeczną z normami wyżej wymienionych bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa materialnego oceną charakteru prawnego działań członków zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz innych osób uprawnionych do jej reprezentacji;
16/ art. 3 ust. 1 i ust. 2 pkt 2) oraz ust. 3 ustawy o płatnościach polegające na pominięciu przez Organ li instancji okoliczności i dowodów, które indywidualnie odnoszą się Spółki przy ustaleniu kwestii dotyczących występowania lub braku wystąpienia sztucznych warunków. Organ II Instancji natomiast szeroko odnosi się do okoliczności i dowodów dotyczących działalności innych, odrębnych od Strony podmiotów, uznając, że Skarżąca bierze udział w rzekomym współtworzeniu sztucznych warunków nie opisując w jaki sposób miałaby to robić i nie wykazując żadnej postaci zamiaru - gdyby Organ ii instancji nie naruszył ww. przepisu, uchyliłby decyzję Organu I instancji;
17/ art. 3 ust. 1 i ust. 2 pkt 2) oraz ust. 3 ustawy o płatnościach w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia przez Organ II instancji, jakie konkretnie okoliczności faktyczne lub dowody miałyby być na tyle istotne dla sprawy, aby zaistniały podstawy do uchylenia decyzji pierwotnej i wydania decyzji odmawiającej płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2021 r. oraz poprzez brak odniesienia się do zarzutów Strony, dotyczących dostępnych dla Organów i znanych im Informacji na temat wspólników, składów osobowych organów oraz adresów siedzib spółek, które wymienia się w uzasadnieniach decyzji Organów; nieznane Organowi I instancji miałyby wyjść na jaw po wydaniu pierwotnej decyzji Organu I instancji nr [...] z [...] grudnia 2021 r., przyznającej Spółce płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2021 - w ocenie Strony wszystkie okoliczności dotyczące charakteru i sposobu prowadzonej przez Społkę działalności rolniczej oraz ewentualnych powiązań osobowych były znane Organowi I instancji w momencie wydawania pierwotnej decyzji (np. sprawozdania finansowe,
czy informacje z rejestru przedsiębiorców KRS, które są jawne i ogólnodostępne). Organ I instancji w ogóle nie uzasadnił w tym zakresie wydanej Decyzji, przez co obarczona jest ona brakami, a wadliwości tej nie dostrzegł Organ II instancji. W ocenie Strony, uchylenie pierwotnie wydanej decyzji o przyznaniu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2021 r. było spowodowane jedynie odmienną oceną tego samego stanu faktycznego przez Organy administracji publicznej, a to nie uprawniało do wznowienia postępowania w sprawie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2021 r. w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. - w efekcie powyższego, decyzja Organu I instancji została wydana z rażącym naruszeniem prawa, co powoduje jej nieważność, a przynajmniej konieczność jej uchylenia, czego nie dostrzegł Organ II instancji, utrzymując zaskarżoną Decyzją, decyzję Organu I instancji w mocy. Nawet gdyby uznać, że jakieś nowe okoliczności lub nowe dowody wyszyły na jaw, po wydaniu pierwotnego rozstrzygnięcia w sprawie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2021 r., to niewątpliwie dokumentacja taka, czy też wynikające z niej okoliczności mogłyby jedynie potwierdzić, że zasadnym było przyznanie Spółce pierwotna decyzją płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2021 r., nie było natomiast żadnych podstaw do uchylenia decyzji pierwotnej i odmówienia przyznania Spółce płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2021 r.;
B. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.;
1/ art. 6, art. 7, art. 8 i art. 24 ustawy o płatnościach poprzez uznanie, że Spółka nie spełnia warunków do uzyskania płatności, podczas gdy Spółka spełnia wszystkie wymagania i powinna je otrzymać;
2/ art. 60 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (dalej jako; "Rozporządzenie nr 1306/2013"), poprzez jego nieprawidłową wykładnię polegającą na uznaniu, że okoliczność, że dana osoba jest członkiem zarządu w kilku spółkach lub że spółki mają ten sam adres siedziby jest okolicznością świadczącą o niesamodzielności i powiązaniu takich podmiotów prawa handlowego, podczas gdy orzecznictwo sądów administracyjnych wykluczyło taką wykładnię między innymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 16 kwietnia 2015 r., sygn. akt 1 SA/Sz 206/15; a w efekcie - niewłaściwe zastosowanie ww. przepisu w przedmiotowej sprawie;
3/ art. 60 Rozporządzenia nr 1306/2013 poprzez jego nieprawidłową wykładnię polegającą na uznaniu, że okoliczność, że poddzierżawa części posiadanego gruntu lub wynajęcie na okres jednej z posiadanych przez siebie maszyn rolniczych innemu podmiotowi gospodarczemu na zasadach rynkowych (czynności obejmowały przedmiot działalności gospodarczej Spółki)
może przesądzać o współtworzeniu sztucznych warunków przez Spółkę, podczas gdy nie jest to okoliczność świadcząca o wystąpieniu sztucznych warunków, a jedynie o prowadzeniu działalności gospodarczej przez Spółkę i uzyskiwaniu z niej dochodów, a w efekcie – niewłaściwe zastosowanie ww. przepisu w przedmiotowej sprawie podczas gdy nie zaistniały okoliczności do tego;
4/ art. 60 Rozporządzenia nr 1306/2013 poprzez nieprawidłową wykładnię przepisu polegającą na uznaniu, że prowadzenie upraw wyłącznie roślinnych określonych rodzajów miałoby świadczyć o tworzeniu przez Spółkę sztucznych warunków, podczas gdy prawidłowa wykładnia nie daje ku temu podstaw, a w efekcie niewłaściwe zastosowanie przepisu i uznanie przez Organ II instancji, że Spółce nie należą się płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2021 r., podczas gdy Spółka spełniała wszystkie warunki do jego otrzymania, a zatem powinna otrzymać wnioskowane płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2021, co oznacza, że Organ II instancji winien był uchylić decyzję Organu I instancji, która jest istotnie wadliwa (a nie utrzymać ją w mocy) i umorzyć postępowanie wznowieniowe;
5/ art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013 w zw. z art. 4 pkt. 3 Rozporządzenia Rady (WE,
EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz.Urz.UE.L Nr 312, str. 1; dalej jako: "Rozporządzenie 2988/95") poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie przez Organ II instancji, że Spółce nie należą się płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego W na 2021 r., podczas gdy prawidłowe rozpatrzenie i ocena materiału dowodowego powinny doprowadzić Organ II instancji do wniosku, że Spółka nie współtworzyła sztucznych warunków w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami wsparcia, a swoim działaniem realizowała, jako samodzielny podmiot cele określone w przepisach prawa wspólnotowego, a zatem powinna otrzymać wnioskowane płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2021, co oznacza, że Organ II instancji winien był uchylić decyzję Organu I instancji, która jest istotnie wadliwa (a nie utrzymać ją w mocy) i umorzyć postępowanie wznowieniowe. Pełnomocnik Skarżącej wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości jak również uchylenie w całości poprzedzającej ją decyzji Organu I instancji oraz o umorzenie postępowania wznowieniowego, względnie - przypadku nieuwzględnienia w całości wniosku, o którym mowa powyżej, o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji Organu I instancji. Ponadto wniósł o orzeczenie na podstawie przepisu art. 200 p.p.s.a. zwrotu kosztów postępowania na rzecz Skarżącej według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 134 § 1ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Postępowanie przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935) - zwana dalej: P.p.s.a, rozstrzygając daną sprawę, wojewódzki sąd administracyjny, co do zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, a ponadto może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). Stwierdzenie, że poddaną kontroli decyzję (postanowienie) wydano z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje sąd do uchylenia zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 P.p.s.a.).
Po rozpoznaniu sprawy w tak zakreślonych granicach kognicji Sąd uznał,
że zaskarżona decyzja nie naruszała prawa.
Kontroli sądu poddana została decyzja wydana w trybie nadzwyczajnym - wznowienia postępowania administracyjnego. Instytucja ta ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia ponownego rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostateczną decyzją, jeżeli postępowanie przed organem administracji państwowej było dotknięte kwalifikowanymi wadami procesowymi, wyliczonymi wyczerpująco w art. 145 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775
z zm.) - zwana dalej: "K.p.a.".
Za podstawę wznowienia postępowania organ wskazał art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.
Podkreślić należy, że ujawnione dowody muszą charakteryzować się przymiotem nowości, powinny mieć istotne znaczenie dla sprawy (wpływać na zmianę treści decyzji), istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej i być nieznane organowi wydającemu tę decyzję oraz stronie. Z tym, że wznowienie postępowania następuje nie tylko z uwagi na wyjście na jaw nowych dowodów, ale także i nowych okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy, przy czym ujawnienie się tych okoliczności może być rezultatem przeprowadzenia dowodów (ujawnienia się dowodów) po wydaniu decyzji, byleby tylko rzecz dotyczyła nowych faktów mających miejsce przed wydaniem decyzji, które są istotne dla sprawy, a nie były znane organowi w momencie jej podejmowania.
Jako przesłankę wznowienia postępowania organ uznał nową okoliczność,
w postaci stworzenia sztucznych warunków dla uzyskania pomocy unijnej (o czym szerzej w dalszej części uzasadnienia), co zostało ujawnione w oparciu
o przeprowadzoną analizę nowych dowodów, które wpłynęły do organu w dniach 25 stycznia 2022 r. i 29 kwietnia 2022 r. tj. dokumentacji finansowo - księgowej oraz wyjaśnień składanych przez zarząd spółki A.
Z przedstawionych dowodów wynika, że skarżąca w 2021 roku prowadziła samodzielną działalność rolniczą na gruntach zgłoszonych do płatności. Jednocześnie, działania podejmowane przez zarząd spółki wskazują na jej zaangażowanie w praktykę tworzenia wielu innych podmiotów (spółek z o.o.),których celem jest jedynie ubieganie się o płatności w ARiMR.Okoliczności te wymagały ustalenia powiązań pomiędzy wskazanymi podmiotami, porównania sposobu ich działania i analizy składanych przez nie wniosków.
Podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach,
z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.
W myśl ust. 2 tego przepisu, w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, organ administracji publicznej: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.
Z redakcji art. 3 ust. 3 cyt. ustawy wynika, że strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o których mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Ustawodawca uczynił wyjątek od tzw. zasady prawdy materialnej wyrażonej w art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 z zm., dalej jako: K.p.a.), a rozwijanej
w dalszych przepisach m.in. art. 77 K.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej, w toku postępowania podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W przypadku postępowań z wniosków o przyznanie płatności, obowiązek ten został ograniczony jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Przy czym, chodzi tu przede wszystkim o dowody wskazane we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę. Organy administracji publicznej nie mają zaś obowiązku działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego tak jak tego wymaga art. 7 K.p.a. (por. wyrok WSA w Olsztynie z 27 lutego 2020 r. I SA/Ol 790/19 - wszystkie orzeczenia sądów administracyjnych przywołane w uzasadnieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Oznacza to, że w postępowaniu o przyznanie płatności, kwestia utworzenia
w sposób sztuczny warunków niezbędnych do ich uzyskania, tj. naruszenia przez wnioskodawcę art. 60 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią
i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008
– zwanego dalej: "rozporządzenie nr 1306/2013", nie jest obligatoryjnym elementem stanu faktycznego sprawy. W konsekwencji wznowienie postępowania, z uwagi
na ujawnienie nowych dowodów, wskazujących na naruszenie art. 60 rozporządzenia 1306/2013, nie może być traktowane jako próba uzupełnienia przez organ postępowania dowodowego, w zakresie, w jakim organ mógł i powinien je przeprowadzić, wydając decyzję w sprawie przyznania płatności. Na moment wydania pierwotnej decyzji w sprawie, organ nie miał obowiązku szczegółowego porównania wniosku skarżącej z wnioskami innych powiązanych podmiotów. Nie miał również obowiązku gromadzenia dowodów potwierdzających bądź zaprzeczających istnienie wspomnianego naruszenia.
Zatem analiza złożonej przez spółkę dokumentacji w przedmiocie płatności ekologicznej, wniosków o przyznanie płatności składanych przez inne podmioty oraz dokumentów nadesłanych 25 stycznia 2022 r. i 29 kwietnia 2022 r., doprowadziła organ do wychwycenia pewnych schematów działania, które wskazywały na stworzenie sztucznych warunków. W konsekwencji organ ustalił, że w sprawie zaistniała przesłanka w postaci nowej okoliczności, nieznanej organowi w momencie wydawania decyzji, a istniejących wdniu wydania decyzji ostatecznej przyznającej pomoc finansową ONW.W tym zakresie Sąd podziela stanowisko organu.
W ocenie Sądu organ również prawidłowo odmówił skarżącej przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2021.
Jak już wspomniano, z treści 3 ust. 3 ustawy o płatnościach wynika, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Tym samym obowiązek udowodnienia spełnienia warunków do przyznania płatności lub pomocy finansowej spoczywa na stronie występującej o ich przyznanie. Natomiast
w sytuacji, kiedy organ zarzuca stronie wykreowanie sztucznych warunków, to na nim ciąży obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie przyjętej tezy.
W sprawach tego rodzaju ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na organie, natomiast obowiązkiem strony jest wykazanie spełnienia warunków do przyznania płatności (wyrok NSA o sygn. akt I GSK 740/18).
Przypomnieć należy, że w myśl art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach, są one przyznawane rolnikowi, jeżeli: został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, który może być wykorzystywany do ubiegania się o te płatności, oraz (pkt 1); łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym będących w posiadaniu tego rolnika jest nie mniejsza niż 1 ha (pkt 2). Stosownie do art. 3 pkt 3 Ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków
o przyznanie płatności (Dz. U. z 2023 r. poz. 885, dalej jako: ustawa EP), producent rolny to osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, będąca rolnikiem w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 1307/2013, lub posiadaczem zwierzęcia. Art. 4 ust. 1 lit. a rozporządzenia 1307/2013 jako rolnika określa osobę fizyczną lub prawna bądź grupę osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, której gospodarstwo rolne jest położone na obszarze objętym zakresem terytorialnym Traktatów, określonym w art. 52 TUE w związku z art. 349 i 355 TFUE, oraz która prowadzi działalność rolniczą. Art. 4 ust. 1 lit. b Rozporządzenia nr 1307/2013 stanowi, iż gospodarstwo rolne oznacza wszystkie jednostki wykorzystywane do działalności rolniczej i zarządzane przez rolnika, znajdujące się na terytorium tego samego państwa członkowskiego.
Dyrektor OR ARiMR stwierdził, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy stanowił podstawę do uznania, że skarżąca jest czynnym uczestnikiem procederu tworzenia sztucznych warunków ukierunkowanych na pozyskiwanie płatności
w kwotach większych niż faktycznie przysługujące. Podważając to stanowisko strona zarzuca organowi brak wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego
i dokonaniu jego oceny w sposób wybiórczy, nielogiczny i sprzeczny z doświadczeniem życiowym, a także naruszenie przepisów prawa materialnego (przepisów unijnych).
Przepis art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013 stanowi, że bez uszczerbku dla przepisów szczególnych, osobom fizycznym nie przyznaje się jakichkolwiek korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego, jeżeli stwierdzono, że warunki wymagane do uzyskania takich korzyści zostały sztucznie stworzone, w sprzeczności z celami tego prawodawstwa.
Dla wykładni powyższejregulacji pomocne jest odwołanie się do orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W wyroku o sygn. akt C-434/12 (tekst wyroku dostępny na stronie internetowej www.curia.europa.eu dokonano wprawdzie wykładni art. 4 ust. 8 rozporządzenia z dnia 27 stycznia 2011 r. nr 65/2011 ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. UE L 2011.25.8), ale jego treść odpowiada treści art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013. Trybunał wyjaśnił, że art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 należy interpretować w ten sposób, że przesłanki stosowania tego przepisu wymagają istnienia elementu obiektywnego i elementu subiektywnego. W ramach elementu obiektywnego należy rozważenie obiektywnych okoliczności danej sprawy pozwalające na stwierdzenie,
że nie może zostać osiągnięty cel zamierzony przez system wsparcia Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW). Z kolei
w ramach elementu subiektywnego należy rozważenie dowodów pozwalających
na stwierdzenie, że przez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności z systemu wsparcia EFRROW ubiegający się o taką płatność zamierzał wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami tego systemu. W powyższym względzie można oprzeć się nie tylko na elementach takich jak więzi prawna, ekonomiczna lub personalna między osobami zaangażowanymi w podobne projekty inwestycyjne, lecz także na wskazówkach świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji między tymi osobami.
Z kolei wyroku z 7 kwietnia 2022 r. w sprawie C-176/20 (CURIA) TSUE uściślił (pkt 75) – że ze sztucznymi warunkami mamy do czynienia wówczas, gdy "(...) z jednej strony z ogółu obiektywnych okoliczności wynika, że pomimo formalnego poszanowania warunków przewidzianych we właściwym uregulowaniu cel realizowany przez to uregulowanie nie został osiągnięty, a z drugiej strony wykazano wolę uzyskania korzyści wynikającej z uregulowania Unii poprzez sztuczne stworzenie warunków wymaganych dla jej uzyskania".
Natomiast w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wskazuje się, że użyty zwrot dotyczący tego, że warunki zostały sztucznie stworzone, ma niedookreślony charakter, wobec czego w każdej sprawie należy indywidualnie badać jego znaczenie na tle stanu faktycznego konkretnej sprawy. Mimo braku definicji pojęcia warunków sztucznie stworzonych przyjmuje się, że dotyczy ono takich sytuacji, w których można przyjąć na podstawie istniejących okoliczności faktycznych, że nie miałyby one miejsca, gdyby podmiot działał rozsądnie, kierując się zgodnymi z prawem motywami innymi niż uzyskanie korzyści sprzecznej z celami systemu wsparcia (por. wyrok w sprawie o sygn. akt I GSK 563/19 - orzeczenia dostępne w bazie orzeczeń pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Stworzenie sztucznych warunków wymaganych do otrzymania płatności
to stworzenie takich warunków, które w określonym stanie faktycznym nie mają żadnego innego racjonalnego uzasadnienia poza uzyskaniem korzystniejszej sytuacji
w zakresie płatności od tej, jaką miałby beneficjent, gdyby takich warunków nie stworzył (wyrok NSA, o sygn. akt II GSK 2576/14). Omawiana klauzula ma generalny charakter. Nie dotyczy więc konkretnych sytuacji zaistniałych na gruncie konkretnej płatności, lecz całości albo istotnej części zjawiska uznawanego za sztuczne wykreowanie określonych elementów stanu faktycznego tak, aby odpowiadały one nie przepisowi prawnemu, który miałby w "normalnym" układzie rzeczy zastosowanie, ale innemu przepisowi - dla podmiotu tej manipulacji korzystniejszemu (wyrok NSA o sygn. akt I GSK 1621/18). Nie jest bowiem możliwe stworzenie skutecznej normy ogólnej, która wprost przewidywałaby zakaz wskazanego wyżej działania, prowadzącego wprost
do uzyskania płatności w wysokości wyższej od tej, którą beneficjent otrzymałby
w normalnym układzie rzeczy (wyrok NSA sygn. akt I GSK 917/18).
W orzecznictwie podkreśla się również, że stwierdzenie, iż doszło do sztucznego stworzenia przez beneficjenta warunków do uzyskania wnioskowanej pomocy unijnej możliwe jest dopiero w wyniku spójnego podsumowania zdarzeń wywołanych przede wszystkim działaniem zainteresowanej strony, ubiegającej się o tę pomoc. Konieczna jest także równoczesna wszechstronna i logiczna ocena tych wszystkich okoliczności wynikających z wniosku innego podmiotu czy podmiotów oraz ich innych działań, świadczących o zamiarze innego niż typowe w danych okolicznościach, wynikających
z przepisów prawa, ukształtowania stosunków faktycznych lub prawnych ukierunkowanych wyłącznie na to, by osiągnąć zamierzony przez beneficjenta skutek prawny w postaci uzyskania środków pomocowych (wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 182/23).
Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz lektura zaskarżonej decyzji pozwala przyjąć, że organy wykazały, iż skarżąca, wraz z powiązanymi podmiotami, współkreowała sztuczne warunki.
Punktem wyjścia dla tej oceny, jest przyjęcie, że sztuczność wspomnianych warunków może polegać nie tylko na sztucznym wykreowaniu podmiotu mającego otrzymać płatność. Tak utworzony podmiot w sztuczny sposób spełniałby warunek, umożliwiający przyznanie płatności "rolnikowi" w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009
(Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 608, z późn. zm.).
Sztuczność warunków do uzyskania płatności może również polegać,
na działaniu zmierzającym do obejścia przepisów wprowadzających modulacje
i degresywność płatności. Najczęstszym przypadkiem takiego działania jest rozdysponowanie gruntów pomiędzy dwa lub więcej podmioty, tak aby suma płatności uzyskanych przez wszystkie z nich była wyższa niż kwota płatności uzyskanych przez podmiot, który był pierwotnym posiadaczem gruntów. W takich wypadkach sztucznie zostały wykreowane bowiem powierzchnie gruntów uprawiane przez poszczególne podmioty, co prowadził do sztucznego zawyżenia kwoty płatności.
Taka sytuacja ma właśnie miejsce w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu, spółka A., pomimo faktycznego prowadzenia działalności rolniczej we własnym imieniu, współtworzyła sztuczne warunki niezbędne do uzyskania płatności, poprzez rozdysponowanie swoich gruntów pomiędzy powiązane z nią strukturą właścicielską
i zarządczą spółki z grupy T. Z materiału dowodowego wynika, że na skutek decyzji podjętych przez spółkę, suma płatności uzyskanych przez poszczególne spółki powiązane z Panem M.J., była większa, niż gdyby o płatność
do wszystkich gruntów wystąpiła wyłącznie spółka A. Równocześnie, z uwagi na przedstawioną w decyzji sieć wzajemnych powiązań pomiędzy członkami zarządów poszczególnych spółek, a także strukturę właścicielską
z naczelną rolą M.J., stwierdzić należy, że działania te były celowe, koordynowane i zmierzały do zwiększenia aktywów spółek.
Z drugiej strony, skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów świadczących
o tym, że taki podział gruntów nie był sztuczny tj. miała uzasadnienie gospodarcze
a jego celem nie było obejście przepisów wprowadzających modulacje bądź degresywność płatności.
Organ prawidłowo ustalił relacje pomiędzy wymienionymi w decyzji spółkami
i podmiotami pośrednio powiązanymi z M.J. Ustalił powiązania kapitałowe oraz sposób czas i sposób powstania określonych zależnych osobowo i kapitałowo spółek. Trafnie wywnioskował, że wszystkie podmioty (z wyłączeniem I. sp. z o.o., co do której powiązań nie wykazano (wyroki WSA w Gorzowie Wlkp. w sprawach I SA/Go 179/23,
I SA/Go 181/23 i i SA/Go 182/23), a ściślej: ich majątek, współtworzyły centralnie zarządzany organizm gospodarczy, a tym samym, że poprzez ukształtowanie struktury własności gruntów przez prawnie odrębne, lecz powiązane kapitałowo i osobowo oraz podporządkowane wspólnemu celowi gospodarczemu spółki, doszło do koordynacji działań, mających na celuosiągnięcie korzyści sprzecznych z celami wsparcia. Organ prawidłowo ustalił i ocenił szereg okoliczności potwierdzających powyższe twierdzenie. Najważniejszymi z nich są:
1. W kierownictwie wszystkich wskazanych spółek powtarzały się te same osoby: I.O., K.S., Ł.P., M.J., A.Sz., M.P., W.K., z nadrzędną rolą M.J. (poprzez P. S.A.).
2. Udziałowcem wszystkich spółek, poza I. sp. z o.o. oraz A.5 sp. z o.o., była P4 S.A. z kolei udziałowcem I. sp. z o.o. była A.5., a jej udziałowcami Ł.P. i A. Sz.
3. Utworzenie grup spółek (T., E., P.) w tym samym czasie oraz przypisywanie poszczególnym spółkom w grupach jednej lub dwóch działek ewidencyjnych leżących blisko siebie.
4. Spółki dzierżawiły działki od innych powiązanych podmiotów.
5. Spółki nie zatrudniały pracowników, nie posiadały własnego sprzętu rolniczego i zlecały prace rolne tym samym podmiotom powiązanym tj.: I sp. z o.o. (m.in. przy użyciu sprzętu dzierżawionego od A.), R.K.
6. Ubiegające się o płatności podmioty nie posiadały własnych magazynów i środków transportu zlecając usługi magazynowe I. sp. z o.o. oraz R.K.
7. Wszystkie wskazane podmioty miały podobny, zawężony zakres produkcji roślinnej.
8. Wszystkie spółki miały jedynie kilka, grupowo przypisanych, adresów siedzib i adresów korespondencyjnych.
9. Wszystkie wskazane spółki (27 spółek) oraz W.K., A. Sz., M.J. wnieśli o przyznanie płatności obszarowych na rok 2021.
Organ prawidłowo przyjął, że wymienione w decyzji podmioty działały w sposób zmierzający do obejścia, po pierwsze mechanizmów modulacji kwot płatności polegającej na zmniejszeniach kwot płatności poprzez zastosowanie pułapów powierzchniowych, współczynnika redukcji, współczynnika korygującego, po drugie szczeblowo degresywnych stawek płatności. Mechanizm ten polega na formalnym rozdzieleniu gruntów rolnych poprzez zawarcie w istocie pozornych umów np. dzierżawy, głównie z utworzonymi w tym celu spółkami i osobami fizycznymi, w warunkach istniejących powiązań osobowych pomiędzy wspólnikami tychże spółek i członkami ich zarządów. Działania te mają na celu uzyskanie przez wszystkie
te podmioty łącznej kwoty płatności, która byłaby wyższa od tej, jaką uzyskano by bez podejmowania tego rodzaju zabiegów.
Organ trafnie dostrzegł i wykazał, że:
- skarżąca w 2016 r. dokonała podziału ponad 330 ha gruntów na rzeczspółek: T.1, T.2, T.3, T.4, T.6 (powołanych w 2016 r.), w ramach umowy przeniesienia prawa własności bądź umowy dzierżawy,
- spółki z grupy T. to podmioty sztucznie wykreowane, jako cześć większej całości zarządzanej przez M.J.,
-członkami zarządu spółek z grupy T. zostały te same osoby, w różnych konfiguracjach, tj.: I.O., K.S., A.Sz., Ł.P., M.P., M.J., jedynym udziałowcem we wszystkich spółkach pozostawała P.4 S.A. (jedyny udziałowiec M.J.),
- spółki z grupy T. od 2016 r. rozpoczęły zgłaszanie gruntów (obręb T.)
do płatności obszarowych.
- skarżąca w okresie od 2016 r. do 2020 r. zaprzestała wnioskować o płatności
do gruntów rolnych,
- skarżąca na mocy umowy z dnia [...].04.2021 r. z Syndykiem Masy Upadłości K. S.A. objęła w dzierżawę ponad 517 ha gruntów rolnych (obręb [...]), z czego 95,35 ha zostało poddzierżawione spółce A.5., 90 ha zostało wydzierżawione wykonawcy usług R.K., oraz kolejne działki na rzecz M.W., T.B.
Sąd podziela opinię organu, że wyłaniający się schemat działania, polegający
na rozdysponowaniu gruntów spółki kapitałowej, prowadzącej samodzielną działalność rolniczą, na rzecz podmiotów niezdolnych do samodzielnego funkcjonowania, nie ma żadnego racjonalnego uzasadnienia, za wyjątkiem osiągnięcia korzystniejszej pozycji w porównaniu do sytuacji, jaką miałby beneficjent, gdyby takich warunków nie stworzył. Zestawienie ww. działań z korzystniejszymi dla wszystkich zaangażowanych podmiotów skutkami finansowymi, uprawniało organ do stwierdzenia, że działania skarżącej pozwalały na ominięcie mechanizmów zmniejszenia płatności i miały na celu korzyści sprzeczne z celami wsparcia. W zaskarżonej decyzji organ prawidłowo określił hipotetyczną wartość takich korzyści (wykazując to na tle poszczególnych płatności (decyzja k.53-58).
Niewadliwie przy tym ocenił, że biorąc uwagę spółki i osoby fizyczne wymienione w decyzji (z obliczeń wyłączono przypadek zadeklarowania powierzchni 8,41 ha przez M.J.), możliwa dodatkowa korzyść finansowa do osiągnięcia za 2021 rok wyniosłaby
w przypadku płatności RDST 142 138,24 zł, płatności MR 308 590,00 zł, płatności bezpośrednich 4.444,83 zł, płatności JPO 634 086,42 zł, a więc pomoc finansowa zostałaby w sposób nieuprawniony zwielokrotniona. Trafnie zatem stwierdził organ, że tworzenie przez M.J. i powiązane z nim osoby wielu spółek zgłaszających grunty jako odrębne podmioty ma charakter działania ukierunkowanego na obejście przepisów prawa w tym m.in. art. 13 i art. 14 ust. 2 ustawy o płatnościach, a co za tym idzie zwielokrotnienie wysokości uzyskanych płatności.
Sąd uznał jednocześnie, że spółka wniosków tych nie podważyła argumentami opartymi o twierdzenie o innym podłożu zdarzeń poddanych analizie organu. Skarżąca nie przedstawiła żadnego wiarygodnego uzasadnienia wskazującego na racjonalność rozdysponowania (rozdrobnienia) areału własnościowego czy wydzierżawionego. Nie złożyła żadnych dowodów świadczących o tym, że podział gruntów nie był sztuczny tj. miała uzasadnienie gospodarcze a jego celem nie było obejście przepisów wprowadzających modulację bądź degresywność płatności. W sprawie istotne jest,
że ocena gospodarstwa rolnego musi obejmować, w sytuacjach budzących wątpliwości, nie tylko okoliczności związane bezpośrednio z jego funkcjonowaniem, ale również te, które wskazują na jego pozycję na rynku rolnym, jego relacje (powiązania) gospodarcze, organizacyjne z innymi podmiotami występującymi na tym rynku (wyrok NSA z 29 kwietnia 2021 r., sygn. akt I GSK 1772/18). Ze zgromadzonego przez organy materiału dowodowego wynika, że działania podejmowane przez zarząd spółki wskazują na jej zaangażowanie w praktykę powiększania aktywów spółek z o.o. ubiegających się o płatności w ARiMR, co ma na celu obejście przepisów modulacyjnych i uzyskanie płatności przekraczających należne kwoty.
Zdaniem Sądu działania skarżącej nie wypełniały celów wspólnej polityki rolnej określonych w art. 39 ust. 1 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (Dz. Urz UE C 115 z dnia 9 maja 2008 r.) oraz w art. 4 lit. a) rozporządzenia nr 1305/2013. Działanie skarżącej i podmiotów powiązanych nie służyło podnoszeniu konkurencyjności. Wyjaśnić bowiem trzeba, że cel jakim jest poprawa konkurencyjności należy rozumieć w dwóch aspektach. Pierwszy wymaga odniesienia do sytuacji pojedynczego przedsiębiorcy - rolnika, drugi zaś wymaga przyjęcia perspektywy całej branży. Celem wsparcia jest bowiem zwiększanie konkurencyjności pojedynczego przedsiębiorstwa poprzez wzmacnianie jego pozycji ekonomicznej np. poprzez inwestycje w zaplecze produkcyjne konkretnego podmiotu, ale zapewnienie balansu
i równomiernego rozwoju całej grupy przedsiębiorców z danej grupy. Innymi słowy: konkurencyjność musi być oceniania indywidualnie, w odniesieniu do konkretnego przedsiębiorcy, a więc wymaga ustalenia czy wsparcie przyczyni się do podniesienia ekonomicznej konkurencyjności aplikującego o nią producenta rolnego. Po drugie - w aspekcie ogólnym - konkurencyjność odnosić należy do tego czy wsparcie danego przedsiębiorcy (w sensie funkcjonalnym a nie tylko formalnoprawnym) ponad ustalony limit nie przyczyni się do obniżenia (zachwiania) konkurencyjności na danym rynku(tak NSA w wyr. z 15 lutego 2017 r. II GSK 1518/15). Sąd wnioski te podziela w całości.
W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy brak jest wątpliwości, że ustalony schemat maksymalizacji wsparcia z obejściem: mechanizmów modulacji, zakazu łączenia przysługujących alternatywnie płatności, ograniczeń kwotowychi powierzchniowych, stawia beneficjenta (tu rozumianego jako podmiot zawiadujący zagregowanym areałem) w sytuacji ekonomicznie lepszej od producentów unikających optymalizacji, niepożądanej z punktu widzenia celów wsparcia. Tym samym konkurencyjność w aspekcie szerszym, nie indywidualnym, w istocie zaburza.
Sąd uznaje jednocześnie za trafną ocenę, że zestawienie ww. zdarzeń
z korzystnymi skutkami finansowymi polegającymi na zwiększeniu globalnej sumy płatności, uprawniało sformułowany przez Dyrektora Oddziału Regionalnego wniosek,
iż opisane powyżej zdarzenia skutkujące przesunięciami gruntów wskutek których nowi
beneficjenci uzyskiwali grunty o areale ograniczonym wielkościowo do wartości optymalnej z punktu widzenia korzyści finansowych płynących ze wsparcia, jako że pozwalały na ominięcie mechanizmów zmniejszenia płatności, miały na celu korzyści sprzeczne z celami wsparcia.
W ocenie Sądu nie doszło w postępowaniu organu II instancji do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania, którego to naruszenia Skarżąca upatrywała, jak zdaje się wydawać w zbyt szerokim zakresie przeprowadzonego postępowania dowodowego przez organ odwoławczy, co naruszać miało art. 15 K.p.a.
Sąd ocenił, że postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organ II instancji nie przekraczało zakresu (verba legis): "dodatkowego" i służącego wyłącznie "uzupełnieniu dowodów i materiałów w sprawie" (art. 136 § 1 K.p.a.).
Sąd przychyla się do stanowiska wyrażanego w orzecznictwie sądowym, wedle którego samodzielne uzupełnienie materiału dowodowego sprawy i wydanie rozstrzygnięcia co do istoty sprawy przez organ odwoławczy, mogłoby być więc oceniane w kategorii naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania, szczególnie, jeżeli na podstawie tych ustaleń doszłoby do całkowicie odmiennego orzeczenia organu odwoławczego niż to miało miejsce w decyzji organu pierwszej instancji (por.
wyrok WSA w Warszawie z 20 lutego 2018 r. VII SA/Wa 2908/17). W rozpoznawanej sprawie znaczna większość dowodów została przeprowadzona przez organ I instancji. Organ odwoławczy natomiast przeprowadził postępowanie dowodowe głównie w celu oceny zarzutów odwołania oraz dla pełniejszego wyjaśnienia istoty sprawy, w tym poszerzenia podstawy dowodowej.
Nie sformułował przy tym ustaleń faktycznych ani oceny prawnej odmiennej
od przyjętej w decyzji organu I instancji. Tym samym nie można uznać, że zakres przeprowadzonego postępowania odwoławczego wykraczał poza obowiązek ponownego rozpoznania sprawy i przeprowadzenia dodatkowego postępowania służącego uzupełnieniu dowodów i materiałów w sprawie.
W ocenie Sądu nie jest również zasadny zarzut naruszenia art. 107 § 3 K.p.a. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji wyjaśnia podstawę prawną rozstrzygnięcia, z przytoczeniem przepisów prawa, na których opierał się organ oraz wskazaniem ich interpretacji. Organ przytoczył okoliczności faktyczne, które uzasadniały odmowę przyznania płatności.
Pozostałe zarzuty spółki znalazły bezpośrednią lub pośrednią odpowiedź we wcześniejszych fragmentach uzasadnienia.
Z opisanych przyczyn Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.