I SA/GO 18/24

I SA/Go 18/24 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2024-04-11
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-01-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Alina Rzepecka /przewodniczący sprawozdawca/
Dariusz Skupień
Jacek Niedzielski
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art.149§1 w z zw. z art. 145§1 pkt 5, art.147, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Rzepecka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędzia WSA Dariusz Skupień Protokolant starszy sekretarz sądowy Marta Andrzejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi T. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia, po wznowieniu postępowania decyzji ostatecznej oraz odmowy przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na 2021 rok oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
T. sp. z o.o. z siedziba w T. (dalej: strona, skarżąca, spółka) wniosła skargę na decyzje Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] (dalej: organ odwoławczy, organ Dyrektor [...]OR) z [...] r. utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] (dalej: Kierownik BP, organ I instancji) z [...] o uchyleniu decyzji dotychczasowej nr [...] z [...] oraz w sprawie odmowy przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2021
Z akt sprawy wynika następujący stan faktyczny.
W dniu [...] czerwca 2021 r. do organu I instancji wpłynął wniosek skarżącej
o przyznanie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (dalej: płatność ONW) na rok 2021. Obszar do jakiego Spółka ubiega się o płatności ONW na rok 2021 wyniósł 67,11 ha i obejmuje dwie działki ewidencyjne położone w obrębie ewidencyjnym Ł. (gmina Ł., pow. Ś.) nr [...] nr [...] na których zlokalizowane są działki rolne oznaczone jako: "A l" (łubin biały na nasiona), "A2" (żyto ozime) oraz "BI" i "B2" (owies).
Organ poddał wniosek kontroli administracyjnej stosownie do art. 28 ust. 1 Rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. U. UE z dnia 31.07.2014 r. L 2014.227.69, dalej: Rozporządzeniem nr 809/2014), a po jej przeprowadzeniu decyzja z [...] przyznał płatność ONW na rok 2021
w wysokości 11 029,92 zł.
Następnie w dniu [...] stycznia 2022 r. organ I instancji, na podstawie art. 50 § 1 Kpa wezwał skarżącą do złożenia wyjaśnień i przedłożenia: a. dokumentów potwierdzających prawo do posiadania gruntów wchodzących w skład gospodarstwa
w tym numery ksiąg wieczystych; b. dokumentów potwierdzających posiadane zaplecze techniczne w tym maszyn i urządzeń rolniczych c. dokumentów potwierdzających ponoszenie kosztów umów dzierżawy i/lub zapłaty podatku rolnego za rok 2021 do gruntów deklarowanych do płatności, d. dokumentów potwierdzających koszty funkcjonowania w tym kosztów zatrudnienia pracowników, e. dokumenty potwierdzające wykonanie prac rolnych, w tym umów, f. faktur i potwierdzenia zapłaty za materiał siewny, nawozy, i/lub za zlecone usługi, certyfikację gospodarstwa itp., g. faktur,
umów, rachunków dotyczących sprzedaży płodów rolnych, h. protokoły odbioru prac rolnych, protokoły powykonawcze, i. bilansu zysków i strat j. innych dokumentów potwierdzających niezależność i samodzielność funkcjonowania
W odpowiedzi Strona złożyła na piśmie wyjaśnienia z [...] stycznia 2022 r. i przedłożyła dokumenty: - wyjaśnienia Strony podpisane przez I.O. członka zarządu spółki, - wydruk z KRS na dzień [...] stycznia 2022 r., - wydruk z Księgi Wieczystej nr [...] z [...] stycznia 22 r., - pierwszą stronę umowy I. Nr [...] o kredyt inwestycyjny na inwestycje związane z gruntami, - potwierdzenie prowadzenia konta bankowego otwartego [...] lutego 2016 r., - kalkulację z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym spowodowana suszą w 2021 r., - deklarację na podatek od nieruchomości na rok 2021 wraz z załącznikami, - deklarację na podatek rolny na rok 2021 wraz z załącznikami, - potwierdzenie transakcji z [...] grudnia 2021 r. - podatek rolny, - jednostronny rachunek zysków i strat z uwzględnieniem bufora, - umowę z [...] czerwca 2016 r. najmu lokalu zawartą pomiędzy A. sp. z o. o. (w jej imieniu W.K.), a T. sp. z o. o. (w jej imieniu M.J), - polisę ubezpieczeniową [...] nr [...] z [...] października 2020 r. wraz z potwierdzeniem zapłaty, - umowę sprzedaży z [...] listopada 2021 r. nr [...] zawartą pomiędzy Stroną a H. sp. z o. o. - protokół odbioru wykonanej usługi z zakresu prac polowych z [...] marca 2021 r., - protokół odbioru wykonanej usługi z zakresu prac polowych z [...] maja 2021 r., - protokół odbioru wykonanej usługi z zakresu prac polowych z [...] września 2021 r., oraz szereg faktur - wymienionych na k 5 decyzji Dyrektora [...]OR.
W dniu [...] czerwca 2022 r. do organu wpłynęło uzupełnienie wyjaśnień, do którego organ zarządczy spółki dołączył pismo z I. [...] z dnia [...] maja 2022 r., dotyczące kredytu udzielonego na rzecz P. S.A., w którym wyjaśniono, że konsolidacja była wynikiem decyzji bankowej, aby możliwe było tzw. zniwelowanie ryzyka finansowego oraz zapewnienia zdolności do spłaty kredytu. Konsolidacja kredytu wiązała się z zabezpieczeniem w postaci hipoteki.
W kolejnym piśmie z [...] czerwca 2022 r. skarżąca przedstawiła chronologię działań realizowanych w roku 2021 w zakresie upraw grantów. Wskazała, że w ro 2021 deklarowała uprawę żyta - 32,88 ha, owsa - 18,82 ha oraz łubinu - 15,42 ha, Materiał siewny owies został zakupiony od P.K. Zabiegi agrotechniczne w zakresie upraw pól: talerzowanie, zasiew zbioru kombajnem wykonała firma I1 sp. z o. o.
Faktury oraz protokoły odbioru prac stanowiły załączniki do wyjaśnień. Spółka sprzedała zebrane żyto do firmy H. Sp. z o. o., owies i łubin R.R, a słomę do firmy S. Faktury załączono do wyjaśnień. Spółka poinformowała, że materiał na zasiewy oraz zbiory były przechowywane w magazynie w T. należącym do spółki I1 sp. z o. o.
Oceniając wskazaną wyżej dokumentację organ uznał, że ich treść nie była znana organowi w dniu [...], tj. w dniu wydawania decyzji ostatecznej. Ponadto organ stwierdził, że okoliczności ujawnione w sprawie są dla niej nowe oraz jednocześnie istotne dla rozstrzygnięcia.
Mając na względzie całość wskazanej wyżej dokumentacji na podstawie art. 149 § 1 w zw. z art. 145 §1 pkt 5, art. 147 oraz art. 150 Kpa, postanowieniem z [...].2021 r. wznowił z urzędu postępowanie administracyjne zakończone decyzją ostateczną z dnia [...] w sprawie przyznania płatności RE na rok 2021.
Następnie postanowieniem z [...] października 2022 r. włączono do akt sprawy kopie wniosków o przyznanie płatności obszarowych na rok 2021 wraz ze zgromadzonym w trakcie postępowania administracyjnego materiałem dowodowym złożonym przez następujące podmioty: - B. sp. z o. o.; - S1 sp. z o. o.; - F. sp. z o. o.; - T.1 sp. z o. o.; - A1. sp. z o. o.; - A2 sp. z o. o.; - M. sp. z o. o.; - R. sp. z o. o.; - T2 sp. z o. o.; - W. sp. z o. o.; - W1 sp. z o. o.; - W2 sp. z o. o.; - W3 sp. z o. o.; - W4 sp. z o. o.; - W6 sp. z o. o.; - T3 sp. z o. o.; - A. sp. z o. o.; - A3 sp. z o. o.; - G. sp. z o. o.; - R1 sp. z o. o.; - T4 sp. z o. o.; - A4 sp. z o. o.; - F1 sp. z o. o.; - R2 sp. z o. o.; - A5 sp. z o. o.; - I1 sp. z o. o.; W.K.
W wyniku przedmiotowej kontroli administracyjnej organ stwierdził brak możliwości samodzielnego funkcjonowania wraz z pełną zależnością funkcjonalną od podmiotów i osób trzecich powiązanych kapitałowo i osobowo, co stanowi przesłankę uznania, że stworzono sztuczne warunki celem zwiększenia kwot pozyskiwanych
z funduszy UE.
Organ ustalił, że beneficjentem rzeczywistym (tj. pośrednim udziałowcem)
w podmiocie T. sp. z o. o. jest M.J., który pełni tę samą funkcję w kilkudziesięciu innych podmiotach, powołanych w formie spółek z o. o. i ubiegających się o płatności obszarowe (w tym o płatności ONW). Ustalił, że zidentyfikowane wyżej podmioty (wymienione na str. 7 i 8 decyzji) oraz M2 sp. z o. o., U. sp. z o. o., G1 sp. z o. o., G2 sp. z o. o., A6 sp. z o. o., PR sp. z o. o., D. sp. z o. o., T.5 sp. z o. o.), w tym T. sp. z o. o., poza M.J. (jako pośredniego udziałowca), łączą ponadto te same osoby występujące w organach zarządczych oraz współzależność funkcjonalno-ekonomiczna. Stwierdził, że podmioty te nie są zdolne do samodzielnego funkcjonowania ponieważ nie posiadają zaplecza technicznego i magazynowego, a niezbędne prace agrotechniczne są zlecane powiązanym podmiotom. Ponadto stwierdził daleko idącą współzależność ekonomiczną pomiędzy wskazanymi podmiotami, gdyż jak ustalił, ponoszone koszty prowadzenia działalności często nie są adekwatne do realizowanej działalności rolniczej. Ustalono ponadto, iż spółka dominująca względem części ww. spółek, tj. P. S.A. (dalej P. S.A.) pośredniczyła w finansowaniu inwestycji związanej z zakupem gruntów rolnych. Ocenił, że wskazane podmioty, w tym T. sp. z o. o. są niezdolne do samodzielnego funkcjonowania w ramach prowadzonej działalności rolniczej, gdyż w aspektach dotyczących zaplecza technicznego oraz kwestii finansowania działalności, muszą być wspomagane przez podmioty powiązane.
Stwierdził, że powołanie podmiotu T. sp. z o. o. i szeregu innych podmiotów jest wynikiem sztucznego multiplikowania spółek, na które nabywane są grunty rolne, co pozwala na ominięcie uwarunkowań ustawy o ustroju rolnym, w szczególności zakazu pozyskiwania z zasobów powierzchni przekraczających 300 ha na gospodarstwo, które następnie zaczęły wnioskować o dopłaty z funduszy UE, przy całkowitym braku samodzielności funkcjonalnej.
Organ ustalił, że w mechanizmie pozyskiwania zwiększonych dopłat występują również osoby fizyczne, które pełnią w w/w spółkach funkcje zarządcze oraz indywidualnie ubiegają się o przyznanie płatności do gruntów rolnych, tj. A.S., K.S., Ł.P. (do 2020), M.P. i W.K.
Podkreślił, że M.J.. jako indywidualny rolnik, również ubiegał się corocznie
o przyznanie płatności. Powyższe fakty świadczą w ocenie organu o działaniu celowym pozwalającym na ominięcie uwarunkowań ograniczających wartość i kwoty dotacji dla pojedynczego gospodarstwa.
Organ stwierdził, że multiplikując wnioski o płatności M.J. (jako beneficjent rzeczywisty względem m.in. T. sp. z o. o.) dążył do uzyskania wyższych płatności niż wynikające z przepisów prawa. Wyjaśniając powyższe organ I instancji wskazał, że zgodnie z § 3 ust. 4 Rozporządzenia ONW, płatność ONW jest przyznawana w wysokości: 1) 100% stawki podstawowej - za powierzchnię do 25 ha; 2) 50% stawki podstawowej - za powierzchnię powyżej 25 ha do 50 ha; 3) 25% stawki podstawowej - za powierzchnię powyżej 50 ha do 75 ha..
Tymczasem jak wynika z zamieszczonych w decyzji tabelarycznych zestawień, poprzez ubieganie się o płatność w ramach kilkudziesięciu zmultiplikowanych podmiotów, M.J., jako beneficjent rzeczywisty (pośredni udziałowiec J. sp. z o. o.), uzyskał możliwość zwielokrotnienia tych limitów, czyli możliwość uzyskania zwielokrotnionej płatności ONW. Nadto ustalił, że prowadząc działalność w powyżej opisany sposób M.J. wraz z osobami pełniącymi w powołanych spółkach funkcje zarządcze (Ł.P., A.S.) mieli na celu również obejście przepisów ograniczających wielkości wsparcia dla pojedynczego producenta nie tylko w ramach płatności ONW, ale również w odniesieniu do płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (dalej płatność OB w ramach której wymienić należy: jednolita płatność obszarowa (JPO), płatność dla młodych rolników (MR), płatność dodatkowa (RDST), płatność za zazielenienie (PZZ), płatność do roślin strączkowych (STR), płatności ekologicznej PRO W 2014-2020 (dalej płatność RE), oraz płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej PROW 2014-2020 (dalej płatność RSK).
W ocenie organu skarżąca nie udowodniła samodzielności funkcjonowania,
a mając na uwadze strukturę osobową, powiązania organizacyjne poszczególnych podmiotów, sposób funkcjonowania, jej działalność nie stanowiła działalności samodzielnej.
Organ wziął pod uwagę, że w myśl art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady nr 2988/95, działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści.
Powołanie do istnienia skarżącej spółki miało charakter sztuczny i stanowił jedynie zabieg gwarantujący uzyskanie dopłat obszarowych, ONW, RSK i RE, w wysokościach, których nie mógłby uzyskać sam M.J.
Ostatecznie organ uznał, że wskazane działania wyczerpały przesłanki obiektywne i subiektywne obligujące organ do zastosowania art. 60 rozporządzenia Komisji nr 1306/2013, zgodnie, z którym bez uszczerbku dla przepisów szczególnych, osobom fizycznym ani prawnym nie przyznaje się jakichkolwiek korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego, jeżeli stwierdzono, że warunki wymagane do uzyskania takich korzyści zostały sztucznie stworzone, w sprzeczności z celami tego prawodawstwa. Tym samym w ocenie organu brak możliwości samodzielnego funkcjonowania wraz z pełną zależnością funkcjonalną od podmiotów i osób trzecich powiązanych kapitałowo i osobowo stanowi niepodważalną przesłankę uznania, że stworzono sztuczne warunki celem zwiększenia kwot pozyskiwanych z funduszy UE,
a tym samym, płatności ONW na 2021 rok skarżącej nie przysługują.
W konsekwencji organ stwierdził, że w sprawie zaistniały przesłanki do wydania rozstrzygnięcia zgodnie z art. 151 § 1 pkt 2 Kpa i decyzją z [...] uchylił decyzjĘ własną z [...], odmawiając jednocześnie przyznania płatności ONW na rok 2021.
Dyrektor [...]OR decyzja z [...], po rozpoznaniu wniesionego przez skarżąca odwołania, utrzymał w mocy decyzjĘ organu I instancji. Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał m.in., że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 Kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Przepis art. 145 § 1 pkt 5 Kpa może mieć zastosowanie, gdy spełnione są łącznie trzy przesłanki. Po pierwsze, ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody, istotne dla sprawy, są nowe. Drugą przesłanką jest istnienie nowych okoliczności faktycznych, nowych dowodów w dniu wydania decyzji ostatecznej. Trzecią przesłanką jest, że te nowe okoliczności faktyczne, nowe dowody, nie były znane organowi, który wydał decyzję. Wznowienie postępowania powinno następować nie tylko z uwagi na wyjście na jaw nowych dowodów, ale także i nowych okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy, przy czym ujawnienie się tych okoliczności może być rezultatem przeprowadzenia dowodów (ujawnienia się dowodów) po wydaniu decyzji, byleby tylko rzecz dotyczyła faktów mających miejsce przed wydaniem decyzji, które są istotne dla sprawy, a nie były znane organowi
w momencie jej podejmowania.
Ustawodawca posługując się w art. 145 § 1 pkt 5 Kpa kategorią czy też przesłanką nowych okoliczności faktycznych oraz nowych dowodów, użył alternatywy zwykłej, a nie koniunkcji.
W rezultacie wznowić postępowanie należy także wtedy, gdy wprawdzie nowe dowody powstaną po wydaniu decyzji, ale ujawnione zostaną wynikające z nich nowe istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, o których organ w chwili wydawania decyzji nie wiedział.
Organ odwoławczy stwierdził, że nowymi dowodami nieznanymi organowi I instancji w dniu wydania decyzji ostatecznej, jest dokumentacja finansowo - księgowa oraz wyjaśnienia składane przez zarząd skarżącą w dniach: [...] stycznia 2022 r.,
[...] kwietnia 2022 r., [...] czerwca 2022 r. oraz [...] czerwca 2022 r., z motywów której wynika, iż podmiot ten jest ściśle powiązany personalnie i kapitałowo z szeregiem innych spółek kapitałowych i osób fizycznych. W związku z powyższym zasadnym stało się zweryfikowanie dokumentacji w kontekście możliwości wystąpienia okoliczności wynikających z art. 60 Rozporządzenia nr 1306/2013. Dokumentacja stojąca u podstaw wskazanego wyżej rozumowania organu wpłynęła w dniach: [...] stycznia 2022 r., [...] kwietnia 2022 r., [...] czerwca 2022 r. oraz [...] czerwca 2022 r., czyli po wydaniu w dniu
[...] ostatecznej decyzji. W ocenie organu stan faktyczny istniejący w roku 2021 - w zakresie związanym z prawnymi aspektami regulującymi przyznawanie płatności ONW - jest inny niż ten, który stanowił podstawę do wydania decyzji z [...] w sprawie płatności ONW na rok 2021. Z oceny dowodów wynikało, że skarżąca, to podmiot wykreowany na płaszczyźnie finansowo - księgowej, pozorujący prowadzenie działalności rolniczej oraz swoją samodzielność i odrębność od innych podmiotów prawa handlowego, w których beneficjentem rzeczywistym jest M.J.. Okoliczności te miały w ocenie organu II instancji wpływ na wysokość pomocy finansowej jaka została przyznana za rok 2021.
W motywach uzasadnienia w zakresie odmowy przyznania płatności organ wskazał, że zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma fakt, że gospodarstwa należące formalnie do podmiotów prawa handlowego: skarżącej (T. sp. z o. o.), F1 Sp. z o.o., B. sp. z o. o., S1 sp. z o. o., F. sp. z o. o., T1 sp. z o. o., A1 sp. z o. o., A2 sp. z o. o., M. sp. z o. o., R. sp. z o. o., T4 sp. z o. o., T2 sp. z o. o., W. sp. z o.o., W1 sp. z o. o., W2 sp. z o. o., W6 sp. z o. o., W3 sp. z o. o., W4 sp. z o. o., T3 sp. z o. o., A. sp. z o. o., A3 sp. z o. o., G. sp. z o. o., R1 sp. z o. o., A4 sp. z o. o., F1 sp. z o. o., A5 sp. z o. o., I1 sp. z o. o., M2 sp. z o. o., U. sp. z o. o., G1 sp. z o. o., G2 sp. z o. o., A6 sp. z o. o., PR sp. z o. o., D. sp. z o. o., T5 sp. z o. o., jak również do osób fizycznych, tj. A.S., K.S., Ł.P. (do 2020), M.P., W.K. i M.J., należało uznać za sztucznie wykreowane wyłącznie w celu uzyskania płatności dystrybuowanych przez ARiMR w wysokości wyższej, niż możliwej do uzyskania w ramach pojedynczego gospodarstwa.
Organ wyjaśnił, że podmioty: M2 sp. z o. o., U. sp. z o. o., G1 sp. z o. o., G2 sp. z o. o., A6 sp. z o. o., PR sp. z o. o., D. sp. z o. o. oraz T5 sp. z o. o. swoje formalne siedziby mają na terenie województwa [...].
Natomiast siedziby M.P. oraz K.S. zlokalizowane są na terenie województwa [...]. Organ przedstawiając mechanizm działania M.J. oraz powiązanych z nim osób prawnych i fizycznych, odniósł się do podmiotów, których formalne siedziby zlokalizowane zostały na terenie województwa [...], a tylko w niezbędnym dla zobrazowania powiązań zakresie odniósł się również do podmiotów działających poza terenem województwa [...].
Organ ocenił, że M.J. - jako pośredni udziałowiec spółki T. sp. z o. o. - przy asyście bardzo zawężonej grupy osób (figurujących w spółkach jako członkowie zarządu), dokonał rozdrobnienia potencjału produkcyjnego na rzecz spółek prawa handlowego, w celu uzyskania płatności do gruntów rolnych w kwotach większych niż możliwe do uzyskania w przypadku wnioskowania o dopłaty w ramach jednego gospodarstwa rolnego stanowiącego zorganizowaną całość gospodarczą.
Organ podkreślił, że jak wynika z danych zawartych w KRS T. sp. z o. o. została zarejestrowana dnia [...] lutego 2016 r., a całość udziałów w spółce objęła K.J. (siostra M.J.), natomiast dnia [...] sierpnia 2016 r. całość udziałów w spółce została przejęta przez P. S.A.
Zarząd T. sp. z o. o. w 2021 roku reprezentowany był przez trzech członków zarządu tj.: Ł.P., MJ1 oraz I.O. Obecnie zarząd T. sp. z o. o. jest jednoosobowy (M.P.).
Kluczową w niniejszej sprawie jest okoliczność, iż P. S.A. została zarejestrowana dnia 29.[...].2016 r. a jedynym jej akcjonariuszem od momentu założenia spółki jest M.J.. Zarząd P. S.A. reprezentowany był przez trzech członków zarządu tj. M.W., K.S. oraz MJ1. Po dniu [...] listopada 2022 r. (data wpisu w KRS) prezesem zarządu P. S. A. jest M.J.
M.J. posiadał dominujący wpływ na działalność T. p. z o. o., poprzez pośrednie posiadanie całości udziałów w tejże spółce. Posiada względem spółki status "beneficjenta rzeczywistego", o którym mowa w art. 2 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (Dz. U. z 2023 r., poz. 1124).
W formie tabelarycznej na stronach 24-25 organ przestawił powierzchne gruntów zgłoszone przez podmioty powiązane w ramach czterech form pomocy finansowej: płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (JPO, RDST, PZZ, MR, płatności do roślin strączkowych) oraz płatności do obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (płatność ONW), jak również płatność rolno - środowiskowo - klimatyczna (płatność PRSK) oraz płatność ekologiczna (płatność RE). Powierzchnie deklarowane przez poszczególne podmioty na rok 2021 w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (płatność JPO) oraz do płatności ONW. Natomiast w tabeli na stronach 26 – 29 przedstawiono powiązania osobowe i kapitałowe pomiędzy poszczególnymi podmiotami.
Z analizy zestawień wynikało w ocenie organu, że M.J., jako jedyny akcjonariusz P. SA., pośrednio posiada dominujący wpływ na działalność w/w spółek kapitałowych, ponieważ wszystkie udziały w tych spółkach (wyjątek: A1 sp. z o. o., w którym udział P. SA . wynosi 50%) przypadają P. SA. Tym samym M.J., jako pośredni udziałowiec wskazanych spółek z o. o. ma (pośrednio) pełną kontrolę nad ich działalnością. Nadto w zarządach w/w spółek zasiadają, w różnych konfiguracjach (w maksymalnie 3-osobowych składach), te same osoby, tj. I.O., K.S., Ł.P., MJ1, A.S., M.P, W.K.. Wszystkie spółki aplikują o dopłaty z tytułu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego jak również o płatności w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, tj. płatności ONW, płatności RSK i płatności RE (przy czym U. sp. z o. o., D. sp. z o. o. nie wnioskowały o płatności w 2021 r.). M.J., K.S., M.P., A.S. oraz W.K., również indywidualnie ubiegali się o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Z analizy całokształtu zebranego materiału dowodowego wynikało, że w/w podmioty pozostają względem siebie w ścisłej zależności na płaszczyźnie funkcjonalnej, ekonomicznej oraz zarządzane są przez tę samą wąską grupę osób. W ocenie organu odwoławczego M.J. jako pośredni udziałowiec w/w spółek wraz z osobami pełniącymi funkcje zarządcze tj.: I.O., K.S., Ł.P., MJ1, A.S., M.P., W.K., w sposób sztuczny dokonali multiplikacji podmiotów, czego efektem było obejście limitów kwotowych płatności obszarowych przysługujących jednemu gospodarstwu rolnemu.
Organ wskazał, że "gospodarstwo rolne" oznacza wszystkie jednostki wykorzystywane do działalności rolniczej i zarządzane przez rolnika, znajdujące się na terytorium tego samego państwa członkowskiego (art. 4 ust. 1 lit. b Rozporządzenia nr 1307/2013). Zgodnie natomiast z definicją określoną w art. 2 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2018/1091 z dnia 18 lipca 2018 r. w sprawie zintegrowanych statystyk dotyczących gospodarstw rolnych oraz uchylenia rozporządzeń (WE) nr 1166/2008 i (UE) nr 1337/2011 (Dz.U.UE.L.2018.200.1), gospodarstwo rolne oznacza oddzielną jednostkę, zarówno pod względem technicznym, jak i ekonomicznym, która posiada własne kierownictwo i która prowadzi działalność gospodarczą w rolnictwie zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1893/2006, należącą w ramach działalności podstawowej lub drugorzędnej do klasy A.01.1, A.01.2, A.01.3, A.01.4, A.01.5 lub do klasy A. 01.6 w zakresie "utrzymywania gruntów w dobrej kulturze rolnej zgodnej z wymogami ochrony środowiska" na obszarze gospodarczym Unii. W odniesieniu do działalności w ramach klasy A.01.49 definicja obejmuje jedynie działalność "chów i hodowla pozostałych zwierząt, włącznie z częściowo oswojonymi:" (z wyjątkiem hodowli owadów) oraz "chów i hodowla pszczół oraz produkcja miodu
i wosku pszczelego".
W ocenie organu analiza akt sprawy prowadzi do jednoznacznego wniosku, że wyszczególnionym podmiotom nie można przypisać statusu gospodarstwa rolnego stanowiącego oddzielną jednostkę, zarówno pod względem technicznym, jak i ekonomicznym. Nie można ponadto stwierdzić, iż spółki posiadają własne odrębne kierownictwo, albowiem dominujący wpływ na ich działalność, jako pośredni udziałowiec, zawsze posiada M.J.
Ponadto w skład organów zarządczych kilkudziesięciu spółek wchodzi łącznie tylko 7 osób. Na działalność spółek, w tym na działalność skarżącej (z których każda, jako odrębne gospodarstwo, ubiega się o przyznanie płatności obszarowych) dominujący wpływ ma zawsze M.J., posiadający pośrednio, tj. przez P. S.A. wszystkie głosy (poza nielicznymi wyjątkami) na zgromadzeniu wspólników. Nadto na działalność omawianych kilkudziesięciu spółek w ramach pełnienia funkcji zarządczych ma łącznie tylko 7 osób. Spółki są powiązane fundamentalnie na płaszczyźnie właścicielskiej poprzez M.J. (czyli jako beneficjenta rzeczywistego) oraz na płaszczyźnie zarządczej, przez: I.O., K.S., Ł.P., MJ1, A.S., M.P., W.K..
Organ wskazał na dokumentację (dołączona do akt niniejszej sprawy), którą organy zarządcze spółek S1 sp. z o. o. oraz B. sp. z o. o. złożyły z związku z ubieganiem się o pomoc z tytułu wystąpienia szkód w uprawach rolnych spowodowanych wystąpieniem w 2021 r. niekorzystnych zjawisk atmosferycznych. W złożonym oświadczeniu zarządu w/w spółek (A.S. i K.S. oraz MJ1 i I.O.) wskazali wprost, że podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy pozostaje w relacji powiązania z innymi podmiotami (dokładnie 31 szt.), które określono w załączniku nr 1 do tego oświadczenia. W załączniku wskazano szereg podmiotów, tj. spółek kapitałowym wymienionych w uzasadnieniu decyzji organu, które nie zatrudniały pracowników,
w których beneficjentem rzeczywistym jest M.J. Tym samym potwierdzono, że istnieją ścisłe i bezpośrednie relacje pomiędzy opisywanymi w decyzji spółkami.
Organ podkreślił, że niemal wszystkie podmioty, w tym skarżąca, nie posiadają własnej infrastruktury technicznej (maszyn i urządzeń rolniczych), jak również nie posiadają bazy przechowalniczej, tj. elementów infrastruktury niezbędnej do prowadzenia działalności rolniczej. Prace agrotechniczne na działkach deklarowanych przez zmultiplikowane podmioty były formalnie zlecane do podmiotów, które tę infrastrukturę posiadają, a co istotne, zlecają je do podmiotów powiązanych.
W przypadku zdecydowanej większości spółek były to I1 sp. z o. o. lub U.R.K.. Jeśli chodzi o skarżącą, to prace agrotechniczne zostały zlecone podmiotowi I1 sp. z o. o., co dokumentowała faktura [...] z dnia [...] października 2021 r. (talerzowanie, siew). Przedłożono protokoły odbioru wykonanych usług z zakresu prac polowych z dnia [...] marca .2021 r. oraz [...] maja 2021 r. (uprawa i siew) oraz z dnia [...] września 2021 r. (zbiór kombajnem).
Organ wskazał, że spółka I1 sp. z o. o. jest względem skarżącej podmiotem powiązanym albowiem udziały w I1 sp. z o. o. posiadał w roku 2021 podmiot A5 sp. z o. o., w którym udziały posiadali Ł.P.oraz A.S. Funkcję Prezesa Zarządu w spółce A5 sp. z o. o. pełnił Ł.P., natomiast funkcję Członka Zarządu od [...].2021 r. pełniła I.O. Organ stwierdził, że pomiędzy skarżącą a I1 sp. z o. o. istnieją powiązanie osobowe, tzn. przez A.S., jako posiadającą pośrednio udziały w spółce I1 (poprzez A5 sp. z o. o.).
Ponadto od dnia [...] maja 2021 r. do [...] sierpnia 2022 r. (data wpisu do KRS) funkcję członka zarządu w podmiocie I1 sp. z o. o. pełniła I.O. pełniąca jednocześnie funkcje członka zarządu skarżącej.
Na tej samej zasadzie, tj. zlecaniu wszelkich usług agrotechnicznych m.in. I1 sp. z o. o. funkcjonują pozostałe spółki. Wynikało to z faktu, że spółki nie posiadają - poza I1 sp. z o. o. - ruchomości w postaci sprzętu rolnego. Implikuje to konieczność zlecania przez spółki przeprowadzenia zabiegów agrotechnicznych na deklarowanych gruntach podmiotom wyspecjalizowanym w świadczeniu usług rolniczych. Wyjątkowo jest fakt, iż na podstawie zawieranych umów dwustronnych przez osoby zasiadające w zarządach wskazywanych spółek kluczowym i przeważającym wykonawcą usług rolniczych na gruntach deklarowanych do płatności są zawsze tożsame podmioty, tzn. spółka I1 sp. z o. o. bądź też U.R.K. (w sporadycznych lub pojedynczych przypadkach: G.S.B., G.D.W., P.K.). Relacje podmiotów w tym zakresie zostały przedstawione przez organ w tabeli na stronach 33 – 34 decyzji.
Zgodnie z treścią zawieranych w tym zakresie umów, spółka I1 sp. z o. o., bądź też firma U.R.K., zobowiązali się do wykonywania na rzecz szeregu w/w podmiotów usług agrotechnicznych w postaci talerzowania gruntu, siewu roślin oraz zbiorów wykonywanych kombajnem zbożowym.
Organ podkreślił, że jedynym wspólnikiem w I1 sp. z o. o. była spółka A5 sp. z o. o., w której prezesem zarządu jest Ł.P., a członkiem zarządu I.O., która pełniła w 2021 r. funkcję członka zarządu w I1 sp. z o. o. Tym samym istnieją jednoznaczne powiązania osobowe pomiędzy wykonawcą usług tj. spółką I1, a szeregiem wskazywanych wyżej spółek kapitałowych, w których z kolei beneficjentem rzeczywistym jest M.J.
Odnośnie podmiotu – U.R.K.- organ wskazał, że był to wykonawca usług m.in. dla F1 sp. z o. o., R2 sp. z o. o., A4 sp. z o. o. oraz R1 sp. z o. o., jak również A5 sp. z o. o. (również T1 sp. z o. o., A3 sp. z o. o. oraz M. sp. z o. o.). Wspólnym mianownikiem łączącym większość w/w spółek jest fakt, że deklarują one działki zlokalizowane w [...], a więc tam gdzie siedzibę ma podmiot U.R.K.. Aspekt ten nie musiałby budzić wątpliwości, gdyby nie fakt, że F1 sp. z o. o. oraz podmioty: R2 sp. z o. o. i R1 sp. z o. o. zadeklarowały uprawę tych samych upraw nie tylko w tym samym miejscu, ale wręcz w jednym bardzo dużym kompleksie na graniczących ze sobą działkach (obręb P.).
Organ uznał, że M.J. w sposób zupełnie dowolny rozpisywał poszczególne działki ewidencyjne, leżące często obok siebie w zwartych kompleksach na osobne spółki, po to aby sztucznie zwielokrotnić ilość gospodarstw i stworzyć formalne warunki do osobnego ubiegania się przez te zmultiplikowane podmioty o unijne dotacje. Jednakże działki te były następnie wspólnie zarządzane, co oznacza że dokonany podział jest fikcyjny, zrealizowany w celu uzyskiwania płatności w wyższej wysokości, niż przysługującej pojedynczemu gospodarstwu rolnemu.
Organ stwierdził również, odwołując się do danych zawartych w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, że R.K. zawiesił prowadzenie działalności gospodarczej od dnia [...] listopada 2020 r. Zdarzenie związane ze wznowieniem prowadzenia działalności gospodarczej nastąpiło wg systemu CEDiG w dniu [...] czerwca 2022 r., ale jako datę wznowienia wskazano dzień [...] marca 2021 r. Co istotne, R.K. w dniu zgłoszenia zmian w CEDiG, tj. w dniu [...] czerwca 2022 r. wystawił szereg faktur VAT za usługi, które miał świadczyć w roku 2021 dla: A5 sp. z o. o., M. sp. z o. o., R. sp. z o. o., R1 sp. z o. o., A3 sp. z o. o., T1 sp. z o. o., A4 sp. z o. o., F1 sp. z o. o. oraz R2 sp. z o. o. Każdorazowo daty świadczenia usług odnoszą się do ich wykonywania w roku 2021. Kluczowym aspektem jest fakt, iż wg zawieranych przez R.K. z zarządami poszczególnych spółek - tożsamych w swej treści - umów o świadczenie usług rolnych wynikało, że zapłata za usługi nastąpi na podstawie wystawionej faktury VAT. W treści faktur określono wyraźnie, że formą płatności jest przelew. Natomiast żadna z ww. spółek nie wniosła do akt swoich spraw potwierdzenia, iż opłata za usługi - w formie przelewu - została na rzecz R.K. przekazana. Nie ma również dowodów na to, iż nastąpiła zmiana formy płatności, np. na gotówkę,W ocenie organu jest wyjątkowo niewiarygodne by przedsiębiorca świadczący usługi rolnicze dla kilku spółek już od pierwszego kwartału 2021 r. nie pobrał za to należnego wynagrodzenia. Jednocześnie całkowicie niezrozumiałym, że zarządy kilku spółek, w momencie podjęcia inicjatywy dowodowej, czynią to w sposób bardzo wybiórczy unikają przedłożenia kluczowej dokumentacji (potwierdzenia przelewów). Zadziwiający jest również fakt, że te same osoby, zasiadające w zarządach wskazanych spółek nie zauważyły na przestrzeni całego 2021 r., iż R.K. zawiesił prowadzona działalność gospodarczą. Organ zauważył, że R.K. dokonał zgłoszenia wznowienia działalności gospodarczej po otrzymaniu przez w/w spółki wezwań do przedłożenia dowodów potwierdzających m.in. ponoszenie kosztów usług, co w ocenie organu wskazuje na zamierzone skoordynowanie działań przez M.J. i współpracujących z nim osób i podmiotów, mających uwiarygodnić stosowną dokumentacją samodzielność omawianych gospodarstw.
Organ wskazał również, że skarżąca zadeklarowała w roku 2021 uprawę m.in. prawie 19 ha owsa oraz ponad 32 ha żyta, a więc roślin, których optymalny termin zbioru - zgodnie z powszechnie przyjętymi zasadami agrotechniki - rozpoczyna się w trzeciej dekadzie lipca i trwa zazwyczaj do połowy sierpnia każdego roku. Wykonawca usług rolniczych, tj. I1 sp. z o. o. do dnia [...].2021 r. nie posiadała stosownego sprzętu (kombajn), którym mogłaby przeprowadzić zbiór owsa na działkach deklarowanych przez skarżącą. Wynika to z faktu, iż dopiero właśnie w dniu [...].2021 r. prezes zarządu I1 sp. z o. o. M.W. podpisał umowę dzierżawy kombajnu zbożowego, a wydzierżawiającym - co nie mniej istotne w świetle powiązań personalnych i kapitałowych - jest spółka A. sp. z o. o. (jedyny udziałowiec M.J., jedyny członek zarządu M.P., prokurent W.K.).
W świetle opisanych okoliczności (data zbioru owsa vs. data zawarcia umowy dzierżawy kombajnu zbożowego) w ocenie organu odwoławczego - przy uwzględnieniu (z punktu widzenia ekonomiki w rolnictwie) daty zbiorów i zdroworozsądkowych zasad agrotechniki - jest wyjątkowo wątpliwym by usługę kombajnowania prawie 19 ha owsa
i ponad 32 ha żyta z działek deklarowanych przez skarżącą wykonał podmiot I1 sp. z o. o.
Analizując działalność omawianych spółek w zakresie kwestii logistyczno - magazynowych organ wskazał, że większość spółek, w których beneficjentem rzeczywistym jest M.J. nie dysponuje jakąkolwiek infrastrukturą magazynową. W związku z powyższym organy zarządcze spółek rozwiązały ten problem posiłkując się bazą logistyczną podmiotów powiązanych. W tym zakresie spółki: T. sp. z o. o., T4 sp. z o. o., T3 sp. z o. o., T2 sp. z o. o., W3 sp. z o. o., B. sp. z o. o. - jak wynika ze składanych przez członków zarządów wyjaśnień - przechowywały zebrane plony w magazynie wykonawcy usług I1 sp. z o. o. Z kolei plony spółek: R. sp. z o. o. oraz G. sp. z o. o. przechowywane były przez R.K.
Organ odwoławczy podkreślił, że z jednej strony zarządy poszczególnych spółek kreują swoją niezależność w funkcjonowaniu i odrębność od innych opisywanych podmiotów, a z drugiej strony są fundamentalnie uzależnione funkcjonalnie od powiązanego wykonawcy usług, tj. I1 sp. z o. o., czy też innego usługobiorcy. Co istotne, brak jednak w tym zakresie jakichkolwiek dokumentów, z których wynikałoby na jakiej podstawie i w jakich warunkach wykonawcy usług rolniczych przechowują plony należące do zleceniodawcy.
Równie istotny jest fakt, że skarżąca na podstawie umowy nr [...] z dnia [...] listopada 2021 r. zobowiązał się sprzedać H. 90 ton żyta. Z umowy wynika wprost, że o ile transport jest po stronie kupującego, to załadunek ma zapewnić strona sprzedająca. I w związku z tym nasuwają się zasadnicze pytania: w jaki sposób i czym skarżąca, nie posiadająca jakiegokolwiek sprzętu, nie zatrudniający choćby jednego pracownika, wykonał załadunek 90 ton żyta?
Organ zwrócił również uwagę na rażąco zaniżone ceny usług, zwłaszcza siewu i kombajnowania, świadczonych na rzecz spółki skarżącej przez podmiot I1 sp. z o. o. Zgodnie z fakturą [...] z dnia [...].2021 r. cena siewu wyniosła 43,20 zł brutto/ha. Natomiast zgodnie z fakturą [...] z dnia [...].2021 r.- cena zbioru kombajnem wyniosła 150 zł netto/ha. Podobnie sytuacja wygląda w przypadku "współpracy" z innymi powiązanymi podmiotami. Aspekt ten dotyczy np. T3 sp. z o. o. - faktura [...] (siew), - faktura [...] (zbiór), T2 sp. z o. o. [faktura [...] z dnia [...].2021 r. (siew), faktura z dnia [...] (zbiór)], R. sp. z o. o. [faktura [...] z dnia [...].2021 r. (siew)], M. sp. z o. o. [faktura [...] z dnia [...].2021 r. (siew)], A2 sp. z o. o. [faktura [...] z dnia [...].2021 r. (zbiór), faktura [...] (siew)] itd. Natomiast w przypadku usług świadczonych przez U.R.K. na rzecz F1 sp. z o.o., zgodnie z fakturą [...] z [...].2022 r. cena siewu wynosiła 60,00 zł brutto/ha, a zgodnie z fakturą [...] cena zbioru kombajnem wyniosła 200 zł brutto/ha. Podobne ceny podmiot U.R.K. w oparciu o zawarte dwustronne umowy zastosował w przypadku "współpracy" z innymi podmiotami: faktura nr [...] z dnia [...].2022 r. (zbiór kombajnem) dla R1 sp. z o. o., faktura nr [...] z dnia [...].2022 r. (siew) dla A4 sp. z o. o., faktura nr [...] z dnia [...].2022 r. (zbiór kombajnem) dla A4 sp. z o. o.
Rynkowe ceny powyższych usług w roku 2021 kształtowały się w zakresie: 120-200 zł/ha w przypadku siewu oraz 300-400 zł, w przypadku kombajnowania. Wobec powyższego organ stwierdził, że realizacja usług przez U.R.K. oraz I1 sp. z o. o. na rzecz powiązanych podmiotów (w tym skarżącej), w których beneficjentem rzeczywistym jest M.J., nie odbywała się na zasadach rynkowych.
Co istotne, z przedłożonej do akt sprawy przez skarżącą dokumentacji w ogóle nie wynika na jakich zasadach współpraca z I1 sp. z o. o. miała się odbywać. Nie wiadomo zatem co konkretnie znajdowało się w cenie usług, brak np. okoliczności rozliczenia kosztów paliwa, a w przypadku umów zawieranych przez U.R.K. z np. T1 sp. z o. o., A4 sp. z o. o. czy M. sp. z o. o. w umowach czytelnie doprecyzowano "usługa bez paliwa". Większość analizowanych umów takiego zapisu nie zawiera pomimo zbliżonych poziomów cen. W ocenie organu odwoławczego świadczy to o mało zobowiązującym charakterze zawieranych umów, co z kolei prowadzi do wniosku, że dokumentacja została wykreowana jedynie w celu uwiarygodnienia samodzielności i odrębności omawianych podmiotów.
Skarżąca nie przedstawiła jakiejkolwiek dokumentacji związanej z zakupem oleju napędowego, a przeprowadzona na etapie postępowania odwoławczego analiza dokumentacji wszystkich spółek powiązanych wykazała, iż jedynie 9 z 26 podmiotów
(z analizy wyłączono wykonawcę usług tj. I1 sp. z o. o.) powiązanych z M.J. w roku 2021 dokonywało zakupu oleju napędowego.
Organ odwoławczy wskazał, że skarżąca w celu uwiarygodnienia sposobu funkcjonowania, wniosła do akt sprawy m.in. bilans finansowy wraz z jednostkowym rachunkiem zysków i strat za lata 2019 - 2021. Z analizy tych dokumentów wynikało, że skarżąca na koniec roku 2021 osiągnęła przychody netto ze sprzedaży produktów
w wysokości 132 867,37 zł, a zysk wyniósł 231 915,63 zł. Ponadto w pozycji dotacje figuruje kwota 138 999,46 zł. W latach 2019 i 2020 przychody ze sprzedaży produktów wyniosły odpowiednio: 104 802,75 zł i 17 642,75 zł. Natomiast w pozycji dotacje
w odniesieniu do lat 2019 i 2020 widnieją odpowiednio kwoty 165 127,86 zł i 188 983,27 zł i są one wyższe od uzyskanych przychodów ze sprzedaży.
Zatem na wyniki finansowe skarżącej w przeważającym stopniu wpływ miały dotacje unijne realizowane przez ARiMR, które zarówno w roku 2019 jak również w roku 2020 okazały się wyższe niż osiągane przychody. W latach 2020/2021 skarżąca nie zatrudnia pracowników, nie ponosi kosztów ubezpieczeń społecznych, jak również nie wypłaca pensji nawet członkom zarządu
Organ przeanalizował również koncepcję prowadzenia działalności rolniczej przez spółki M.J. i stwierdził, że opiera się ona wyłącznie na produkcji roślinnej. W 2021 r. powiązane podmioty prowadziły uprawę: roślin strączkowych (łubin biały oraz wąskolistny na nasiona, groch siewny, bobik), prosa, żyta, owsa oraz trwałych użytków zielonych (jak również traw na gruntach ornych). Tak zawężony rodzajowo obszar prowadzonej działalności rolniczej (brak podstawowych gatunków zbóż: pszenica, jęczmień, pszenżyto, brak kukurydzy, rzepaku, uprawy warzyw, roślin okopowych, sadów i plantacji trwałych) jest w ocenie organu kolejnym potwierdzeniem tezy, iż ww. spółki należy traktować jako jeden organizm gospodarczy posiadający.
Organ zwrócił również uwagę na fakt zawarcia umowy kredytowej nr [...]między P. S.A., a I. Bank [...], na mocy której P. S.A. uzyskała kredyt przeznaczony na inwestycje związane z gruntami rolnymi. Kredyt został przeznaczony na inwestycje polegające na udzieleniu pożyczki spółkom: T. sp. z o. o., A2 sp. z o. o., S1 sp. z o. o., R2 sp. z o. o., F. sp. z o. o., R. sp. z o. o., G. sp. z o. o., T4 sp. z o. o., T5 sp. z o. o., T3 sp. z o. o., T1 sp. z o.o., T2 sp. z o. o., A4 sp. z o. o., F1 sp. z o. o., A3 sp. z o. o, W. sp. z o. o. oraz A1 sp. z o. o. Zabezpieczaniem spłaty kredytu jest hipoteka nieruchomości będących własnością powyższych spółek oraz dodatkowo spółek powiązanych: R1 sp. z o.o., A6 sp. z o. o., a nawet własnością K.P. (siostry M.J.). Hipoteka umowna łączna na sumę 37 878 000,00 zł widnieje w księgach wieczystych wskazywanych spółek. Tym samym w/w spółki są solidarnie współobciążone hipoteką w celu zabezpieczenia kredytu udzielonego P. S.A. Powyższy kredyt posiada także inne zabezpieczenia min. poręczenie cywilne akcjonariusza, tj. M.J., poręczenia cywilne wybranych podmiotów zależnych od spółki zawierającej umowę kredytową - w tym wypadku spółki P. S.A. Kredyt został udzielony w celu ograniczenia całościowego ryzyka finansowania i zapewnienia zdolności do spłaty kredytów zaciągniętych przez powyższe spółki, a których termin spłaty przypadał na rok 2022.
W ocenie organu wskazuje to, że M.J. posiada dominujący wpływ na działalność wszystkich spółek ubiegających się - pod pozorem samodzielnych podmiotów - o płatności do gruntów rolnych. Nie ma zatem mowy o autonomiczności
i samodzielności w/w podmiotów albowiem to M.J. ma decydujący wpływ na to, której spółce udzielić finansowania i w jaki sposób.
Ponadto organ odwoławczy wskazał, że częstokroć te same adresy podane jako siedziby spółek, jak i adresy do korespondencji przewijają się we wszystkich podmiotach prawa handlowego oraz wśród osób fizycznych, które zgłosiły do płatności na rok 2021. O ile zabieg taki jest prawnie dozwolony, to jednak w okolicznościach niniejszej sprawy budzi wątpliwości. Spółki i osoby fizyczne zarejestrowane w ewidencji producentów ARiMR - w tym strona niniejszego postępowania T. sp.
mi się adresami, a adresem korespondencyjnym jest zazwyczaj adres: ul. [...]. Natomiast jeśli w tej materii jest inaczej, to każdy z w/w podmiotów posiada zarejestrowanego w ARiMR pełnomocnika (wyłącznie z grona wcześniej wielokrotnie wymienionych osób zasiadających w zarządach spółek), na którego ręce kierowana ma być korespondencja - również pod w/w adres. W ocenie organu odwoławczego adres: T., ul. [...], to jedynie formalna siedziba T. sp. z o. o. (podobnie jak: W6, W1, W2, W3, W4, W., wykreowana na potrzeby umiejscowienia siedziby podmiotu wnioskującego o płatności.
Ponadto, jak ustalił organ, pomieszczenia biurowe były dzierżawione, zaś transakcje te odbywały się wyłącznie w kręgu powiązanych osób fizycznych i prawnych. Dla przykładu: A2 sp. z o.o. dzierżawi od Fundacji "P2" na mocy umowy z [...].2016r. podpisanej przez A.S. i Ł.P. pomieszczenie biurowe o pow. 5m² zlokalizowane w L. przy ul. [...], - R2 sp. z o.o. dzierżawi od G1 sp. z o.o. (prokurent M.J.) na mocy umowy z 30. [...].2018 r. podpisanej przez K.S. oraz M.P. pomieszczenie biurowe o pow. 2 m² zlokalizowane w G. przy ul. [...], - R1 sp. z o.o. dzierżawi od G1 sp. z o.o. (prokurent M.J.) na mocy umowy z [...].2018r. podpisanej przez M.P. oraz Ł.P. i MJ1 pomieszczenie biurowe o pow. 2m² zlokalizowane w G. przy ul. [...], - A3 sp. z o.o. dzierżawi od G1 sp. z o.o. (prokurent M.J.) na mocy umowy z [...].2018r. podpisanej przez M.P. oraz Ł.P. i K.S. pomieszczenie biurowe o pow. 2 m² zlokalizowane w G. przy ul. [...], -T. sp. z o.o. dzierżawi od A. sp. z o.o. na mocy umowy z [...].2016r. podpisanej przez W.K., Ł.P. i MJ1 pomieszczenie biurowe o pow. 5m² zlokalizowane w T. przy ul. [...].
Umowy dzierżawy zawierane były zawsze w takiej samej formie oraz tylko
i wyłącznie w gronie powiązanych osób prawnych, które reprezentowane są wyłącznie przez te same osoby fizyczne. Dodatkowo dzierżawa pomieszczenia biurowego
o powierzchni 2 czy 5 m² jest w ocenie organu sprzeczna z wymogami Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (t.j. Dz. U. 2003 r. poz. 1650 ze zm.) i służy jedynie wykreowaniu formalnych adresów siedzib ww. spółek wnioskujących o płatność (częstokroć tożsamych).
Powyższe, w ocenie organu odwoławczego dowodzi, że zarówno Skarżąca spółka, jak i inne podmioty (osoby prawne i fizyczne) wskazane w niniejszej decyzji nie stanowią odrębnych i samodzielnych gospodarstw rolnych będących zorganizowaną całością gospodarczą. Koncepcja prowadzenia działalności rolniczej jest bardzo zbliżona dla wszystkich spółek (uprawa tylko dwóch podstawowych rodzajów zbóż, prosa, roślin strączkowych i trwałych użytków zielonych), zaś grunty przypisane poszczególnym spółkom, najczęściej o kilkudziesięciohektarowym areale, leżą często blisko siebie. Podmioty te nie posiadają kadry pracowniczej, infrastruktury agrotechnicznej i magazynowej, niezbędnej do prowadzenia działalności rolniczej, zlecając usługi te podmiotom zewnętrznym, najczęściej powiązanym, z zastosowaniem rażąco zaniżonych, nierynkowych cen. Finansowanie działalności poszczególnych podmiotów jest uzależnione od decyzji podejmowanych przez M.J., a dobitnym dowodem potwierdzającym silną zależność ekonomiczną spółek, jest ustanowienie zabezpieczenia kredytu udzielonego przez I. Bank [...] m.in. w postaci hipoteki na nieruchomości będącej własnością spółek R1 sp. z o.o., A6 Sp. o.o., które nie stały się jednak beneficjentem ww. kredytu, gdyż został on przeznaczony na finansowanie działalności innych powiązanych spółek. Ponadto, wszystkie spółki, w których udziały poprzez P. SA posiada M.J. są powiązane osobowo, albowiem w ich zarządach zasiadają te same powtarzające się osoby, tj. I.O., K.S., Ł.P., MJ1, A.S., M.P., W.K.
O tym, że autonomiczny charakter ww. gospodarstw rolnych jest tylko pozorowany, świadczy również fakt, iż szereg z tych spółek powołano w tym samym czasie. I tak: - W6 sp. z o.o. - wpis do KRS [...] 2012 - deklaruje jedną działkę ewidencyjną nr [...] obręb W., powiat [...], o pow. 73,64ha, - W1 sp. z o.o. - wpis do KRS [...] 2012 - deklaruje dwie działki nr [...] obręb W., powiat [...], o łącznej pow. 74,01ha, - W2 sp. z o.o. - wpis do KRS [...] 2012 - deklaruje dwie działki e nr [...], obręb W., powiat [...], o łącznej powierzchni 69,10ha, - W3 sp. z o.o. - wpis do KRS [...] 2012 - deklaruje jedną działkę nr [...], obręb W., powiat [...], o powierzchni 44,14ha, - W4 sp. z o.o. - wpis do KRS [...] 2012 - deklaruje jedną działkę nr [...], obręb W., powiat [...], o powierzchni 49,20ha.
Wszystkie te spółki (W.) realizują identyczną koncepcję prowadzenia działalności rolniczej. W 2021 wszystkie uprawiały bowiem owies, a 4 z nich trwałe użytki zielone. Wszystkie z nich nie posiadają infrastruktury technicznej, a zabiegi agrotechniczne
w zakresie uprawy owsa realizowane są na zasadzie zlecania i w każdym przypadku wykonuje je jeden i ten sam zleceniobiorca (talerzowanie, siew, zbiór), czyli podmiot powiązany I1 sp. z o. o.
Kolejnym przykładem sztucznego podziału bazy produkcyjnej są w ocenie organu działki zlokalizowane w obrębie ewidencyjnym T. (gmina [...]). Działki zostały zadeklarowane przez następujące podmioty: - T4 sp. z o . o. - wpis do KRS [...] 2016 - deklaruje jedną działkę ewidencyjną nr [...] (obręb T., gmina [...]) o powierzchni 81,79 ha, - T5 sp. z o. o. - wpis do KRS [...] 2016 - deklaruje jedną działkę ewidencyjną nr [...] (obręb T., gmina [...]) o powierzchni 94,56 ha żyto, - T3 sp. z o. o. - wpis do KRS [...] 2016 - deklaruje dwie działki ewidencyjne nr [...] (obręb T., gmina [...]), łącznie 71,85 ha, z czego 62,44 żyto oraz 9,41 ha owies,- T. sp. z o. o. - wpis do KRS [...] 2016 - deklaruje dwie działki ewidencyjne nr [...] (obręb T., gmina [...]) 67,12 ha, żyto, owies, łubin, - T1 sp. z o. o. - wpis do KRS [...] 2016 - deklaruje 8 działek ewidencyjnych nr: [...] (obręb T., gmina [...]), łącznie 75,23 ha z czego 39,68 ha owsa oraz 35,55 ha żyta, - T2 sp. z o. o. - wpis do KRS [...] 2016 - deklaruje 5 działek ewidencyjnych nr: [...], łącznie 39,46 ha, z czego 37,40 łubin, 2,06 ha owies.
Ponadto podmiot T1 sp. z o. o. deklaruje w roku 2021 dwie działki własne oraz pięć działek dzierżawionych. Co istotne, działki wydzierżawione zostały od: - T4 sp. z o. o (umowa z [...] marca 2018 r. dzierżawy działki nr [...] podpisana przez: M.P., K.P. oraz Ł.P., A.S.), - T5 sp. z o. o. (umowa z dnia [...] marca 2018 r. dzierżawy działki nr [...] podpisana przez: M.P., K.P. oraz Ł.P., A.S.), - T3 sp. z o. o. (umowa z dnia [...] marca.2018 r. dzierżawy działki nr [...] podpisana przez: K.S., K.P. oraz Ł.P., A.S.), - T. sp. z o. o. (umowa z dnia [...] marca 2018 r. dzierżawy działki nr [...] podpisana przez: MJ1, K.P. oraz Ł.P., A.S.), - T.2 sp. z o. o. (umowa z dnia [...] marca 2018 r. dzierżawy działki nr [...] podpisana przez: K.S., K.P. oraz Ł.P., A.S.).
Należy zauważyć, iż grunty przypisane szeregowi spółek T. leżą nie tylko w jednym obrębie ewidencyjnym, ale często bezpośrednio graniczą ze sobą, obsiane są tożsamymi uprawami, a wykonawcą zdecydowanej większości prac agrotechnicznych (nie licząc T1 sp. z o. o.) jest I1 sp. z o. o.
Wskazane okoliczności dodatkowo utwierdziły organ odwoławczy w przekonaniu, że wskazywane wyżej spółki, podobnie jak i szereg pozostałych opisanych podmiotów, są elementem większej całości zarządzanej przez M.J., który z szeregiem osób fizycznych (I.O., K.S., Ł.P., M.J., A.S., M.P., W.K.) stanowią podstawowy substrat osobowy będący spoiwem wiążącym szereg w/w podmiotów będących w ocenie organu odwoławczego spółkami działającymi w sposób pozorny i wykreowanymi wyłącznie w kontekście pozyskiwania płatności do gruntów rolnych w oparciu o potencjał obszarowy znajdujący się bezpośrednio bądź pośrednio w posiadaniu M.J.
Organ stwierdził, że spółki, których pośrednim właścicielem - przez P. S.A. - jest M.J. pozorowały samodzielne gospodarstwa rolne, a organ odwoławczy nie odnajduje w zgromadzonym materialne dowodowych przesłanek wskazujących na inne przyczyny takiego stanu rzeczy, jak chęć obejścia regulacji prawnych ograniczających wysokość wsparcia przysługującego pojedynczemu gospodarstwu rolnemu. W ocenie organu odwoławczego zamiarem M.J., pod kontrolą którego pośrednio bądź bezpośrednio - znajdował się areał około 2721 ha gruntów uprawowych, było zmultiplikowanie podmiotów mogących ubiegać się o dopłaty obszarowe, w celu uzyskiwania ich w wyższej wysokości, poprzez ominięcie limitów kwotowych i powierzchniowych oraz przepisów o degresywności obowiązujących dla pojedynczego gospodarstwa. Jednakże tych zmultiplikowanych podmiotów nie można uznać za samodzielne gospodarstwa, albowiem są ze sobą powiązane w aspekcie właścicielskim, zarządzane przez zawężoną grupę osób, nie posiadają (poza gruntami) zaplecza technicznego oraz kadrowego, a działalność rolnicza jest realizowana pełnym systemem zlecania (przy pomocy powiązanych podmiotów wspomagających).
W ocenie organu odwoławczego zamiarem M.J. było zmultiplikowanie podmiotów mogących ubiegać się o dopłaty obszarowe, w celu uzyskiwania ich
w wyższej wysokości, poprzez ominięcie limitów kwotowych i powierzchniowych oraz przepisów o degresywności obowiązujących pojedyncze gospodarstwo.
Organ odwoławczy wskazał, jakie zyski można osiągnąć poprzez sztuczny podział znacznego areału gruntów rolnych (w omawianym przypadku 2721,47 ha tylko dla podmiotów zlokalizowanych na terenie województwa [...]) i przypisania rozdzielonych gruntów na utworzone w tym celu podmioty, które następnie pod pozorem prowadzenia odrębnego gospodarstwa rolnego aplikują o dopłaty.
Podkreślił, że w przypadku płatności RE oraz płatności RSK odstąpił od wyliczania potencjalnych zysków albowiem zgodnie z obowiązującym orzecznictwem w celu powołania się na regulację art. 60 Rozporządzenia nr 1306/2013 organy nie muszą przedstawiać szczegółowych wyliczeń kwot, jakie dodatkowo uzyskałoby, a jedynie opisać mechanizm, który wypełniał warunki uznania ich za sztuczne odnośnie do poszczególnych płatności.
Jak ustalił organ, złożenie odrębnych wniosków przez 30 spółek oraz osoby fizyczne powiązane personalnie i kapitałowo, tylko w ramach spółek obsługiwanych przez ARiMR na terenie województwa [...], spowodowało, że w roku 2021 M.J. mógłby zyskać: - w przypadku płatności RDST – 142 138,24 zł, -w przypadku płatności MR – 308 590,00 zł, - w przypadku płatności bezpośrednich - 4.444,83 zł, - w przypadku płatności JPO – 634 086,42 zł, - w przypadku płatności ONW - ponad 190 000,00 zł.
Mając na względzie przedstawiony wyżej stan rzeczy Dyrektor [...]OR ARiMR uznał, iż tworzenie przez M.J. i powiązane z nim osoby wielu spółek zgłaszających grunty jako odrębne podmioty (również osoby fizyczne) ma charakter działania ukierunkowanego na obejście przepisów: § 3 ust. 4 Rozporządzenia ONW art. 13 i 14 ust. 2 ustawy OB, § 15 ust 1 Rozporządzenia RE oraz art. 16 ust. 1 Rozporządzenia RSK, a co za tym idzie zwielokrotnienie wysokości uzyskanych płatności.
Organ podkreślił przy tym, że system dopłat został ustanowiony dla wyrównania dochodowości gospodarstw rolnych, poprawy warunków życia, pracy i produkcji
w rolnictwie. Tymczasem działalność M.J. stoi w sprzeczności do ww. celów, ponieważ prowadzi do zwiększenia nierówności w dochodowości gospodarstw rolnych, poprzez ominięcie przepisów dotyczących limitów powierzchniowych, kwotowych
i degresywności obowiązujących dla pojedynczego gospodarstwa. Uznał, że stworzono sztuczne warunki przez beneficjenta albowiem udowodniono łącznie występowanie elementu obiektywnego i subiektywnego.
Wprowadzenie mechanizmów modulacji i degresywnych płatności miało przeciwdziałać koncentracji środków finansowych w największych gospodarstwach
i zapobiegać niekorzystnemu traktowaniu małych gospodarstw, a w efekcie zmierzać do podniesienia indywidualnych dochodów osób pracujących w tych gospodarstwach. Zatem osiągnięcie korzyści wynikających z obejścia przepisów wprowadzających
do systemu wsparcia modulacje, wskaźnik korygujący i stawki degresywne, pozostaje
w sprzeczności z celami systemu wsparcia, do których należy zapewnienie odpowiedniego poziomu życia ludności wiejskiej. W odniesieniu do płatności ONW korzyść polegała m.in. na uniknięciu zmniejszenia płatności na skutek zastosowania modulacji oraz uwarunkowań związanych z podjętymi nadmiarowo zobowiązaniami. Wprowadzenie zasady pełnego wsparcia dla mniejszych i słabszych ekonomicznie podmiotów i ograniczenie kwotowe dla podmiotów większych, służyło zapewnieniu konkurencyjności. Celem wsparcia jest bowiem zwiększanie konkurencyjności pojedynczego przedsiębiorstwa, konkurencyjność musi być oceniania indywidualnie,
w odniesieniu do konkretnego przedsiębiorcy, a więc wymaga ustalenia czy wsparcie przyczyni się do podniesienia ekonomicznej konkurencyjności aplikującego o nią producenta rolnego. Po drugie konkurencyjność odnosić należy do tego czy wsparcie danego przedsiębiorcy ponad ustalony limit nie przyczyni się do obniżenia konkurencyjności na danym rynku. Wprowadzenie konkurencyjności miało zapewnić zmniejszenie kwotowej płatności dla większych rolników poprzez wprowadzenie współczynnika korygującego albowiem wprowadzenie modulacji kwotowej jak również degresywnych stawek płatności miało na celu przeciwdziałać koncentracji środków finansowych w dużych gospodarstwach i zapobiegać niekorzystnemu traktowaniu mniejszych rolników, co w konsekwencji powoduje podniesienie indywidualnych dochodów prawdziwych rolników tj. tych którzy pracują w tych gospodarstwach i dla których dochody z tego gospodarstwa stanowią wartość dodaną.
W skardze wniesionej do tut. Sądu pełnomocnik skarżącej Spółki zarzucił naruszenie następujących przepisów:
1) art. 138 § 1 pkt. 1 K.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 78 § 1 i 2 k.p.a., przez utrzymanie
w mocy decyzji i poczynienie przez organ w zaskarżonej decyzji dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego, bowiem organ oparł swoje rozstrzygnięcie o ocenę stanu faktycznego, która nie pokrywa się z materiałem dowodowy w sprawie, gdyż:
- uznał, że "beneficjentem rzeczywistym" (tj. pośrednim udziałowcem) w podmiocie T. Sp. z o. o. jest M.J., który pełni tę samą funkcję w kilkudziesięciu innych podmiotach, powołanych w formie spółek z o.o. i ubiegających się w ARiMR
o płatności obszarowej
podczas gdy z definicji pojęcia "beneficjent rzeczywisty" wynika, że status taki posiada osoba fizyczna lub osoby fizyczne, które w sposób faktyczny pełnią władzę nad danym podmiotem; mając zaś to na uwadze należy zauważyć, że w aktach sprawy nie istnieje ani jeden dowód, który by przeświadczał
o tym, że Pan M.J. pełni faktyczną władzę nad skarżącą - nie wymienia go ani organ I instancji, ani Dyrektor [...]OR;
- w T. Sp. z o.o. "poza osobą Pana M.J. (jako pośredniego udziałowca) łączą ponadto te same osoby występujące w organach zarządczych oraz współzależność funkcjonalno-ekonomiczna,'" podczas gdy takie stwierdzenie stanowi zbytnie uproszczenie i skrócenie analizy przez organ. Organ nie przeprowadza analizy na tyle szczegółowo, a jedynie stara się budować wrażenie, że każdy podmiot, o którym wspomina w decyzji, ma wszystkie elementy takie same - zarząd, udziałowcy, sposób funkcjonowania, co stoi w sprzeczności ze stanem faktycznym sprawy;
- skarżąca i inni wymienieni rolnicy nie są zdolni do samodzielnego funkcjonowania i łączy ich daleko idąca współzależność, podczas gdy są to jedynie twierdzenia subiektywne niepotwierdzone dowodami. Z akt sprawy wynika, że skarżąca sama zarządza swoim gospodarstwem rolnym, ponosi jego koszty - koszty nabycia nasion, pracy, nie są opłacane przez inny podmiot (organ nie przedstawia dowodu przeciwnego), sama uzyskuje dochód z działalności - z dowodów znajdujących się
w aktach, w tym m.in. sprawozdań wynika, że to co zarobiła skarżąca zasila rachunek wyłącznie skarżącej (organ nie przedstawia dowodu przeciwnego); skarżąca posiadała swój kapitał zakładowy, z którego mogła opłacić usługi I1 Sp. z o.o.,
jak i każdej innej firmy czy rolnika; Istnienie I1 Sp. z o.o. nie warunkuje tego, że skarżąca mogła korzystać wyłącznie z usług tego podmiotu, - a takie twierdzenia są zbyt daleko idącymi opiniami organu, niepopartymi dowodami;
- skarżącą cechuje "brak możliwości samodzielnego funkcjonowania wraz z pełną zależnością funkcjonalną od podmiotów i osób trzecich powiązanych kapitałowo
i osobowo, " podczas gdy z żadnych dowodów takie twierdzenie nie wynika; organ nie wykazał, że skarżąca nie byłaby w stanie zamówić usług agrotechnicznych u innego rolnika lub nabyć/sprzedaż towary lub usługi od innego rolnika. Polski rynek usług
i towarów dla rolnictwa charakteryzuje wolny wybór, z dokumentów dotyczących zaś skarżącej nie wynika żaden przymus korzystania z usług tego czy innego podmiotu; tak daleko idące wnioski, jakby spółka nie mogła sama funkcjonować na rynku jest subiektywnym podejściem organu, nie zaś wynikiem rzetelnej i obiektywnej analizy dokonanej przez organy.
2) art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 78 § 1 i 2 k.p.a., przez utrzymanie
w mocy decyzji i poczynienie przez organ w zaskarżonej decyzji dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego, bowiem organ odmówił znaczeniu te dowody, które obrazują na samodzielne prowadzenie przez skarżącą gospodarstwa rolnego, uznając, iż strona takiego prowadzenia nie wykazała, podczas gdy strona przedstawiła dowód na każdy etap swojego funkcjonowania (od momentu powstania gospodarstwa rolnego, przez koszty jego utrzymania do dochodów sprzedaży plonów (owsa ekologicznego i biomasy) - co zostało szczegółowo opisane w dalszej części skargi wraz z właściwymi dowodami).
3) art. 138 § 1 pkt. 1 K.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 78 § 1 i 2 K.p.a., przez utrzymanie
w mocy decyzji i poczynienie przez organ w zaskarżonej decyzji dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego, bowiem:
- organ nie wykazał, że bez istnienia domniemanych powiązań skarżąca nie otrzymałaby płatności; tym bardziej, że skarżąca prowadzi działalność rolniczą wyłącznie na gruntach, które nabyła samodzielnie, które nigdy nie podzieliła ani nie przekazała innym podmiotom, które nabyła od osoby nie powiązanej, i które użytkuje samodzielnie (co potwierdza zgromadzony w sprawie materiał dowodowy),
- organ stwierdził, że skarżąca "nie udowodniła samodzielności funkcjonowania", podczas gdy z żadnego z przedstawionych w sprawie dowodów nie wynika, aby kto inny niż skarżąca podejmowała w jej imieniu wszelkie działania prawne, techniczne, finansowe, które odnoszą się do prowadzonego gospodarstwa rolnego,
- organ nie przeanalizował historii i celu powstania gospodarstwa rolnego skarżącej, nawet nie próbując zbudować w tym zakresie materiału dowodowego.
4) art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. w zw. z art. 27 ust. 1 pkt. 2 w zw. z art. 80 k.p.a., przez utrzymanie w mocy decyzji przy przyjęciu za podstawę decyzji stanu faktycznego sprzecznego z zebranym materiałem dowodowym sprawy oraz z zasadami swobodnej oceny dowodów, przez co organ na częściowym tylko odtworzeniu stanu faktycznego sprawy wyciągnął błędne wnioski co do tego, czy skarżąca prowadzi samodzielne gospodarstwo rolne, czy nie.
5) art. 145 § 1 pkt. 5 k.p.a., przez uznanie, że organ w momencie, w jakim otrzymał dowody na sposób prowadzenia przez skarżącą gospodarstwa rolnego - nabycie towarów i usług, sprzedaż wyprodukowanych plonów, uznał, że są to okoliczności
i dowody na tyle "nowe", nieznane organowi, stawiające stronę w innym świetle, że wymagane jest od organu wznowienia postępowania i wydanie nowej decyzji, podczas gdy te dowody, na jakie organ powołał się, jako podstawa wznowienia, to dowody, które jedynie potwierdzają to, że to tylko skarżąca prowadzi swoje gospodarstwo rolne. To zaś oznacza, że dowody te nie mają wpływu na wydaną uprzednio decyzję na tyle dużego, aby na tej podstawie uprzednio wydaną decyzję eliminować i w jej miejsce wydawać decyzję o cechach niekorzystnych dla strony.
6) art. 15 k.p.a. w zw. z art 136 § 1 k.p.a., przez przekroczenie kompetencji dotyczących możliwości przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów w sprawie i zgromadzeniu nowych dowodów, czynieniu nowych ustaleń faktycznych
i ich ocenie, skutkiem czego było przeprowadzenie przez organ II Instancji postępowania dowodowego w zbyt szerokim zakresie naruszając zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego i pozbawienie Skarżącej możliwości zakwestionowania w postępowaniu administracyjnym nowych i kluczowych dla sprawy ustaleń faktycznych poczynionych dopiero przez organ II Instancji.
7) art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 107 § 1 ust. 6 k.p.a., przez utrzymanie w mocy decyzji zawierającej w sobie błędnie odtworzony stan faktyczny sprawy i przez powielenie tychże błędów przez organ II instancji, tj.:
- brak wskazania w uzasadnieniu decyzji, na jakiej podstawie uznano, że istnieją powiązania pomiędzy podmiotami na tyle istotne, aby stwierdzić, że w niniejszej sprawie wystąpiło stworzenie sztucznych warunków i jaki wpływ na skarżącą ma fakt funkcjonowania pozostałych beneficjentów płatności. Fakt istnienia powiązań osobowych nie jest okolicznością przeświadczającą zasadność zarzutu, na co wskazał Europejski Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej,
- postawienie stronie zarzutu stworzenia sztucznych warunków przy braku wykazania, jakie korzyści miałaby strona uzyskać i w jaki sposób rzekomo tworząc takie warunki. Zamiar stworzenia warunków, korzyść, która byłaby sprzeczna z systemami wsparcia stanowi składowy element zarzutu stworzenia sztucznych warunków gospodarowania, a które nie zostały przez organ w żaden sposób udowodnione. Samo pisanie przez organ, że sztuczne warunki zostały stworzone nie powoduje, że one faktycznie zostały stworzone,
- brak uzasadnienia, dlaczego organ w ocenie praw skarżącej zignorował zgromadzony materiał dowodowy sprawy, jako dowodów potwierdzających samodzielność i niezależność skarżącej przy prowadzeniu gospodarstwa rolnego. Pominięcie tego aspektu ma znaczenie dla sprawy, bowiem organ z tezy o braku możliwości samodzielnego funkcjonowania przez skarżącą wywodzi zarzut zależności skarżącej od innych podmiotów, a co za tym idzie, wywodzi zarzut stworzenia tzw. sztucznych warunków gospodarowania.
8) art. 75 § 1 k.p.a., przez brak dopuszczenia dowodów, które miałyby zobrazować, jaki wpływ posiadają wymieniane w decyzji podmioty na samą skarżącą i jej gospodarstwo rolne. Organ stoi na stanowisku, że wymienione w decyzji podmioty są zależne od siebie, jednak nie przeprowadził w tym względzie żadnego dowodu, poza powołaniem się na zapisy KRS, (które nie potwierdzają "pełnej zależności funkcjonalnej"). Opis powiązań osobowych to nie opis, jak zdaniem organu miałaby wyglądać "pełna zależność funkcjonalna" - organ zdaje się nie rozumieć tego pojęcia.
9) art. 80 k.p.a. w zw. z art. 39 ust.1 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (Dz. Urz. UE C115; dalej jako: "Traktat"), przez błędną ocenę kilku dowodów skutkującą uznaniem, że Strona nie realizuje celów wspólnej polityki rolnej podczas gdy Strona realizuje cel polegający na:
- zwiększaniu wydajności rolnictwa poprzez racjonalny rozwój produkcji rolnej poprzez współpracę z różnymi podmiotami w zakresie zakupu materiału siewnego, - zlecaniu wykonania usług agrotechnicznych podmiotom specjalizującym się w tym, przez co optymalnie wykorzystuje siłę roboczą na terenach wiejskich, - gwarantowaniu bezpieczeństwa dostaw i zapewnianiu rozsądnych cen w dostawach dla konsumentów poprzez racjonalizację kosztów wykonania zabiegów agrotechnicznych.
10) (numeracja poprawiona przez Sąd) art. 7, art. 77 §1, art. 80 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a., przez powoływanie się przez organ II instancji w sposób ogólnikowy na "zgromadzony w sprawie materiał dowodowy’, podczas gdy organ wyciąga konkretny wniosek powinien był wskazać konkretny dowód, który był podstawą dla niego, tymczasem organ w niniejszej sprawie w ten sposób nie uzasadnił swojej decyzji, przez co Strona nie jest w stanie ustalić na podstawie jakich dowodów dokonywał poszczególnych ustaleń, a w konsekwencji naruszył zasadę przekonywania stron postępowania do zasadności przesłanek, którymi się kierował wydając zaskarżoną decyzję.
11) art. 7, art. 77 §1, art. 80 k.p.a., przez ustalenie, że M.J. wywiera dominujący lub realny wpływ na działalność Strony oraz innych podmiotów wskazanych w decyzji, podczas gdy nie przywołano żadnej okoliczności poprzedzonej dowodem na to, że faktycznie to Pan M.J. decydował w danej kwestii, co czyni ten wniosek bezpodstawnym, ponieważ nie został poparty żadną konkretną okolicznością.
12) art. 7, art. 77 §1, art. 80 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a., przez nieuzasadnione ustalenie, że koniecznym do uzyskania pomocy publicznej w ramach niniejszej sprawy jest posiadanie własnego sprzętu agrotechnicznego i samodzielne jego użytkowanie, podczas gdy żaden przepis prawny nie nakazuje wnioskodawcy pobierającemu płatność, o której mowa w niniejszym postępowaniu, być właścicielem takiego sprzętu, wystarczającym jest bowiem, by rolnik był w stanie zapewnić, że takie zabiegi będą wykonanie na polach zgłaszanych do dotacji w celu prowadzenia uprawy w dobrej kulturze rolnej, a ten obowiązek Strona spełniła zlecając wykonanie tych zabiegów podmiotowi trzeciemu.
13) art. 80 k.p.a. w zw. z art. 60 Rozporządzenia nr 1306/2013, przez uznanie, że fakt sprawowania przez tę samą osobę funkcji członka zarządu w kilku spółkach i dzielenie tego samego adresu siedziby przesądza o stworzeniu sztucznych warunków, podczas gdy te okoliczności nie mogą uzasadniać takiego wniosku.
14) art. 80 k.p.a. w zw. z art. 60 Rozporządzenia nr 1306/2013 przez uznanie, że zarejestrowanie kilkunastu spółek świadczy o stworzeniu sztucznych warunków do uzyskania pomocy, podczas gdy prowadzenie spółek gospodarujących obszarach poniżej 70 czy 100 ha wiąże się ze znacznymi kosztami i nie daje maksymalnej pomocy w tego rodzaju działaniach pomocowych.
Zarzucono również naruszenie prawa materialnego, w szczególności:
1) § 2 ust. 1 rozporządzenia nr 1305/2013 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005, przez jego niezastosowanie i odmowę przyznania Skarżącej wnioskowanej płatności za 2021 r., podczas gdy Skarżąca posiada status rolnika i spełnia warunki do przyznania ww. płatności.
2) art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE, Euroatom) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia
1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie przez organ, iż skarżąca podjęła działania chcąc pozyskać korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego, gdyż stworzyła sztuczne warunki w celu uzyskania tej korzyści, podczas gdy strona nie stworzyła sztucznych warunków wymaganych do uzyskania płatności i realizowała, jako samodzielny podmiot cele określone w przepisach prawa wspólnotowego, a zatem powinna otrzymać wnioskowane płatności.
3) art. 60 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią
i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. V. L 347 z 20.12.2013, s. 549), przez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu przez organ, iż warunki wymagane do uzyskania wnioskowanych płatności zostały sztucznie stworzone, w sprzeczności z celami prawodawstwa i nałożenie przewidzianej w nim sankcji pomimo braku zaistnienia przesłanek, podczas gdy skarżąca nie stworzyła sztucznych warunków wymaganych do uzyskania płatności
i realizowała, jako samodzielny podmiot cele określone w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającym przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 i powinna otrzymać wnioskowane płatności.
4) art. 4 ust. 1 lit. a-c rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 - poprzez przyjęcie niezgodnej z wyraźnie sformułowaną w ww. przepisach definicji rolnika i działalności rolniczej w celu uzasadnienia postawionej przez organ I instancji tezy o rzekomym niespełnieniu przez stronę kryterium faktycznego użytkowania deklarowanych gruntów rolnych.
5) art. 2 ust. 2 pkt 1) ustawy z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (Dz.U.2022.593; dalej jako: "Ustawa AML"), przez jego zastosowanie i skoncentrowanie całej sprawy wokół tego, że Pan M.J. spełnia wymogi określenia go jako beneficjenta rzeczywistego na gruncie Ustawy AML, podczas gdy normy z tej ustawy nie powinny znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie, ponieważ jest to inna gałąź prawna, normy dotyczące pomocy publicznej związanej z działalnością rolniczą są kompleksowo uregulowane i nie przewidują takiej instytucji jak beneficjent rzeczywisty, instytucja beneficjenta rzeczywistego została określona na gruncie Ustawy AML w zupełnie innych celach dotyczących przeciwdziałaniu praniu brudnych pieniędzy, a poza tym P. S.A. nigdy nie wypłaciła swoim wspólnikom dywidendy, więc M.J. nie osiągnął finansowej korzyści z faktu bycia wspólnikiem P. S.A.
6) art. 12 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (dalej jako: "k.s.h."), art. 305 §1 k.s.h. w zw. z art. 60 Rozporządzenia nr 1306/2013, przez brak rozróżnienia praw i obowiązków akcjonariusza i wspólnika spółki od spółki, brak dostrzeżenia, że Strona posiada osobowość prawną i jest podmiotem swoich praw i obowiązków, brak dostrzeżenia, że akcjonariusz nie odpowiada za zobowiązania spółki akcyjnej, a z pewnością nie odpowiada za zobowiązania spółek, w których wspólnikiem jest spółka, w której akcje posiada, co doprowadziło do nieuzasadnionego wniosku, że akcjonariusz wspólnika Strony posiada dominujący na nią wpływ co świadczy o stworzeniu poprzez taką konstrukcję sztucznych warunków.
7) art. 2 ust. 2 pkt. 1 lit a ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu, poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż beneficjent rzeczywisty jest osobą fizyczną, która w sposób faktyczny sprawuje władzę nad danym podmiotem i że Pan M.J. jako jedyny akcjonariusz spółki P. S.A posiada dominujący wpływ i pełną kontrolę nad działalnością Skarżącej.
8) art. 2 lit a) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ( UE) nr 2019/2091 z dnia 19 lipca 2018 r. w sprawie zintegrowanych statystyk dotyczących gospodarstw rolnych oraz uchylenia rozporządzeń ( WE) nr 1166/2008 i (UE) nr 1337/2011), poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, iż Skarżącej nie można przypisać statusu gospodarstwa rolnego stanowiącego oddzielną jednostkę zarówno pod względem technicznym, ekonomicznym, posiadającą własne odrębne kierownictwo podczas gdy z dokumentów wynika samodzielność funkcjonalna strony. Organ nie przedstawia dowodów przeciwnych, a jedynie takie wnioski usiłuje wyciągnąć.
9) art. 60 rozporządzenie nr 1306/2013 Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią
i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz.U.UE.L.2013.347.549 z dnia 2013.12.20), poprzez jego błędne zastosowanie
i odmowę przyznania płatności pomimo braku stworzenia sztucznych warunków, brak zamiaru uzyskania korzyści wynikającej z uregulowań Unii poprzez sztuczne stworzenie wymaganych dla jej uzyskania przesłanek, brak sprzeczności korzyści z celami systemu wsparcia.
10) art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011, poprzez jego błędne zastosowanie
i w konsekwencji odmowa przyznania płatności na rok 2021 na rzecz Skarżącej, podczas gdy Skarżąca nie stworzyła sztucznych warunków wymaganych do otrzymania takich płatności i nie uzyskała korzyści sprzecznych z celami danego systemu wsparcia.
11) art. 33 ust 1 pkt. 1 i 39 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej w zw.
z art. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego Rady UE nr 1305/2013, poprzez jego błędną wykładnię i pominięcie, iż Skarżąca przyczynia się do wykonania celów wspólnej polityki rolnej w szczególności poprzez: - stabilizację rynków - dzięki produkcji ekologicznej zwiększa się dostępność produktów i zmniejsza ryzyko braku,
- zwiększenie wydajności rolnictwa przez wspieranie postępu technicznego, racjonalny rozwój produkcji rolnej - Spółka wprost spełnia ten warunek, uprawiając i utrzymując
w dobrej kulturze posiadane grunty oraz zatrudniając usługodawców którzy korzystają
z coraz nowszych maszyn, - zapewnienie w ten sposób odpowiedniego poziomu życia ludności wiejskiej, zwłaszcza przez podniesienie indywidualnego dochodu osób pracujących w rolnictwie - Spółka zatrudnia usługodawców którzy zatrudniają osoby wychowane na wsi które są operatorami maszyn rolniczych, za pracę na gruntach otrzymują wynagrodzenie, a to poprawia poziom życia ludności wiejskiej,
- zagwarantowanie bezpieczeństwa dostaw -j/w, - zapewnienie rozsądnych cen
w dostawach dla konsumentów - zwiększenie produkcji ekologicznej objętej certyfikatami, które posiada skarżąca wpływa w pełni c, d, e (wprowadzenie do obrotu żywności ekologicznej stabilizuje rynek, wpływa na dostępność dostaw oraz zwiększa konkurencyjność rozsądnych cen).
Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie kosztów postepowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następie:
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634; dalej: p.p.s.a.), rozstrzygając daną sprawę, wojewódzki sąd administracyjny, co do zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, a ponadto może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Stwierdzenie, że poddaną kontroli decyzję (postanowienie) wydano z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje sąd do uchylenia zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Po rozpoznaniu sprawy w tak zakreślonych granicach kognicji Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie naruszała prawa.
Na wstępie wskazać należy, że kontroli sądu poddana została decyzja wydana w trybie nadzwyczajnym - wznowienia postępowania administracyjnego. Instytucja wznowienia postępowania ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia ponownego rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostateczną decyzją, jeżeli postępowanie przed organem administracji państwowej było dotknięte kwalifikowanymi wadami procesowymi, wyliczonymi wyczerpująco w art. 145 § 1 k.p.a.
Postępowanie uruchamiane na skutek wznowienia postępowania nie jest przy tym kontynuacją postępowania instancyjnego, a wobec tego brak, jest w nim podstaw do pełnej merytorycznej kontroli decyzji, którą zakończono sprawę w postępowaniu zwykłym.
Jako podstawę wznowienia postępowania organ wskazał przesłankę wynikającą z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Z bogatego orzecznictwa sądowego dotyczącego omawianego przepisu wynika, że ujawnione dowody muszą charakteryzować się przymiotem nowości, powinny mieć istotne znaczenie dla sprawy (wpływać na zmianę treści decyzji), istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej i być nieznane organowi wydającemu tę decyzję oraz stronie. Wznowienie postępowania następuje nie tylko jednak z uwagi na wyjście na jaw nowych dowodów, ale także i nowych okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy, przy czym ujawnienie się tych okoliczności może być rezultatem przeprowadzenia dowodów (ujawnienia się dowodów) po wydaniu decyzji, byleby tylko rzecz dotyczyła nowych faktów mających miejsce przed wydaniem decyzji, które są istotne dla sprawy, a nie były znane organowi w momencie jej podejmowania.
Jako przesłankę wznowienia postępowania – w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. - organ uznał stworzenia sztucznych warunków dla uzyskania pomocy unijnej, co zostało ujawnione w oparciu o przeprowadzoną analizę nowych dowodów, takich jak: dokumentacja finansowo - księgowa oraz wyjaśnienia składane przez zarząd skarżącą w dniach: [...] stycznia 2022 r., [...] kwietnia 2022 r., [...] czerwca 2022 r. oraz
[...] czerwca 2022 r., z motywów której wynika, że podmiot ten jest ściśle powiązany personalnie i kapitałowo z szeregiem innych spółek kapitałowych i osób fizycznych.
W związku z powyższym zasadnym stało się zweryfikowanie dokumentacji
w kontekście możliwości wystąpienia okoliczności wynikających z art. 60 Rozporządzenia nr 1306/2013.
Analiza obejmowała również, włączone do akt sprawy, postanowieniem
z [...] października 2022 r. wnioski szeregu podmiotów uznanych za powiązane wniosków o przyznanie płatności obszarowych na rok 2021 wraz ze zgromadzonym
w trakcie postępowania administracyjnego materiałem dowodowym.
Dokumenty te wskazywały na to, że M.J. wraz z innymi wymienionymi wyżej podmiotami stworzyła sztuczne warunki w celu uzyskania wyższych płatności. Przy czym podkreślić należy, że w chwili wydawania decyzji o przyznaniu płatności organ nie posiadał jeszcze informacji dotyczących stworzenia sztucznych warunków
w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia. Okoliczności dotyczące stworzenia sztucznych warunków wymagały ustalenia powiązań pomiędzy wskazanymi podmiotami, porównania sposobu ich działania i analizy składanych przez nie wniosków. Na moment wydania pierwotnej decyzji w sprawie, organ nie dokonał jeszcze szczegółowego porównania wniosku skarżącej z wnioskami innych powiązanych podmiotów. Dopiero pełna analiza wniosków o przyznanie płatności składanych przez ww. podmioty doprowadziła organ do wychwycenia pewnych schematów działania noszących znamiona stworzenia sztucznych warunków
i w konsekwencji do ustalenia, że w sprawie zaistniała przesłanka w postaci nowych okoliczności, nieznanych organowi w momencie wydawania decyzji, a istniejących
w dniu wydania decyzji ostatecznej przyznającej płatności ekologicznej.
Zasadniczy spór sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy organ zasadnie odmówił skarżącej przyznania płatności ONW. Organy uznały, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy stanowił podstawę do przyjęcia, że w sprawie doszło do stworzenia przez skarżącą sztucznych warunków w celu uzyskania nienależnych w takiej sytuacji płatności. Kwestionując to stanowisko strona zarzuca organowi brak wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego i dokonaniu jego dowolnej oceny, a także naruszenie przepisów prawa materialnego (przepisów unijnych).
Zgodnie z § 2 ust. 1 Rozporządzenia ONW, płatność ONW przysługuje rolnikowi w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. a Rozporządzenia nr 1307/2013, którego gospodarstwo rolne jest położone na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jeżeli: 1) spełnia warunki określone w art. 31 ust. 2 Rozporządzenia nr 13 05/2013, 2) łączna powierzchnia użytków rolnych w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi lit. f Rozporządzenia nr 1305/2013, położonych na obszarach górskich lub na innych obszarach charakteryzujących się szczególnymi ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami, na których jest prowadzona działalność rolnicza
w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. c Rozporządzenia nr 1307/2013, posiadanych w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynosi co najmniej 1 ha; 3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów
o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. § 2 ust. 2 Rozporządzenia ONW stanowi, że płatność ONW jest przyznawana do użytków rolnych: 1) na których jest: a) położona działka rolna w rozumieniu art. 67 ust. 4 lit. a Rozporządzenia nr 1306/2013,
o powierzchni co najmniej 0,1 ha, b) prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu
art. 4 ust. 1 lit. c Rozporządzenia nr 1307/2013; 2) położonych na obszarach ONW.
Zgodnie natomiast z § 2 ust. 3 Rozporządzenia ONW, płatność ONW przysługuje do powierzchni użytków rolnych, o których mowa w ust. 2, będących w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynoszącej- nie więcej niż 75 ha, a w przypadku rolnika realizującego w 2014 r. 5-letnie zobowiązanie, o którym mowa w § 2 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa
i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013
(Dz. U. nr 40, poz. 329) ( (w brzmieniu z dnia 15 marca 2010 r., Dz. U. nr 39, poz. 219), do powierzchni użytków rolnych objętej tym zobowiązaniem, wynoszącej nie więcej niż 300 ha.
Według § 3 ust. 1 Rozporządzenia ONW - wysokość płatności ONW w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn stawek płatności na 1 ha użytków rolnych i powierzchni użytków rolnych, do których przysługuje płatność ONW po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności.
Z kolei zgodnie z § 3 ust. 4 Rozporządzenia ONW, płatność ONW jest przyznawana w wysokości: 1) 100% stawki podstawowej - za powierzchnię do 25 ha; 2) 50% stawki podstawowej - za powierzchnię powyżej 25 ha do 50 ha; 3) 25% stawki podstawowej - za powierzchnię powyżej 50 ha do 75 ha
Nadto, stosownie do art. 3 pkt 3 Ustawy EP, producent rolny to osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, będąca rolnikiem w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 1307/2013, lub posiadaczem zwierzęcia.
Art. 4 ust. 1 lit. a rozporządzenia 1307/2013 jako rolnika określa osobę fizyczną lub prawna bądź grupę osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, której gospodarstwo rolne jest położone na obszarze objętym zakresem terytorialnym Traktatów, określonym w art. 52 TUE w związku z art. 349 i 355 TFUE, oraz która prowadzi działalność rolniczą.
Art. 4 ust. 1 lit. b Rozporządzenia nr 1307/2013 stanowi, iż gospodarstwo rolne oznacza wszystkie jednostki wykorzystywane do działalności rolniczej i zarządzane przez rolnika, znajdujące się na terytorium tego samego państwa członkowskiego.
W myśl art. 4 ust. 3 Rozporządzenia nr 2988/95 działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści.
Zgodnie natomiast z art. 60 Rozporządzenia nr 1306/2013, bez uszczerbku dla przepisów szczególnych, osobom fizycznym ani prawnym nie przyznaje się jakichkolwiek korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego, jeżeli stwierdzono, że warunki wymagane do uzyskania takich korzyści zostały sztucznie stworzone, w sprzeczności z celami tego prawodawstwa.
Stosownie zaś do art. 27 ust. 2 Ustawy PROW, strony oraz inne osoby uczestniczące
w postępowaniu są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
Ustawodawca uczynił wyjątek od tzw. zasady prawdy materialnej wyrażonej w art. 7 k.p.a., a rozwijanej w dalszych przepisach m.in. art. 77 k.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej, w toku postępowania podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W przypadku postępowań z wniosków
o przyznanie płatności, obowiązek ten został ograniczony jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Przy czym, chodzi tu przede wszystkim
o dowody wskazane we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę. Organy administracji publicznej nie mają zaś obowiązku działania
z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego tak jak tego wymaga
art. 7 k.p.a. (por. wyrok WSA w Olsztynie z 27 lutego 2020 r. I SA/Ol 790/19 - wszystkie orzeczenia sądów administracyjnych przywołane w uzasadnieniu dostępne są
w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Ograniczeniu uległa również realizacja zasad: informowania stron i innych uczestników postępowania (art. 9 k.p.a.) oraz czynnego udziału stron w postępowaniu (art. 10 k.p.a.). W przypadku pierwszej z zasad ograniczenie to polega na zobowiązaniu organu do udzielania stronom niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych
i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania - i to wyłącznie na żądanie stron, a nie z urzędu. Natomiast w przypadku drugiej z zasad organ został zobligowany do zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania jedynie w sytuacji, gdy strona wyraziła takie żądanie.
Takie rozłożenie ciężaru w postępowaniu dowodowym powoduje, że organ nie jest zobowiązany do podjęcia wszechstronnych czynności dowodowych w celu załatwienia sprawy, jak tego oczekuje skarżąca, ani też z własnej inicjatywy pouczania strony czy też informowania strony o przysługujących jej prawach.
Obowiązująca w postępowaniu administracyjnym zasada prawdy materialnej została bowiem w postępowaniu o przyznanie płatności zredukowana do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (por. wyr. NSA z 29 marca 2019 r. I GSK 1369/18).
Wyjaśnić również należy, że prowadząc postępowanie mające na celu zweryfikowanie wniosku o przyznanie płatności organ zobowiązany jest w każdym przypadku rozważyć czy w przypadku danego beneficjenta nie wystąpiły okoliczności dotyczące wykreowania tzw. sztucznych warunków pozwalających na uzyskanie płatności w kwotach wyższych niż te, które by stronie przysługiwały gdyby do stworzenia takich warunków nie doszło. Z treści art. 27 ust. 2 Ustawy PROW wynika, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Tym samym obowiązek udowodnienia spełnienia warunków do przyznania płatności lub pomocy finansowej spoczywa na stronie występującej o ich przyznanie. Natomiast obowiązek wykazania stworzenia sztucznych warunków w celu uzyskania płatności ciąży na organie, który w tym wypadku wywodzi skutki prawne poprzez odmowę przyznania płatności.
Skarżąca w postępowaniu prowadzonym przed organami ARiMR wykazała, że nadano jej numer identyfikacyjny oraz, że legitymuje się rzeczowymi prawami do gruntów rolnych, które - jak twierdziła - zajęte są na prowadzone przez nią uprawy, zaś czynności agrotechniczne są przez nią zlecane. Organ natomiast uznawał, że spółka nie prowadzi w imieniu własnym działalności rolniczej, lecz pozorowano jej samodzielność i posiadanie przez nią gospodarstwa rolnego.
W ocenie Sądu analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz lektura zaskarżonej decyzji pozwala przyjąć, że Dyrektor [...]OR wykazał, że skarżąca, wraz z powiązanymi podmiotami, współkreowała sztuczne warunki wymagane
do uzyskania korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego,
w sprzeczności z jego celami, co też skutkowało odmową przyznania wnioskowanych płatności na podstawie art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013.
Wyjaśnić trzeba, że kwestia skutku sztucznego tworzenia warunków uprawniających do otrzymania płatności przez beneficjentów została jednolicie uregulowana w przepisach unijnych w odniesieniu do obu filarów Wspólnej Polityki Rolnej. Warto również podkreślić, że środki pomocowe przeznaczone na finansowanie płatności w ramach Wspólnej Polityki Rolnej wypłacane są z budżetu Unii Europejskiej, a w związku z tym podlegają ochronie zgodnie z rozporządzeniem nr 2988/95.
W myśl art. 4 ust. 3 tego rozporządzenia działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego, mającymi zastosowanie w danym przypadku, przez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści (por. wyrok NSA z 3 listopada 2016 r. akt II GSK 3579/16).
Jednak ani przepisy rozporządzenia nr 1306/2013 ani obowiązującego wcześniej rozporządzenia nr 65/2011, nie precyzują, na czym może polegać sztuczne stworzenie warunków wymaganych do uzyskania płatności, pozostawiając tym samym rozstrzygnięcie tego zagadnienia organom stosującym prawo.
Kwestia ta była przedmiotem rozważań TSUE, który dokonując interpretacji obowiązującej wówczas regulacji tj. art. 4 ust. 8 rozporządzenia 65/2011 w wyroku
z 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12 Słynczewa siła EOOD przeciwko Izpylnitelen direktor na Dyrżawenfond "Zemedelie" - Razplasztatelna agencja (www.eur-lex.europa.eu) wskazał, że dowód w zakresie praktyki stanowiącej nadużycie ze strony potencjalnego beneficjenta takiego wsparcia wymaga, po pierwsze, zaistnienia ogółu obiektywnych okoliczności, z których wynika, że pomimo formalnego poszanowania przesłanek przewidzianych w stosownych uregulowaniach, cel realizowany przez te uregulowania nie został osiągnięty, a po drugie, wystąpienia subiektywnego elementu
w postaci woli uzyskania korzyści wynikającej z uregulowań Unii poprzez sztuczne stworzenie wymaganych dla jej uzyskania przesłanek. Trybunał stwierdził, że
do sądu odsyłającego należy rozważenie obiektywnych dowodów pozwalających na stwierdzenie, że poprzez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności z systemu wsparcia ubiegający się o taką płatność zamierzał wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami tego systemu. W tym względzie sąd odsyłający może oprzeć się nie tylko na elementach takich jak więź prawna, ekonomiczna
lub personalna pomiędzy osobami zaangażowanymi w podobne projekty inwestycyjne, lecz także na wskazówkach świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji pomiędzy tymi osobami.
Wykładnia wyrażenia "sztuczne warunki" sformułowana w ww. orzeczeniu Trybunału wprost przystaje do pojęcia sztucznych warunków, o których mowa w art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013. Wskazał na to TSUE w wyroku z 7 kwietnia 2022 r.
w sprawie C-176/20 SC Avio Lucos SRL przeciwko Agenţia de Plăţi şi Intervenţie pentru Agricultură – Centrul judeţean Dolj, Agenţia de Plăţi şi Intervenţie pentru Agricultură (APIA) – Aparat Central (pkt 72).
W ocenie TSUE, pozbawienie danego podmiotu płatności jest możliwe
w przypadku ustalenia zaistnienia trzech przesłanek: po pierwsze stwierdzenia sztucznego stworzenia warunków wymaganych do otrzymania płatności, po drugie wykazania celu w postaci osiągnięcia korzyści wynikających z uregulowań, a więc subiektywnego elementu w postaci woli uzyskania takich korzyści i po trzecie wykazanie sprzeczności tych korzyści z celami systemu wsparcia.
Z powołanych orzeczeń TSUE, wynika ponadto wprost, że w ramach badania elementu subiektywnego (zamiaru) organ posiada kompetencję do badania okoliczności związanych z powstaniem grupy producentów, a ponadto takie badanie może podejmować przed dokonaniem płatności oceniając, czy nie stworzono w sposób sztuczny warunków wymaganych do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia. Organ może zatem oceniać zamiar stanowiący element towarzyszący czynnościom na etapie zawiązywania grupy oraz składania wniosków o płatność. Wobec tego to na ten moment należy rozważać intencje poszczególnych członków przyszłej grupy producentów, jak i oceniać okoliczności towarzyszące zawiązaniu danej grupy, które to okoliczności mogą wskazywać na sztuczne stworzenie warunków dla uzyskania wsparcia niezgodnie
z celami systemu wsparcia (zob. wyr. NSA z 28 marca 2017 r., II GSK 138/17). Tak dokonana ocena powinna być przeprowadzona z uwzględnieniem całokształtu okoliczności mogących świadczyć o zamiarach beneficjenta, w tym także tych, które pojawiły się już po zawiązaniu grupy i po wystąpieniu z wnioskiem o dokonanie płatności (por. wyr. NSA z 8 sierpnia 2019 r. I GSK 1313/18).
Sąd podziela stanowisko NSA wyrażone w wyroku z 29 kwietnia 2021 r. w sprawie I GSK 1772/18 o tym, że utworzenie kilkudziesięciu gospodarstw rolnych, powiązanych ze sobą osobowo, kapitałowo, organizacyjnie i technicznie, a następnie złożenie kilkudziesięciu odrębnych wniosków o przyznanie płatności rolnych na poszczególne działki rolne, z pominięciem modulacji, która ogranicza przyznanie pomocy ze względu na powierzchnię gruntów rolnych wskazuje na stworzenie sztucznych warunków do uzyskania płatności rolnych. Bez znaczenia pozostaje to, że każdy z tych podmiotów może wykazać się posiadaniem gruntów rolnych uprawianych rolniczo oraz to, że posiada wyodrębnienie organizacyjno-prawne. Nie wyklucza to bowiem tego, przy zaistnieniu dodatkowych okoliczności, że podmioty te podjęły czynności prawne i faktyczne wprawdzie bezpośrednio nieobjętych zakazem prawnym, ale które w istocie zmierzają do osiągnięcia skutku zakazanego przez prawo.
W orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości takie zachowanie nie może być objęte ochroną prawną i może być odpowiednio sankcjonowane (por. wyrok Trybunału Sprawiedliwości (druga izba) z 16 marca 2006r. w sprawie C-94/05 Emsland-Stärke GmbH przeciwko Landwirtschaftskammer Hannover; pkt 52-53)). Ocena gospodarstwa rolnego musi obejmować, w sytuacjach budzących wątpliwości, nie tylko okoliczności związane bezpośrednio z jego funkcjonowaniem, ale również te, które wskazują na jego pozycję na rynku rolnym, jego relacje (powiązania) gospodarcze, organizacyjne z innymi podmiotami występującymi na tym rynku. Ocena ta powinna również uwzględniać charakter zadań jakie mogą być finansowane z budżetu UE na rozwój obszarów wiejskich (na podstawie krajowych planów strategicznych rozwoju obszarów wiejskich) i powinna niewątpliwie łączyć się z oceną dokonywaną w pozostałych płatnościach rolnych i obowiązujących tam modulacji za dany okres. Zasadniczym celem wsparcia jest pomoc w przeprowadzeniu restrukturyzacji rolnictwa i poprawy warunków gospodarowania i życia na terenach wiejskich oraz pomoc w ochronie środowiska naturalnego przed dalszą jego degradacją. Wsparcie to jest oparte na mechanizmie mającym na celu stopniowe obniżanie płatności dla rolników na rzecz rozwoju obszarów wiejskich, a także na zasadzie zrównoważonego rozwoju obszarów wiejskich. Zatem przepisy prawa krajowego i unijnego sprzeciwiają się przyznaniu płatności podmiotom, których zasadniczym celem podejmowanych działań jest dążenie do uzyskania jak największej płatności, a nie realizacja jednego z celów zgrupowanych wokół czterech osi wsparcia. Można założyć, że gdyby nie było takiego wsparcia finansowego ze strony Państwa czy UE, to działalność byłaby prowadzona w ramach jednego podmiotu (gospodarstwa rolnego) a nie kilkudziesięciu podmiotów gospodarczych.
Tak więc, mimo że działania polegające na utworzeniu wielu podmiotów, posiadanie gruntów rolnych, czy też powierzenie wykonania prac rolnych innemu podmiotowi są prawnie dopuszczalne, to jednak muszą one być skonfrontowane z przepisami regulującymi mechanizm przyznawania płatności, które wykluczają przyznawanie płatności podmiotom, które z uwagi na swoją sytuację ekonomiczną i pozycję na rynku rolnym takiej pomocy nie powinny oczekiwać. Podmioty te, ukrywając faktyczny sposób i zakres prowadzonej działalności, de facto nie prowadzą działalności rolniczej opartej na zasadzie swobody i konkurencyjności, a więc nie spełniają zasadniczego kryterium pozwalającego na przyznanie jakiejkolwiek pomocy nie tylko w zakresie rolnictwa.
W ocenie Sądu organy ARiMR wykazały istnienie przesłanek odmowy przyznania płatności zgodnie z wykładnią sformułowaną w ww. wyrokach TSUE.
Organ prawidłowo ustalił relacje pomiędzy spółkami i podmiotami pośrednio powiązanymi ze M.J. Ustalił prawidłowo powiązania kapitałowe, zasadnie również badając sposób powstania określonych zależnych osobowo i kapitałowo spółek. W świetle poczynionych ustaleń trafnie skonkludował, że wszystkie podmioty (z wyłączeniem I1 Sp. z o.o., co do której powiązań nie wykazano; zob. nieprawomocne wyroki WSA w Gorzowie Wlkp. w sprawach I SA/Go 179/23, I SA/Go 181/23 i I SA/Go 182/23), a ściślej: ich majątek, współtworzyły centralnie zarządzany organizm gospodarczy, a tym samym, że poprzez ukształtowanie struktury własności gruntów przez prawnie odrębne, lecz powiązane kapitałowo i osobowo oraz podporządkowane wspólnemu celowi gospodarczemu spółki, doszło do - zamierzonej i nakierowanej na korzyści sprzeczne z tymi celami wsparcia – koordynacji działań, służących obejściu mechanizmów modulacji kwot płatności polegającej na zmniejszeniach kwot płatności poprzez zastosowanie: pułapów powierzchniowych, współczynnika redukcji, współczynnika korygującego oraz – w przypadku innych płatności - szczeblowo degresywnych stawek płatności.
Zasadnie uznano, że o sztuczności warunków stworzonych do uzyskania płatności świadczył fakt, iż działalność zaangażowanych podmiotów, w tym skarżącej, nie miała charakteru rzeczywistego, w tym sensie, że spółka działała autonomicznie, a prowadzona działalność gospodarcza służyła jej interesom. Organ prawidłowo ustalił i ocenił szereg okoliczności potwierdzających powyższe twierdzenie.
Najważniejszymi z nich są:
1 W kierownictwie wszystkich spółek powtarzały się te same osoby: I.O., K.S., Ł.P., MJ1, A.S., M.P., W.K., z nadrzędną rolą M.J. (poprzez P. S.A.).
2 Udziałowcem wszystkich spółek, poza I1 sp. z o.o. oraz A5 sp. z o.o., była P. S.A. Z kolei udziałowcem I1 sp. z o.o. była A5, a jej udziałowcami Ł.P. i A.S..
3 Spółka A. sp. z o.o. poddzierżawiła działki pozyskane od Syndyka Masy Upadłości K. S.A. spółce A5 oraz R.K..
4 Utworzenie grup spółek (T., W., P.) w tym samym czasie oraz przypisywanie poszczególnym spółkom w grupach jednej lub dwóch działek ewidencyjnych leżących blisko siebie.
5 Spółki dzierżawiły lub nabywały działki od innych powiązanych podmiotów.
6 Spółki nie zatrudniały pracowników, nie posiadały własnego sprzętu rolniczego i zlecały prace rolne tym samym podmiotom powiązanym tj.: I1 sp. z o.o., R.K., S.B., G.D.W.. Umowy na te usługi były zawierane w tym samym czasie i według wspólnego wzoru. Z kolei cena wykonanych przez I1 sp. z o.o. usług siewu i kombajnowania była znacznie zaniżona.
7 Ubiegające się o płatności podmioty nie posiadały własnych magazynów i środków transportu zlecając usługi magazynowe I1 sp. z o.o. oraz R.K..
8 R.K. wykonywał usługi na rzecz powiązanych podmiotów pomimo zawieszenia działalności gospodarczej.
9 Spółki nie przedstawiły potwierdzeń przelewów za wykonane usługi.
10 Wszystkie opisane podmioty miały podobny, zawężony zakres produkcji roślinnej.
11. Jedynie 9 z 26 podmiotów kupowało olej napędowy.
12 Wszystkie spółki miały jedynie kilka, grupowo przypisanych, adresów siedzib i adresów korespondencyjnych.
13 Część wskazanych w decyzji podmiotów dzierżawiło pomieszczenia biurowe od podmiotów powiązanych.
14 Kredyt udzielony przez I. dla P. S.A. został przeznaczony na pożyczki dla 17 wymienionych w decyzji spółek, a jego zabezpieczeniem jest hipoteka nieruchomości będących ich własnością.
15 Większość wymienionych w decyzji podmiotów osiąga dochód jedynie dzięki dopłatom.
Sąd podziela ocenę stanu faktycznego wskazującą na brak gospodarczej samodzielności grupy niemal 30 podmiotów występującej z wnioskami, w tej liczbie i skarżącej, i ich zależność od M.J. - akcjonariusza jedynego wspólnika skarżącej spółki czyli P. S.A. Ustalono okoliczności obiektywnie wskazujące na podporządkowaniu funkcjonowania skarżącej interesom całej stanowiącej de facto jedno gospodarstwo rolne, grupy podmiotów powiązanych, jak również o braku prawnych cech pozwalających na przypisanie jej statusu "rolnika" (art. 4 ust. 1 lit. a i b rozporządzenia nr 1307/2013). Co do istnienia jednego spójnego gospodarstwa obejmującego wszystkie grunty formalnie zgłoszone do płatności przez odrębne, acz niesamodzielne podmioty w zaskarżonej decyzji:
1) prawidłowo ustalono schemat podmiotów powiązanych występujących o płatności w roku 2021 r. o płatności wystąpił szereg podmiotów prawa handlowego pośrednio powiązanych z M.J. jedynym akcjonariuszem spółki akcyjnej będącej jedynym wspólnikiem spółek wnioskujących o płatności,
2) w sposób uprawniony wywnioskowano o funkcjonowaniu szerszego, jednolicie i spójnie zarządzanego przedsięwzięcia gospodarczego,
3) trafnie stwierdzono, iż spółki, w tym skarżąca, nie prowadziły samodzielnie odrębnych gospodarstw rolnych rozumianych jako zarządzane przez siebie jednostki wykorzystywane do działalności rolniczej (art. 4 ust. 1 lit. a i b rozporządzenia nr 1307/2013). Wskazują na to następujące ustalenia i argumenty:
a) z przedstawionych przez spółkę dokumentów wynikało, że spółki prowadziły działalność w niemal identyczny sposób.
W zależności od położenia posiadanych gruntów, z tymi samymi kontrahentami dokonywały obrotu płodami rolnymi, korzystały z usług tych samych podmiotów
w przypadku prac agrotechnicznych. Spółki miały jednocześnie te same adresy siedziby (pogrupowane) i korzystały z tego samego adresu do korespondencji.
b) skarżąca nie posiadała zaplecza koniecznego do prowadzenia działalności rolniczej tj. maszyn, urządzeń, środków transportu;
c) skarżąca nie zatrudniała żadnych pracowników, a w zakresie prac agrotechnicznych miała korzystać z usług G.D.W.
W świetle powyższych spostrzeżeń, Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, o tym że działalność spółek zależnych w ramach szerszego centralnie
i spójnie kierowanego organizmu gospodarczego, nie miała charakteru rzeczywistego
i autonomicznego, a działalność rolnicza przez zależne podmioty miała charakter wyłącznie formalny, ekonomicznie nieuzasadniony, co świadczyło o cechującym ich funkcjonowanie "sztuczności" w rozumieniu art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013. Nadto trafnie uznano, że skarżąca nie była samodzielna gospodarczo i nie spełniała definicji rolnika, ponieważ nie wykazała, by w 2021 roku prowadziła gospodarstwo rolne rozumiane jako zarządzane przez siebie jednostki wykorzystywane do działalności rolniczej (art. 4 ust. 1 lit. a i b rozporządzenia nr 1307/2013). Grunty zgłoszone przez nią do płatności były wykorzystywane do prowadzenia działalności rolniczej w ramach gospodarstwa rolnego prowadzonego w istocie przez inny podmiot. Poza prawami do gruntów rolnymi nie miała innych atrybutów mogących być uznane za składniki gospodarstwa rolnego.
Łącznie okoliczności te nakazywały uznać, że zgłoszenie do płatności gruntów przez liczne powiązane podmioty, nieprowadzące w rzeczywistości działalności rolniczej uzasadnionej celami gospodarczymi, miał charakter sztuczny. Przez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności należy bowiem rozumieć sztuczne wykreowanie określonych elementów stanów faktycznych, czy też manipulowanie nimi tak, aby odpowiadały one nie przepisowi prawnemu, który miałby
w "normalnym" układzie rzeczy zastosowanie, ale przepisowi dla autora tej kreacji (manipulacji) korzystniejszemu (por. M. Godlewska, Pojęcie nadużycia prawa w prawie UE (cz. I), "Europejski Przegląd Sądowy" 2011, nr 6(69), s. 25-26).
Organ trafnie ustalił, że zabieg polegający na zgłoszeniu przez odrębne podmioty zarządzanych wspólnie gruntów rolnych, prowadzić mógł do uzyskania dodatkowych korzyści finansowych w porównaniu z sytuacją, gdyby o płatności ubiegał się jeden podmiot. W zaskarżonej decyzji prawidłowo określono również hipotetyczną wartość takich korzyści, Pogłębione analizy w tym aspekcie zostały przedstawione na kartach: 52- 58 decyzji.
Organ zasadnie wykazał również (k-52 decyzji), że odniesieniu do płatności ONW -zgodnie z § 2 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Rolnictw i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U 2015 r., poz. 364 ze zm.) płatność ONW przysługuje do powierzchni wynoszącej nie więcej niż 75 ha. Natomiast zgodnie z § 3 ust. 4 rozporządzenia płatność ONW jest przyznawana w wysokości: 100% stawki podstawowej - za powierzchnię do 25 ha; 50% stawki podstawowej - za powierzchnie powyżej 25 ha do 50 ha; 25% stawki podstawowej - za powierzchnie powyżej 50 ha do 75 ha. Zatem, jak słusznie zauważył - pełna płatność ONW jest przyznawana do powierzchni wynoszącej 25 ha, powyżej tej wielkości płatność jest przyznawana
w wysokości zmniejszonej odpowiednio, do 50% do pułapu 50ha oraz do 25% do pułapu 75 ha. Do powierzchni przekraczającej 75 ha płatność ONW nie jest wypłacana. Wobec powyższego dzieląc zasoby gruntowe o powierzchni 2 721 ha, w celu obejścia ww. ograniczeń powierzchniowych oraz degresywności stawek płatności ONW można uzyskać zwielokrotnioną płatność ONW, w porównaniu z sytuacją bez dokonania podziału gruntów. Przekładając powyższe okoliczności, na aspekt finansowy organ odwoławczy wskazuje, iż gdyby jeden podmiot złożył jeden wniosek o przyznanie płatności ONW do powierzchni przekraczającej 2721 ha (całość gruntów deklarowanych przez podmioty powiązane z M.J.), to otrzymałby płatność jedynie do 75 ha (zgodnie z obowiązującymi przepisami § 3 ust. 4 Rozporządzenia ONW) - przy czym dla strefy I o najniższej stawce płatności wynoszącej 179 zł/ha płatność ONW wyniosłaby 7 831,25 zł.
Sąd ocenił więc, że organ w zaskarżonej decyzji przedstawił prawidłową i wyczerpującą analizę dotyczącą korzyści z odwołaniem się do właściwych podstaw prawnych. Uwag nie nasuwa również rachunkowe ustalenie kwot potencjalnych korzyści określonych dla każdej z płatności z osobna.
Prawidłowo ustalono również istnienie kolejnej przesłanki zastosowania art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013, tzn., że uzyskane korzyści były sprzeczne z celami wsparcia.
Jak trafnie wskazał organ cele wsparcia rolnictwa wynikają wprost z art. 39 ust. 1 pkt b Traktatu u funkcjonowaniu Unii Europejskiej gdzie mowa wskazano, że wspólna polityka rolna służyć ma m. in. zapewnieniu odpowiedniego poziomu życia ludności wiejskiej, zwłaszcza przez podniesienie indywidualnego dochodu osób pracujących w rolnictwie. W odniesieniu do płatności z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, czyli również płatności ONW cele wprost wynikają z art. 4 rozporządzenia nr 1305/2013, gdzie mowa, że w ogólnych ramach WPR, wsparcie rozwoju obszarów wiejskich, w tym działań w sektorze spożywczym i sektorze produktów niespożywczych oraz leśnictwie, przyczynia się do osiągnięcia następujących celów: (a) wspieranie konkurencyjności rolnictwa; (b) zapewnienie zrównoważonego zarządzania zasobami naturalnymi oraz działania w dziedzinie klimatu; (c) osiągnięcie zrównoważonego rozwoju terytorialnego wiejskich gospodarek i społeczności, w tym tworzenie i utrzymywanie miejsc pracy.
Jako że ustalony przez organy podział areału doprowadził do uzyskania korzyści na gruncie płatności z obu filarów WPR, dodać należy, że w przypadku płatności bezpośrednich cel wsparcia również osiągany jest poprzez wsparcie mniejszych producentów niekorzystających z "efektu skali" i jednocześnie zmniejszenie wsparcia dla większych beneficjentów (pkt 13 preambuły do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347
z 20.12.2013, str. 608, ze zm. dalej: rozporządzenie nr 1307/2013).
Odnosząc te uwagi do stanu faktycznego sprawy, Sąd uznał, że trafny był wniosek organów ARiMR, iż działania polegające na nabywaniu przez poszczególne spółki, których majątek współtworzył jeden, większy oraz spójnie zarządzany organizm gospodarczy, będący de facto pod kontrolą P. S.A., której jedynym akcjonariuszem był M.J., miały na celu uzyskanie korzyści sprzecznych z celem wsparcia. Organ odwoławczy, w zaskarżonej decyzji, poprzez analizę okoliczności obiektywnych, oraz krytyczną ocenę twierdzeń co do motywacji takich działań, dowiódł bowiem, że służyły one obejściu mechanizmów służących realizacji celu wsparcia, a wyrażających się w zmniejszeniu kwot płatności proporcjonalnie do wielkości areału. Zasadnie ustalił, że doszło do skoordynowanego działania mającego na celu maksymalizację globalnych sum wsparcia ze wszystkich tytułów przewidzianych w ramach obu filarów polityki rolnej czyli płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz finansowanych z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich.
Za pozytywną oceną ustaleń organu na temat celów stworzenia sztucznych warunków przemawiały następujące argumenty:
1) Organ dokonując oceny zamiaru, zasadnie przyjął szeroką (globalną) perspektywę faktyczną zestawiającą sposób prowadzenia działalności rolniczej przez wszystkie powiązane podmioty. Dopiero bowiem dokonywane na tym poziomie ustalenia pozwalały na stworzenie spójnego obrazu i poczynienie ustaleń co do korzyści płynących z powołania licznych podmiotów, które uzyskiwały prawo do gruntów odrębnie zgłaszanych do płatności, a wykorzystywanych do działalności rolniczej prowadzonej spójnie w ramach jednego szerszego organizmu gospodarczego.
2) Dyrektor [...]OR ustaleń w tej kwestii zasadnie dokonał w oparciu o okoliczności obiektywne. Prawidłowość takiego postępowania znajduje potwierdzenie
w przywołanym już wcześniej wyroku TSUE w sprawie C-434/12 oraz w zapadłym już po wydaniu zaskarżonej decyzji wyroku C-176/20. Z wyroków tych wynika, że Trybunał uznaje za obowiązek sądów krajowych (a w konsekwencji także organom) weryfikację obiektywnych dowodów pozwalających na stwierdzenie, że przez sztuczne warunki wymagane do otrzymania płatności z systemu wsparcia ubiegający się o taką płatność zamierzał osiągnąć korzyść sprzeczną z celami systemu.
3) Trafnie odwołano się do zdarzeń, które miały miejsce przed złożeniem wniosków, badając zmiany areału zgłaszanego do płatności osobiście przez M.J. od 2008 r., kiedy to deklarował posiadanie 145,40 ha gruntów rolnych, z których w kolejnych latach ponad 130 ha zbył na rzecz spółek od siebie pośrednio zależnych (K. Sp. z o.o., A6 Sp. z o.o.). Tu organ, śledząc, kto zgłaszał działki w latach kolejnych ustalił, że czyniły to spółki bezpośrednio po ich powołaniu. Ustalił również, że część spółek wnioskowało o dopłaty jeszcze przed wpisem do Krajowego Rejestru Sądowego (np. A4, F1). Organ trafnie również ocenił, że późniejsze działania, polegające na nabywaniu praw do gruntów przez spółki formalnie odrębne, lecz zależne i wchodzące w skład grupy powiązanych podmiotów zależnych, pośrednio zależnych od spółki P. S.A., zawiadywanej przez M.J., nie doprowadziły do uzyskania przez poszczególne spółki autonomii gospodarczej, lecz służyły optymalizacji rozmiaru areału dla maksymalizacji kwot płatności.
Zdaniem Sądu trafny był również wniosek organu, że działania skarżącej nie wypełniały celów wspólnej polityki rolnej określonych w art. 39 ust. 1 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (Dz. Urz UE C 115 z dnia 9 maja 2008 r.) oraz w art. 4 rozporządzenia nr 1305/2013.
Poszukując ratio legis wspomnianych rozwiązań konieczne jest odczytywanie celów opisanych w ww. przepisach wraz z przepisami prawa materialnego zarówno wspólnotowego jaki krajowego regulujących przyznawanie płatności. Wynika z nich
w sposób niewątpliwie, że konstrukcja stawek płatności (degresja szczeblowa) oraz próg kwotowy w przypadku jednolitej płatności obszarowej (współczynnik redukcji), służy promowaniu gospodarstw mniejszych, poprzez wsparcie dochodowe, co niewątpliwie sprzyjać ma pożądanemu przez prawodawcę wspólnotowego celowi jakim jest zapewnienie odpowiedniego poziomu życia ludności wiejskiej, zwłaszcza przez podniesienie indywidualnego dochodu osób pracujących w rolnictwie. Wprost mowa jest o tym w pkt. 13 preambuły do rozporządzenia nr 1307/2013 dotyczącego płatności
w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Mowa tam, że: "charakterystyczną cechą rozdziału środków bezpośredniego wsparcia dochodów wśród rolników jest przydzielanie nieproporcjonalnych kwot płatności stosunkowo małej liczbie dużych beneficjentów. Więksi beneficjenci, dzięki ich zdolności do eksploatowania korzyści skali, nie wymagają jednolitego wsparcia na tym samym poziomie, aby skutecznie osiągnąć cel polegający na wsparciu dochodu. Ponadto możliwość dostosowania ułatwia większym beneficjentom gospodarowanie przy niższym poziomie jednolitego wsparcia. Państwa członkowskie powinny zatem zmniejszyć o co najmniej 5 % część płatności podstawowej, która ma zostać przyznana rolnikom, jeśli przekracza ona 150.000 EUR. Aby zapobiec nieproporcjonalnym skutkom dla dużych gospodarstw
o wysokiej liczbie pracowników, państwa członkowskie mogą zadecydować
o uwzględnieniu kosztów zatrudnienia podczas stosowania tego mechanizmu. Aby takie zmniejszenie poziomu wsparcia było skuteczne, nie należy przyznawać żadnych korzyści rolnikom, którzy sztucznie stworzyli warunki w celu uniknięcia jego skutków. Dochód uzyskany dzięki zmniejszaniu płatności dla dużych beneficjentów powinien pozostać w państwach członkowskich, w których został wytworzony i powinien zostać udostępniony jako wsparcie unijne dla środków finansowanych w ramach Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich ("EFRROW")". Jednoznacznie wynika z tego, że prawodawca wspólnotowy przewiduje rygorystyczne przestrzeganie przepisów przewidujących zmniejszenie wsparcia, służących ochronie interesów ekonomicznych mniejszych rolników.
Organ właściwie ocenił, że działalność skarżącej oraz wszystkich spółek pośrednio kontrolowanych przez M.J. nie realizowała tak rozumianych i prawnie promowanych celów wsparcia. Skarżąca, podobnie jak inne spółki, korzystała bowiem z usług agrotechnicznych świadczonych przez podmioty zewnętrzne, w tym tylko formalnie odrębne i nie posiadała własnego zaplecza technicznego. Dodatkowo, jak wykazano w zaskarżonej decyzji, spółki nabywały usługi agrotechniczne po cenach niższych od rynkowych, przy czym liczne z nich, w zależności od położenia gruntów, korzystały z usług tych samych podmiotów, w części również powiązanych osobowo i kapitałowo. Trudno zatem przyjąć by działalność mogła służyć zwiększeniu wydajności rolnictwa przez wspierania postępu technicznego, racjonalnego rozwoju produkcji rolnej optymalnego wykorzystania siły roboczej czy też miała zapewnić odpowiedni poziom ludności wiejskich bądź tworzenie i utrzymywanie miejsc pracy.
Działanie skarżącej i podmiotów powiązanych nie służyło również wspieraniu konkurencyjności rolnictwa, czyli celowi wskazanemu w art. 4 lit. a rozporządzenia nr 1305/2013. Wyjaśnić bowiem trzeba, że cel jakim jest poprawa konkurencyjności należy rozumieć w dwóch aspektach. Pierwszy wymaga odniesienia do sytuacji pojedynczego przedsiębiorcy - rolnika, drugi zaś wymaga przyjęcia perspektywy całej branży. Celem wsparcia jest bowiem zwiększanie konkurencyjności pojedynczego przedsiębiorstwa poprzez wzmacnianie jego pozycji ekonomicznej np. poprzez inwestycje w zaplecze produkcyjne konkretnego podmiotu, ale zapewnienie balansu i równomiernego rozwoju całej grupy przedsiębiorców z danej grupy. Innymi słowy: konkurencyjność musi być oceniania indywidualnie, w odniesieniu do konkretnego przedsiębiorcy, a więc wymaga ustalenia czy wsparcie przyczyni się do podniesienia ekonomicznej konkurencyjności aplikującego o nią producenta rolnego. Po drugie - w aspekcie ogólnym - konkurencyjność odnosić należy do tego czy wsparcie danego przedsiębiorcy (w sensie funkcjonalnym a nie tylko formalnoprawnym) ponad ustalony limit nie przyczyni się do obniżenia (zachwiania) konkurencyjności na danym rynku (tak NSA w wyr. z 15.02.2017 r. II GSK 1518/15). Sąd wnioski te podziela w całości.
W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy brak jest wątpliwości, że ustalony schemat maksymalizacji wsparcia z obejściem: mechanizmów modulacji, ograniczeń kwotowych i powierzchniowych, stawia beneficjenta (tu rozumianego jako podmiot zawiadujący zagregowanym areałem) w sytuacji ekonomicznie lepszej od producentów unikających optymalizacji, niepożądanej z punktu widzenia celów wsparcia. Tym samym konkurencyjność w aspekcie szerszym, nie indywidualnym, w istocie zaburza.
Sąd uznał jednocześnie, że strona wniosków tych nie podważyła argumentami opartymi o twierdzenie o innym podłożu zdarzeń poddanych analizie organu.
W świetle oświadczeń spółki oraz przedstawionych przez nią dowodów nie ma wątpliwości, że spółki (w tym i skarżąca) mogły prowadzić działalność również inną niż rolnicza i że działania takie podejmowały również przed 2021 rokiem, lecz okoliczności te nie stanowią o braku podstaw do uznania, że spółki te wykorzystano do stworzenia "sztucznych warunków" w rozumieniu art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013.
Należy bowiem zauważyć, że ocenie organów, w ramach badania istnienia "sztucznych warunków", podlegał kwestia prowadzenia działalności rolniczej w roku 2021. Odpowiadając tu na zarzut skarżącej, powołującej się w tym zakresie na tezy wyroku TSUE w sprawie C-434/12, a oparty o argument, że celem podziału gospodarstwa nie była wyłącznie maksymalizacja kwot płatności rolnych - WSA w [...]. wskazuje, że oceniając, czy nie stworzono "sztucznych warunków", cel działań beneficjenta (w przypadku spółek) należy oceniać nie tylko z punktu widzenia okoliczności powołania danego podmiotu oraz do działań późniejszych. Obok celu powołania spółek badać mianowicie należy sens ukształtowania warunków deklarowanej działalności rolniczej we wszystkich aspektach, w szczególności podmiotowym i ekonomicznym, ze szczególnym uwzględnieniem tego, czy tworzone warunki (również w zakresie struktury agrarnej w ramach grupy podmiotów powiązanych) nie są optymalizowane dla uzyskania wyższych kwot wsparcia w porównaniu z przysługującymi w sytuacji, gdyby takich zabiegów nie podjęto. Tym samym, również w rozpoznawanej sprawie ocenie podlegała suma działań składających się na stworzenie takiej struktury gospodarczej (przy wykorzystaniu gruntów, do których rzeczowe i obligacyjne prawa posiadały powiązane kapitałowo i osobowo podmioty), która istniała w momencie składania wniosków, jak również tego, czy na gruncie przepisów dotyczących płatności obiektywnie da się takim działaniom przypisać inny cel niż maksymalizacja globalnie zsumowanych kwot wsparcia. Dopiero takie ujęcie stanowi perspektywę oceny istnienia "sztucznych warunków" w rozumieniu art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013. Jak wcześniej wskazano, organy ARiMR uwzględniły tę perspektywę w swych ustaleniach faktycznych. O czym już była mowa, w sytuacjach budzących wątpliwości, ocenie podlegają nie tylko okoliczności związane bezpośrednio z funkcjonowaniem rolnika, ale również te, które wskazują na jego pozycję na rynku rolnym, jego relacje (powiązania) gospodarcze, organizacyjne z innymi podmiotami występującymi na tym rynku (wyrok NSA z 29.04.2021 r., I GSK 1772/18).
Jak powyżej wskazano, okoliczności podjęcia deklarowanej działalności rolniczej osadzono w kontekście działania całej grupy podmiotów pośrednio zależnych od P S.A., w której jedynym akcjonariuszem był M.J. Wynik tej oceny, zreferowany i oceniony we wcześniejszych fragmentach uzasadnienia jednoznacznie, potwierdził prawidłowość stanowiska Dyrektora Oddziału Regionalnego o tym, że celem zarówno nabycia przez skarżącą gruntów oraz sposób prowadzenia przez nią działalności rolniczej tożsamej i niekonkurencyjnej w stosunku do innych podmiotów wchodzących w skład grupy podmiotów zależnych, zmierzał do upozorowania autonomicznej działalności rolniczej, co czyniono w celu maksymalizacji korzyści z płatności uwzględniającej interes całej grupy podmiotów zależnych.
Ze zgromadzonego przez organy materiału dowodowego, w szczególności z danych wynikających m. in. z systemów ewidencyjnych będących w dyspozycji ARiMR, umów przedstawionych przez skarżącą, wynika natomiast, że wszystkie wymienione podmioty współpracowały ze sobą, powiązane spółki w licznych przypadkach prowadziły te same uprawy na sąsiadujących z sobą gruntach, na których zabiegi agrotechniczne dokonywali ci sami zleceniobiorcy. Spółki deklarowały również korzystanie z magazynów innych spółek zależnych. Okoliczności te wskazują, że podmioty te nie stanowią odrębnych gospodarstw rolnych, które samodzielnie decydują w swobodny sposób o prowadzonej produkcji i konkurują ze sobą na rynku rolnym.
W ocenie Sądu nie doszło w postępowaniu Dyrektora Oddziału Regionalnego do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania, którego to naruszenia skarżąca upatrywała w zbyt szerokim zakresie przeprowadzonego postępowania dowodowego przez organ odwoławczy, co naruszać miało art. 15 i art. 138 § 2 k.p.a.
Odpowiadając na zarzuty skargi, Sądu ocenił, że postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organ II instancji nie przekraczało zakresu (verba legis): "dodatkowego’ i służącego wyłącznie "uzupełnieniu dowodów i materiałów w sprawie" (art. 136 § 1 k.p.a.).
Sąd przychyla się do stanowiska wyrażanego w orzecznictwie sądowym, wedle którego samodzielne uzupełnienie materiału dowodowego sprawy i wydanie rozstrzygnięcia co do istoty sprawy przez organ odwoławczy, mogłoby być więc oceniane w kategorii naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania, szczególnie, jeżeli na podstawie tych ustaleń doszłoby do całkowicie odmiennego orzeczenia organu odwoławczego niż to miało miejsce w decyzji organu pierwszej instancji (por. wyrok WSA w Warszawie z 20 lutego 2018 r. VII SA/Wa 2908/17).
W rozpoznawanej sprawie znaczna większość dowodów została przeprowadzona przez organ I instancji.
Organ odwoławczy natomiast przeprowadził postępowanie dowodowe głównie w celu oceny zarzutów odwołania oraz dla pełniejszego wyjaśnienia istoty sprawy, w tym poszerzenia podstawy dowodowej. Nie sformułował przy tym ustaleń faktycznych ani oceny prawnej odmiennej od przyjętej w decyzji organu I instancji.
Tym samym nie można uznać, że zakres przeprowadzonego postępowania odwoławczego wykraczał poza obowiązek ponownego rozpoznania sprawy
i przeprowadzenia dodatkowego postępowania służącego uzupełnieniu dowodów
i materiałów w sprawie.
Zdaniem Sądu organ prawidłowo wskazał na źródło ustaleń o powiązaniach kapitałowych i osobowych pomiędzy spółkami. Były to dane z KRS oraz urządzeń ewidencyjnych będących w dyspozycji ARIMR.
Wskazał też na dowody, na podstawie których ustalił sposób prowadzenia przez podmioty powiązane działalności rolniczej poprzez korzystanie z usług podmiotu zewnętrznych, tu D.W. Organ wymienił numery i daty faktur dokumenujących usługi.
Organ odwołał się również do treści dokumentów przedłożonych przez skarżącą. Wskazał też na źródła ustaleń dotyczących charakteru działalności i wykonawców usług dla pozostałych podmiotów zależnych, w tym wyjaśnień udzielonych przez zarządy innych spółek.
Opisując ustalenia dotyczące środków produkcji rolnej odwołał się np. do wyjaśnień strony. Sąd nie dostrzega w takiej sytuacji wadliwości w postępowaniu organu odwoławczego, który, w pierwszej kolejności omówił przeprowadzone dowody stanowiące podstawę cząstkowych ustaleń faktycznych, następnie, już formułując ustalenia dotyczące pełnego schematu działania spółek powiązanych, w tym skarżącej powołuje się na "zgromadzone dowody" lub "materiał dowodowy", ponieważ treść uzasadnienia decyzji nie budzi wątpliwości na jakiej podstawie sformułowano ustalenia faktyczne.
Zastrzeżeń Sądu nie budzi także konkluzja o roli M.J. jako osoby pośrednio spajającej działania wszystkich zależnych podmiotów.
Jakkolwiek słuszne jest stwierdzenie Skarżącej, że nie przedstawiono żadnego dowodu obiektywnego potwierdzającego, że to M.J. podejmował osobiście decyzje dotyczące produkcji rolnej przez poszczególne spółki, lecz nie podważa to pozytywnej oceny ustaleń o istnieniu powiązań kapitałowych i osobowych pomiędzy spółkami. Istotne znaczenie ma tutaj fakt, iż jedynym wspólnikiem powiązanych spółek była P. S.A., w której jedynym akcjonariuszem był (i pozostaje) M.J.
Dodatkowo, czego dowiódł organ, spółki nie były gospodarczo samodzielne, prowadziły działalność rolniczą w zbliżony sposób, nie konkurowały z sobą.
Korzystały z tych samych dostawców usług, w skład ich zarządów wchodziły te same osoby. W tym powiązane rodzinnie z M.J..
Suma tych ustaleń wskazuje na powiązania spółek oraz to, że ich mienie
było wykorzystywane do spójnej działalności prowadzonej w ramach większego przedsięwzięcia gospodarczego, a elementem wiążącym te spółki oraz owo przedsięwzięcie, była P. S.A., w której jedynym akcjonariuszem był właśnie M.J.
Niezasadny jest zarzut przypisujący organowi stwierdzenie o tym, że warunkiem uzyskania wsparcia jest posiadanie przez rolnika sprzętu rolnego, ponieważ był to tylko
jeden z argumentów użytych dla uargumentowania wniosku o niesamodzielności gospodarczej spółki.
Pozostałe zarzuty spółki znalazły bezpośrednią lub pośrednią odpowiedź we wcześniejszych fragmentach uzasadnienia.
Z tych też powodów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.