I SA/Go 165/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie WielkopolskimGorzów Wielkopolski2024-09-05
NSApodatkoweWysokawsa
postępowanie egzekucyjneprzedawnieniezobowiązanie podatkowepodatek dochodowyhipoteka WSAorgan egzekucyjnyDIASNUSprawo administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, uznając, że kwestia przedawnienia zobowiązania była już prawomocnie rozstrzygnięta.

Skarżący wnieśli skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Sprawa dotyczyła przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. Sąd uznał, że kwestia daty przedawnienia (9 czerwca 2017 r.) została już prawomocnie ustalona w poprzednich postępowaniach i jest wiążąca, w związku z czym oddalił skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim rozpoznał skargę małżonków A. M. i S. M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS), które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego (NUS) o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Sprawa dotyczyła egzekucji zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. NUS pierwotnie odmówił umorzenia, wskazując na zabezpieczenie hipoteczne, mimo przedawnienia zobowiązania z dniem 6 czerwca 2017 r. Po uchyleniu przez WSA tego postanowienia, NUS umorzył postępowanie egzekucyjne z uwagi na przedawnienie zobowiązania z dniem 9 czerwca 2017 r. DIAS utrzymał to postanowienie w mocy. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, kwestionując ustalenia faktyczne dotyczące daty przedawnienia oraz wadliwe działania organów egzekucyjnych. Sąd uznał skargę za niezasadną, podkreślając, że kwestia daty przedawnienia (9 czerwca 2017 r.) została już prawomocnie rozstrzygnięta wyrokiem WSA z 7 grudnia 2023 r. (sygn. akt I SA/Go 282/23) i jest wiążąca na mocy art. 170 P.p.s.a. Sąd wskazał również, że zarzuty dotyczące wadliwości tytułu wykonawczego mogły być podnoszone jedynie w trybie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, a nie na tym etapie postępowania. Wobec związania prawomocnymi orzeczeniami, Sąd oddalił skargę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd jest związany prawomocnym orzeczeniem w tej kwestii na mocy art. 170 P.p.s.a.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że prawomocne orzeczenie wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, ale także inne sądy i organy państwowe, gwarantując spójność i logikę działania systemu prawnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (39)

Główne

u.p.e.a. art. 59 § § 1 pkt 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje m.in. jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał.

u.p.e.a. art. 59 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 170

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 56 § § 1 pkt 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Zawieszenie postępowania z mocy prawa w przypadku wstrzymania wykonania decyzji.

u.p.e.a. art. 56 § § 3

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 56 § § 1 pkt 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Zawieszenie postępowania na wniosek wierzyciela.

u.p.e.a. art. 33 § § 1 pkt 10

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Podstawa do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.

u.p.e.a. art. 27 § § 1 pkt 10

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 18

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 40 § § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 70 § § 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 70 § § 8

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 70 § § 6 pkt 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Zawieszenie biegu terminu przedawnienia.

u.p.e.a. art. 70 § § 7 pkt 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Zawieszenie biegu terminu przedawnienia.

u.p.e.a. art. 59 § § 3

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 59 § § 4

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Ustawa z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw art. 13 § ust. 1

O.p. art. 70 § § 6 pkt 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zawieszenie biegu terminu przedawnienia.

O.p. art. 70 § § 7 pkt 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zawieszenie biegu terminu przedawnienia.

O.p. art. 70 § § 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Przerwanie biegu terminu przedawnienia.

O.p. art. 70 § § 8

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Kwestia niekonstytucyjności przepisu dotyczącego przedawnienia.

K.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 7a § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 10

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 32

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 33 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 40 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 81a § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 126

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 110 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 156 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 138 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Odrzucone argumenty

Zarzut rażącej obrazę przepisów K.p.a., u.p.e.a. i O.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie, w tym uznanie, że postanowienie o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego nie wywołało skutków prawnych, że strona ponosi konsekwencje wadliwego działania organów, że podatnik został prawidłowo zawiadomiony o środku egzekucyjnym, oraz że tytuł wykonawczy zawierał wszystkie niezbędne elementy. Zarzut błędów w ustaleniach faktycznych polegający na uznaniu, że zobowiązanie podatkowe przedawniło się w dniu 9 czerwca 2017 r.

Godne uwagi sformułowania

Wobec związania prawomocnymi wyrokami, w których Sąd wypowiedział się co do meritum sprawy i potwierdził prawidłowość oceny biegu terminu przedawnienia egzekwowanego obowiązku oraz jego upływ z dniem 9 czerwca 2017 r., [...] organ prawidłowo uwzględnił ocenę prawną w powyższym wyroku i nie rozstrzygał ponownie tej kwestii.

Skład orzekający

Alina Rzepecka

przewodniczący

Anna Juszczyk - Wiśniewska

sprawozdawca

Jacek Niedzielski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wiążący charakter prawomocnych orzeczeń sądów administracyjnych dla organów i innych sądów; zasada powagi rzeczy osądzonej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przedawnieniem zobowiązań podatkowych i postępowaniem egzekucyjnym, z uwzględnieniem wcześniejszych orzeczeń WSA w tej samej sprawie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje znaczenie zasady powagi rzeczy osądzonej i wiążącego charakteru prawomocnych orzeczeń, co jest kluczowe dla pewności prawa. Pokazuje też zawiłości postępowania egzekucyjnego i przedawnienia podatkowego.

Prawomocny wyrok to kropka nad i: Sąd nie wraca do spraw, które już rozstrzygnął.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Go 165/24 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2024-09-05
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-06-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Alina Rzepecka /przewodniczący/
Anna Juszczyk - Wiśniewska /sprawozdawca/
Jacek Niedzielski
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1427
art. 59 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151, art. 170
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Rzepecka Sędziowie Sędzia WSA Anna Juszczyk – Wiśniewska (spr.) Sędzia WSA Jacek Niedzielski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 września 2024 r. sprawy ze skargi A. M., S. M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Pismem z [...] maja 2024 r. małżonkowie A. M. i S. M. (dalej: Skarżący, Strona), reprezentowani przez adwokata A. J., wnieśli skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (dalej: DIAS, organ II instancji, organ odwoławczy) z dnia [...] r. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego (dalej również jako NUS, organ I instancji, organ egzekucyjny) z [...] r. w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika następujący stan sprawy:
Organ I instancji postanowieniem z [...] r. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego z majątku Skarżących na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z [...] r. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia, organ egzekucyjny wskazał, że zobowiązanie objęte ww. tytułem wykonawczym uległo przedawnieniu z dniem 6 czerwca 2017 r. Jednak zgodnie z dokonaną przez organ I instancji oceną, zabezpieczenie należności objętych ww. tytułem wykonawczym hipotekami wpisanymi na rzecz organu egzekucyjnego w księgach wieczystych: nr [...], nr [...] i nr [...], pozwala na prowadzenie dalszego postępowania egzekucyjnego z przedmiotu hipoteki.
W wyniku wniesionego zażalenia, ww. rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego zostało utrzymane w mocy postanowieniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z [...] r. Na powyższe postanowienie, Skarżący wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z 7 grudnia 2023 r., sygn. akt I SA/Go 282/23, uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji z [...] r. w całości.
W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, Naczelnik Urzędu Skarbowego, postanowieniem nr [...] z [...] r., na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 w związku z art. 59 § 3 i § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r., poz. 1427 ze zm., dalej jako: u.p.e.a.), w brzmieniu obowiązującym do 29 lipca 2020 r., w związku z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw, umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone z majątku Skarżących, na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z [...] r. z uwagi na przedawnienie zobowiązania z dniem 9 czerwca 2017 r.
Po rozpoznaniu zażalenia wniesionego przez Skarżących, postanowieniem z dnia [...] r. organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że postępowanie egzekucyjne prowadzone z majątku Strony na podstawie tytułu wykonawczego [...] z [...] r. obejmowało zaległość w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. Natomiast podstawę wystawienia wskazanego tytułu stanowiła decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego nr [...] z [...] r. Termin płatności ww. zobowiązania przypadał w 2008 r., a zatem od końca tego roku rozpoczął się bieg terminu przedawnienia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r.
Z akt sprawy wynika, że na skutek wniesienia przez Skarżących skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej nr [...] z [...] r. utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] r. nr [...] określającą zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r., doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia od 21 stycznia 2010 r. (data wniesienia skargi do WSA) do 15 czerwca 2012 r. (data wpływu do organu prawomocnego wyroku), stosownie do art. 70 § 6 pkt 2 w związku z art. 70 § 7 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej jako: O.p.).
Organ odwoławczy podkreślił, że ostatnim środkiem egzekucyjnym skutkującym przerwaniem biegu terminu przedawnienia, zastosowanym przez organ egzekucyjny, było zajęcie świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego zobowiązanego S.M. w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych, dokonane zawiadomieniem nr [...] z [...] r. oraz zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego w P. S.A., dokonane zawiadomieniem nr [...] z [...] r. Powyższe zawiadomienia o zajęciu zostały odebrane przez dłużników zajętej wierzytelności 13 stycznia 2010 r. Doręczenie powyższych zawiadomień nastąpiło wraz z odpisem tytułu wykonawczego [...] stycznia 2010 r. Bieg terminu przedawnienia, po jego przerwaniu, rozpoczął się zatem na nowo od 14 stycznia 2010 r. i upływał 14 stycznia 2015 r. Jednak wobec wydłużenia terminu przedawnienia o liczbę dni zawieszenia postępowania egzekucyjnego w związku z art. 70 § 6 pkt 2 i art. 70 § 7 pkt 2 O.p. tj. o 876 dni, termin ten upłynął 9 czerwca 2017 roku. Jest to okoliczność bezsporna, co potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w wydanym w tej sprawie prawomocnym wyroku z 7 grudnia 2023 r., sygn. akt I SA/Go 282/23. Wobec związania prawomocnym wyrokiem organ II instancji stwierdził, że na obecnym etapie sprawy niedopuszczalne jest ponowne rozważanie kwestii daty upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego objętego tytułem wykonawczym nr [...] z [...] r.
W związku z upływem z dniem 9 czerwca 2017 r. terminu przedawnienia egzekwowanego zobowiązania podatkowego, pomimo ustanowienia hipoteki przymusowej, w ocenie organu należało umorzyć postępowanie egzekucyjne na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w brzmieniu sprzed 30 lipca 2020 r.
DIAS wskazał również, że kwestie dotyczące zwrotu wszelkich wyegzekwowanych kwot wraz z ustawowymi odsetkami, a także doręczenia zawiadomienia i postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych, pozostawały poza przedmiotem postępowania zakończonego zaskarżonym postanowieniem. Natomiast zarzut niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych przepisem art. 27 u.p.e.a., w stanie prawnym obowiązującym przed 30 lipca 2020 r., mógł być podnoszony jedynie w odrębnym trybie zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, na podstawie art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie organu II instancji złożyli Skarżący, którzy zaskarżonemu postanowieniu zarzucili:
1) rażącą obrazę art. 6, art. 7, art. 7a § 1, art. 8, art. 9, art. 10, art. 32, art. 33 § 2, art. 40 § 2, art. 77 § 1, art. 80, art. 81a § 1, art. 126 w zw. z art. 110 § 1 K.p.a., art. 126 w zw. z art. 156 § 2 K.p.a., art. 138 § 2 w zw. z art. 144 K.p.a. w zw. z art. 7 § 3, art. 18, art. 26 § 5 ust. 2, art. 27 § 1 pkt 3, art. 27 § 1 pkt 11, 56 § 1 pkt 1 i 4, art. 59 § 1 pkt 2, 3, 7, 8 u.p.e.a., w zw. z art. 70 § 4 i 8, art. 59 § 1 pkt 9 O.p., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, wskutek dowolnego uznania, że:
a) postanowienie Organu egzekucyjnego z dnia [...] r. Nr [...] o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego wydanego na żądanie wierzyciela z dnia [...] r. na podstawie art. 56 § 3 w zw. z art. 56 § 1 pkt 4 u.p.e.a., rzekomo nie wywołało skutków prawnych, rzekomo nie obowiązuje, rzekomo można je pominąć przy ustalaniu stanu faktycznego i prawnego przedmiotowej sprawy, a tym samym bezprawne zwolnienie się Organów egzekucyjnych obu instancji z ustawowego obowiązku respektowania ważnego, istniejącego w obrocie prawnym, doniosłego prawnie aktu, którego ważność i legalność nie została w żaden sposób zakwestionowana, co więcej na doniosłość którego w toku postępowania powoływały się inne organy Państwa, w tym DIAS (który obecnie uważa, że ww. postanowienie nie ma znaczenia) oraz Minister Finansów,
b) strona ma ponosić ujemne konsekwencje wadliwego działania Organów egzekucyjnych, które swoimi działaniami opartymi na przepisach prawa mają obowiązek budowania zaufania obywateli do organów Państwa, które - zgodnie z przepisami prawa - są związane własnymi rozstrzygnięciami i które obecnie nie dostrzegają faktu wydania postanowienia z dnia [...] r. Nr [...] o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego wydanego na żądanie wierzyciela z dnia [...] r. na podstawie art. 56 § 3 w zw. z art. 56 § 1 pkt 4 u.p.e.a., jak również skutków prawnych jakie postanowienie to wywołało w przedmiotowej sprawie,
c) w stanie faktycznym sprawy został podatnik - zgodnie z wymogiem art. 70 § 4 O.p. - został zawiadomiony o zastosowaniu środka egzekucyjnego, w sytuacji, gdy organ podatkowy nie zrealizował tego obowiązku przy żadnym środku egzekucyjnym stosowanym w ramach postępowania egzekucyjnego do dnia 15 kwietnia 2012 r. włącznie (podobnie jak po tym dniu), a tym samym, że w stanie faktycznym sprawy ziściła się przesłanka przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego określonego Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] r. Nr [...] w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r.,
d) tytuł wykonawczy Nr [...] z dnia [...] r. zawiera wszystkie niezbędne elementy a tym samym, że mógł stanowić podstawę do wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego,
2) błędy w ustaleniach faktycznych przyjęte za podstawę skarżonego rozstrzygnięcia polegające na uznaniu, że zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. określone decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] r. Nr [...] przedawniło się rzekomo w dniu 9 czerwca 2017 r. i co ma być rzekomo okolicznością bezsporną pomimo braku ku takiemu ustaleniu jakichkolwiek przesłanek i czemu przeczy w sposób oczywisty materiał dowodowy sprawy jak też przepisy obowiązującego prawa.
Stawiając powyższe zarzuty Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu egzekucyjnego I instancji oraz zasądzenie na rzecz Skarżących kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się niezasadna.
Niniejsza sprawa dotyczy postanowienia w którym organ umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego [...] r. w zakresie zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. Postępowanie zakończone wydaniem zaskarżonego postanowienia jest już kolejnym (trzecim) postępowaniem dotyczącym wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego. W pierwszej sprawie (sygn. akt I SA/Go 215/22) wskazano na nieprawidłowości w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym nierespektowania udzielonego przez Skarżących pełnomocnictwa zgłoszonego w dniu 16 kwietnia 2012 r. W kolejnym postępowaniu (sygn. akt I SA/Go 283/23) sąd oceniając prawidłowość odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego, zakwestionował możliwość kontynuowania postępowania egzekucyjnego po okresie przedawnienia na podstawie art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej z uwagi na niekonstytucyjność przedmiotowego przepisu. W niniejszej sprawie organ zaskarżonym postanowieniem umorzył postępowanie egzekucyjne z uwagi na przedawnienie zobowiązania.
Nie jest sporne pomiędzy stronami, że zobowiązanie wygasło z mocy prawa. Spornym natomiast jest kiedy to wygaśnięcie nastąpiło. Strona nie zgadza się, że wygaśnięcie nastąpiło 09 czerwca 2017 r. W ocenie Skarżącego zobowiązanie uległo przedawnieniu w dniu 22 sierpnia 2014 r. W ocenie Strony we wcześniejszych postępowaniach nie ustalono daty 9 czerwca 2017 r. jako okoliczności bezspornej.
Zdaniem organu zobowiązanie przedawniło się w dniu 9 czerwca 2017 r., bowiem zawiadomienie o zajęciu egzekucyjnym zostało odebrane przez dłużników 13 stycznia 2010 r. co oznacza, że bieg terminu przedawnienia rozpoczął się na nowo od 14 stycznia 2010 r. i upływałby 14 stycznia 2015 r. Jednak termin ten uległ przedłużeniu z uwagi na zawieszenie jego biegu (na podstawie art. 70 § 6 pkt 2 O.p.) o 876 dni i upływał 9 czerwca 2017.r. Jednocześnie organ wskazał, że środki egzekucyjne zastosowane po 16 kwietnia 2012 r. nie wywarły materialnoprawnego skutku w postaci przerwania biegu terminu przedawnienia.
Z kolei Strona twierdzi, że postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] r. umorzyło się z mocy prawa z dniem 08 czerwca 2011 r. Jako podstawę powyższego twierdzenia wskazał na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] r. o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec majątku Skarżących na wniosek wierzyciela z dnia [...] czerwca 2010 r. Strona wskazała, że postanowienie zostało wydane na podstawie art. 56 § 3 w zw. z art. 56 § 1 pkt 4 u.p.e.a.
Wskazać należy, że postanowienie organu I instancji wydane zostało m.in. na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. (w brzmieniu obowiązującym przed 30 lipca 2020 r.). Zgodnie z jego treścią umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał.
Podkreślić należy, że Skarżący w złożonej skardze forsują rozstrzygnięcie kwestii, które były już przedmiotem rozważań organów egzekucyjnych oraz tut. Sądu. Wbrew twierdzeniom Strony kwestia podstawy zawieszenia postępowania egzekucyjnego i ocena postanowienia z dnia [...] r. o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego została już oceniona w uprzednio wydanych postanowieniach organów, które po ich zaskarżeniu przez Stronę, rozpatrzył również Sąd w prawomocnych orzeczeniach.
Zgodnie z art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.) orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Wyrażona w art. 170 p.p.s.a. istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu sprowadza się do tego, że organy państwowe i sądy muszą brać pod uwagę fakt istnienia i treść prawomocnego orzeczenia sądu oraz ogół skutków prawnych z niego wynikających. W orzecznictwie przyjmuje się, że wprawdzie powaga rzeczy osądzonej obejmuje sentencję orzeczenia, jednak biorąc pod uwagę, że istota sądowej kontroli wyraża się w ocenie prawnej, ta zaś wyrażona jest w uzasadnieniu, to na zakres powagi rzeczy osądzonej w rozumieniu art. 171 p.p.s.a. wskazują motywy wyroku. W sytuacji, gdy zachodzi związanie prawomocnym orzeczeniem sądu i ustaleniami faktycznymi, które legły u jego podstaw, niedopuszczalne jest w innej sprawie o innym przedmiocie dokonywanie ustaleń i ocen prawnych sprzecznych z prawomocnie osądzoną sprawą. Rozstrzygnięcie zawarte w prawomocnym orzeczeniu stwarza stan prawny taki, jaki z niego wynika. Sądy rozpoznające między tymi samymi stronami inny spór muszą przyjmować, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak przyjęto w prawomocnym, wcześniejszym wyroku. Stanowisko przeciwne, uznające możliwość czynienia przez organy administracji publicznej czy sądy ustaleń sprzecznych z treścią prawomocnego orzeczenia sądu, jest nie do pogodzenia z wypływającą z art. 2 Konstytucji RP zasadą demokratycznego państwa prawnego oraz określoną w art. 7 Konstytucji RP zasadą legalizmu. Można zatem stwierdzić, że ratio legis art. 170 p.p.s.a. polega na tym, że gwarantuje on zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy (por. wyroki NSA: z 28 października 2021 r., III FSK 2844/21, z 25 lutego 2014 r., II GSK 1939/12; z 11 października 2017 r., II FSK 2428/15; z 12 grudnia 2017 r., I OSK 235/16).
Mając powyższe na względzie, odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej, ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez dowolne uznanie, że postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...] r. o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego nie wywołało skutków prawnych należy wskazać, iż niniejsza kwestia była przedmiotem rozpoznania przez WSA w Gorzowie Wlkp., który w wyroku z dnia 15 września 2022 r., sygn. akt I SA/Go 215/22, który uznał za zasadne stanowisko organu nadzoru o braku podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego wynikającej z art. 59 § 1 pkt 8 u.p.e.a. wobec niepodjęcia postępowania zawieszonego na wniosek wierzyciela po upływie roku od jego zawieszenia. W uzasadnieniu wskazanego wyroku wskazano, że "organ trafnie argumentował, że wierzycielem i organem egzekucyjnym był ten sam organ - NUS, a po drugie, podstawą faktyczną zawieszenia postępowania było wstrzymanie wykonania decyzji określającej zobowiązanie podatkowe, a zatem stanowiącej podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Stąd postępowanie uległo zawieszeniu z mocy prawa na podstawie art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a., czego nie może zmienić wadliwe przytoczenie jako podstawy prawnej postanowienia o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego z art. 56 § 1 pkt 4 u.p.e.a., czyli przepisu przewidującego zawieszenie postępowania na wniosek wierzyciela." Zaprezentowane stanowisko Sądu w tym zakresie nie zostało zakwestionowane przez Stronę, należy więc uznać je za wiążące.
Odnosząc się do kolejnego zarzutu skargi, Skarżący nie wyjaśnili dokładnie, jakie ujemnie konsekwencje wadliwego działania organów egzekucyjnych mają na nich wpływ. Rozwinięcia powyższej tezy próżno jest szukać również w uzasadnieniu zarzutów skargi.
Odnosząc się do zarzutu nieprawidłowego zawiadomienia zobowiązanego o zastosowaniu środka egzekucyjnego w ramach postępowania egzekucyjnego do dnia 15 kwietnia 2012 r. włącznie, to należy podkreślić, że w tej materii tut. Sąd również się wypowiedział. W wyroku z dnia 15 września 2022 r., sygn. akt I SA/Go 215/22 Sąd uznał, że doręczenie zawiadomień o zastosowaniu środka egzekucyjnego z pominięciem pełnomocnika ustanowionego w postępowaniu egzekucyjnym, czyli z naruszeniem art. 40 § 2 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., nie wywiera materialnego skutku przerwania biegu terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 70 § 4 O.p. Sąd uznał również za wadliwe stanowisko organu nadzoru o tym, że wezwania do zapłaty, o których mowa w art. 110c § 2 u.p.e.a., stanowiące de facto zawiadomienia o zastosowaniu środka egzekucyjnego, jakim jest zajęcie nieruchomości, muszą być dokonywane bezpośrednio stronie, ponieważ czynność uiszczenia egzekwowanej należności wymaga osobistego działania strony. Wskazał, że "w rozpoznawanej sprawie od dnia 16 kwietnia 2012 r. doręczeń pism i orzeczeń organ egzekucyjny powinien dokonywać pełnomocnikowi zobowiązanych (adw. A. J.), a nie bezpośrednio skarżącym. Oznacza to, że do dnia zgłoszenia w postępowaniu egzekucyjnym udziału pełnomocnika – czyli do 16 kwietnia 2021 r. – czynności dokonywane przez organ egzekucyjny były prawidłowe, bo do tej daty Strona nie była reprezentowana przez pełnomocnika. W skardze Strona sugeruje, że ustanowiony w postępowaniu podatkowym pełnomocnik automatycznie staje się pełnomocnikiem w postępowaniu egzekucyjnym. Prawidłowo organ wskazał, że w skuteczne ustanowienie pełnomocnika w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie wskazanego tytułu wykonawczego nastąpiło z dniem 16 kwietnia 2012 r., po wszczęciu egzekucji. Powyższe uwzględniono przy ocenie biegu terminu przedawnienia wskazując, że zajęcia dokonane po dniu 16 kwietnia 2012 r. w świetle przepisów obowiązującego prawa są bezskuteczne. Jednak ta bezskuteczność czynności nie odnosi się do czynności organu podejmowanych do tej daty.
Za niezasadny Sąd uznał zarzut Skarżących co do nieprawidłowej treści tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] r. Skarżący w ogóle nie wskazali w zarzucie na czym by polegała jego nieprawidłowość oraz jakich elementów on nie zawierał.
Jak przyjmuje się w orzecznictwie sądowo administracyjnym, zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej są sformalizowanym środkiem prawnym, a ich wniesienie wszczyna postępowanie zmierzające do rozpoznania sprawy i rozstrzygnięcia, a podstawy zaskarżenia określają granice ich rozpatrzenia przez wierzyciela, właściwego do ich rozpoznania zgodnie z art. 34 u.p.e.a. Zarzuty te można składać tylko z przyczyn enumeratywnie wymienionych w art. 33 u.p.e.a., co oznacza, że żadne inne okoliczności nie mogą stanowić podstawy złożenia zarzutów. Obowiązuje przy tym siedmiodniowy termin na zgłoszenie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym (art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a.). Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są środkiem zaskarżenia, który służy zobowiązanemu w fazie wszczęcia tego postępowania. Oznacza to, że nie można podnosić nowych zarzutów na dalszych etapach postępowania. Postępowanie w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym może toczyć się jedynie w ramach nakreślonych przez zgłaszającego te zarzuty w terminie otwartym na ich zgłoszenie (por. wyroki NSA: z 14 września 2007 r. sygn. akt I OSK 522/07; z 1 września 2011 r., sygn. akt II FSK 407/10; z 27 stycznia 2012 r. sygn. akt II FSK 1435/10). Jeżeli zatem dany zarzut nie zostanie podniesiony przez zobowiązanego na etapie jego złożenia, to wskazywanie go na dalszym etapie postępowania nie jest dopuszczalne w tym trybie. Zobowiązany nie może po upływie terminu do wniesienia zarzutu uzupełniać zarzutu zgłoszonego w terminie, powołując nowe jego podstawy, gdyż zarzut w tym zakresie jest spóźniony i nie podlega rozpatrzeniu. Tylko zarzuty prawidłowo zgłoszone, a więc zgłoszone w terminie i znajdujące oparcie w jednej z wymienionych w art. 33 § 1 u.p.e.a. przyczyn, podlegają rozpatrzeniu przez organ egzekucyjny w trybie określonym w art. 34 u.p.e.a. (por. wyrok NSA z dnia 23 lutego 2023 r., sygn. akt III FSK 4115/21).
Zatem zarzut niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., w stanie prawnym obowiązującym przed 30 lipca 2020 r., nie podlegał ocenie w kontekście przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego. Mógł on być podnoszony jedynie w trybie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, na podstawie art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. Organ prawidłowo stwierdził, że na obecnym etapie sprawy rozpatrzenie tego zarzutu jest niedopuszczalne.
Za niezasadny należy uznać również zarzut odnośnie błędów w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia polegających na uznaniu, że zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. przedawniło się w dniu 9 czerwca 2017 r. i co ma być okolicznością bezsporną pomimo braku ku takiemu ustaleniu jakichkolwiek przesłanek i czemu przeczy w sposób oczywisty materiał dowodowy sprawy jak też przepisy obowiązującego prawa. Organ słusznie uznał, że na obecnym etapie sprawy niedopuszczalne jest ponowne rozważanie kwestii daty upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego objętego tytułem wykonawczym nr [...] z [...] r. O powyższym wypowiedział się tut. Sąd w wyroku z dnia 7 grudnia 2023 r., sygn. akt I SA/Go 282/23, w którym stwierdził, że "bezsporna jest okoliczność, iż termin przedawnienia należności objętych tytułem wykonawczymi nr [...] z dnia [...] r. upłynął 9 czerwca 2017 r." Powyższego ustalenia Strona nie zakwestionowała.
Wobec związania prawomocnymi wyrokami, w których Sąd wypowiedział się co do meritum sprawy i potwierdził prawidłowość oceny biegu terminu przedawnienia egzekwowanego obowiązku oraz jego upływ z dniem 9 czerwca 2017 r., a także wskazał na konieczność uwzględnienia rozważań dotyczących braku możliwości odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego ze względu na przepis art. 70 § 8 O.p., w ocenie Sądu organ prawidłowo uwzględnił ocenę prawną w powyższym wyroku i nie rozstrzygał ponownie tej kwestii. Ponadto Sąd nie będąc związany zarzutami skargi, nie dostrzegł naruszenia innych przepisów postępowania czy też przepisów prawa materialnego.
Z tych też powodów oraz na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę w całości.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI