I SA/Go 1503/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę rolnika, który przekazał swoje gospodarstwo rolne przed rozpatrzeniem wniosku o dopłaty, uznając, że nie spełnił on podstawowego warunku posiadania gruntów.
Rolnik złożył wniosek o dopłaty z tytułu działalności na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, wskazując powierzchnię 54,47 ha. Następnie przekazał swoje gospodarstwo rolne następcom aktem notarialnym. Organ administracji odmówił przyznania płatności, argumentując, że warunkiem jest posiadanie gruntów w chwili rozstrzygania wniosku. Rolnik odwołał się, twierdząc, że został wprowadzony w błąd przez pracowników ARiMR. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że przekazanie gospodarstwa przed wydaniem decyzji skutkuje utratą prawa do dopłat, a ewentualne wprowadzenie w błąd mogłoby być podstawą do roszczeń odszkodowawczych, a nie uchylenia decyzji.
Sprawa dotyczyła skargi K.C. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR), która utrzymała w mocy decyzję o odmowie przyznania płatności z tytułu działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW). Rolnik złożył wniosek o dopłaty, wskazując powierzchnię 54,47 ha, jednak przed rozpatrzeniem wniosku, w dniu 10 października 2005 r., przekazał swoje gospodarstwo rolne następcom aktem notarialnym. Organ administracji uznał, że warunkiem przyznania płatności jest posiadanie gruntów rolnych w chwili rozstrzygania wniosku, powołując się na przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. oraz rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004. Skarżący podniósł w odwołaniu, że został wprowadzony w błąd przez specjalistów ARiMR, co doprowadziło do niekorzystnego rozporządzenia jego mieniem. W skardze do WSA zarzucił również rażące naruszenie art. 9 k.p.a. i art. 2 Konstytucji RP, twierdząc, że błąd organu nie powinien obciążać strony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę. Sąd uznał, że przepisy rozporządzeń wskazują na przedmiotowy charakter świadczeń, mających na celu wsparcie określonych obszarów, a nie osób. Przekazanie gospodarstwa rolnego przed wydaniem decyzji skutkuje utratą prawa do płatności ONW przez dotychczasowego producenta rolnego, a uprawnienie nabywa następca prawny pod określonymi warunkami. Sąd stwierdził, że ewentualne wprowadzenie w błąd przez organy ARiMR nie miałoby wpływu na orzeczenie w tej sprawie, a mogłoby być jedynie podstawą do roszczeń odszkodowawczych w drodze cywilnej. Zarzut naruszenia art. 9 k.p.a. również nie został uwzględniony, gdyż przyznanie płatności ONW zależy od spełnienia ściśle określonych warunków materialnoprawnych, a organ był zobligowany wydać decyzję odmowną w przypadku braku podstawowej przesłanki.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, producent rolny, który przekazał wszystkie posiadane działki rolne położone na obszarach ONW innemu podmiotowi w wyniku umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy, traci prawo do płatności ONW, chyba że następca prawny złoży wniosek w terminie 14 dni od dnia przeniesienia posiadania i spełni pozostałe warunki.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że płatności ONW mają charakter przedmiotowy i służą wsparciu określonych obszarów, a nie osób. Przekazanie gospodarstwa przed rozpatrzeniem wniosku oznacza, że wnioskodawca nie spełnia podstawowego warunku posiadania gruntów, a prawo do płatności może nabyć następca prawny pod ściśle określonymi warunkami.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (8)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich § § 2
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich § § 3
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich § § 7
Rozporządzenie Rady (WE) Nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) art. 14 § ust. 2 i 3
Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 796/2004 ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianych schematów w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 art. 74 § § 2
Pomocnicze
k.p.a. art. 9
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
Rozporządzenie Rady (WE) Nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) art. 13
Argumenty
Odrzucone argumenty
Rolnik spełniał warunki do przyznania płatności ONW mimo przekazania gospodarstwa. Wprowadzenie w błąd przez pracowników ARiMR uzasadnia uchylenie decyzji. Naruszenie art. 9 k.p.a. i art. 2 Konstytucji RP miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Godne uwagi sformułowania
przyznawane świadczenia mają charakter przedmiotowy a nie podmiotowy wyzbycie się gospodarstwa rolnego powoduje utratę przez dotychczasowego producenta rolnego prawa do płatności ONW nie miałoby to wpływu na orzeczenie w niniejszej sprawie. Mogłoby co najwyżej stanowić podstawę do ewentualnych roszczeń odszkodowawczych dochodzonych od organów administracji w drodze cywilnej
Skład orzekający
Krystyna Skowrońska-Pastuszko
przewodniczący
Joanna Wierchowicz
sprawozdawca
Jacek Niedzielski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przyznawania płatności rolnych w kontekście przekazania gospodarstwa rolnego oraz skutków wprowadzenia w błąd przez organ administracji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów rozporządzeń unijnych i krajowych dotyczących płatności ONW oraz stanu prawnego z 2004-2005 roku. Interpretacja kwestii wprowadzenia w błąd ma charakter ogólny, ale odnosi się do odrębnego trybu dochodzenia roszczeń.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważny problem prawny dotyczący momentu spełnienia warunków do uzyskania dopłat i skutków prawnych przekazania gospodarstwa. Pokazuje również, jak sąd podchodzi do zarzutów o błędach organów administracji.
“Przekazałeś gospodarstwo? Stracisz dopłaty! WSA wyjaśnia, kiedy liczy się posiadanie ziemi.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Go 1503/06 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. Data orzeczenia 2007-05-31 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-11-23 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. Sędziowie Jacek Niedzielski Joanna Wierchowicz /sprawozdawca/ Krystyna Skowrońska-Pastuszko /przewodniczący/ Symbol z opisem 6539 Inne o symbolu podstawowym 653 Hasła tematyczne Inne Sygn. powiązane II GSK 402/07 - Wyrok NSA z 2008-02-27 Skarżony organ Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dz.U. 1960 nr 30 poz 168 art. 9 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego Dz.U. 2004 nr 73 poz 657 par. 2, par. 3, par. 7 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich Dz.U.UE.L 1999 nr 160 poz 80 art. 14 ust. 2 i 3 Rozporządzenie Rady (WE) Nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniające i uchylające niektóre rozporządzenia* Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Skowrońska-Pastuszko Sędziowie Sędzia WSA Joanna Wierchowicz (spr.) Sędzia WSA Jacek Niedzielski Protokolant Marta Surmacz-Buszkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2007 r. sprawy ze skargi K.C. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania oddala skargę. Uzasadnienie I SA/Go 1503/06 Uzasadnienie Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Rozwoju i Modernizacji Rolnictwa (zwanej dalej ARiMR) zaskarżoną decyzją z [...] września 2006r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Rozwoju i Modernizacji Rolnictwa nr [...] z [...] maja 2006r. odmawiającą przyznania skarżącemu dopłat z tytułu prowadzenia działalności na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż skarżący w dniu 10 maja 2005r. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR wniosek o przyznanie płatności z tytułu gospodarowania na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętych planem rozwoju obszarów wiejskich. We wniosku wskazał, że powierzchnia uprawniająca go do dopłat wynosi 54,47 ha. W dniu [...] października 2005r. swoje gospodarstwo rolne przekazał aktem notarialnym Rep. A Nr [...] następcom. W odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżący podniósł, iż wydana decyzja jest dla niego krzywdząca, gdyż gospodarstwo rolne przekazał następcom w wyniku błędnej informacji udzielonej mu przez specjalistów ARiMR Biura Powiatowego oraz Biura Regionalnego . Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR stwierdził, iż warunkiem przyznania płatności, o które ubiegał się skarżący było posiadanie gruntów rolnych w chwili rozstrzygania wniosku o przyznanie płatności. Jako podstawę prawną tego wymogu Dyrektor ARiMR wskazał § 2 i 7 rozporządzenia Rady Ministrów z 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. nr 73, poz. 657) oraz art. 74 § 2 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianych schematów w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Sz. Urz. WE Nr L 141 z 30 kwietnia 2004r.). Warunku tego skarżący nie spełnił, gdyż przekazał gospodarstwo rolne następcom przed wydaniem decyzji w sprawie płatności – w dniu [...] października 2005r., na podstawie aktu notarialnego Rep. A Nr [...]. W skardze na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Rozwoju i Modernizacji Rolnictwa skarżący ponowił zarzut wprowadzenia go w błąd przez pracowników Biura Powiatowego Agencji ., podkreślając, iż wskutek tego niekorzystnie rozporządził swoim mieniem. Jako dowód dołączył do skargi kserokopie dwóch komunikatów Departamentu Obsługi Środków Towarzyszących. Dodatkowo w piśmie z dnia 28 maja 2007r. pełnomocnik skarżącego podniósł zarzut rażącego naruszenia art. 9 kodeksu postępowania administracyjnego twierdząc, że naruszenie to miało bezpośredni wpływ na wynik sprawy oraz zarzut naruszenia art. 2 Konstytucji RP . Zdaniem skarżącego zasada państwa prawnego wyklucza możliwość obciążenia strony skutkami błędu spowodowanego przez pracownika organu rozstrzygającego sprawę. Powołując się na wyrok WSA w Warszawie z 1 grudnia 2004r. – sygn. akt II SA 4506/03 wskazał, że udowodnione naruszenie przez organ obowiązku wyjaśnienia stronom w sposób precyzyjny okoliczności prawnych toczącej się sprawy winno być rozumiane jako wystarczająca podstawa do uchylenia decyzji. W konkluzji pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie decyzji obu instancji. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Rozwoju i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację faktyczną i prawną zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem w wyniku kontroli sądowoadministracyjnej zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego ani naruszenia przepisów procedury administracyjnej w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich w brzmieniu nadanym mu przez rozporządzenie z dnia 8 marca 2005 r. (Dz. U. Nr 44, poz. 423) zmieniające wyżej wymienione rozporządzenie z dniem 21 marca 2005 r. , stanowi iż pomoc finansowa na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (dalej: " płatność ONW") udzielana jest producentowi rolnemu, który zobowiąże się do przestrzegania wymagań, o których mowa w art. 14 ust. 2 i 3 rozporządzenia 1257/1999/WE z dnia 17 maja 1999r. w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFiGR), oraz jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych położonych na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych dalej obszarami ONW , na których prowadzona jest działalność rolnicza, wynosi co najmniej hektar. W ustępie 2 wyjaśniono, że za działalność rolniczą uważa się produkcję roślinną i zwierzęcą, w tym również produkcję materiału siewnego, szkółkarskiego, hodowlanego i reprodukcyjnego, produkcję warzywniczą, roślin ozdobnych i grzybów uprawnych, sadownictwo, hodowlę i produkcję materiału zarodowego ssaków, ptaków i owadów użytkowych, produkcję zwierzęcą typu przemysłowego fermowego oraz chów i hodowlę ryb. W sprawie niesporne jest, iż skarżący wszystkie posiadane działki gruntu przekazał - po złożeniu wniosku o przyznanie płatności, a przed jego rozstrzygnięciem - swoim synom. Tak więc w chwili orzekania przez Agencję w sprawie wniosku skarżącego, skarżący nie spełniał warunków o jakich mowa we wskazanym wyżej § 2 rozporządzenia i nie mógł też skutecznie zobowiązać się do spełnienia wymagań określonych art. 14 ust. 2 i 3 rozporządzenia 1257/1999/WE - m.in. do prowadzenia działalności rolniczej przez przynajmniej 5 lat od pierwszej wypłaty dodatku wyrównawczego – rozwiniętych następnie w § 3 rozporządzenia RM. Z całokształtu przepisów, zarówno rozporządzenia Rady Ministrów z 14 kwietnia 2004r. jak i przepisów rozdziału V rozporządzenia 1257/1999/WE z dnia 17 maja 1999r. EFiGR, wynika iż przyznawane świadczenia mają charakter przedmiotowy a nie podmiotowy. Celem ich jest wsparcie (kompensata) dla określonych w tych przepisach obszarów, a nie osób. Precyzuje te cele art. 13 rozporządzenia 1257/1999/WE. Artykuł ten wymienia m.in. zapewnienie ciągłości rolniczego użytkowania ziem i przyczyniania się przez to do utrzymania żywej społeczności wiejskiej, utrzymania krajobrazu wsi etc. Przyznanie w tych warunkach płatności ONW osobie, która wyzbyła się gospodarstwa rolnego stałoby w rażącej sprzeczności z celami Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej w zakresie wsparcia rozwoju wsi. Zasadnie też Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR zwrócił uwagę na treść § 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Przepis ten stanowi, iż w przypadku gdy w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia wydania decyzji administracyjnej w sprawie płatności ONW nastąpi przeniesienie posiadania wszystkich działek rolnych położonych na obszarach ONW na rzecz innego podmiotu w wyniku umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy, płatność ONW przysługuje temu podmiotowi, jeżeli w terminie 14 dni od dnia przeniesienia posiadania działek rolnych złoży on wniosek do kierownika biura powiatowego Agencji na formularzu udostępnionym przez Agencję oraz spełni pozostałe warunki wymienione w tymże § 7. Z brzmienia tego przepisu wynika a contrario, iż wyzbycie się gospodarstwa rolnego powoduje utratę przez dotychczasowego producenta rolnego prawa do płatności ONW, zaś uprawnienie ubiegania się o te płatności nabywa następca prawny działek gruntu na warunkach określonych w tym przepisie tj. po złożeniu wniosku o przyznanie płatności w terminie 14 od przeniesienia na niego gospodarstwa rolnego. Przechodząc do zarzutu wprowadzenia skarżącego w błąd przez organy Agencji należy przede wszystkim podnieść, iż załączone przez skarżącego jako dowód komunikaty Departamentu Obsługi Środków Towarzyszących nie odnoszą się do płatności ONW i w tym zakresie nie potwierdzają tego zarzutu . Niezależnie jednak od tego, gdyby nawet skarżący istotnie wykazał wprowadzenie go w błąd przez Agencję, nie miałoby to wpływu na orzeczenie w niniejszej sprawie. Mogłoby co najwyżej stanowić podstawę do ewentualnych roszczeń odszkodowawczych dochodzonych od organów administracji w drodze cywilnej w związku z wyrządzoną mu szkodą. Skarżący bowiem nie uchylił się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego w akcie notarialnym Rep. A [...]. Z tych samych powodów nie mógł też zostać uwzględniony zarzut skargi odnoszący się do naruszenia art. 9 kpa w stopniu mogącym mieć istotny wypływ na wynik sprawy. Jak już wyżej wskazano płatność ONW przyznawana jest po spełnieniu ściśle określonych warunków wymienionych w rozporządzeniu oraz przepisach wspólnotowych i w żadnej mierze nie może być przedmiotem uznania administracyjnego. Organ administracji stwierdziwszy więc brak podstawowej przesłanki warunkującej przyznanie płatności ONW tj. nieposiadanie gospodarstwa rolnego przez wnioskodawcę, zobligowany był wydać decyzję odmowną. W przeciwnym wypadku naraziłby się na zarzut naruszenia prawa materialnego. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznając, że zaskarżona decyzja Izby Skarbowej nie narusza prawa, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) skargę oddalił. /-/ J. Wierchowicz /-/ K. Skowrońska-Pastuszko /-/ J. Niedzielski
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI