I SA/Go 1503/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.Gorzów Wielkopolski2007-05-31
NSArolnictwoŚredniawsa
rolnictwodopłatyobszary o niekorzystnych warunkach gospodarowaniaARiMRprawo administracyjnepostępowanie sądowoadministracyjneprzekazanie gospodarstwawarunki przyznania płatności

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę rolnika, który przekazał swoje gospodarstwo rolne przed rozpatrzeniem wniosku o dopłaty, uznając, że nie spełnił on podstawowego warunku posiadania gruntów.

Rolnik złożył wniosek o dopłaty z tytułu działalności na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, wskazując powierzchnię 54,47 ha. Następnie przekazał swoje gospodarstwo rolne następcom aktem notarialnym. Organ administracji odmówił przyznania płatności, argumentując, że warunkiem jest posiadanie gruntów w chwili rozstrzygania wniosku. Rolnik odwołał się, twierdząc, że został wprowadzony w błąd przez pracowników ARiMR. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że przekazanie gospodarstwa przed wydaniem decyzji skutkuje utratą prawa do dopłat, a ewentualne wprowadzenie w błąd mogłoby być podstawą do roszczeń odszkodowawczych, a nie uchylenia decyzji.

Sprawa dotyczyła skargi K.C. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR), która utrzymała w mocy decyzję o odmowie przyznania płatności z tytułu działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW). Rolnik złożył wniosek o dopłaty, wskazując powierzchnię 54,47 ha, jednak przed rozpatrzeniem wniosku, w dniu 10 października 2005 r., przekazał swoje gospodarstwo rolne następcom aktem notarialnym. Organ administracji uznał, że warunkiem przyznania płatności jest posiadanie gruntów rolnych w chwili rozstrzygania wniosku, powołując się na przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. oraz rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004. Skarżący podniósł w odwołaniu, że został wprowadzony w błąd przez specjalistów ARiMR, co doprowadziło do niekorzystnego rozporządzenia jego mieniem. W skardze do WSA zarzucił również rażące naruszenie art. 9 k.p.a. i art. 2 Konstytucji RP, twierdząc, że błąd organu nie powinien obciążać strony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę. Sąd uznał, że przepisy rozporządzeń wskazują na przedmiotowy charakter świadczeń, mających na celu wsparcie określonych obszarów, a nie osób. Przekazanie gospodarstwa rolnego przed wydaniem decyzji skutkuje utratą prawa do płatności ONW przez dotychczasowego producenta rolnego, a uprawnienie nabywa następca prawny pod określonymi warunkami. Sąd stwierdził, że ewentualne wprowadzenie w błąd przez organy ARiMR nie miałoby wpływu na orzeczenie w tej sprawie, a mogłoby być jedynie podstawą do roszczeń odszkodowawczych w drodze cywilnej. Zarzut naruszenia art. 9 k.p.a. również nie został uwzględniony, gdyż przyznanie płatności ONW zależy od spełnienia ściśle określonych warunków materialnoprawnych, a organ był zobligowany wydać decyzję odmowną w przypadku braku podstawowej przesłanki.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, producent rolny, który przekazał wszystkie posiadane działki rolne położone na obszarach ONW innemu podmiotowi w wyniku umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy, traci prawo do płatności ONW, chyba że następca prawny złoży wniosek w terminie 14 dni od dnia przeniesienia posiadania i spełni pozostałe warunki.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że płatności ONW mają charakter przedmiotowy i służą wsparciu określonych obszarów, a nie osób. Przekazanie gospodarstwa przed rozpatrzeniem wniosku oznacza, że wnioskodawca nie spełnia podstawowego warunku posiadania gruntów, a prawo do płatności może nabyć następca prawny pod ściśle określonymi warunkami.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich § § 2

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich § § 3

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich § § 7

Rozporządzenie Rady (WE) Nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) art. 14 § ust. 2 i 3

Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 796/2004 ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianych schematów w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 art. 74 § § 2

Pomocnicze

k.p.a. art. 9

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

Rozporządzenie Rady (WE) Nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) art. 13

Argumenty

Odrzucone argumenty

Rolnik spełniał warunki do przyznania płatności ONW mimo przekazania gospodarstwa. Wprowadzenie w błąd przez pracowników ARiMR uzasadnia uchylenie decyzji. Naruszenie art. 9 k.p.a. i art. 2 Konstytucji RP miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Godne uwagi sformułowania

przyznawane świadczenia mają charakter przedmiotowy a nie podmiotowy wyzbycie się gospodarstwa rolnego powoduje utratę przez dotychczasowego producenta rolnego prawa do płatności ONW nie miałoby to wpływu na orzeczenie w niniejszej sprawie. Mogłoby co najwyżej stanowić podstawę do ewentualnych roszczeń odszkodowawczych dochodzonych od organów administracji w drodze cywilnej

Skład orzekający

Krystyna Skowrońska-Pastuszko

przewodniczący

Joanna Wierchowicz

sprawozdawca

Jacek Niedzielski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przyznawania płatności rolnych w kontekście przekazania gospodarstwa rolnego oraz skutków wprowadzenia w błąd przez organ administracji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów rozporządzeń unijnych i krajowych dotyczących płatności ONW oraz stanu prawnego z 2004-2005 roku. Interpretacja kwestii wprowadzenia w błąd ma charakter ogólny, ale odnosi się do odrębnego trybu dochodzenia roszczeń.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważny problem prawny dotyczący momentu spełnienia warunków do uzyskania dopłat i skutków prawnych przekazania gospodarstwa. Pokazuje również, jak sąd podchodzi do zarzutów o błędach organów administracji.

Przekazałeś gospodarstwo? Stracisz dopłaty! WSA wyjaśnia, kiedy liczy się posiadanie ziemi.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Go 1503/06 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2007-05-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-11-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Jacek Niedzielski
Joanna Wierchowicz /sprawozdawca/
Krystyna Skowrońska-Pastuszko /przewodniczący/
Symbol z opisem
6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II GSK 402/07 - Wyrok NSA z 2008-02-27
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
art. 9
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dz.U. 2004 nr 73 poz 657
par. 2,  par. 3,  par. 7
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie   działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich
Dz.U.UE.L 1999 nr 160 poz 80  art. 14 ust. 2 i 3
Rozporządzenie Rady (WE) Nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu  Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniające i uchylające niektóre rozporządzenia*
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Skowrońska-Pastuszko Sędziowie Sędzia WSA Joanna Wierchowicz (spr.) Sędzia WSA Jacek Niedzielski Protokolant Marta Surmacz-Buszkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2007 r. sprawy ze skargi K.C. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania oddala skargę.
Uzasadnienie
I SA/Go 1503/06
Uzasadnienie
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Rozwoju i Modernizacji Rolnictwa (zwanej dalej ARiMR) zaskarżoną decyzją z [...] września 2006r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Rozwoju i Modernizacji Rolnictwa nr [...] z [...] maja 2006r. odmawiającą przyznania skarżącemu dopłat z tytułu prowadzenia działalności na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż skarżący w dniu 10 maja 2005r. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR wniosek o przyznanie płatności z tytułu gospodarowania na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętych planem rozwoju obszarów wiejskich. We wniosku wskazał, że powierzchnia uprawniająca go do dopłat wynosi 54,47 ha. W dniu [...] października 2005r. swoje gospodarstwo rolne przekazał aktem notarialnym Rep. A Nr [...] następcom.
W odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżący podniósł, iż wydana decyzja jest dla niego krzywdząca, gdyż gospodarstwo rolne przekazał następcom w wyniku błędnej informacji udzielonej mu przez specjalistów ARiMR Biura Powiatowego oraz Biura Regionalnego .
Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR stwierdził, iż warunkiem przyznania płatności, o które ubiegał się skarżący było posiadanie gruntów rolnych w chwili rozstrzygania wniosku o przyznanie płatności. Jako podstawę prawną tego wymogu Dyrektor ARiMR wskazał § 2 i 7 rozporządzenia Rady Ministrów z 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. nr 73, poz. 657) oraz art. 74 § 2 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianych schematów w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Sz. Urz. WE Nr L 141 z 30 kwietnia 2004r.). Warunku tego skarżący nie spełnił, gdyż przekazał gospodarstwo rolne następcom przed wydaniem decyzji w sprawie płatności – w dniu [...] października 2005r., na podstawie aktu notarialnego Rep. A Nr [...].
W skardze na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Rozwoju i Modernizacji Rolnictwa skarżący ponowił zarzut wprowadzenia go w błąd przez pracowników Biura Powiatowego Agencji ., podkreślając, iż wskutek tego niekorzystnie rozporządził swoim mieniem. Jako dowód dołączył do skargi kserokopie dwóch komunikatów Departamentu Obsługi Środków Towarzyszących.
Dodatkowo w piśmie z dnia 28 maja 2007r. pełnomocnik skarżącego podniósł zarzut rażącego naruszenia art. 9 kodeksu postępowania administracyjnego twierdząc, że naruszenie to miało bezpośredni wpływ na wynik sprawy oraz zarzut naruszenia art. 2 Konstytucji RP . Zdaniem skarżącego zasada państwa prawnego wyklucza możliwość obciążenia strony skutkami błędu spowodowanego przez pracownika organu rozstrzygającego sprawę. Powołując się na wyrok WSA w Warszawie z 1 grudnia 2004r. – sygn. akt II SA 4506/03 wskazał, że udowodnione naruszenie przez organ obowiązku wyjaśnienia stronom w sposób precyzyjny okoliczności prawnych toczącej się sprawy winno być rozumiane jako wystarczająca podstawa do uchylenia decyzji.
W konkluzji pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie decyzji obu instancji.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Rozwoju i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację faktyczną i prawną zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna, albowiem w wyniku kontroli sądowoadministracyjnej zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego ani naruszenia przepisów procedury administracyjnej w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
§ 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich w brzmieniu nadanym mu przez rozporządzenie z dnia 8 marca 2005 r. (Dz. U. Nr 44, poz. 423) zmieniające wyżej wymienione rozporządzenie z dniem 21 marca 2005 r. , stanowi iż pomoc finansowa na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (dalej: " płatność ONW") udzielana jest producentowi rolnemu, który zobowiąże się do przestrzegania wymagań, o których mowa w art. 14 ust. 2 i 3 rozporządzenia 1257/1999/WE z dnia 17 maja 1999r. w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFiGR), oraz jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych położonych na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych dalej obszarami ONW , na których prowadzona jest działalność rolnicza, wynosi co najmniej hektar. W ustępie 2 wyjaśniono, że za działalność rolniczą uważa się produkcję roślinną i zwierzęcą, w tym również produkcję materiału siewnego, szkółkarskiego, hodowlanego i reprodukcyjnego, produkcję warzywniczą, roślin ozdobnych i grzybów uprawnych, sadownictwo, hodowlę i produkcję materiału zarodowego ssaków, ptaków i owadów użytkowych, produkcję zwierzęcą typu przemysłowego fermowego oraz chów i hodowlę ryb.
W sprawie niesporne jest, iż skarżący wszystkie posiadane działki gruntu przekazał - po złożeniu wniosku o przyznanie płatności, a przed jego rozstrzygnięciem - swoim synom. Tak więc w chwili orzekania przez Agencję w sprawie wniosku skarżącego, skarżący nie spełniał warunków o jakich mowa we wskazanym wyżej § 2 rozporządzenia i nie mógł też skutecznie zobowiązać się do spełnienia wymagań określonych art. 14 ust. 2 i 3 rozporządzenia 1257/1999/WE - m.in. do prowadzenia działalności rolniczej przez przynajmniej 5 lat od pierwszej wypłaty dodatku wyrównawczego – rozwiniętych następnie w § 3 rozporządzenia RM.
Z całokształtu przepisów, zarówno rozporządzenia Rady Ministrów z 14 kwietnia 2004r. jak i przepisów rozdziału V rozporządzenia 1257/1999/WE z dnia 17 maja 1999r. EFiGR, wynika iż przyznawane świadczenia mają charakter przedmiotowy a nie podmiotowy. Celem ich jest wsparcie (kompensata) dla określonych w tych przepisach obszarów, a nie osób. Precyzuje te cele art. 13 rozporządzenia 1257/1999/WE. Artykuł ten wymienia m.in. zapewnienie ciągłości rolniczego użytkowania ziem i przyczyniania się przez to do utrzymania żywej społeczności wiejskiej, utrzymania krajobrazu wsi etc. Przyznanie w tych warunkach płatności ONW osobie, która wyzbyła się gospodarstwa rolnego stałoby w rażącej sprzeczności z celami Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej w zakresie wsparcia rozwoju wsi. Zasadnie też Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR zwrócił uwagę na treść § 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Przepis ten stanowi, iż w przypadku gdy w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia wydania decyzji administracyjnej w sprawie płatności ONW nastąpi przeniesienie posiadania wszystkich działek rolnych położonych na obszarach ONW na rzecz innego podmiotu w wyniku umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy, płatność ONW przysługuje temu podmiotowi, jeżeli w terminie 14 dni od dnia przeniesienia posiadania działek rolnych złoży on wniosek do kierownika biura powiatowego Agencji na formularzu udostępnionym przez Agencję oraz spełni pozostałe warunki wymienione w tymże § 7. Z brzmienia tego przepisu wynika a contrario, iż wyzbycie się gospodarstwa rolnego powoduje utratę przez dotychczasowego producenta rolnego prawa do płatności ONW, zaś uprawnienie ubiegania się o te płatności nabywa następca prawny działek gruntu na warunkach określonych w tym przepisie tj. po złożeniu wniosku o przyznanie płatności w terminie 14 od przeniesienia na niego gospodarstwa rolnego.
Przechodząc do zarzutu wprowadzenia skarżącego w błąd przez organy Agencji należy przede wszystkim podnieść, iż załączone przez skarżącego jako dowód komunikaty Departamentu Obsługi Środków Towarzyszących nie odnoszą się do płatności ONW i w tym zakresie nie potwierdzają tego zarzutu .
Niezależnie jednak od tego, gdyby nawet skarżący istotnie wykazał wprowadzenie go w błąd przez Agencję, nie miałoby to wpływu na orzeczenie w niniejszej sprawie. Mogłoby co najwyżej stanowić podstawę do ewentualnych roszczeń odszkodowawczych dochodzonych od organów administracji w drodze cywilnej w związku z wyrządzoną mu szkodą. Skarżący bowiem nie uchylił się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego w akcie notarialnym Rep. A [...].
Z tych samych powodów nie mógł też zostać uwzględniony zarzut skargi odnoszący się do naruszenia art. 9 kpa w stopniu mogącym mieć istotny wypływ na wynik sprawy. Jak już wyżej wskazano płatność ONW przyznawana jest po spełnieniu ściśle określonych warunków wymienionych w rozporządzeniu oraz przepisach wspólnotowych i w żadnej mierze nie może być przedmiotem uznania administracyjnego. Organ administracji stwierdziwszy więc brak podstawowej przesłanki warunkującej przyznanie płatności ONW tj. nieposiadanie gospodarstwa rolnego przez wnioskodawcę, zobligowany był wydać decyzję odmowną. W przeciwnym wypadku naraziłby się na zarzut naruszenia prawa materialnego.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznając, że zaskarżona decyzja Izby Skarbowej nie narusza prawa, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) skargę oddalił.
/-/ J. Wierchowicz /-/ K. Skowrońska-Pastuszko /-/ J. Niedzielski

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI